Chủ Nghĩa Siêu Thực Và
Hội Họa (Breton, André )

Mối quan hệ của Chủ nghĩa Siêu thực với hội họa vẫn là một
câu hỏi chưa được sáng tỏ, vấn đề khó khăn này đã được các
nhà lịch sử mỹ thuật hé mở hơn khi chú ý ở khía cạnh hình
tượng xảy ra trong các giấc mơ và coi đó là một hành vi đặc
biệt của phong cách nghệ thuật hiện đại.

Điều cốt lõi trong những tranh luận của Breton là vấn đề thị
giác hay thị giác là cảm giác mạnh mẽ nhất và khả năng khắc
ghi những hình ảnh thị giác. Nghĩa là chủ nghĩa siêu thực đã
quan tâm tới hội họa. Các vấn đề của hội họa cho đến thời
điểm này chỉ tập trung vào thế giới bên ngoài, và như vậy, nó
sẽ chẳng bao giờ cạnh tranh với hiện thực. Tuy nhiên, khi
thay đổi mối quan tâm vào hiện thực bên trong, thì hội họa
thực sự có thể thành công trong các tác phẩm của các họa sĩ
siêu thực. Hình mẫu của Breton là Picasso. Cần phải ghi nhận
rằng ông vẫn giữ một thái độ không thù địch gay gắt với
công việc phê bình nghệ thuật thông thường cũng như với
những họa sĩ cấp tiến như Matisse, Derain và người cộng sự
ban đầu của Picasso nhưng ít danh tiếng hơn là Braque.
Không đề cập tới những người đã biến chủ nghĩa Lập thể
thành một trường phái. Những tác phẩm Siêu thực đầu tiên
(cuộc triển lãm đầu tiên diễn ra vào tháng 11 năm 1925) thử
nghiệm mang tính Lập thể và kỹ thuật mang tính vô thức gợi

hình ảnh này tồn tại sự ám ảnh hay không, không mang tính
thời gian và dẫn dắt dự sáng tạo đi đến một ngôn ngữ thực
sự, đối với tôi nó dường như không giả tạo hơn bất kỳ cái gì
khác, hơn cả những thứ ban đầu mà tôi thấy không cần phải
nấn ná ở đây. Điều mà tôi có thể làm là cân nhắc xem hiện
trạng của ngôn ngữ ở cùng một góc độ ngôn ngữ của thi ca.
Dường như với mình, tôi đã đòi hỏi một năng lực lớn hơn
bao trùm tất cả những thứ khác tạo thuận lợi cho bản thân tôi
- cho cảm xúc bao trùm cái vẫn được hiểu theo cách thông
thường là cái thực. Tại sao tôi lại quan tâm tới vài dòng chữ?
vài mảng màu?

Đối tượng, bản thân cái đối tượng kỳ quặc ấy được vẽ từ
những sự vật này và có khả năng tác động mạnh mẽ và chỉ có
Chúa mới biết đây là sự khiêu khích hay không, hay là tôi
không hiểu nổi, nó đang bị hao mòn? Sự vật ra sao, cho dù
nếu tôi có tin vào mắt mình, rằng cần phải nói tới một vấn đề
cụ thể. Trong phạm vi ấy, tôi đã sử dụng khả năng tưởng
tượng trong chừng mực nào đó, nếu không cẩn thận, tôi sẽ
ngừng nhận thức. Nếu phút giây này, tôi trở lại với vài bức
vẽ minh họa hoặc một cuốn sách, sẽ chẳng có điều gì ngăn
trở thế giới xung quanh tôi hết tồn tại. Xung quanh tôi bây
giờ là cái gì khác, ví dụ, tôi có thể dễ dàng tham dự một lễ kỷ
niệm nào đó Góc nhà nằm giữa hai bức tường trong tranh
có thể dễ dàng thay thế cho góc nhà giữa trần và hai bức
tường này. Tôi giở tiếp mấy trang sách và mặc dù cái hơi
nóng khó chịu, ít nhất tôi cũng không từ chối phong cảnh
mùa đông này. Tôi có thể chơi đùa với những đứa trẻ có cánh
 Anh nhìn thấy một hang lớn trước mặt đang tỏa sáng và
thực tế tôi cũng nhìn thấy thật. Tôi quan sát nó với đôi mắt


Không cần phải nói rằng chẳng có cảm xúc gì được khơi gợi
dưới bức tranh của Leda, chẳng có gì thương tâm, mặt
trời có thể lặn ở phía sau phong cảnh những cung điện kiểu
Roman hoặc không thể đưa ra những giá trị đạo đức vững
bền đối với những hình minh họa của câu chuyện ngụ ngôn
hài hước Thần chết và Chàng đốn củi. Ý của tôi đơn giản
là các tài năng chẳng thu được gì ở những con đường mòn
luẩn quẩn và không có gì, thậm chí còn nguy hiểm khi coi sự
tùy tiện là tự do.

Nhưng mọi vấn đề ngoài xúc cảm khiến chúng ta không được
quên rằng tại thời điểm này bản thân nó lại là thực tế và nó là
cái ta đang bàn đến. Làm sao người ta có thể trông đợi chúng
ta hài lòng với những băn khoăn về một tác phẩm nghệ thuật
đã đem lại như thế? Sẽ không có tác phẩm nghệ thuật nào có
thể tự đưa ra giá trị của nó trước những nhận định của chúng
ta ở góc độ này. Khi tôi biết thế nào là cuộc đấu tranh khốc
liệt giữa thực tại và điều có thể sẽ kết thúc, khi tôi mất hết
mọi hy vọng về việc mở rộng lĩnh vực hiện thực, mà hiện nay
đang bị hạn chế khắt khe tới mức kinh ngạc, và khi trí tưởng
tượng của tôi tác động ngược lại, không còn trùng hợp nữa,
tôi cũng sẽ giống như những người khác, hài lòng với bản
thân và tương đối mãn nguyện. Và tôi sẽ liệt tên tôi vào danh
sách những người thêu dệt, những người mà tôi nên tha
thứ. Nhưng trước đây thì không thể.

Cái khái niệm bắt chước được ghép cho nghệ thuật rất hạn
hẹp như thể mục đích của nó bị đưa xuống tận cùng của
những hiểu lầm nghiêm trọng mà chúng ta vẫn tiếp tục theo

hội với chúng tôi như đùa. Đó là bởi họ đã làm cho chúng tôi
phải suy nghĩ và đặt niềm tin vào chính mình, và chúng tôi
liều mình đi theo bước chân của họ với khao khát cháy bỏng
chinh phục, chinh phục một cách hoàn toàn, ý nguyện ấy
không bao giờ rời bỏ chúng tôi, chính vì vậy con mắt của
chúng tôi, con mắt chính xác của chúng tôi phải phản ánh cái
không tồn tại như thể nó đang hiện hữu một cách rõ nét vậy
nhưng đã bị chúng ta lãng quên. Con đường bí hiểm có đầy
chó dữ dõi theo ta mỗi bước đi và mỗi niềm khao khát của ta
chỉ trở lại cùng với sự chiến thắng của những hy vọng đầy ảo
tưởng đã bị ánh đèn pha rọi chiếu trong vòng năm mươi năm
qua. Đã năm mươi năm trôi qua, kể từ khi Picasso bắt đầu
khai phá con đường của ông, và những tia sáng hiện ra cùng
ông. Không ai được cổ vũ để nhìn ra mọi thứ cho đến khi ông
xuất hiện. Các nhà thơ đã từng nói đến một xứ sở mà họ mới
phát hiện, nơi đó có những con đường tuyệt đẹp nhất trên
đời, một phòng vẽ hiện ra dưới đáy hồ, tuy nhiên đối với
ta đây chỉ là ảnh ảo. Phép màu nào đã giúp ông, người khiến
tôi sững sờ và biết ông là một con người may mắn, ông vẫn
xuất hiện trên đỉnh cao nhất của trí tưởng tượng? Trong ông,
động lực lớn lao nào đã thúc đẩy khiến ông đạt được những
điều đó! [ ] Để thoát khỏi những vấn đề nhạy cảm này, hay
hợp lý hơn với sự dễ dãi của những biểu hiện thông thường,
người ta cảnh giác với sự phản bội ở mức độ cao để không
thể không công nhận thực tế trách nhiệm nặng nề của
Picasso. Chỉ cần sự thiếu hụt khả năng của sức mạnh ý chí
cũng đủ cho tất cả những vấn đề mà ta quan tâm ít nhất là trì
hoãn lại nếu không sẽ chẳng có gì cả. Sự kiên nhẫn đáng
khâm phục của ông là sự bảo đảm giá trị miễn trừ mọi yêu
cầu đối với ta và lôi cuốn bất kỳ nhà chuyên gia nào khác.

ngày nào đó, ta có thể nhìn thấy những món đồ chơi trong
suốt cuộc đời ta, giống như tuổi thơ của ta một lần nữa.
Chính Picasso đã cho tôi ý tưởng này. [ ]

Chúng ta cứ lớn đến một lứa tuổi nào đó và dường như đồ
chơi của ta cũng lớn lên như thế. Chơi đùa là một phần của
vở kịch, và trí tuệ của ta chính là nhà hát. Picasso, người sáng
tạo những thứ đồ chơi thảm thương cho người lớn, làm cho
họ lớn lên và đôi khi dưới dáng vẻ chọc tức và kết thúc
những bồn chồn vớ vẩn.