Nhóm Myfriend
QUY TRÌNH THANH TOÁN VÀ
NGHIỆP VỤ LIÊN QUAN ĐẾN SÉC
………….
I: Khái niệm của Séc
1: Khái niệm
Một tờ mệnh lệnh trả tiền vô điều kiện của chủ tài khoản ra lệnh cho ngân hàng
của mình trích một số tiền nhất định từ tài khoản của mình để trả cho người cầm
séc hoặc cho người được
chỉ định trên séc.

Người có tiền mở tại
ngân hàng một tài khoản,
ngân hàng sẽ cấp cho
người gửi tiền một quyển
séc.Mỗi lần muốn rút
tiền ra thì lập một tờ séc
đưa đến ngân hàng để lĩnh tiền.
Séc là một phương tiện thanh toán được sử dụng rộng rãi trong các nước có hệ
thống ngân hàng phát triển cao.Hiện nay séc là phương tiện chi trả được dùng hầu
như phổ biến trong thanh toán nội địa của tất cả các nước. Séc cũng được sử dụng
rộng rãi trong thanh toán quốc tế về hàng hóa, cung cấp lao vụ, du lịch và về các
chi trả phi mậu dịch khác.
2: Thành phần tham gia thanh toán
• Người kí phát séc: đó là người chủ tài khoản tiền gởi thanh toán ở ngân
hàng, là con nợ, nhà nhập khẩu.
• Người thụ lệnh: là ngân hàng thực hiện việc trích tài khoản kí phát séc trả
cho người thụ hưởng.
• Người thụ hưởng: người được hưởng lợi số tiền trong tờ séc là chủ nợ. nhà
xuất khẩu.
1

2
2
Nhóm Myfriend
nhận vô điều kiện lệnh này, trừ trường hợp tài khoản phát hành séc không còn tiền
hoặc tờ séc không đầy đủ tính chất pháp lý.
Địa điểm và ngày tháng năm phát hành séc: Đây là một yếu tố quan trọng để xác
định thời hạn thanh toán của tờ séc cũng như là căn cứ để giải quyết các tranh
chấp nếu có xảy ra giữa các bên liên quan đến séc.
Số tiền ghi trên séc phải rõ ràng, phải vừa ghi bằng số vừa ghi bằng chữ khớp
nhau, có ký hiệu tiền tệ.
Tên địa chỉ của người yêu cầu trích tài khoản, tài khoản được trích trả, ngân
hàng trả tiền, tên địa chỉ của người hưởng số tiền trên séc, chữ ký của người phát
hành séc.Nếu là tổ chức thì phải có chữ ký của chủ tài khoản, kế toán trưởng và
dấu của tổ chức đó (nếu có).
Các yếu tố trên đây phải được ghi rõ ràng, chính xác tuyệt đối, không tẩy xóa và
phải được ghi cùng một loại chữ, một thứ mực, không được ghi bằng mực đỏ.
Điều cơ bản trong phát hành séc là người phát hành séc phải có tiền trên tài khoản
mở tại ngân hàng, số tiền trên tờ séc không vượt quá số dư có trên tài khoản ở
ngân hàng.Séc có thể phát hành để trả tiền cho một tổ chức, một cá nhân hoặc
nhiều người, séc cũng có thể do một ngân hàng này phát hành trả tiền cho một
ngân hàng khác.
Séc thường được in sẵn theo mẫu có những dòng để trống để người phát hành
séc điền vào.
Ngày nay, rất nhiều ngân hàng trên thế giới dùng máy in nhiều màu số tiền, ký
hiệu tiền, số tiền bằng số, bằng chữ lên chỗ trống của tờ séc.
Đặc điểm của séc là có tính thời hạn, tức là tờ séc chỉ có giá trị tiền tệ hoặc thanh
toán nếu thời hạn hiệu lực của nó chưa hết đối với séc thương mại. Thời hạn hiệu
lực của tờ séc được ghi rõ trên tờ séc và tùy thuộc vào phạm vi không gian mà séc
lưu hành và luật pháp các nước quy định. Nói chung séc lưu hành trong nội địa
thời gian ngắn hơn lưu hành trong thanh toán quốc tế.

Là thời hạn mà người hưởng lợi phải chuyển giao tờ Séc cho ngân hàng thụ lệnh
để nhận tiền, trong thời gian này, người ký phát Séc phải duy trì số tiền bằng
mệnh giá Séc trên tài khoản tiền gừi tại ngân hàng để đảm bảo việc thanh toán
cho người hưởng lợi.
Theo ULC thời hạn xuất trình được quy định:
4
4
Nhóm Myfriend
5
5
Nhóm Myfriend
Thời hạn xuất trình được tính từ ngày ký phát Séc cho đến ngày xuất trình Séc
cho ngân hàng thụ lệnh. .
Qúa thời hạn trên nếu séc không quay trở lại ngân hàng thì séc sẽ mất hiệu
lực.Đối với séc du lịch thì không quy định thời hạn hiệu lực.Ở Việt Nam, thời
hạn thanh toán séc là 15 ngày kể từ ngày ký phát séc.
5) Thời hạn hiệu lực.
Đối với ngân hàng, thời hạn hiệu lực của Séc là thời hạn mà trong đó, ngân hàng
vẫn đóng vai trò là người thụ lệnh, thực hiện việc chi trả tiền cho người hưởng
lợi Séc. Thời hạn hiệu lực quy định là 1 năm, kể từ ngày hết hạn xuất trình.
Sau khi hết thời hạn hiệu lực của tờ Séc, ngân hàng thụ lệnh không có nghĩa vụ
thực hiện việc chi trả. Tuy nhiên người ký phát vẫn còn nghĩa vụ phải thanh toán
tiền Séc cho người hưởng lợi, vì tờ Séc chưa bị mất đi hiệu lực pháp lí của 1 hợp
đồng nhân sự.
III: Lưu thông và chuyển nhượng Séc.
1: Lưu thông của Séc
 . Séc được ký phát có ghi tên người được trả tiền
o Một tờ séc được
ký phát có ghi
tên người được

nhượng. Việc
o Việc chuyển nhượng của người thực hiện thanh toán là không có hiệu lực.
 Trách nhiệm của người chuyển nhượng
o Người chuyển nhượng chịu trách nhiệm về việc trả số tiền ghi trên tờ séc đối
với người được chuyển nhượng và những người được chuyển nhượng tiếp
sau đó, trừ trường hợp nói ở khoản 2 dưới đây.
o Trường hợp người chuyển nhượng ghi cụm từ ''Không tiếp tục chuyển
nhượng'' mà tờ séc đó vẫn được chuyển nhượng tiếp, thì người chuyển
nhượng đã ghi cụm từ đó chỉ chịu trách nhiệm về việc trả số tiền ghi trên tờ
séc đối với người được chính mình chuyển nhượng.
 Chuyển nhượng séc cho tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán
Người thụ hưởng séc có thể chuyển nhượng séc cho một tổ chức cung ứng dịch vụ
thanh
Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán nói tại khoản 1 Điều này có tất cả các quyền
liên quan đến tờ séc. Tổ chức đó chỉ được tiếp tục ký hậu tờ séc đó với tư cách đại
diện cho người đã ký hậu tờ séc cho mình.
IV: Sơ đồ lưu thông của Séc.
• Sơ đồ lưu thông Séc ở cùng một ngân hàng
7
7
Nhóm Myfriend
(1): Người trả tiền phát hành séc và giao cho người thụ hưởng.
(2): Người thụ hưởng tiếp nhận séc, sau khi kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của tờ
séc sẽ lập 3 liên bảng kê nộp séc cùng tờ séc nộp vào ngân hàng xin thanh toán.
(3): Ngân hàng kiểm tra tờ séc, nếu đủ điều kiện thì tiến hành trích tài khoản tiền
gửi của người trả tiền và báo Nợ cho họ.
(4): Ngân hàng ghi Có vào tài khoản của bên thụ hưởng và báo Có cho họ.
• Sơ đồ lưu thông Séc qua hai ngân hàng.
(1):
Người trả tiền phát hành séc giao cho người thụ hưởng.

Có nhiều loại Séc khác nhau
trong lưu thông và thanh
toán. Dưới đây xin nêu ra hai
cách phân loại phổ biến.

9
Ngân hàng trả tiền Séc
Ngân hàng trả tiền SécNgân hàng người
hưởng lợi
Người hưởng lợi Người phát hành Séc
9
Nhóm Myfriend
- Thứ nhất, dựa vào người thụ hưởng có thể phân chia Séc thành ba loại:
 Séc ký danh: là loại Séc có ghi rõ tên người hưởng lợi, do đó không
thể chuyển nhượng bằng thủ tục ký hậu bởi vì chỉ có người đứng tên
trên tờ Séc mới có quyền thụ hưởng số tiền của tờ Séc.
 Séc vô danh: là loại Séc không ghi tên người thụ hưởng mà ghi câu
“trả cho người cầm Séc”, do vậy loại Séc này có thể chuyển nhượng
thông qua hình thức trao tay, chứ không cần ký hậu.
 Séc trả theo lệnh: là loại Séc không chỉ định rõ người thụ hưởng mà
chỉ ghi trả theo lệnh của người thụ hưởng. Nhờ vậy loại này có thể
chuyển nhượng được thông qua thủ tục ký hậu.
- Thứ hai: dựa vào đặc điểm sử dụng Séc mà chia ra làm 3 loại:
 Séc gạch chéo (crossed cheque) là loại Séc mà trên mặt trước của Séc,
có 2 gạch chéo song song với nhau. Gạch chéo là để chỉ tờ séc đó
không được rút tiền mặt, chỉ dung để thanh toán qua ngân hàng. Séc
gạch chéo còn chia ra làm 2 loại:
• Séc gạch chéo thường: có đặc điểm là giữa hai vạch chéo không
ghi tên ngân hàng lĩnh hộ tiền( cheque crossed generally).
• Séc gạch chéo đặc biệt: có đặc điểm là giữa hai vạch song song

Có thể nói, phương tiện thanh toán bằng séc đã xuất hiện ở Việt Nam từ đầu thê kỷ
20, khi có sự xuất hiện của người Pháp ở Việt Nam.Tuy nhiên vào thời điểm đó,
chỉ có những người có địa vị trong xã hội và một số tâng lớp thượng lưu mới được
mở tài khoản tại ngân hàng và sử dụng séc.Những người dân bình thường chưa tiếp
cận với loại phương tiện thanh toán này. Sau này, với sự phát triển ngày càng
nhanh của thương mại quốc tế, nhất là sau thời kỳ mở kinh tế của nước ta từ những
năm 1990 và cải cách mạnh mẽ trong lĩnh vực ngân hàng, các phương tiện thanh
toán không dùng tiền mặt đã ngày càng mở rộng và hiện nay séc cũng đã được sử
dụng khá phổ biến. Tuy nhiên, đối tượng sử dụng séc chủ yếu vẫn là những pháp
nhân, những cá nhân vẫn còn sử dụng hầu hết là thanh toán bằng tiền mặt.

11
11