Mục lục
Danh mục viết tắt
Liên hợp quốc LHQ
Đông Nam Á ĐNA
Trung Quốc TQ
A. Đặt vấn đề
Quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, diễn ra trên tất cả các lĩnh vực
của đời sống sinh hoạt quốc tế, hợp tác quốc tế trở thành lĩnh vực chính, quan trọng
của các nền kinh tế,các quốc gia, các khu vực khác nhau trên thế, tuy nhiên quá trình
này không thể tránh khỏi những mâu thuẫn, tranh chấp, việc này dẫn đến tình trạng
mất ổn định trong đời sống, sự hợp tác của các quốc gia và hòa bình thế giới,
ASEAN là một tổ chức khu vực của các quốc gia Đông Nam Á, là một diễn đàn để
các quốc gia trong khu vực thiết lập các mối quan hệ hợp tác với nhau. Trong bối
cảnh hiện nay khi quan hệ quốc tế có nhiều chuyển biến quan trọng, cùng với đó là
những mâu thuẫn phát sinh giữa các quốc gia, vai trò của ASEAN với tính chất là
1
một tổ chức quốc tế khu vực càng trở nên quan trong, góp phần ổn định hòa bình, an
ninh khu vực nâng cao vị thế của tổ chức, từ đó góp phần rất lớn vào quá trình hội
nhập, giữ gìn hòa bình và an ninh thế giới.
B.Giải quyết vấn đề
1.Khái quát chung về tổ chức ASEAN
1
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nation)
(ASEAN) là được thành lập ngày 8/8/1967 tại Băng-cốc, Thái Lan trên cơ sở Tuyên
bố Băng-cốc với 5 thành viên ban đầu, với mục tiêu tăng cường hợp tác chính trị, an
ninh, kinh tế và văn hoá - xã hội giữa các nước thành viên, tạo điều kiện hội nhập
sâu hơn với khu vực và thế giới. Qua quá trình phát triển, ASEAN đã mở rộng bao
gồm 10 quốc gia ở Đông Nam Á là In-đô-nê-xia, Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Xinh-ga-
po, Thái Lan, Bru-nây, Việt Nam, Lào, Mi-an-ma và Căm-pu-chia.
Hợp tác ASEAN ngày càng được mở rộng và đi vào chiều sâu, bao gồm
nhiều lĩnh vực từ chính trị-an ninh đến kinh tế thương mại, đầu tư, văn hóa, giáo

và công lý”( khoản 3 điều 2 hiến chương LHQ). Về biện pháp giải quyết các tranh
chấp theo điều 15 hiệp ước Bali các bên có quyền lựa chọn áp dụng các biện pháp
theo quy trình riêng của ASEAN bao gồm: Đàm phán trực tiếp; Các biện pháp
thông qua bên thứ ba: Môi giới, điều tra, trung gian, hòa giải; Giải quyết tại trọng tài
hoặc tòa án quốc tế; Giải quyết theo quy trình riêng của ASEAN.
Khi có tranh chấp xảy ra nếu các bên thỏa thuận lựa chọn áp dụng quy trình
của ASEAN thì tranh chấp được giải quyết theo điều 13, 14,15,16 Hiệp ước Bali:
- Các nước thành viên có bất đồng, tranh chấp phải chủ động thương lượng
hữu nghị để giải quyết
- Nếu không đạt được thỏa thuận qua thương lượng thì các bên sẽ thành lập
Hội đồng cấp cao (cấp bộ trưởng của các nước thành viên), hội đồng này sẽ xem xét
tranh chấp và đưa ra những khuyến nghị về các biện pháp giải quyết phù hợp( trung
gian, hòa giải). Hội đồng cũng có thể là bên trung gian hoặc theo thỏa thuận của các
bên tranh chấp, hoạt động như một ủy ban trung gian, điều tra, hòa giải
3
- Trong trường hợp cần thiết, hội đồng sẽ kiến nghị những biện pháp thích
hợp để ngăn chặn tranh chấp hoặc tình hình xấu.
Trong bối cảnh hiện nay, các nước ASEAN nhận thấy phải xây dựng một cơ
chế mới thay cho cơ chế giải quyết tranh chấp đã được đề cập trong hiệp ước Bali,
một cơ chế phù hợp hơn với tình hình khu vực và quốc tế có nhiều chuyển biến quan
trọng. Ngày 8/4/2010, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã cùng ký thông qua
Nghị định thư về Cơ chế giải quyết tranh chấp của ASEAN, một văn kiện quan
trọng nhằm góp phần hoàn thiện khung pháp lý theo quy định của Hiến chương
ASEAN. Mục đích chính của Nghị định thư này nhằm giải quyết các tranh chấp nảy
sinh do sự nhận thức khác nhau trong quá trình thực hiện Hiến chương ASEAN và
các công cụ của hiến chương. Nghị định thư nêu rõ có 4 cách để giải quyết tranh
chấp gồm trọng tài, môi giới, trung gian, hòa giải. Các bên thứ ba có thể tham gia
vào quá trình giải quyết tranh chấp nếu như các bên có tranh chấp đồng ý.
Nghị định thư này sẽ giúp tạo ra khuôn khổ pháp lý để giải quyết vấn đề tranh chấp
một cách công bằng, hợp lý.

3.2. Vai trò của ASEAN trong việc giải quyết các tranh chấp
3.2.1.Vai trò của ASEAN trong việc giải quyết tranh chấp biên giới, lãnh thổ
Vấn đề biên giời, lãnh thổ là một vấn đề cực kỳ quan trọng, nó liên quan đến
vấn đề chủ quyền quốc gia các tranh chấp quốc tế liên quan đến biên giới lãnh thổ
đã được giải quyết bằng nhiều con đường khác nhau, thời gian gần đây một số quốc
gia thành viên ASEAN đã lựa chọn hình thức tài phán quốc tế để giải quyết các
tranh chấp như: ngày 02/11/1998 trên cơ sở thỏa thuận ký ngày 31/5/1997 tại kuala
Lumpur, có hiệu lực từ ngày 14/5/1998 Malaysia và Indonesia đã yêu cầu Tòa án
quốc tế xác định chủ quyền của 2 quốc gia trên đảo Pulau Ligitan và Pulau Sipadan;
như ngày 24/7/2003 trên cơ sở thỏa thuận ký ngày 6/2/2003 tại Putrajaya có hiệu lực
ngày 9/5/2003, Malaysia và Singapore đã yêu cầu tòa án quốc tế của LHQ xác định
chủ quyền của 2 quốc gia trên đảo Pedra Branca/Pulau Batu Puteh, Middle Rock và
2
/>5