Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
MỞ ĐẦU
Chiến tranh, động đất, hạn hán, và những thảm họa khác từ thiên nhiên có thể xảy ra
là những nguyên nhân chính gây ra nạn đói, nghèo, bệnh tật… ở khắp nơi trên thế giới. Thử
nghĩ, cứ 5 giây thì lại có một đứa trẻ chết vì đói. Hàng đêm, không biết có bao nhiêu số phận
nằm co ro cố đi vào giấc ngủ để quên đi cái đói. Cứ mỗi giây trôi qua sẽ lại là một sự khác
biệt lớn về mạng sống con người. Để có thể thấy rằng sự sống của con người phụ thuộc rất
nhiều vào thực phẩm và hàng hóa cứu trợ của những tổ chức, những nhà hảo tâm. Điều này
cũng đồng thời phụ thuộc vào khả năng phản ứng nhanh của một tổ chức và khả năng chạy
đua với thời gian để có thể vận chuyển và phân phối hàng viện trợ đúng lúc, đúng chỗ.
Chính vì thế hoạt động viện trợ cứu đói và khắc phục những hậu quả từ thảm họa là nhiệm
vụ không của riêng ai mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Có rất nhiều tổ chức và
những nhà tình nguyện cùng đóng góp vào hoạt động cứu trợ nhưng trong khuôn khổ của đề
tài này, nhóm chúng tôi chỉ đề cập đến tổ chức WFP với hoạt động logistics trong quá trình
vận chuyển và phân phối hàng viện trợ đến những nạn nhân của nạn đói ở những nơi gặp
thảm họa. Sở dĩ chúng tôi chọn phân tích chuỗi logistics của tổ chức WFP vì hiện nay, đây là
tổ chức cứu trợ lương thực hoạt động có tổ chức, quy mô lớn và hiệu quả nhất trên thế giới
với sự hậu thuẫn của Liên hiệp quốc và sự tín nhiệm của hàng ngàn tổ chức, nhà hảo tâm
trên toàn cầu.
Trong giới hạn bài viết này, qua những thông tin sẵn có và tìm hiểu thêm, nhóm
chúng tôi đi sâu nghiên cứu về mô hình “Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại
Somali”, từ đó phân tích tìm ra những ưu điểm cũng như những điểm còn hạn chế trong quá
trình vận chuyển và phân phối của chuỗi cung ứng nhằm có những biện pháp khắc phục kịp
thời để chuỗi cung ứng có thể hoạt động một cách tốt và hiệu quả nhất.
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 1
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
KÝ HIỆU VIẾT TẮT
FAO Food and Agriculture Organization of
the United Nations
Tổ chức Nông Lương thế giới của
LHQ

• Là một trong 4 tổ chức của Liên hợp quốc (LHQ) có trụ sở đặt tại Rome, Italy chịu
trách nhiệm về các vấn đề lương thực và nông nghiệp đối với các nước đang phát
triển.
• Thành lập năm 1963.
• WFP có tới 10.587 nhân viên làm việc trong nhiều lĩnh vực.
• WFP được đặt dưới quyền quản trị của Ủy ban chính sách và Chương trình viện trợ
lương thực (CFA). CFA họp 2 lần mỗi năm để xem xét chính sách viện trợ lương
thực, công tác quản trị, hoạt động, nguồn vốn và chính sách tài trợ. CFA gồm đại diện
của các nước thành viên được bầu theo nhiệm kỳ 3 năm. Đứng đầu WFP là Giám
đốc điều hành, do Tổng thư ký LHQ chỉ định theo nhiệm kỳ 5 năm.
1.2. Mục tiêu hoạt động của tổ chức:
WFP tập trung vào việc giảm đói nghèo thông qua việc tạo việc làm và tạo thu nhập
cho người dân, khôi phục hạ tầng cơ sở nông thôn, bảo vệ môi trường và giúp đỡ những
người dễ bị tổn thương như phụ nữ và trẻ em.
1.3. Vai trò chủ yếu của tổ chức:
WFP giữ vai trò kép của mình là một kênh quốc tế quan trọng về cung cấp lương thực
cứu trợ và là tổ chức cung cấp viện trợ lương thực chủ yếu để hỗ trợ các hoạt động phát
triển. Đây là nguồn viện trợ không hoàn lại lớn nhất trong hệ thống LHQ cho các nước đang
phát triển.
1.4. Tình hình hoạt động của WFP:
Vào năm 2006, WFP đã phân phối 4 triệu tấn thực phẩm cho 87.8 triệu người trong
78 quốc gia; 63.4 triệu người đã được hỗ trợ trong các tình trạng khẩn cấp, bao gồm nạn
nhân các quốc gia có chiến tranh, thảm hoạ, thiên tai và các quốc gia nền kinh tế suy thoái
như Kenya, Lebanon và Sudan.
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 3
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
Chi phí trực tiếp đã đạt tới 2.9 tỷ USD, với hầu hết số tiền được chi trong khoản tình
trạng khẩn cấp và viện trợ trực tiếp. Hoạt động quốc gia lớn nhất của WFP là Sudan, nơi mà
chương trình cứu trợ đã đạt tới 6.4 triệu người, xếp theo sau đó, thứ hai và thứ ba lần lượt là
Ethiopia và Kenya.

WFP đó là Tập đoàn chuyển phát nhanh TNT.
CHƯƠNG II : TỔNG QUAN VỀ VIỆN TRỢ QUỐC TẾ
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 5
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
2.1 . Sự cần thiết phải thực hiện viện trợ tại các khu vực có thảm họa:
Thảm họa là một sự phá vỡ những chức năng bình thường của cộng đồng, gây ảnh
hưởng trực tiếp vào con người, công việc, môi trường sống, vượt quá khả năng phản ứng lại
của địa phương.
Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, riêng trong năm 2007 vừa qua, có hơn 16.517
người bị thiệt mạng bởi các thảm họa từ thiên nhiên như lũ lụt, hạn hán, giông bão, nắng
nóng, lở tuyết.... Những trận động đất mạnh trên thế giới đã cướp đi nhiều sinh mạng con
người trong vài chục năm trở lại đây. Những đợt hạn hán lâu ngày, những cơn sóng thần chết
người, bão lốc xoáy nhiệt đới, mưa lũ kéo dài và các hiện tượng khác như đất sụt, lở đất, lở
tuyết, băng hà cũng không ngừng xảy ra, dẫn đến sự thay đổi không ngừng của thời tiết và
gây nên hậu quả là nạn đói, bệnh tật trên toàn thế giới.
Hậu quả của thảm họa xảy ra ở một quốc gia nhưng ảnh hưởng đến những vùng lân
cận, đến cả một khu vực, và cả thế giới. Do vậy việc thực hiện viện trợ là thực sự cần thiết
nhằm cứu người người thoát khỏi nạn đói, khát và bệnh tật hoành hành. Bên cạnh đó, thực
hiện hiện viện trợ nhằm nêu cao tinh thần tương thân tương ái, gắn chặt mối quan hệ quốc tế,
nhằm ổn định nền kinh tế lẫn chính trị của quốc gia , tạo sự bình ổn trên toàn thế giới.
2.2. Tổng quan về hoạt động viện trợ quốc tế:
Trước những thảm họa mà thiên nhiên và con người gây ra, thì hoạt động viện trợ
càng diễn ra mạnh mẽ nhằm ứng phó và cứu trợ đến những con người trong những thảm họa
này. Mặc dù biết rằng hoạt động viện trợ diễn ra dưới nhiều hình thức và dưới những dạng
khác nhau tùy vào hoàn cảnh quốc gia đó, tuy nhiên, chết chóc, nạn đói, bệnh tật là những
hậu quả không thể tránh khỏi trong những thảm họa.
Trong hoạt động cứu đói thì logistics của thế giới thứ nhất và thế giới thứ ba gặp
nhau. Tình huống chúng ta có là các quốc gia với kỹ thuật logistics tiên tiến hoạt động tại
các khu vực tận cùng của bên kia thái cực. Nỗ lực cứu tế cũng mang đến một cái nhìn về
hoạt động logistics đại chúng và phi lợi nhuận. Trong giới hạn bài nghiên cứu chúng tôi sẽ

giao thông chính .
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 7
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
Thứ hai, người tiêu dùng sản phẩm cuối cùng không phải là khách hàng của người
cung ứng cũng như người vận chuyển.
Thứ ba, chuỗi cung ứng cứu trợ là sự kết hợp giữa các yếu tố của chuỗi cung ứng
thương mại và chuỗi cung ứng quân đội.
Thứ tư, môi trường chính trị đóng vai trò chủ chốt trong toàn bộ hoạt động. Sức mạnh
về chính trị và kinh tế (đôi khi là cả sức mạnh về quân sự) của chính phủ trong khu vực xảy
ra nạn đói hay các thảm họa khác là rất quan trọng.
Ngoài ra, các nhân viên cứu trợ nạn đói phải tìm cách hoạt động trong khu vực quân
sự để giúp đỡ các nạn nhân và bảo vệ chính bản thân họ. Hoạt động cứu trợ ở Somali là một
ví dụ điển hình về nghệ thuật ngoại giao khéo léo được sử dụng đề đảm bảo nhu cầu cho
nhân viên cứu trợ ngay giữa cuộc nội chiến ở Sudan. LHQ đã sử dụng những nhà ngoại giao
cấp cao để thuyết phục hai bên thương lượng về một hệ thống nhờ đó các nỗ lực cứu trợ có
thể hoạt động trong cả hai khu vực mà không có sự thành kiến hay thiên vị nào. Các cơ quan
cứu trợ thông báo cho mọi người biết về những gì họ đang làm.
2.5. Các loại chuỗi cung ứng trong hoạt động cứu trợ
Nguồn gốc sơ khai của logistics bắt nguồn từ các hoạt động hậu cần của quân đội và
sau này được phát triển và ứng dụng vào các hoạt động cung ứng trong thương mại và viện
trợ. Tại Somali, WFP đã ứng dụng toàn bộ các chức năng của chuỗi cung ứng của quân đội,
thương mại và viện trợ vào hoạt động viện trợ của mình. Phân tích sâu hơn, chúng ta sẽ thấy
được vai trò của quân đội, thương mại và viện trợ trong chuỗi cung ứng hàng viện trợ của
WFP.
2.5.1. Logistics trong quân đội:
Quân đội thường đóng vai trò hỗ trợ các hoạt động nhân đạo cho các tổ chức phi
chính phủ như WFP. Các hoạt động thu mua, hỗ trợ y tế, tiếp xúc với cộng đồng địa phương,
bảo vệ sức khỏe vả nguồn nước, giải quyết các vấn đề về dân tỵ nạn và bảo vệ an toàn tính
mạng, tài sản và hàng viện trợ là những thế mạnh mà quân đội có thể đóng góp vào chuỗi
cung ứng hàng viện trợ. Với môt cơ cấu tồ chức tốt và lực lượng hùng hậu, quân đội có khả

một nửa nhân viên TNT đã trở thành những đối tác giữ vai trò là tình nguyện viên,
chuyên viên phụ trách, …
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 9
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
• Ngoài ra con có nhiều tổ chức, tập đoàn kinh tế viện trợ cho hoạt động của WFP như
Unilever, ID…
2.5.1. Logistics trong viện trợ
Hoạt động viện trợ cũng có những nhu cầu giống như việc hợp tác lẫn nhau, hệ thống
thông tin lôgic và có thể nhìn thấy được như các yếu tố logistics của quân đội và thương mại.
Hoạt động viện trợ này nhấn mạnh đến việc cứu đói và bảo vệ mạng sống con người. Viện
trợ thường xa khu vực giao thông chính trong những vùng kém phát triển với cơ sở hạ tầng
chưa hình thành. Các khu vực hầu như chưa được biết đến nếu không có nhu cầu viện trợ.
Việc vận chuyển và cung cấp thông tin thì cũng không đáng tin cậy và chưa hoàn chỉnh…
Việc cắt giảm thời gian thì phụ thuộc chủ yếu vào khả năng đánh giá, thu gom hàng và phân
phối.
Một ví dụ điển hình cho sự kết hợp các hình thức quân sự, thương mại và viện trợ.
Trong chuỗi cung ứng của mình, WFP hợp tác với công ty logistics TPG của Hà Lan để áp
dụng những cải tiến trong hoạt động logistics vào chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP.
Bằng cách đưa thêm những dịch vụ mới dựa trên chuỗi logistics cũ của WFP, TPG đã cắt
giảm chi phí phân phối và điều hành.
CHƯƠNG III : CHUỖI CUNG ỨNG CỨU TRỢ
LƯƠNG THỰC TẠI ĐẤT NƯỚC SOMALI
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 10
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
3.1. Tổng quan về đất nước Somali
3.1.1. Vị trí địa lý
Somali nằm trên bờ biển đông của
châu Phi và phía Bắc đường xích đạo
giữa phía Bắc vịnh Aden. Phía đông giáp
Ấn Độ Dương. Cùng với Ethiopia,

diễn ra tình trạng thiếu lương thực. Hiện tượng El Nino đã và đang góp phần gây nên nạn lụt
lội khốc liệt ở Somali.
Thứ ba là về mặt kinh tế. Somali có một nền kinh tế vô cùng lạc hậu. Nông nghiệp
đóng vai trò rất quan trọng. Chăn nuôi chiếm khoảng 40% GDP và 65% tổng sản lượng xuất
khẩu, nhưng một số quốc gia cấm nhập khẩu gia súc từ Somali. Gia súc, da thú, cá, than củi
và chuối là những mặt hàng xuất khẩu chính của Somali. Phần lớn lãnh thổ Somali là sa mạc,
cùng với một số nơi bị lũ lụt hàng năm. Nhiều nhà khoa học tin rằng sự ấm lên của toàn cầu
đang làm thay đổi kiểu thời tiết và ảnh hưởng tới lượng mưa tại những khu vực quan trọng.
Trong khi đó đường, lúa, miến, bắp, qat (một loại ma túy nhẹ) và máy móc là những
mặt hàng nhập khẩu chính. Dân du canh du cư và bán du canh du cư, những người sống dựa
vào chăn nuôi chiếm một bộ phận lớn dân số. Sự ảnh hưởng của các cuộc nội chiến đang
diễn ra và sự kình địch của các phe phái đã và đang cản trở sự phát triển kinh tế và cam kết
viện trợ quốc tế.
Ngoài ba nguyên nhân chính trên thì các nguyên nhân sau đây cũng góp phần gây nên
nạn đói ở Somali triền miên:
• Nạn phá rừng và chăn thả quá mức;
• Sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm gây nên những vấn đề về sức khỏe;
• Xói mòn đất và sa mạc hóa.
3.2. Các hoạt động của WFP tại Somali:
Từ 1991 đến 1999 WFP đã phân phối tổng cộng 113.310 tấn lương thực thông qua
chuỗi các hoạt động hỗ trợ khẩn cấp. Kề từ năm 1999, WFP đã tiến hành thực hiện Chương
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 12
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
Trình Tái Thiết và Viện Trợ cho Somali (PRRO). Nó vừa xây dựng một khung tái thiết đất
nước Somali vừa duy trì sự viện trợ linh hoạt đến các vùng thảm họa.
Chương trình PRRO hiện tại hoạt động từ tháng 8/2006 đến tháng 7/2008. WFP đã cung cấp
hơn 107.000 tấn đến cho khoảng 1.8 triệu người dân Somali trong khoảng giữa tháng 1 và
tháng 7 năm 2008.
Mục tiêu của PRRO là nhằm cứu sống người dân, bảo vệ các phương kế sinh nhai,
trong khi đó hợp tác với chính phủ và các phe phái để đảm bảo sự ổn định về chính trị và an

phải là cá nhân. Trong khi WFP cũng như các cơ quan tổ chức ở Châu Âu thống kê
theo đầu người. Điều này khiến cho các nhân viên tại trụ sở WFP khó có thể hiểu và
đáp ứng đúng số lượng.
• Về cơ sở hạ tầng và thông tin liên lạc: Việc các trận bão và lũ lụt đánh vào Somlia
liên tục cộng với việc giao tranh giữa các phe phái đã gây tổn thất nặng nề cho các
CSHT và hệ thống thông tin ở Somali. Hơn nữa, CSHT của các vùng cần viện trợ
khẩn cấp của Somali hiện chưa được xây dựng hoặc chỉ mới xây dựng còn rất thô sơ.
Điều này gây không ít khó khăn cho các công tác cứu trợ và hoạt động logistics.
• Về tôn giáo, Somali là một quốc gia Hồi giáo nên các quy tắc luật lệ đặt ra là rất khó
khăn, phức tạp.
• Những đòi hỏi về chuỗi logistics trong quá trình cung ứng hàng viện trợ rất phức
tạp. Việc dự báo và lên kế hoạch còn phải tính đến trường hợp cân hụt hàng hóa giữa
nguồn hàng và người nhận trong trường hợp hàng hóa bị đánh cắp. Việc lập kế hoạch
logistics phải ước lượng được việc tổn thất bao nhiêu lương thực trước khi nó đến
được người nhận, chỉ khi nào cung cấp đủ hàng hóa đến nỗi mà không cần phải tấn
công các nhân viên cứu trợ để cướp lương thực thì những người đang chết đói mới có
đủ lương thực để ăn.
• Phương pháp phân phối lương thực tại một khu vực nhất định làm cho chi phí vận
chuyển giảm xuống nhưng nó lại góp phần biến người dân đang đói thành dân tỵ nạn
khi họ phải đi một đoạn đường dài để lấy được thức ăn.
3.4. Chuỗi logistics cho họat động cứu trợ tại Somali
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 14
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
3.4.1. Giai đọan chuẩn bị
Khi thảm họa xảy ra thì việc cung ứng hàng hóa đến đúng nơi và vào đúng thời điểm
là điều rất quan trọng. Do vậy việc lên kế hoạch trước khi một thảm họa xảy ra sẽ giúp cho
quá trình gom hàng và vận chuyển hiệu quả hơn.
Có hai loại hình kế hoạch:
Kế hoạch chiến lược: nó chỉ ra những nguồn lực cần thiết và giúp các nhà hoạch
định xem xét điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống dựa trên con số của những thảm họa


Điểm
phân phối
mở rộng
Phân phối

đến người

hưởng lợi
Liên lạc, hợp tác và phối hợp
Giám sát, đánh giá và báo cáo
Các dự báo phải bao gồm trợ cấp cho
trường hợp cân hụt hàng hóa giữa nguồn
hàng và người nhận. Tại Somalia, các
nguồn cung cấp bị đánh cắp là điều không
thể phòng tránh, nhưng lượng thực phẩm
thì vẫn được tính. Việc lập kế hoạch
logistics chỉ có thể ước lượng được việc
sẽ tổn thất đi bao nhiêu thực phẩm trước
khi nó đến được người nhận và từ đó lên
kế hoạch.
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
Các thông số này được các chuyên gia của WFP tính toán chi tiết trong từng trường
hợp.
3.4.2. Đánh giá và kêu gọi viện trợ:
Để đáp ứng đủ và kịp thời các yêu cầu cấp thiết cần đánh giá tình hình dưới nhiều
khía cạnh khác nhau.
• Trước hết phải đánh giá được số lượng và
nhu cầu của những người dân bị thiên tai
để biết được khu vực nào bị thiệt hại

(Nguồn : www.wfp.org)
Theo đánh giá và số liệu thống kê năm 2008, tại Somali số người cần viện trợ lên đến
2,1 triệu người; theo kế hoạch, số lương thực phải cung ứng là 185000 tấn. WFP đã lên kế
hoạch kêu gọi viện trợ từ các nhà hảo tâm ở các quốc gia và các khu vực trên thế giới. Thông
thường, WFP kêu gọi viện trợ dưới 2 hình thức chủ yếu :
• Viện trợ theo yêu cầu : hình thức “xin – cho”, nghĩa là theo dự báo và đánh giá nhu
cầu, WFP sẽ chủ động tìm đến các nhà hảo tâm và nhà viện trợ. Hình thức viện trợ
này chủ yếu hướng đến các nước phát triển như là Mỹ, Canada, Úc, Đức, Nhật, …
Đây là những quốc gia có khả năng hỗ trợ về tài chính, thông tin liên lạc, phương tiện
vận chuyển…
• Viện trợ tùy thuộc vào khả năng của nước viện trợ: nhằm vào các nước có khả năng
thấp hơn, viện trợ những hàng hóa mà họ dư thừa và sẵn có (quần áo ấm, đồ gia dụng,
gạo,…) Ví dụ như đối với Ai Cập, Ả rập, Venezuala,… Các quốc gia này cũng đóng
vai trò chính trong việc cung ứng lực lượng tình nguyện.
Ví dụ : Tại kế hoạch cung cấp và hỗ trợ thực phẩm cho Somali giai đoạn 1/8/2006 –
31/3/2009, Sau khi đánh giá tình hình và dự báo các nhu cầu cần thiết, WFP lên kế hoạch
kêu gọi từng quốc gia và tổ chức như sau:
Tổ chức hiến tặng
Số tiền yêu
cầu (USD)
Theo phần trăm
Ngân hàng phát triển Châu Phi 505,138 0.11
Bỉ 642,674 0.14
Đan Mạch 988,142 0.21
Chuỗi cung ứng hàng viện trợ của WFP tại Somali Trang 17
Nhóm Metro B GVHD: Th.S Hoàng Lâm Cường
Phần Lan 1,937,928 0.41
Hy Lạp 131,803 0.03
Ý 548,493 0.12
LUXEMBOURG 874,145 0.18