Tiểu luận: Quản trị bảo hiểm xã hội
Đề tài:
Thuận lợi và khó khăn trong việc triển khai bảo
hiểm xã hội tư nguyện ở Việt Nam

1
LỜI MỞ ĐẦU
Chính sách bảo hiểm xã hội đã được Đảng, Nhà nước ta thực hiện từ năm
1960 của thế kỉ XX. Kể từ đó đến nay, chính sánh bảo hiểm xã hội đã được phát
huy, đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của những người lao động. Bảo
hiểm xã hội (BHXH) luôn có mặt khi người lao động gặp những rủi ro: ốm đau,
bệnh tật, tai nạn, tuổi già và những khó khăn khác trong cuộc sống.
Từ khi Bộ luật lao động ra đời, BHXH được thực hiện theo điều lệ BHXH
đã thực sự đi vào đời sống xã hội, kinh tế và chính trị, có tác dụng tích cực trong
mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Tổ chức BHXH đã
khẳng định được hiệu quả hoạt động và vị thế của mình trong nước, đạt được
những kết quả rất đáng khích lệ. Bên cạnh những thành tích đó BHXH Việt
Nam vẫn còn có rất nhiều điểm chưa phù hợp đặc biệt là trong giai đoạn phát
triển hiện nay của đất nước đặc biet là thành tích đó BHXH Việt Nam vẫn còn
có rất nhiều điểm chưa phù hợp đặc biệt là trong giai đoạn phát triển hiện nay.
Đặc biệt là cac chinh sach về bảo hiểm xã hội tự nguyện.Trước thực tế đó, em đã
lựa chọn chuyên đề” thuận lợi và khó khăn trong việc triển khai bảo hiểm xã hội
tư nguyện ở việt nam .”làm đề tài nghiên cứu của mình.chuyên đề này của em
nhằm mục đích chỉ ra những ưu điểm và khuyết điểm của viêc triển khai bảo
hiểm xã hội tư nguyện để góp phần xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội tốt hơn
nữa .
Kết cấu của chuyên đề gồm 3 phần như sau:
ChươngI:cơ sở lý luận chung về bảo hiểm xã hội tư nguyện
Chương II:Thực trạng tình hình tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại việt nam.
Chương III:giải pháp cho việc triển khai bảo hiểm xã hội tại việm nam nhằm
khắc phuc khó khăn .gặp phải.

- Ngi tham gia khỏc.
2. Nguyờn tc BHXH t nguyn:
2.1.Nguyờn tc t nguyn
-BHXH t nguyn c xừy dng trn c s t nguyn ca ngi lao ng
vi t cach l ngi tham gia BHXH cng l ngi hng BHXH
- i tng ny va l ch t liu sn xut va l ch sc lao ng
- Quan h ca h vi BHXH l quan h lng hoc quan h mm, khng
mang tinh bt buc nh quan h lao ng trong B lut Lao ng iu chnh.
Bi vy h tham gia BHXH mang tinh t nguyn, tren c s suy ngh v
tinh li ich khi tham gia BHXH.
2.2.Mọi ngời đều có quyền tham gia BHxh và có quyền hởng bhxh khi có các nhu cầu về
bảo hiểm
-Quyn c BHXH ca ngi lao ng l mt trong nhng biu hin c th ca quyn
con ngi.
- BHXH khụng phi l cỏi cú sn => phi to ra bng cỏch úng gúp ti chớnh. (iu kin
c bn nht NL c hng)
-Gia nguyờn lý BHXH v thc tin cú khong cỏch; Cn c vo c im v tỡnh hỡnh
KTXH mi giai on khỏc nhau iu chnh hon thin ch BHXH
2.3.Nguyên tắc lấy số đông bù số ít
4
- BHXH l hỡnh thc chia s ri ro ca s ớt ngi cho s ụng ngi
cựng gỏnh chu.
- Cỏch lm riờng cú ca BHXH l mi ngi tham gia BHXH úng
gúp v tn tớch dn thnh mt qu BHXH c lp v tp trung dựng
chi tr tr; s úng gúp ú c thc hin u k (thỏng, quý, nm)
gim gỏnh nng v ti chớnh cho ngi tham gia BHXH v l s úng
gúp ca s ụng.
-S ụng ngi tham gia, nhng ch cú nhng ngi iu kin mi
c hng tr cp. Trong ú cú ngi mi tham gia, mc úng ớt hn
nhiu mc tr cp => ly úng gúp ca s ụng bự.

- Hưởng BHYT khi đang hưởng lương hưu
- Yêu cầu tổ chức BHXH cung cấp thông tin về việc đóng, quyền được hưởng
chế độ, thủ tục thực hiện BHXH
- Khiếu nại, tố cáo với cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền khi quyền lợi
hợp pháp của mình bị vi phạm hoặc tổ chức, cá nhân thực hiện BHXH tự nguyện
có hành vi vi phạm pháp luật về BHXH
- Ủy quyền cho người khác nhận lương hưu và trợ cấp BHXH tự nguyện.
3.2. Người tham gia BHXH tự nguyện có trách nhiệm:
- Đóng BHXH tự nguyện theo phương thức và mức đóng theo quy định
- Thực hiện quy định về việc lập hồ sơ BHXH tự nguyện
- Bảo quản sổ BHXH theo đúng quy định.
6
4. Phương thức đóng và mức đóng BHXH tự nguyện:
4.1. Phương thức đóng: Người tham gia BHXH tự nguyện được đăng ký với tổ
chức BHXH theo một trong 3 phương thức là:
Đóng hàng tháng ( đóng trong thời hạn của 15 ngày đầu )
đóng hàng quý ( đóng trong thời hạn của 45 ngày đầu )
đóng 6 tháng một lần ( đóng trong thời hạn của 3 tháng đầu )
4.2. Mức đóng BHXH tự nguyện hàng tháng (cho mỗi tháng):
Mức đóng hàng tháng = Tỷ lệ phần trăm đóng BHXH tự nguyện x Mức thu nhập
tháng người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn
Trong đó:
-) Mức thu nhập tháng người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp
nhất bằng mức lương tối thiểu chung, cao nhất bằng 20 tháng lương tối thiểu
chung.
+ Lmin: mức lương tối thiểu chung;
+ m = 0, 1, 2, … n
-) Tỷ lệ phần trăm đóng BHXH tự nguyện: Từ tháng 01/2008 đến tháng
12/2009 bằng 16%; từ tháng 01/2010 đến tháng 12/2011 bằng 18%; từ tháng
01/2012 đến tháng 12/2013 bằng 20% và từ tháng 01/2014 trở đi bằng 22%.

giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, được hưởng lương hưu với mức thấp
hơn khi nam đủ 50 tuổi trở lên, nữ đủ 45 tuổi trở lên hoặc có đủ 15 năm trở lên
làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm (không kể tuổi
đời).
8
e) Trường hợp nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi nhưng thời gian đóng BHXH
còn thiếu không quá 5 năm mới đủ 20 năm, kể cả những người đã có từ đủ 15
năm đóng BHXH bắt buộc trở lên mà chưa nhận BHXH một lần có nhu cầu
tham gia BHXH tự nguyện thì được đóng tiếp cho đến khi đủ 20 năm để hưởng
lương hưu.
Việc xác định điều kiện về thời gian đóng BHXH để tính hưởng chế độ hưu
trí thì một năm phải tính đủ 12 tháng.
5.1.2. Mức lương hưu hàng tháng:
a) Tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng: Tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng
được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi
năm đóng BHXH thì tính thêm 2% đối với nam, 3% đối với nữ; mức tối đa bằng
75%.
Khi tính lương hưu hàng tháng, trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, BHXH một
lần và tiền tuất một lần, nếu thời gian đóng BHXH có tháng lẻ dưới 3 tháng thì
không tính; từ đủ 3 tháng đến đủ 6 tháng tính là nửa năm; từ trên 6 tháng đến 12
tháng tính là một năm.
Trường hợp người hưởng lương hưu quy định tại trường hợp d thuộc các
trường hợp có điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng, tỷ lệ lương hưu được tính
như nêu trên nhưng cứ mỗi năm (đủ 12 tháng) nghỉ hưu trước tuổi theo quy định
bị giảm đi 1% mức lương hưu (mốc tuổi nghỉ hưu làm căn cứ để tính giảm tỷ lệ
lương hưu của từng đối tượng cụ thể theo Nghị định số 152/2006/NĐ-CP ngày
22/12/2006 và Nghị định số 68/2007/NĐ-CP ngày 19/4/2007).
b) Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH; mức bình quân tiền lương,
tiền công và thu nhập tháng đóng BHXH làm căn cứ tính lương hưu hàng tháng,
trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, BHXH một lần và trợ cấp tuất một lần được tính

đóng BHXH hoặc mức bình quân tiền lương, tiền công và thu nhập tháng đóng
BHXH.
Người tham gia BHXH mà trước đó có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc
đủ 20 năm trở lên, nếu mức lương hưu hàng tháng sau khi tính mà thấp hơn mức
lương tối thiểu chung thì được điều chỉnh bằng mức lương tối thiểu chung.
5.1.3. Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu:
Người đủ điều kiện hưởng lương hưu nêu tại điểm 5.1.1 khoản 5.1 trên, nếu
đóng BHXH trên 30 năm đối với nam, trên 25 năm đối với nữ, thì khi nghỉ hưu,
ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần. Mức trợ cấp một lần được tính
theo số năm đóng BHXH kể từ năm thứ 31 trở đi đối với nam và năm thứ 26 trở
đi đối với nữ, cứ mỗi năm đóng BHXH được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân
thu nhập tháng hoặc mức bình quân tiền lương, tiền công và thu nhập tháng đóng
BHXH nêu tại tiết b điểm 5.1.2 khoản 5.1 trên (nếu có tháng lẻ thì làm tròn theo
quy định).
5.1.4. Thời điểm hưởng lương hưu:
Người tham gia BHXH tự nguyện khi đủ điều kiện hưởng lương hưu thì
thời điểm hưởng lương hưu được tính kể từ tháng liền kề sau tháng tổ chức
BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định từ người tham gia bảo BHXH tự
nguyện.
5.1.5. Người tham gia BHXH tự nguyện đang hưởng lương hưu hàng tháng
được hưởng BHYT do quỹ BHXH tự nguyện bảo đảm.
5.1.6. Tạm dừng hưởng lương hưu hàng tháng:
a) Người tham gia BHXH tự nguyện đang hưởng lương hưu hàng tháng bị
tạm dừng hưởng lương hưu khi chấp hành hình phạt tù nhưng không được hưởng
án treo, hoặc khi xuất cảnh trái phép, hoặc khi bị Toà án tuyên bố là mất tích.
Thời điểm tạm dừng hưởng lương hưu hàng tháng được tính từ tháng liền
kề với tháng người hưởng lương hưu hàng tháng chấp hành hình phạt tù nhưng
11
không được hưởng án treo hoặc xuất cảnh trái phép hoặc bị toà án tuyên bố là
mất tích.

a. Đối tượng và điều kiện hưởng: Các đối tượng sau đây khi chết bị hoặc
Toà án tuyên bố là đã chết thì người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng:
- Người tham gia BHXH tự nguyện có ít nhất 05 năm đóng BHXH tự
nguyện;
- Người tham gia BHXH tự nguyện mà trước đó có thời gian đóng BHXH
bắt buộc;
- Người đang hưởng lương hưu.
b. Mức trợ cấp mai táng: Mức trợ cấp mai táng bằng 10 tháng lương tối
thiểu chung tại tháng đối tượng nêu trên chết hoặc Tòa án có quyết định tuyên bố
là đã chết.
5.2.2. Trợ cấp tuất một lần:
a. Đối tượng: Các đối tượng sau đây khi chết thì thân nhân được hưởng trợ
cấp tuất một lần:
- Người đang đóng BHXH tự nguyện;
- Người đang bảo lưu thời gian đóng BHXH tự nguyện;
- Người đang hưởng lương hưu.
b. Mức trợ cấp tuất một lần:
* Mức trợ cấp tuất một lần đối với thân nhân người đang đóng, người
đang bảo lưu thời gian đóng BHXH tự nguyện:
- Trường hợp có toàn bộ thời gian đóng BHXH tự nguyện và thời gian đã
đóng từ đủ 1 năm trở lên: Mức trợ cấp tuất một lần được tính theo số năm đã
đóng BHXH, cứ mỗi năm (đủ 12 tháng) tính bằng 1,5 tháng mức bình quân thu
nhập tháng đóng BHXH (nếu có tháng lẻ thì làm tròn theo quy định).
13
- Trường hợp có toàn bộ thời gian đóng BHXH tự nguyện nhưng thời gian
đã đóng chưa đủ 1 năm: Mức trợ cấp tuất một lần được tính bằng số tiền đã
đóng, nhưng mức tối đa chỉ bằng 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng
BHXH.
- Trường hợp vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc vừa có thời gian
đóng BHXH tự nguyện mà thời gian đóng BHXH bắt buộc dưới 15 năm hoặc từ

thiểu chung.
- Cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng, người
khác mà đối tượng này có trách nhiệm nuôi dưỡng nếu từ đủ 60 tuổi trở lên đối
với nam, từ đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ không có thu nhập hoặc có thu nhập
hàng tháng thấp hơn mức lương tối thiểu chung; Cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ hoặc cha
chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng, người khác mà đối tượng này có trách nhiệm nuôi
dưỡng nếu dưới 60 tuổi đối với nam, dưới 55 tuổi đối với nữ bị suy giảm khả
năng lao động từ 81% trở lên và không có thu nhập hoặc có thu nhập hàng tháng
nhưng thấp hơn mức lương tối thiểu chung.
b) Mức trợ cấp tuất hàng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức
lương tối thiểu chung. Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi
dưỡng thì mức trợ cấp tuất hàng tháng bằng 70% mức lương tối thiểu chung.
c) Số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng không quá 4 người
đối với 1 người chết. Trường hợp có từ 2 người chết trở lên thì thân nhân của
những người này được hưởng 2 lần mức trợ cấp hàng tháng.
d) Thời điểm thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng kể từ tháng
liền kề sau tháng mà người tham gia BHXH tự nguyện chết.
15
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI
BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN TẠI VIỆT NAM
1) Thuận lợi trong việc triển khai bảo hiểm xã hội tại việt nam
- phạm vi đối tượng tham gia BHXH tự nguyện nói chung là rất rộng, có
thể bao hàm cả các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Phạm vi đối tượng tham
gia rộng tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai BHXH tự nguyện một cách
dễ dàng.
-Đươc sự ủng hộ rất lớn của nhà nước .đảm bảo hoạt động quỹ luôn ổn định .
vưng mạnh .Tạo lòng tin cho người tham gia
- bảo hiểm xã hội tự nguyện có phương thức đóng góp rất linh hoạt . Không
như những loại hình bảo hiểm khác, bảo hiểm xã hội tự nguyện ở nước ta cho

vấn bảo hiểm có thể dẫn dắt được người dân tin tưởng tham gia BHXH tự
nguyện.
-Dân số của nước ta hiện nay đang là dân số vàng. Quy mô lao động lớn chiếm
khoảng 67.9 % dân số cả nước.trong đó nhưỡng người làm ngành nghề tự do la
rất lớn . Tạo nên môi trương thuận lợi cho việc triển khai BHXH tự nguyện.
-tạo điều kiện cho người lao động có thể hưởng lương hưu hàng tháng khi mà đã
tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng chư đủ điều kiện
-đảng và nhà nước ta ngày càng quan tâm tới bảo hiểm tư nguyện và coi đó như
một chính sáng hàng đầu cần quan tâm
17
-trình độ dân chí ngày càng nâng cao sư hiểu biết về chính sách bảo hiểm xã hội
ngay càng nâng cao .
2) Những khó khăn thách thức khi triển khai BHXH tự nguyện tại Việt
Nam
- cả nước ta có trên 70 nghìn người tham gia bảo hiểm xã tự nguyện .đó là
một con số rất thấp so với lực lượng dân số của nước ta .vì chính sách tham gia
bảo hiểm xã hội tự nguyện còn rất hạn chế
- điều kiện thu nhập thấp và không ổn định
thu nhập của từng người lao động là rất khác nhau nên BHXH tự nguyện khó
triển khai hơn so với BHXH bắt buộc. Vì BHXH bắt buộc có thể thu tại cơ quan,
doanh nghiệp còn bảo hiểm xã hội tự nguyện là phải thu của từng người một. Và
nếu triển khai như vậy thì chi phí cho hoạt động của bộ máy sẽ rất lớn.hơn nữa
thu nhập của người lao đông việt nam thường là rất thấp và không ổn định rất
khó để biết chính sác tiền lương hàng tháng của họ là bao nhiêu
- khả năng nhận thức của người dân còn yếu
Người tham gia BHXH tự nguyện chưa nắm được chính sách ưu việt của
BHXH tự nguyện đem lại cho mình. Kèm theo, điều kiện kinh tế của các gia
đình đại đa số còn ở mức độ thấp, trình độ dân trí không đồng đều có khoảng
cách lớn giữa nông thôn và thành thị, do vậy bước đầu người dân chưa thấy hết
được những lợi ích to lớn khi tham gia BHXH tự nguyện.

thôn tham gia loại hình bảo hiểm này còn thấp là điều dễ lý giải.
-quy định thời gian được hưởng chế độ bảo hiểm quá dài. Người tham gia bảo
hiểm xã hội tự nguyện chỉ được hưởng chế độ bảo hiểm khi đã thực hiện việc
đóng các khoản phí đầy đủ và phải đạt đến độ tuổi nhất định theo quy định của
19
pháp luật. Trong khi đó ở chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc thì quy định về vấn
đề đó tỏ ra mềm dẻo hơn nhiều.
-Nhiều người lao động tìm cách tiết kiệm bằng hình thức “bỏ ống”, gửi ngân
hàng thay vì tham gia bảo hiểm. Vì vậy, để thực sự thu hút được người dân tham
gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần có sự
điều chỉnh các quy định của pháp luật cho phù hợp với thực tế, hài hòa được lợi
ích của người tham gia bảo hiểm. Đồng thời với điều đó thì việc tuyên truyền sâu
rộng luật Bảo hiểm xã hội; tuyên truyền về chế độ, chính sách cho người tham
gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cũng như giúp người tham gia bảo hiểm xã hội tự
nguyện thấy được lợi ích lâu dài của việc tham gia bảo hiểm… sẽ góp phần cải
thiện tình hình tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn; hướng tới mục
tiêu “ Bảo hiểm toàn dân” như chủ trương của Đảng và Nhà nước đã đề ra.
-Bên cạnh đó thì ở nước ta sự phân bố đân cư là không đồng đều .dẫn đến việc
rất khó để tuyên truyền cho mọi người dân tham gia BHXH tự nguyện
20
CHƯƠNG III
TÍNH ƯU VIỆT VÀ HẠN CHẾ MỘT SỐ BIỆN PHÁP
TRIỂN KHAI BẢO HIỂM XÃ HỘI YẠI VIỆT NAM
1 :ưu việt cho việc triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện tại việt nam
-đem lại cho người lao động có thể nhậm lương hưu hàng tháng khi về già
-tạo điều kiện cho người lao động chua đủ điều kiện nhận lương hưu hàng tháng
có thể tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho đủ điều kiện để hưởng
lương hưu hàng tháng
-góp phần xây dựng hệ thống an toàn xã hội ngày càng vững mạnh .đáp ứng tốt
nhưu cầu của xã hội

chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Nếu chúng ta biết
cách tranh thủ sự chỉ đạo với cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể cấp xã, phường, thị
trấn vận động tốt thì có khả năng nhóm đối tượng này đăng ký tham gia rất cao.
Tương tự, lần lượt với các nhóm: Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, người
lao động nghỉ việc đủ tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ năm đóng BHXH; thân nhân
của cán bộ, viên chức; hội viên các đoàn thể; xã viên hợp tác xã hoặc những
người lao động có nguồn thu nhập ổn định, nông dân và những lao động tự tạo
việc làm Những đối tượng này cần có kế hoạch thống kê, xác định số lượng để
phối hợp với các đoàn thể, hợp tác xã triển khai vận động. Xây dựng được một
hệ thống tổ chức quản lý thực hiện có năng lực, và một hệ thống chính sách
BHXH đồng bộ đối với người dân trên phạm vi cả nước.
- Xây dựng được một hệ thống tổ chức quản lý thực hiện có năng lực, và một hệ
thống chính sách BHXH đồng bộ đối với người dân trên phạm vi cả nước.
22
- Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ ban đầu cho hệ thống BHXH người
nông dân,
- BHXH tự nguyện cũng chưa thật sự khuyến khích mọi người vì nếu họ đã
đóng đủ tiền bảo hiểm trong 20 năm nhưng chưa đủ 60 tuổi họ sẽ phải "đợi" đến
mức tuổi quy định. Trong khi đó, tại BHXH bắt buộc quy định rõ ràng nam 60
tuổi, nữ 55 tuổi (có thời gian đóng BHXH đầy đủ) sẽ được hưởng chế độ hưu trí
theo luật định. ,vậy nên trong BHXH tự nguyện cũng phải theo chế định này, có
như vậy mới tránh được tình trạng phân biệt giữa hai loại hình bảo hiểm.
-cơ quan bảo hiểm xã hội cần cử người xuống các vùng nông thôn tổ chức các
buổi tuyên truyền cho người dân thấy được tính ưu việt mà bảo hiểm xã hội tự
nguyện mang lại
-cần xây dựng hệ thống các đại lý phân phối sản phẩm bảo hiểm tự nguyện ở các
vùng miền trên cả nước
-Tạo mọi điều kiện để người lao động khu vực phi chính thức có thể tiếp cận
thuận lợi và dễ dàng tham gia BHXH tự nguyện
-Phối hợp chương trình BHXH tự nguyện với các chương trình mục tiêu khác