Bộ giáo dục v đo tạo Học viện chính trị - hnh chính quốc gia
Hồ Chí Minh
NGUYN THANH THY
hon thiện pháp luật thi hnh án dân sự
ở Việt Nam hiện nay

Chuyờn ngnh: Lý lun v lch s Nh nc v phỏp lut
Mó s : 62 38 01 01

TểM TT LUN N TIN S LUT HC
NHỮNG CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1. Nguyễn Thanh Thủy (1998), "Quản lý Nhà nước về công tác THADS",
Thông tin khoa học pháp lý, Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý (12).
2. Nguyễn Thanh Thủy (1999), "Những vấn đề cần bàn xung quanh dự
thảo Pháp lệnh THADS (sửa đổi)", Dân chủ và Pháp luật (11).
3. Nguyễn Thanh Thủy (1999), "Sự hình thành và phát triển của tổ chức
và hoạt động THADS Việt Nam từ năm 1945 đến nay", Thông tin
khoa học pháp lý, Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý (12).
4. Nguyễ
n Thanh Thủy (1999), "Vấn đề THA bản án, quyết định về
kinh tế của toà án và Trọng tài kinh tế", Thông tin khoa học pháp lý,
Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý (12).
5. Nguyễn Thanh Thủy (2001), "Những vướng mắc trong cơ chế phối
hợp về THADS", Dân chủ và Pháp luật, (5).
6. Nguyễn Thanh Thủy (2002), "Tư pháp dân sự và vấn đề THA", Nhà
nước và pháp luật, (3).
7. Nguyễn Thanh Thủy (2003), "Án dân sự tồn đọng - thự
c trạng,
nguyên nhân và giải pháp", Dân chủ và Pháp luật (4).
8. Nguyễn Thanh Thủy (2003), "THADS - thực trạng và phương hướng
đổi mới", Nghiên cứu lập pháp (4).
9. Nguyễn Thanh Thủy (2004), "Thực tiễn áp dụng các biện pháp
cưỡng chế trong THADS trong những năm vừa qua", Dân chủ và
Pháp luật (Số chuyên đề).
10. Nguyễn Thanh Thủy (2005), "Một số vấn đề về mô hình THA trong giai
đoạn mới", Dân chủ và Pháp luậ
t (Số chuyên đề về Dự thảo Bộ luật THA).
11. Nguyễn Thanh Thủy (2005), "Pháp lệnh THADS năm 2004 với việc

văn bản pháp lý có hiệu lực cao nhất hiện nay trong lĩnh vực thi
hành án dân sự chủ yếu mới chỉ tháo gỡ những bức xúc, bất cập về
thủ tục thi hành án mà chưa giải quyết cơ bản, toàn diện về cơ chế
thi hành án, mô hình tổ chức thi hành án, sự phối hợp giữa thi
hành án dân sự và thi hành án hình sự; nhiều vấn đề
phát sinh
trong thực tiễn thi hành án chưa được điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi
kịp thời; tình trạng án tồn đọng tuy có giảm nhưng vẫn còn là vấn
đề nhức nhối, bức xúc hiện nay. Đặc biệt, từ sau khi công tác thi
hành án dân sự được chuyển giao từ Toà án nhân dân sang các cơ
quan thuộc Chính phủ, thì về phương diện lý luận đã và đang diễn
ra các quan điểm khác nhau xung quanh vấn đề khái niệm, bản
ch
ất của thi hành án dân sự, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong
nghiên cứu, xây dựng cơ chế, mô hình cơ quan thi hành án, làm
hạn chế hiệu quả công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật thi
hành án dân sự.
Mặt khác, việc triển khai thực hiện các Nghị quyết của Đảng
về cải cách tư pháp, trong đó thi hành án dân sự được xác định là 2
một trong những nội dung quan trọng của cải cách, đặt ra yêu cầu
cần thiết phải nghiên cứu thể chế về lĩnh vực này trong điều kiện
xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, tăng cường hợp tác quốc
tế về pháp luật, tư pháp và hội nhập kinh tế quốc tế, bảo đảm
quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu chuyên sâu v
ấn đề cơ sở lý
luận và thực tiễn của việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật thi

3
toàn diện hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện pháp luật
thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay.
Mặc dù vậy, các công trình nghiên cứu khoa học đã được
công bố trên đây là những tài liệu tham khảo có giá trị, là cơ sở để
nghiên cứu và thực hiện đề tài “Hoàn thiện pháp luật thi hành án
dân sự ở Việt Nam hiện nay”.
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận án
Mục đích của luận án: làm rõ cơ sở lý luận cho việc hoàn
thiện pháp luật thi hành án dân sự, để xuất các quan điểm và giải
pháp hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự trong điều kiện xây
dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, phát triển kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa.
Nhiệm vụ của luận án:
Một là, nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận về thi hành
án dân sự, làm rõ khái ni
ệm, bản chất, đặc trưng; nguyên tắc, vai
trò của thi hành án dân sự; khái niệm, đặc điểm và nội dung của
pháp luật thi hành án dân sự, tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện
pháp luật thi hành án dân sự; lịch sử hình thành, phát triển thi
hành án dân sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay; mối quan hệ
giữa đổi mới thi hành án dân sự với cải cách tư pháp, cải cách
hành chính…
Hai là, đánh giá toàn diện thực trạng pháp luật thi hành án
dân sự; c
ơ chế thi hành án dân sự và thực tiễn tổ chức thực hiện
pháp luật thi hành án dân sự; làm rõ những mặt được, những mặt
còn hạn chế, vướng mắc bất cập trong pháp luật thi hành án dân sự
và tổ chức thực hiện pháp luật thi hành án dân sự, nêu các nguyên
nhân và bài học kinh nghiệm.

đánh giá s
ự hình thành và phát triển của pháp luật thi hành án dân
sự qua từng giai đoạn lịch sử cụ thể. Mặt khác, thi hành án có
nhiều loại hình khác nhau, có nhiều quan điểm khác nhau nên phải
sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp so
sánh để làm sáng tỏ về mặt lý luận và thực tiễn nhằm thống nhất
nhận thức về mặt khái niệm, bản chất, đặc trưng, nội dung của thi
hành án nói chung, thi hành án dân sự nói riêng. Ngoài ra, phươ
ng
pháp thống kê, tổng kết thực tiễn cũng được sử dụng để đánh giá
đúng đắn thực trạng pháp luật thi hành án dân sự cũng như thực
tiễn thực hiện pháp luật thi hành án dân sự nhằm rút ra những vấn
đề cần quan tâm trong quá trình hoàn thiện pháp luật thi hành án
nói chung, pháp luật thi hành án dân sự nói riêng.
6. Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận án
- Luận án góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luậ
n về thi hành án
dân sự, nhằm thống nhất nhận thức về khái niệm, bản chất,
nguyên tắc, đặc trưng thi hành án nói chung và thi hành án dân 5
sự nói riêng, khẳng định thi hành án dân sự là hoạt động hành
chính - tư pháp, không phải là hoạt động hành chính hoặc tư
pháp đơn thuần;
- Đưa ra khái niệm, chỉ rõ đặc điểm, nội dung, vai trò pháp
luật thi hành án dân sự và xác lập các tiêu chí hoàn thiện pháp luật
thi hành án dân sự;
- Chỉ ra được những ưu điểm, cũng như những hạn chế, khó
khăn, vướng mắc của pháp luật thi hành án dân sự và tổ chức th

6
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC HOÀN THIỆN
PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

1.1. Khái niệm, bản chất, đặc trưng, vai trò, các nguyên
tắc của thi hành án dân sự
1.1.1. Khái niệm, bản chất, đặc trưng của thi hành án dân sự
Thi hành án nói chung, thi hành án dân sự nói riêng có thể
được hiểu theo các cách khác nhau tuỳ vào cách tiếp cận. Trên cơ
sở phân tích các quan niệm khác nhau về thi hành án, đặc trưng
của thi hành án, tác giả cho rằng: "Thi hành án là dạng hoạt động
hành chính – tư pháp mang tính quyền l
ực Nhà nước, do các cơ
quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành theo trình tự, thủ tục do
pháp luật quy định nhằm buộc người bị kết án phải chịu các hình
phạt hoặc buộc những cá nhân, tổ chức phải thực hiện các nghĩa
vụ theo bản án, quyết định của Toà án". Tiếp đó, trên cơ sở phân
tích các quan điểm khác nhau về thi hành án dân sự và đặc trưng
của chúng, tác giả quan niệm "Thi hành án dân sự
là dạng hoạt
động mang tính hành chính - tư pháp nhằm thực hiện đầy đủ, kịp
thời những bản án, quyết định về dân sự đã có hiệu lực pháp luật
của Toà án do Cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hành viên tiến
hành theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định”. Từ đó, cần
hiểu thi hành án dân sự là hoạt động đặc thù, mang tính hành
chính - tư pháp, không phải là hoạt động hành chính hoặc tư pháp
đơn thuầ
n.
1.1.2. Các nguyên tắc thi hành án dân sự

Nhà nước bị xem thường, quyền và lợi ích hợp pháp của công
dân bị xâm phạm.
Thứ hai, thi hành án dân sự góp phần nâng cao chất lượng,
hiệu quả của hoạt động xét xử: Phán quyết của Toà án có trở
thành hiện thực hay không tuỳ thuộc vào quá trình thực thi nó
trong cuộc sống, thông qua giai đoạn thi hành án, bản án, quyết
định của Toà án mới có hiệu lực trên thực tế, công lý mới được
thực hiện. Với ý nghĩa đó, thi hành án dân sự là một hoạt động
không thể thiếu được của quá trình bảo vệ quyền và lợi ích của
đươ
ng sự, kiểm nghiệm thực tiễn những phán quyết của Toà án,
phản ánh trung thực chất lượng và hiệu quả của hoạt động xét xử.
Thứ ba, thi hành án dân sự góp phần nâng cao ý thức pháp
luật của nhân dân: Đặc thù của thi hành án dân sự ở nước ta là sự
kết hợp chặt chẽ giữa vai trò chủ động, phát huy trách nhiệm của
Chấp hành viên, Cơ quan thi hành án và sự chỉ đạo sát sao cụ thể
của chính quy
ền địa phương, sự phối hợp của các cơ quan tổ chức
có liên quan, sự đồng tình của quần chúng, tạo sức mạnh tổng 8
hợp, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong hoạt động
thi hành án dân sự.
1.2. Khái niệm, đặc điểm, nội dung và vai trò của pháp
luật thi hành án dân sự
1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của pháp luật thi hành án dân sự
- Khái niệm pháp luật thi hành án dân sự: Trên cơ sở phân
tích các mối quan hệ về thi hành án có thể hiểu: Pháp luật thi
hành án dân sự là tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các
9
+ Cơ sở pháp lý của thi hành án dân sự cũng đa dạng, phong
phú hơn so với hoạt động tố tụng. Các quy định pháp luật thi hành
án dân sự không chỉ thể hiện ở các văn bản pháp luật về thi hành
án dân sự (như Pháp lệnh Thi hành án dân sự, các nghị định, thông
tư hướng dẫn thi hành pháp lệnh) mà còn thể hiện ngay trong các
văn bản pháp luật về tố tụng như Bộ luật tố tụng dân s
ự, Bộ luật tố
tụng hình sự và nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác.
1.2.2. Nội dung pháp luật thi hành án dân sự
Xuất phát từ khái niệm, đặc điểm của pháp luật thi hành án dân
sự như nêu trên, đòi hỏi nội dung pháp luật thi hành án dân sự phải
thể hiện sự điều chỉnh đầy đủ, toàn diện đối với các mối quan hệ
phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành các Bản án, quyết đị
nh
dân sự có hiệu lực, bao gồm: các quy định về nguyên tắc thi hành
án dân sự; phạm vi các Bản án, quyết định dân sự được đưa ra thi
hành; quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong quá trình thi hành
án; cơ cấu tổ chức các Cơ quan thi hành án (Cơ quan quản lý thi
hành án dân sự, Cơ quan thi hành án dân sự); nhiệm vụ, quyền hạn
của Thủ trưởng, Chấp hành viên các Cơ quan thi hành án dân sự;
trình tự, thủ tục thi hành án; các biện pháp cưỡng chế
thi hành án;
giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án dân sự; khen thưởng, xử
phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thi hành án dân sự
1.2.3. Vai trò của pháp luật thi hành án dân sự
Với bản chất và đặc thù của mình, pháp luật thi hành án dân
sự có nhiều vai trò trong đời sống chính trị, xã hội, trong đó có

khai, minh bạch, dân chủ và xã hội hóa.
- Phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên,
điều này đòi hỏi pháp luật thi hành án dân sự phải có sự kế thừa,
có chọn lọc kinh nghiệm của các nước trong việc điều chỉnh bằng
pháp luật các quan hệ xã hội phát sinh trong tổ chức và hoạt động
thi hành án dân sự, đảm bảo cho hệ thống pháp luật thi hành án
dân sự không mâu thuẫn, chồng chéo với điều ước quốc tế mà
Việt Nam ký kết, gia nhập.
1.3.2. Tiêu chí về mặt hình thức
- Tính toàn diện: đòi hỏi pháp luật thi hành án dân sự phải có
đầy đủ các chế
định pháp luật phù hợp với đặc trưng của từng loại
hình thi hành án cụ thể như: dân sự, hình sự, kinh tế, lao động,
hành chính và thể hiện thống nhất trong hệ thống văn bản quy
phạm pháp luật tương ứng, đồng thời trong từng chế định pháp
luật phải có đủ các quy phạm pháp luật cần thiết.
- Tính đồng bộ: thể hiện sự thống nhất c
ủa nó, đòi hỏi giữa
các bộ phận của pháp luật Thi hành án dân sự không được trùng
lặp, chồng chéo hoặc mâu thuẫn với nhau.
- Hình thức văn bản: được ban hành dưới hình thức cao là
đạo luật (Bộ luật, Luật thi hành án dân sự) mang tính pháp điển
cao; được ban hành đúng thẩm quyền, có kết cấu, bố cục chặt
chẽ, hợp lý.
- Kỹ thuật lập pháp: quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp
luật thi hành án dân sự
phải được tiến hành theo những nguyên tắc 11

ợp pháp của các bên
đương sự và người có liên quan.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Qua nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn thi hành án
ở nước ta hiện nay, chúng tôi cho rằng cần phải xem xét thi hành
án như là một hiện tượng phức tạp, có tính đặc thù, không nên quy
kết, đưa nó về một dạng hoạt động thuần tuý, coi đó là hoạt động 12
hành chính hoặc hoạt động tư pháp đơn thuần. Thi hành án dân sự
là dạng hoạt động mang tính hành chính – tư pháp nhằm thực
hiện đầy đủ, kịp thời những bản án, quyết định về dân sự đã có
hiệu lực pháp luật của Toà án do Cơ quan thi hành án dân sự,
Chấp hành viên tiến hành theo một trình tự, thủ tục do pháp luật
quy định. Nội dung của pháp luật về thi hành án dân sự phải đi
ều
chỉnh tổng thể về quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong quá
trình thi hành án; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan
nhà nước có thẩm quyền trong quản lý, tổ chức việc thi hành án;
nhiệm vụ, quyền hạn của Chấp hành viên và trình tự, thủ tục tổ
chức thi hành các bản án, quyết định về dân sự có hiệu lực pháp
luật. Trong điều kiệ
n xây dựng Nhà nước pháp quyền ở nước ta
hiện nay, việc hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự phải đảm
bảo nâng cao tính hiệu lực của các văn bản quy phạm pháp luật,
đáp ứng những đòi hỏi về kỹ thuật lập pháp để các bản án, quyết
định của Toà án thực sự có hiệu lực thi hành trong cuộc sống, đảm
bảo các quyền, lợi ích của Nhà nước, xã hội và công dân, đánh giá

nào, dù là do Toà án trực tiếp tiế
n hành hay do cơ quan thuộc
Chính phủ đảm trách, đều luôn có mối quan hệ chặt chẽ với hoạt
động của Toà án, đặc biệt hiệu quả của hoạt động thi hành án dân
sự phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của hoạt động xét xử.
Ba là, ý nghĩa, vai trò của công tác thi hành án dân sự và pháp
luật thi hành án dân sự ngày càng được nhận thức đầy đủ hơn, sâu
rộng hơn, chiếm vị trí ngày càng xứng
đáng trong hệ thống các cơ
quan tư pháp Việt Nam.
Bốn là, xu hướng chung của pháp luật thi hành án dân sự ngày
càng thể hiện rõ nét nguyên tắc tôn trọng quyền tự định đoạt của
các đương sự trong quá trình thi hành án.
Năm là, quá trình phát triển của pháp luật thi hành án dân sự
cho thấy xu hướng xã hội hoá trong lĩnh vực thi hành án dân sự
ngày càng được mở rộng. Biểu hiện như: các việc do Nhà nước
chủ động thi hành ngày càng bị thu hẹ
p lại, đồng thời việc thi
hành án do đương sự yêu cầu ngày càng chiếm vị trí chủ yếu trong
thi hành án dân sự; Bên cạnh đơn yêu cầu, người được thi hành án
còn có nghĩa vụ cung cấp địa chỉ, tình hình tài sản, thu nhập của
người phải thi hành án; khi trả đơn yêu cầu thì phải theo dõi, phát
hiện tài sản của người phải thi hành án để yêu cầu trở lại; người
phải thi hành án phải chịu mọi chi phí cưỡng chế thi hành án;
Nguyên tắc thoả thuận, tự nguyện trong quá trình thi hành án;
Người được thi hành án phải chịu phí thi hành án
2.2. Pháp luật thi hành án dân sự hiện hành và những vấn
đề đặt ra từ thực tiễn thực hiện
Hệ thống pháp luật thi hành án dân sự hiện hành đã tạo cơ sở
pháp lý quan trọng cho việc tổ chức và hoạt động thi hành án. Tuy

Thứ năm, cơ chế thi hành án bộc lộ nhiều điểm bất hợp lý
nhưng chậm được nghiên cứu, tổng kết xây dựng thể chế, chính
sách phù hợp.
Thứ sáu, cơ chế phối hợp trong hoạt động thi hành án dân sự
còn nhiều bất cập; đội ngũ cán bộ, công chức các Cơ quan thi
hành án dân sự chưa tương xứng cả về số lượ
ng và chất lượng
trước những yêu cầu của nhiệm vụ; cơ sở vật chất, điều kiện,
phương tiện làm việc cho các Cơ quan thi hành án dân sự chưa
được đảm bảo, đầu tư đúng mức.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Kết quả thi hành án dân sự trong nhiều năm qua phần nào
khẳng định hiệu quả công tác thi hành án dân sự, góp phần vào
việc bảo đảm quyền, lợi ích của Nhà nước, xã hội và công dân. 15
Bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác thi hành án dân
sự những năm qua, pháp luật thi hành án dân sự cũng bộc lộ
những bất cập làm cản trở, hạn chế hiệu quả hoạt động thi hành
án, đó là sự tản mạn, không đầy đủ, không thống nhất, đồng bộ
của các văn bản quy phạm pháp luật về thi hành án dân sự và pháp
luật có liên quan. Tình trạng án tồn đọng, sự tách bi
ệt trong cơ chế
thi hành án hình sự và dân sự, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan
trong công tác thi hành án dân sự, cơ chế giải quyết khiếu nại, tố
cáo, mô hình tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác
thi hành án, việc bồi thường thiệt hại trong thi hành án dân sự vẫn
là vấn đề bức xúc trong công tác thi hành án hiện nay.

3.2.3. Việc hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự phải được
đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật, đảm bảo sự thống nhất,
đồng bộ giữa pháp luật tố tụng và pháp luật nội dung.
3.2.4. Việc hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự
phải trên
cơ sở tổng kết một cách toàn diện, sâu sắc thực tiễn thi hành án nói
chung, thi hành án dân sự nói riêng ở nước ta trong từng giai đoạn,
trong đó chú trọng tổng kết công tác xây dựng và tổ chức thực
hiện pháp luật thi hành án dân sự.
3.2.5. Thể hiện rõ quan điểm cải cách hành chính, cải cách tư
pháp, bảo đảm sự quản lý tập trung, thống nhất công tác thi hành
án, trong đó có thi hành án dân sự, đặc biệt, để nâng cao hi
ệu quả
công tác thi hành án, cần tạo ra cơ chế gắn kết liên thông giữa các
loại hình thi hành án, khắc phục tình trạng phân tán, cắt khúc hiện
nay, nhất là giữa thi hành án hình sự và thi hành án dân sự, đồng
thời từng bước xã hội hoá thi hành án với lộ trình hợp lý, phù hợp
với tình hình kinh tế - xã hội của đất nước và yêu cầu hội nhập
quốc tế.
3.2.6. Phát huy dân chủ, tăng cường sự tham gia của nhân dân
và các tổ chức xã h
ội vào hoạt động xây dựng pháp luật nhằm làm
cho pháp luật thi hành án dân sự thể hiện đầy đủ, đúng đắn ý chí
và nguyện vọng của nhân dân; tăng cường pháp chế trong quá
trình xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật thi hành
án dân sự.
3.3. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự
ở Việt Nam hiện nay
3.3.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật thi hành án dân
sự về nội dung

thi hành án trong ph
ạm vi cả nước, trực tiếp quản lý và tổ chức
việc thi hành án như hiện nay đang làm và chỉ quản lý công tác thi
hành án hình sự về mặt tổ chức hoạt động, còn việc thực hiện hoạt
động giam giữ, cải tạo phạm nhân vẫn do Bộ Công an, Bộ Quốc
phòng đảm nhiệm hoặc việc quản lý và tổ chức việc thi hành án
vẫn giữ nguyên do ba Bộ đảm nhiệm như hiệ
n nay, riêng Bộ Tư
pháp thực hiện thêm công tác quản lý thi hành án hình phạt khác
ngoài tù như án treo, cải tạo không giam giữ và các biện pháp tư
pháp khác. Đây là mô hình có tính chất quá độ (trường hợp chưa
có điều kiện và khả năng thực hiện ngay mô hình thứ nhất thì có
thể tính đến mô hình thứ hai, thực hiện trong vòng 7 đến 10 năm,
trước khi chuyển sang mô hình thứ nhất) tạo điều kiện cần thiết
cho việc tổng kế
t thực tiễn, hoàn thiện thể chế, chuẩn bị công tác
tổ chức, cán bộ, cơ sở vật chất kỹ thuật cho việc quản lý thống
nhất về tổ chức và hoạt động thi hành án tập trung vào một đầu
mối như chủ trương của Đảng đã đề ra. 18
Mô hình thứ ba: Tổ chức thi hành án bán công, là mô hình thi
hành án theo hướng xã hội hoá áp dụng cho giai đoạn từ sau năm
2015 hoặc 2020.
3.3.1.2. Về thủ tục thi hành án dân sự:
Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về thi hành án được thể hiện ở
việc sửa đổi, bổ sung nhiều quy định mới nhằm đảm bảo hiệu lực,
hiệu quả công tác thi hành án, theo hướng đó cần mở rộng phạm vi
các bản án, quyết đị

vực thi hành án, nhưng về lâu dài, cần xây dựng Bộ luật Thi hành 19
án thống nhất điều chỉnh toàn diện hệ thống tổ chức và trình tự,
thủ tục thi hành án dân sự, hành chính và hình sự, đồng thời, điều
chỉnh cả vấn đề xã hội hoá thi hành án, cảnh sát hỗ trợ tư pháp,
bồi thường thiệt hại gây ra trong thi hành án, kiểm sát thi hành án,
xử lý vi phạm pháp luật thi hành án và các biện pháp bảo đảm
hoạt động thi hành án. Việc xây dựng Bộ luật Thi hành án thống
nhấ
t với phạm vi điều chỉnh rộng như vậy là phù hợp với quan
điểm về đổi mới tổ chức và hoạt động thi hành án được thể hiện
trong các nghị quyết trung ương Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số
48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị. Việc ban hành một
Bộ luật Thi hành án có phạm vi điều chỉnh rộng như nêu trên còn
nhằm khắc phục được nh
ững hạn chế hiện nay là do có nhiều văn
bản quy định, giao cho nhiều cơ quan khác nhau đảm nhiệm công
tác này, nên chưa bảo đảm sự gắn kết giữa thi hành án dân sự, thi
hành án hành chính với thi hành án hình sự, làm giảm hiệu lực và
hiệu quả công tác thi hành án ở nước ta trong thời gian qua.
3.3.2.2. Sửa đổi, bổ sung, xây dựng các luật, pháp lệnh có liên quan
Cần sửa đổi một số văn bản pháp luật liên quan để tạo sự
đồ
ng bộ trong việc điều chỉnh các vấn đề về thi hành án dân sự.
Cụ thể là: sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Toà án
trong việc xác định quyền sở hữu theo yêu cầu của Chấp hành
viên hoặc người được thi hành án; trách nhiệm của người có thẩm
quyền kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm trong việc xem xét, trả

Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự phải được đặt trong
những yêu cầu, đòi hỏi chung của xã hội, đồng thời việc xây dựng
Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, của dân, do dân, vì dân;
sự phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và điều
kiện tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập của nước ta cũng đặt
ra yêu cầu khách quan phải sớm hoàn thiện pháp luật thi hành án
dân s
ự. Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự không chỉ dừng
lại ở việc xây dựng mô hình thi hành án phù hợp, hay việc ban
hành, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về thi
hành án dân sự, mà còn bao hàm cả việc bổ sung, sửa đổi các văn
bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm đảm bảo tăng cường
cơ chế kiểm tra, giám sát đối với hoạt động thi hành án dân sự,
đồng thời huy động được sự tham gia c
ủa các cơ quan, tổ chức có
thẩm quyền trong việc chỉ đạo, phối hợp, giám sát, hỗ trợ hoạt
động thi hành án, từng bước xã hội hoá hoạt động thi hành án và
nhằm giải quyết tình trạng án tồn đọng, tăng cường hiệu lực, hiệu
quả hoạt động của các Cơ quan thi hành án dân sự, nâng cao trình
độ, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức các Cơ quan thi hành
án trước những yêu cầ
u, nhiệm vụ được giao.
21
KẾT LUẬN

1. Thi hành án dân sự là giai đoạn có ý nghĩa quyết định trong
việc bảo đảm thực thi các bản án, quyết định về dân sự đã có hiệu

quyền hạn của Cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quản lý, tổ
chức việc thi hành án; nhiệm vụ, quyền hạn của Chấp hành viên
và trình tự, thủ tục trong quá trình tổ chức thi hành các bản án,
quyết định về dân sự có hiệu lực pháp luật. Với nội dung điều 22
chỉnh như vậy, pháp luật thi hành án dân sự là phương tiện để thể
chế hoá quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về thi hành
án; là cơ sở để thiết lập, củng cố và tăng cường tổ chức bộ máy
các Cơ quan thi hành án; đảm bảo các quyền tự do cơ bản của con
người cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự;
tăng c
ường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong công
tác thi hành án; góp phần tạo nên sự thống nhất, đồng bộ của hệ
thống pháp luật ở nước ta.
4. Quá trình hình thành, phát triển cũng như thực trạng pháp
luật thi hành án ở nước ta cho thấy pháp luật thi hành án dân sự đã
có sự kế thừa và phát triển qua từng giai đoạn lịch sử, đáp ứng
những yêu cầu điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt động thi
hành án dân sự ở nước ta, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm
quyền, lợi ích của Nhà nước, xã hội và công dân. Bên cạnh những
kết quả đạt được trong công tác thi hành án dân sự những năm
qua, pháp luật thi hành án dân sự cũng bộc lộ những vướng mắc,
bất cập làm cản trở, hạn chế hiệu quả hoạt động thi hành án hiệ
n
nay như: sự chưa thống nhất và đồng bộ của các văn bản quy
phạm pháp luật về thi hành án dân sự và pháp luật có liên quan,
các quy định pháp luật thi hành án dân sự còn thiếu, chưa đầy đủ
những quy định cần thiết hoặc tuy có nhưng đã trở nên lạc hậu,

ca Ban chp hnh trung ng v B Chớnh tr
; tng kt thc tin
thi hnh ỏn núi chung v thi hnh ỏn dõn s núi riờng nc ta
qua tng giai on, k tha, phỏt trin v phỏp in hoỏ cỏc quy
nh cũn phự hp, tin b, tip thu cú chn lc kinh nghim ca
cỏc nc; th hin rừ quan im ci cỏch hnh chớnh, ci cỏch t
phỏp, tng bc xó hi hoỏ thi hnh ỏn; phỏt huy dõn ch, tng
cng s tham gia ca nhõn dõn v cỏc t chc xó hi vo hot
ng xõy dng, hon thin v t
chc thc hin phỏp lut thi hnh
ỏn dõn s. Ngoài ra,việc hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự
phải dựa trên các tiêu chí về nội dung cũng nh hình thức, xác
định đợc mô hình thi hành án phù hợp với lộ trình cụ thể.
7. Hon thin phỏp lut thi hnh ỏn dõn s khụng ch dng li
vic xõy dng, ban hnh, sa i, b sung cỏc vn bn quy
phm phỏp lut v thi hnh ỏn dõn s, m cũn bao hm c vic b
sung, sa i cỏc vn bn quy phm phỏp lut cú liờn quan nhằm
đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất, hiệu lực điều chỉnh của các văn
bản quy phạm pháp luật. Cỏc vn bn quy phm phỏp lut phi cú
y nhng quy nh liờn quan n mụ hỡnh, t
chc v hot
ng ca cỏc c quan qun lý thi hnh ỏn, C quan thi hnh ỏn
dõn s, c ch thi hnh ỏn dõn s v s phi hp gia cỏc c quan,
t chc liờn quan trong quỏ trỡnh thi hnh ỏn v cỏc trỡnh t, th 24
tc thi hnh ỏn kh thi. Vic hon thin phỏp lut v thi hnh ỏn
dõn s phi m bo tng cng c ch kim tra, giỏm sỏt i vi
hot ng thi hnh ỏn dõn s, ng thi huy ng c s tham