Phong cách lãnh đạo của Steve Jobs: một nhà độc tài vĩ đại
Buổi sáng cách đây đúng một năm, ngày 5/10/2011, mình nghe được tin Steve Jobs
qua đời từ một người bạn, lúc cả hai đang chạy xe đến trường. Phản ứng đầu tiên là
bất ngờ và rất sốc, không thể tin được vị thuyền trưởng của Apple đã ra đi đột ngột
như thế. Thông tin nhanh chóng được truyền đi trên toàn thế giới, và hàng triệu
người hâm mộ Steve Jobs nói riêng và Apple nói chung thật sự tiếc nuối cho sự
mất mát lớn của làng công nghệ. Từ đó đến nay, đã có không biết bao nhiêu bài
viết, phóng sự nói về cuộc đời và sự nghiệp của con người tài ba này. Steve Jobs
và Apple đã tạo ra nhiều thay đổi lớn trong ngành công nghệ với các sản phẩm
mang tính cách mạng. Nhân kỷ niệm một năm ngày mất của Steve, mình muốn
chia sẻ suy nghĩ cá nhân về một khía cạnh của Steve cũng được rất nhiều người
quan tâm, đó là phong cách lãnh đạo của ông.

Nếu là một người dùng trung thành của Apple, hẳn bạn sẽ không thể quên những
buổi ra mắt sản phẩm mới do Steve chủ trì. Ông lên sân khấu với bộ trang phục
giản dị gồm quần jean và áo thu cổ lọ tối màu - một phong cách đã trở thành biểu
tượng của Steve. Tác phong nhanh nhẹn, dứt khoát, và đặc biệt là tài hùng biện bậc
thầy, có khả năng hấp dẫn cả những người nghe khó tính nhất. Mình nhớ đã xem đi
xem lại đoạn clip giới thiệu chiếc iPhone đầu tiên vào năm 2007 không biết bao
nhiêu lần, không phải vì chiếc iPhone mà chính là vì quá thích thú với bài thuyết
trình của Steve. Rồi sau đó là phần phát biểu đầy cuốn hút của ông tại lễ tốt nghiệp
của đại học Standford vào năm 2005, với câu nói bất hủ ở cuối bài: "hãy cứ khát
khao, hãy cứ dại khờ".

Nói những điều đó ra ở đây là để cho mọi người thấy những khía cạnh tạm gọi là
bên ngoài mà chúng ta cũng như cả thế giới thường gặp ở Steve. Một con người có
phong cách giản dị, tài ăn nói hơn người, và quan trọng nhất là khả năng lãnh đạo
tài ba cùng với một tầm nhìn lớn - những gì đã giúp vực dậy Apple từ chỗ gần như
phá sản đến đỉnh vinh quang ngày hôm nay. Những điều đó đã khiến mình ngay
lập tức ngưỡng mộ Steve và nghĩ rằng những đồng sự của ông tại Apple quả là
những con người cực kỳ may mắn khi có cơ hội làm việc chung và học hỏi những

sai lầm đều đáng bị trừng phạt. Steve có thể thẳng tay sa thải một nhân viên trong
buồng thang máy nếu người này phạm một lỗi nghiêm trọng. Vào năm 2008, Steve
từng có một buổi họp rất nặng nề với nhóm phụ trách dịch vụ thư điện tử
MobileMe. Ông hỏi "có ai cho tôi biết chức năng chính của MobileMe là gì
không?". Nhận được câu trả lời từ thuộc cấp, ông tiếp tục: "vậy thì làm thế quái
nào mà nó lại không hoạt động đúng với những gì các anh đã trình bày?". Quãng
thời gian 30 phút sau đó là một sự nhiếc móc không thương tiếc của Steve dành
cho nhân viên: "Các anh đã làm ô danh Apple. Các anh nên căm ghét lẫn nhau đi,
vì đã làm cho tất cả phải thất vọng". Là một nhân viên, bạn sẽ nghĩ sao khi nhận
những câu nói trên từ sếp của mình?

Về phía Steve, ông đã từng nhấn mạnh rằng không việc gì phải chiều chuộng nhân
viên, mà ngược lại, nếu có trong tay một nhân viên giỏi, hãy tạo áp lực để khai thác
tối đa hiệu suất làm việc của anh/cô ta. Steve không quan tâm đến suy nghĩ và cảm
xúc của cấp dưới, điều quan trọng với ông là kết quả cuối cùng có đạt được hay
không. Không chỉ nhân viên Apple, mà công nhân trong chuỗi cung ứng của hãng
cũng phải chịu đựng sự vô tâm của Steve. Nhớ lại năm 2010, xuất hiện nhiều vụ
ùm xùm liên quan đến việc tự tử của công nhân tại nhà máy Foxconn, mà nguyên
nhân sâu xa là do điều kiện làm việc tối thiểu không được đảm bảo. Đỉnh điểm là
vào tháng 1/2012 khi 150 công nhân tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc đe dọa tự
tử tập thể nếu yêu cầu tăng lương của họ không được chấp thuận. Foxconn lạnh
lùng trả lời rằng một là họ nghỉ việc và nhận đền bù, hai là ở lại làm việc và không
được tăng lương. Thế nhưng những công nhân quyết định nghỉ việc sau đó vẫn
không nhận được khoản đền bù nào.

Mặc dù đây là sự việc xảy ra ở một công ty đối tác của Apple, song với các quy
định rất chặt chẽ về điều kiện lao động của không chỉ cá nhân công ty đó mà còn
của cả các đối tác ở phương Tây, làm sao Steve có thể không biết những sự việc
xảy ra ở Foxconn, hoặc biết nhưng vẫn cho phép nó diễn ra?


hãnh cá nhân không cho phép ông và Apple nhận sai, như chúng ta đã thấy với lỗi
ăng ten trên iPhone 4. Trong khi đó, Tim Cook thể hiện một phong thái thân thiện
hơn, ông gửi thư cho nhân viên, ghé thăm nhà máy của Foxconn, và mới đây đã
viết một bức thư xin lỗi khách hàng về lỗi bản đồ trên iOS 6. Mình xin phép không
so sánh phong cách nào tốt hơn, vì cá nhân chưa đủ trình độ để đánh giá tài lãnh
đạo của những CEO hàng đầu thế giới. Song việc Apple đang có những bước thay
đổi là rõ ràng và không thể phủ nhận.

Từ đầu đến giờ chúng ta nói nhiều đến phong cách lãnh đạo, vậy bài học có thể rút
ra từ Steve Jobs là gì? Với cá nhân mình thì cách điều hành của Steve chỉ có thể
hiệu quả nếu bạn là Steve Jobs. Hãy chắc chắn rằng bạn là một giám đốc có tầm
nhìn mang tính cách mạng, phong thái hùng biện lôi cuốn và tài năng thiên bẩm,
trước khi học hỏi và áp dụng phong cách lãnh đạo của Steve. Với tất cả những nhà
quản lý bình thường khác thì tốt hơn hết là hãy nghe theo sách vở, quan tâm và
động viên nhân viên một cách đúng mực nếu muốn hoạt động của công ty được tốt.
Theo Tinhte