Chương 3:
CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG
THỰC VẬT

nh ngh a:Đị ĩ
Hormon là một chất hữu cơ do tế bào của một bộ phận cơ
thể tạo ra và được chuyển đ n một bộ phận khác, ở đó, với ế
nồng độ rất thấp, chất đó gây ra một phản ứng sinh lý.
Phân loại:
- Auxin: thường được tổng hợp trong sơ khởi lá, lá non,
hạt đang phát triển.
- Gibberellin: thường được tổng hợp trong mơ non của
chồi, hạt đang phát triển, rễ cây.
- Cytokinin: thường được tổng hợp trong hạt đang phát triển,
ngọn rễ cây.
- Acid abscisic: tổng hợp trong rễ, lá trưởng thành.
- Ethylen: tổng hợp trong các mơ chịu stress, mơ lão
suy và chín trái.
CÁC HORMON TĂNG TRƯỞNG CỦA THỰC VẬT

N
H
CH
2
COOH
AIA
GA
1
COOH
OH

CH
2
OH
CH
3
ETHYLEN
C
C
H
H
H
H

Sự vận chuyển của các hormon tăng trưởng:
- Auxin: di chuyển từ tế bào này sang tế bào khác,
trong libe.
- Gibberellin: vận chuyển trong mộc và libe.
- Cytokinin: vận chuyển trong mộc (rễ đ n chồi).ế
- Acid abscisic: t ng h p rễ, ổ ợ ở vận chuyển trong
mộc; t ng h p lá, v n chuy n trong libeổ ợ ở ậ ể .
- Ethylen: khuếch tán từ nơi tổng hợp ra kh p n i. ắ ơ
CÁC HORMON TĂNG TRƯỞNG CỦA THỰC VẬT

Vai trò sinh lý:
- Auxin: tác dụng kéo dài, phân chia tế bào, có tính hướng
động và ưu thế ngọn, gây lão suy, rụng, đậu và tăng
trưởng trái, chín trái, quy đònh tính cái của hoa.
- Gibberellin: tác dụng kéo dài lóng thân, giúp hạt nảy mầm,
đậu và tăng trưởng trái, quy đònh tính đực của hoa.
- Cytokinin: phân chia tế bào, tạo chồi trong trong nuôi cấy

đó, auxin sẽ di chuyễn đến rễ và tích tụ trong rễ.
Acid indoleacetic (AIA) Tryptophan (Trp)

Một số chất điển hình của Auxin

Tính chất sinh lý của Auxin
Vai trò trong sự kéo dài tế bào:
Khi tế bào được cung cấp
auxin, auxin sẽ hoạt hóa bơm
ion H
+
trên màng sinh chất. Ion
H
+
được vận chuyển tích cực từ
tế bào chất vào trong vách. Sự
gia tăng đó làm hoạt hóa enzim
giúp bẻ gảy một số liên kết
chéo giữa các đường đa cấu tạo
vách và vách trở nên mềm dẻo
hơn. Vì vậy, nước vào tế bào
và không bào càng lúc càng
nhiều vách sẽ bị căng ra.

Tính chất sinh lý của Auxin
Vai trò trong quang hướng động của cây:
Auxin khuếch tán từ phần ngọn diệp tiêu vào khối
agar và khi đặt khối agar này lên phần diệp tiêu còn lại
thì chất này được di chuyển xuống và kích thích sự tăng
dài (Went, 1926) .

sẽ tăng trưởng tạo ra nhánh,
khi đó chồi ngọn của nhánh
lại ức chế các chồi bên dưới
nhánh nhỏ.Auxin kích thích sự phân chia tế bào đối với các
tế bào có nguồn gốc tượng tầng. Ở nồng độ cao,
auxin kích thích sự tạo mô sẹo.
Auxin ở nồng độ cao sẽ kích thích tạo sơ khởi rễ,
tuy nhiên, lại có tác dụng ngăn cản sự phát triển của
chính các sơ khởi rễ này.
Tính chất sinh lý của Auxin

Các chất có cấu trúc auxin được sử dụng trong
giâm cành (kích thích sự ra rễ ở cành giâm), cản sự
phát triển chồi (mắt khoai tây), làm chậm sự thu
hoạch quả, tạo trái không hạt (cam, quýt).
Trong lónh vực nuôi cấy mô in vitro, hiệu quả
của auxin được áp dụng trong quá trình tạo mô sẹo
(2,4 – D), kích thích tạo rễ (NAA).
Auxin ngăn cản trái và lá rụng. Nếu phun
auxin lên trái sẽ giữ được trái trên cây đến lúc
muốn thu hoạch.
•
Một số ứng dụng của Auxin

GIBBERELLIN

Gibberellin

số hạt, cảm ứng cây tăng
trưởng, trổ hoa và kích thích
sự phát triển của trái ở một số
loài.
Tính chất sinh lý của Gibberellin

•
Sự kéo dài cuống hoa ở các cây ngày dài,
đặc biệt các cây có dạng hoa hồng (giúp sự ra
hoa) là tác dụng đặc sắc của GA. GA giúp sự tạo
hoa đực (cây lưỡng tính như dưa chuột hay cây
phân tính như spinach) trong khi auxin giúp sự tạo
các hoa cái.
•
Giống như auxin, GA giúp sự đậu trái. Trong
sự đậu trái, GA kích thích sự nảy mầm của hạt
phấn và sự tăng trưởng của ống phấn.
•
GA kích thích sự tăng trưởng của trái, làm
chậm sự lão suy trái, giúp các trái dính lâu trên
cây hơn để chờ được hái.
Một số ứng dụng của Gibberelin

•
GA làm chậm sự vào hiện
tư ng ngủợ của chồi do ngày
ngắn cảm ứng (mùa thu), và
gỡ sự ngủ của các chồi cây gỗ
(đối kháng với AAB).
•