Tiểu luận
Đạo đức bán hàng trong
việc kinh doanh thức uống
Trà sữa
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay, ta thấy nổi lên những quan
điểm về đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp. Chỉ trong thời gian rất ngắn đã có
rất nhiều vụ việc nói đến sự vi phạm đạo đức trong kinh doanh của doanh nghiệp.
Cụ thể: sữa có chất Melamine, nước mắm có chứa Sufua, việc làm ô nhiễm môi
trường của công ty Vedan, Miwon hay trà sữa chứa Polyme,…
Hơn thế nữa trong nền kinh tế còn xuất hiện những doanh nghiệp có những
sản phẩm uy tín, chất lượng đã bị nhái mẫu mã và những biểu tượng của doanh
nghiệp gây nhầm lẫn cho khách hàng.
Thời gian qua có thể nói là điểm nóng của mọi thông tin. Nhận thức được vai
trò của đạo đức trong kinh doanh và đứng trước những bức xúc của mình khi được
biết những vụ việc trên, nhóm 3 đã chọn đề tài : “ Đạo đức bán hàng trong việc
kinh doanh thức uống Trà sữa” của công ty TNHH Hồng Hoa Trường Lạc là đề
tài của bài thuyết trình môn Đạo đức kinh doanh lần này.
1.2 Mục đích yêu cầu
Đạo đức trong kinh doanh không chỉ là câu khẩu hiệu để lấy lòng người tiêu
dùng. Chúng còn là công cụ để tối đa hoá lợi nhuận, để củng cố thương hiệu. Đạo
đức kinh doanh là hành vi đầu tư vào tương lai. Khi doanh nghiệp tạo tiếng tốt sẽ
lôi kéo khách hàng. Và đạo đức xây dựng trên cơ sở khơi dậy nét đẹp tiềm ẩn trong
mỗi con người luôn được thị trường ủng hộ” - đó là định nghĩa đang được sử dụng
rộng rãi của khái niệm đang là “thời thượng” của các doanh nghiệp. Do đó mục
tiêu chính của bài này là phẩm chất đạo đức của kinh doanh của nhà doanh nghiệp
là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên uy tín của nhà kinh doanh:
• Đánh giá môi trường bên trong công ty Hồng Hoa Trường Lạc.
• Đạo đức kinh doanh trong việc điều chỉnh hành vi của chủ thể kinh doanh.
• Các khía cạch và bài học rút ra từ đạo đức kinh doanh trong các mối quan hệ

động lên người khác, cả bên trong và bên ngoài doanh nghiệp. Đó cũng là việc
xem xét quyền và nghĩa vụ của mỗi cá nhân, các nguyên tắc nhân văn cần tuân thủ
trong quá trình ra quyết định và bản chất các mối quan hệ giữa con người với con
người và từ đó phán xét đúng hay sai, hợp đạo đức hay phi đạo đức.
2.1.2. Sự cần thiết của đạo đức kinh doanh
Từ những khái niệm trên, ta mới thấy được sự cần thiết của đạo đức kinh
doanh trong hoạt động kinh tế ngày nay.
Đặc biệt các doanh nhân ngày nay đã có ý thức rõ ràng về các phạm trù đạo
đức cơ bản, phổ biến trong truyền thống luân lý tốt đẹp của dân tộc ta từ xưa như
tính trung thực, lương tâm trong sáng, phân biệt rõ thiện ác,…
Các chuẩn mực đạo đức kinh doanh là cơ sở tình cảm, trí tuệ cụ thể là không
gây hại, không cư xử như những thế lực dã man, có sự công bằng, có trách nhiệm
xã hội, mẩu mực và tôn trọng lẫn nhau. Từ đó định hướng cho doanh nhân có thể
nghĩ đúng, làm đúng, định hướng trong các hoạch định và tổ chức kinh doanh để
đảm bảo được sự phát triển kinh tế xã hội cho doanh nghiệp của mình.
Vì vậy đạo đức kinh doanh trong hoạt động kinh tế tạo nên thương hiệu và lợi
nhuận của nó rất lớn.
2.2. Thực trạng
2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
Công ty TNHH Hồng Hoa Trường Lạc có địa chỉ tại 11, ngách 5, ngõ 106
Hoàng Quốc Việt - Hà Nội.
Ngành nghề: Chế Biến & Đóng Gói các loại thực phẩm.
Điện thoại: 04.37 912 389
Fax: 04. 37 912 386
Giám đốc: Nông Liên Mai
Ngày thành lập: 01-2007
Số nhân viên: 10
Hồng Hoa Trường Lạc là công ty chuyên sản xuất và cung cấp các loại hạt
trân châu - dùng cho các loại Trà sữa - trên thị trường toàn quốc.
2.2.2. Việc phát hiện hành vi trái pháp luật của công ty Hồng Hoa

Tình trạng này cũng xảy ra với mẫu hạt trà sữa được lấy ngẫu nhiên trên thị
trường. Khi phân tích các thành phần của hạt trân châu Donghui (xuất xứ Trung
Quốc), Thanh tra Sở Y tế Hà Nội cho biết hàm lượng sacarin có trong hạt trân châu
này là 497,1mg/kg, vượt tiêu chuẩn cho phép 4,9 lần. Hàm lượng axit sorbic là
1455,9mg/kg, vượt 1,4 lần tiêu chuẩn cho phép.
PGS.TS Trịnh Lê Hùng, công tác tại Bộ môn Công nghệ Hóa Học, ĐH Quốc
Gia Hà Nội cho biết: "Axit benzoic và axit sorbic là chất sát trùng, bảo quản được
dùng nhiều trong công nghệ thực phẩm hiện nay. Nhưng với chất nào cũng vậy,
chỉ dùng với hàm lượng rất nhỏ, lớn nhất là bằng tiêu chuẩn quy định thì mới an
toàn. Nếu lạm dụng quá sẽ gây những hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe người
tiêu dùng vì nếu sử dụng nhiều 2 loại axit này có thể gây dị ứng, gây hiện tượng
đầy bụng, đầy hơi, khó tiêu. Nếu tích tụ lâu ngày sẽ gây hại cho gan, thận, thậm chí
có thể gây ung thư ".
Ngay sau khi phát hiện hạt trân châu tại cửa hàng 68 Cầu Giấy có nguồn gốc
từ công ty THNN Hồng Hoa Trường Lạc không đạt tiêu chuẩn cho phép, chiều
25/8/2009, thanh tra sở Y tế Hà Nội đã tiến hành kiểm tra cơ sở sản xuất hạt trân
châu của công ty này.
Kết quả cho thấy: sản phẩm của công ty đã được công bố đầy đủ các thành
phần, hạn sử dụng, v…v nhưng điều quan trọng hơn cả là công ty này chưa có bất
kì một chứng nhận nào liên quan đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm.
Ngoài điều kiện trên, công ty TNHH Hồng Hoa Trường Lạc còn có 2 vi phạm
khác: Điều kiện vệ sinh cơ sở sản xuất không đảm bảo và vệ sinh cá nhân của
người lao động cũng không đảm bảo.
Tại buổi thanh tra, công ty TNHH Hồng Hoa Trường Lạc đã xuất trình được
giấy tờ của một số nguyên liệu đưa vào sản xuất hạt trân châu nhưng sở Y tế Hà
Nội đã ra quyết định niêm phong toàn bộ các sản phẩm có trong kho của công ty,
cấm lưu hành ra thị trường và toàn bộ dây chuyền sản xuất cũng bị đình chỉ.
Công ty TNHH Hồng Hoa Trường Lạc bắt đầu kinh doanh trà sữa trân châu ở
Việt Nam từ năm 2003 nhưng trên giấy tờ hợp lệ thì công ty này lại thành lập
1/2007. Sản phẩm của công ty tại thời điểm đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trên cả

Happy cup, Flamenco… đua nhau mở ra.
Bên cạnh sức tiêu thụ mạnh, một yếu tố quan trọng nữa khiến cho việc mở
quán trà sữa trân châu trở thành phong trào đó chính là bỏ vốn nhỏ và thu lãi lớn.
Nếu tạm bỏ qua chi phí thuê nhân viên, thuê mặt bằng kinh doanh, các loại thuế
kinh doanh có thể dễ dàng ước tính ngay được tiền lãi đáng nể của một cốc trà sữa
trân châu.
Cụ thể, chỉ tốn khoảng 30.000 - 40.000 đồng/kg bột trà sữa có đủ các hương
vị, 15.000 - 17.000 đồng/gói trân châu đã có thể làm ra khoảng 20 ly trà sữa. Tiếp
đó, ống hút, ly nhựa, màng bọc miệng ly được bán theo lô với giá rất rẻ trên ở chợ
đầu mối. Các loại máy dập màng ly, máy lắc trà sữa đều được rao bán rầm rộ với
giá từ 150.000 đồng/máy đến trên dưới 1 triệu đồng/máy.
Như vậy, ta làm một bài toán:
35.000 đồng/kg bột trà sữa (làm ra 20 ly trà sữa)
16.000 đồng/kg gói trân châu (làm ra 20 ly trà sữa)
1.000 đồng gồm: ống hút, ly nhựa, màng bộc miệng nhựa
1.200 đồng máy dập màng (150.000 đồng/máy/4 tháng)
1.200 đồng máy lắc trà sữa (150.000 đồng/máy/4 tháng)
Tổng chi phí 54.400 đồng và chúng ta lấy đồng giá 10.000 đồng/ly. Với một
lượng chi phí đó tạo ra 20 ly vậy người bán được 200.000 đồng. Uớc tính giá gốc
của mỗi ly trà sữa trân châu không thể vượt quá 3.000 đồng/ly (2.720 đồng/ly).
Trong khi đó, vào thời điểm hưng thịnh nhất, trà sữa trân châu được bán với giá
phổ biến từ 8.000 - 12.000 đồng/ly tùy kích cỡ. Người bán có thể thu lời gấp đôi,
thậm chí gấp ba từ mỗi ly trà sữa đơn giản này.
Cũng theo tiết lộ của chị Dung người từng mở cửa hàng trà sữa trân châu gần
cổng trường Đại học Hà Nội, có những thời điểm hè nắng nóng, mỗi ngày cửa
hàng chị bán được khoảng 300 cốc trà sữa. Kỷ lục từng đạt được là 572 cốc một
ngày. Trà sữa trâu châu là món giải khát mùa hè rất hấp dẫn. Đa phần khách mua
đều cảm thấy thoải mái với mức giá bình dân của mỗi ly trà sữa. Hơi quá nếu nói
là hái ra tiền, nhưng chúng ta thấy công việc làm ăn suôn sẻ mọi ngày thì thu nhập
của những chủ cửa hàng này ổn định.

thông tin độc hại chưa được kiểm chứng. Thực chất, nguyên nhân sâu xa cho sự sa
lầy của một loạt các cửa hàng kinh doanh thức uống này là do một bộ phận kinh
doanh bất chấp chất lượng, coi nhẹ sức khỏe cộng động mà chỉ cốt chạy theo lợi
nhuận. Kinh doanh trà sữa trân châu rõ ràng là một trào lưu. Người thắng là người
đi đầu, hớt được những lớp váng đầu tiên khi thị trường còn mới mẻ, cạnh trạnh
chưa gay gắt. Người bại trận thảm hại nhất là những người kinh doanh đua theo
trào lưu, phớt lờ chất lượng.
Trong khi đó, những người tồn tại được lâu bền nhất đã có định hướng phát
triển ngay từ đầu, biết vượt qua khó khăn là những cạnh tranh “không sòng phẳng”
về giá thành và chất lượng, để kiên trì phát triển cửa hàng, thương hiệu uy tín của
riêng mình.
2.3. Giải pháp và kiến nghị
Qua phân tích đánh giá vụ việc của công ty Hồng Hoa Trường Lạc là hiện
tượng gian lận bán hàng và có thể coi là hàng giả vì bao bì không có nhãn mác rỏ
ràng, chất lượng sản phẩm không an toàn cho sức khỏe. Hàng vi này đã xâm phạm
tới các quyền của người tiêu dùng mà theo cộng đồng quốc tế, Việt Nam quy định
như các quyền được an toàn “ là quyền được bảo vệ để chống các sản phẩm, dịch
vụ, các quy trình có hại cho sức khỏe và cuộc sống”. Mặc dù ngày nay xã hội lên
án rất nhiều những hành vi đạo đức kinh doanh, và trong bộ luật hình sự hiện hành
của nước ta đã quy định mức hình phạt đối với những hành vi xâm phạm thới lợi
ích người tiêu dùng như điều 162 đã quy định mức hình phạt về tội lừa dối khách
hàng. Nhưng với lợi nhuận khổng lồ các doanh nghiệp có thể thu lại lợi nhuận từ
những hành vi phi đạo đức đó thì có lẽ những hình phạt này còn tương đối nhẹ.
Trong thời đại đặt lợi nhuận lên trên trên lợi ích người tiêu dùng Hồng Hoa Trường
Lạc có quan tâm đến lợi ích người tiêu dùng hay không hay chỉ quan tâm tới lợi
ích của mình. Các doanh nghiệp dường như không quan tâm đến các chuân mực
đạo đức xã hội. Vậy thì ngoài những chính sách, điều kiện thuận lợi cho các doanh
nghiệp sản xuất, cạch tranh công bằng, pháp luật nên có những biện pháp xữ phạt
nghiêm minh hơn đối với những hành vi vi phạm và nhất là hành vi có liên quan
tới lợi ích người tiêu dùng :

Đạo đức kinh doanh, là các hoạt động của DN đem lại lợi ích cho mình đồng
thời đem lại lợi ích cho người khác, cho đất nước, xã hội, thì các hành động đó là
có đạo đức. Đạo đức kinh doanh đòi hỏi hành doanh nghiệp làm giầu trên cơ sở tận
tâm phục vụ khách hàng, thông qua việc tôn trọng quyền, lợi ích của khách hàng,
giữ uy tín với khách hàng. Đạo đức kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp đảm bảo
lợi ích của Nhà nước, thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước. Đạo đức kinh
doanh đòi hỏi các doanh nghiệp đảm bảo những lợi ích của những người làm việc
trong doanh nghiệp, tôn trọng nhân phẩm của họ và tạo điều kiện cho họ phát huy
sáng kiến và tài năng. Đạo đức doanh nghiệp cũng đòi hỏi các nhà kinh doanh
quan tâm giải quyết vấn đề môi trường, các vấn đề xã hội - nhân đạo.
Qua đó, cũng có thể hiện rằng: Một doanh nghiệp bền vững là doanh nghiệp
biết kết hợp hài hòa giữa mục tiêu lợi nhuận và trách nhiệm phục vụ cộng đồng
trên nền tảng tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh.