1/30/2011
1
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 1 1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 2
1. Factoring là gì?
- Factoring đc dch ra ting Vit là “Bao
thanh toán” - Quy ch 1096/2004/NHNN.
- Tuy phát trin khá lâu nc ngoài, nhng
còn khá mi m đi vi Vit Nam.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 3
1. Factoring là gì?
Theo T đin kinh t (Dictionary of Economic -
Christopher Pass & Bryan Lones):
“Factoring là mt s dàn xp tài chính, qua đó
mt công ty tài chính chuyên nghip (công ty
mua n - factor) mua li các khon n ca mt
doanh nghip vi s tin ít hn giá tr ca
khon n đó.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 4
•Theo t đin thut ng Ngân hàng-Hans Klaus:
§ Factoring là mt loi hình tài tr di dng tín dng
chuyn nhng n.
§ Mt doanh nghip chuyn toàn b hay mt phn khon n
cho mt công ty tài chính chuyên nghip (công ty mua n,
thông thng là mt công ty trc thuc ngân hàng).
§ Công ty TC đm nhn vic thu các khon n và theo dõi
các khon phi thu đ hng th tc phí và ng trc các
khon n.
§ Công ty mua n phi chu ri ro mt kh nng thanh toán
ca món n”.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 5 TS. Hà Vn Hi - COE - VNU
•Theo Quyt đnh s 1096/2004/Q-NHNN ban
các hot đng sn xut kinh doanh, cung ng hàng
hóa và dch v, đó chính là hot đng mua bán n.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 9
S phát trin ca Factoring
- Tuy phát trin khá lâu nc ngoài, nhng
còn khá mi m đi vi Vit Nam.
- Factoring bt ngun t s phát trin ca
thng mi quc t.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 10
TS. Hà Vn Hi - COE - VNU
S phát trin ca Factoring (tip)
•Factoring ra đi ti Anh vào th k th 17.
• n 60s ca th k 19 châu Âu hình thc
này mi đc phát trin rm r
• Bt đu t nm 1974 Factoring mi đc công
nhn hu ht các nc trên th gii.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 11 TS. Hà Vn Hi - COE - VNU
3. S phát trin ca Factoring (tip)
• Hin nay, trên th gii có hip hi Bao thanh
toán quc t (FCI) có 204 thành viên (chim hn
50% doanh thu BTT quc t trên th gii).
• Vit Nam có 4 NH đã gia nhp FCI là NHTMCP
Ngoi thng VN (VCB), NHTMCP Á Châu
(ACB), NHTMCP Sài Gòn Thng Tín
(Sacombank) và NHTMCP k thng
(Techcombank).
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 12
1/30/2011
3
TS. H Vn Hi - COE - VNU
bỏn hng v tin hnh thu n khi nhn
- Factor m nhn ri ro tớn dng
1/30/2011 PGS.TS. H Vn Hi - UEB - VNU 15
Đ Trong mt nghip v bao thanh toỏn, thụng
thng s cú s xut hin ca ớt nht ba bờn: t
chc bao thanh toỏn (factor), khỏch hng ca t
chc bao thanh toỏn (seller) v con n ca t
chc bao thanh toỏn (buyer).
Đ i vi cỏc loi bao thanh toỏn xut nhp khu
cú hai n v bao thanh toỏn, mt n v nc
ca nh xut khu v mt n v nc ca nh
nhp khu.
2. c im ca Factoring (tip)
1/30/2011 PGS.TS. H Vn Hi - UEB - VNU 16
Đ Bao thanh toỏn trong nc (1Factor)
3. Quy trỡnh nghip v bao thanh toỏn
- Trng hp c ngi mua v ngi bỏn u trong
cựng mt quc gia
- Khi cung cp dch v thu h v qun lý s sỏch bỏn
hng, Factor thu mt khon hoa hng phớ theo t l% c
nh trờn tng tr giỏ s tin phi thu.
- i vi cỏc khon ng trc, Factor ỏp dng mc lói
sut cao hn mc lói sut cho vay vn lu ng ca
NHTM
1/30/2011 PGS.TS. H Vn Hi - UEB - VNU 17
5.Kí HĐ BTT
7. Chuyển nh- ợng hoá đơn
Ng- ời bán
đm
(nu có) và các tha thun khác
Eximbank và bên bán hàng đng ký gi vn bn thông báo v hp đng Bao
thanh toán cho bên mua hàng và các bên liên quan.
Bên mua hàng gi vn bn cho Eximbank và bên bán hàng xác nhn v vic
đã nhn đc thông báo và cam kt thc hin nh tha thun.
Bên bán hàng chuyn giao bn gc hp đng mua bán hàng, chng t liên
quan khác cho Eximbank và ký kh c nhn n vi Eximbank, Eximbank
thu phí và chuyn tin ng trc cho khách hàng.
Eximbank theo dõi thu n t s tin do bên mua hàng thanh toán
Ví d bao thanh toán trong nc
Mt hp đng bao thanh toán gia công ty A vi Factor B có
ni dung sau:
- S tin ng trc 120.000USD, tng đng 80% khon n
phi thu.
- Thi hn bao thanh toán là 3 tháng k t ngày ký H.
- Mc lãi sut chit khu là 24%/nm k hn 3 tháng
- Hoa hng phí 2,0% trên tng tr giá n phi thu
- Lãi sut kép và hoa hng phi tr sau khi ký hp đng
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 20
Ví d bao thanh toán trong nc
Khon tin ng trc mà công ty A nhn đc
Ch tiêu Tr giá
(USD)
Cách tính
Tr giá n phi thu 150.000 120.000 : 0,8
Khon tin ng trc 120.000 Hp đng quy đnh
Hoa hng phí 3.000 150.000 x 0,02
Lãi sut chit khu 7.345 {120.000 (1+0,02) }-
- (120.000)
6
ngh bao thanh toán
Chuyn nhng khon phi thu
Factor XK ng trc tin
Quyt toán tin ng trc
Factor NK tin hành thu tin
Nhà NK tr tin hàng
Giao hàng
Chuyn nhng khon phi thu
Factor nhp khu chuyn tin
2
FACTOR
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 23
Nhn xét bao thanh toán quc t
- Bao thanh toán xut khu có 2 hp đng:
+ Hp đng gia ngi xut khu và Factor xut
khu.
+ Hp đng gia Factor xut khu và Factor nhp
khu
- Factor xut khu và Factor nhp khu cùng trong
hip hi các Bao thanh toán, nên đc điu chnh bi
các quy tc pháp lý mang tính tiêu chun cao
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 24
1/30/2011
5
Mi quan h gia các bên trong bao thanh
toán quc t
1. Gia nhà xut khu và nhà nhp khu: Là Hp
đng ngoi thng
2. Gia nhà XK và nhà Factor là hp đng Factoring
- Ngi bán có th thu tin ngay thay vì phi đi ti k
hn thanh toán theo hp đng.
- c s dng khon phi thu đm bo cho tin ng
trc, do đó tng đc (mt cách gián tip) ngun vn
lu đng phc v sn xut kinh doanh.
- Ch đng trong vic lp k hoch tài chính vì d
đoán đc dòng tin vào.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 29
4. Li ích ca bao thanh toán:
• i vi bên bán/bên xut khu (tip):
- Nm đc chính xác uy tín tín dng (hn mc tín
dng) thc t ca bên mua thông qua vic thm đnh
thng xuyên ca ngân hàng/đn v thm đnh chuyên
nghip
- c ng trc tin hàng đn 80~ 90% giá tr hoá
đn.
- Không mt thi gian và chi phí trong vic qun lý và
thu hi các khon phi thu vì ngân hàng/ đn v chuyên
nghip đã thc hin vic này thay bên bán
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 30
1/30/2011
6
4. Li ích ca bao thanh toán:
• i vi bên bán/bên xut khu (tip):
- c bo đm ri ro tín dng 100% giá tr hoá
đn.
- Ri ro tín dng trong bao thanh toán là ri ro bên
NK mt kh nng thanh toán hoc không thanh toán
trong vòng 90 ngày k t ngày đn hn ca khon
phi thu, vi điu kin không có tranh chp xy ra
- Cho phép thu li nhun qua phí dch v và lãi
sut.
- a dng hóa các loi hình dch v
- Cho phép s dng tt hn các ngun lc
- So vi vic cp hn mc tín dng, NH thích làm
dch v BTT hn. Vì nu cp vn lu đng cho
DN, NH phi giám sát rt vt v, trong khi vi BTT
các khon phi thu rt rõ, vic s dng cng đã rõ,
các DN đã chng minh vi NH v uy tín trên th
trng khi đã bán đc hàng.
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 34
• i vi nn kinh t:
-To môi trng kinh doanh n đnh, to tâm lý
yên tâm cho các doanh nghip sn xut, kinh
doanh.
- y mnh hot đng sn xut, kinh doanh, xut
nhp khu
4. Li ích ca bao thanh toán:
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 35
- Bao thanh toán là loi dch v c hai bên
cùng có li. Nhng doanh nghip có li hn
ngân hàng.
- Khi cung cp dch v này ngân hàng phi
gánh chu v mình nhng ri ro khi ngi
mua mt kh nng thanh toán.
=> Tóm li:
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 36
1/30/2011
7
-Chi phí cao: Lãi sut chit khu cao, chi phí
v Dch v qun lý s sách bán hàng và theo
dõi khon phi thu
Factor duy trì s sách bán hàng cho tng khách
hàng theo các phng thc:
• Phng thc thu n riêng bit: Mi khon phi thu
đc phn ánh bng bng mt đn v riêng bit
tng ng
• Phng thc s d: Các khon n đc ghi theo
trt t thi gian đn hn, vic thu n din ra theo
đnh k, cn c vào s d tích ly ròng cui k
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 40
v Tài tr ngn hn:
• Factor thng ng trc mt phn ngay sau khi
mua các khon phi thu
• Áp dng mc lãi sut chit khu đi vi các ng
trc này
• Phn còn li nhm d phòng ri ro
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 41
v Dch v hn mc tín dng
xác đnh đc mc đ tín nhim ca ngi mua,
Factor thng da vào:
• H s tín nhim và báo cáo
• Báo cáo ca ngân hàng và các t chc thng mi
• Phân tích báo cáo tài chính
• Lch s tr n trc đây
• Kho sát khách hàng
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 42
1/30/2011
8
v Dch v thu n (collection)
đc điu chnh bi các điu khon trong hp
đng bao thanh toán gm các yu t:
(1) Ngi Bán cam kt bán và Factor cam kt
mua các khon phi thu vi các điu kin và
điu khon quy đnh trong hp đng bao thanh
toán
(2) Ngi bán bo đm rng các khon phi
thu là hp l, kh thi và không có tranh chp
Ngi bán cng cam kt gii quyt các tranh
chp, bi thng các thit hi và các khon
khu tr liên quan đn các hóa đn đã bán cho
Factor
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 46
(3) Ngi Bán đng ý rng các hóa đn đc
mua bán theo điu kin min truy đòi ch khi có
s đng ý rõ ràng ca Factor hoc trong gii
hn tín dng cho phép ca Factor.
(4) Ngi bán phi thông báo vic chuyn
nhng các hóa đn cho ngi mua theo mu
tiêu chun ca Factor
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 47
(5) Ngi Bán phi cung cp các bn sao hóa
đn, phiu nhn n liên quan đn các khon
phi thu cho Factor, Factor cam kt chuyn tr
tin thu đc cho ngi bán
(6) Thi hn và phng thc thanh lý hp đng
cng đc xác đnh rõ
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 48
1/30/2011
9
Bank
Chit khu hi phiu
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 53
1. Khái nim:
§ Forfaiting là dch v tài tr xut khu thông qua vic
chit khu các khon phi thu xut khu bng hi
phiu, k phiu và các công c chuyn nhng khác
vi điu kin min truy đòi ngi bán, ti mt mc lãi
sut c đnh và đn 100% tr giá hp đng
§ Factoring đc Vit hóa là “bao thanh toán”, còn
Forfaiting cha đc Vit hóa hoàn toàn và tm dch
là “bao thanh toán tuyt đi”
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 54
1/30/2011
10
2. c đim:
1)Chuyn hóa các khon thu tr chm thành tr
ngay, ci thin kh nng thanh khon và lung
tin mt cho nhà xut khu
2) Nhà xut khu tránh đc ri ro quc gia và
ri ro th trng liên quan đn các khon phi
thu xut khu
3) Nhà xut khu đc tài tr đn 100% tr gia
xut khu
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 55
2. c đim:
4)Khon tài tr Forfaiting không còn là mt khon n
trên bng cân đi ca nhà xut khu, không làm xu
đi ch tiêu tài chính
5)Gim đc ri ro lãi sut và ri ro t giá do lãi sut
FORFAITOR AVALLING BANK
Hi phiu gi đn NHNK đ bo lãnh
1 2
Hi phiuđã đc bo lãnh
Hi phiuđã đc bo lãnh
3
4 5
Hi phiuđã đc chit khu min truy đòi
Nhà xut khu nhn tin
1. Nm gi Hi
phiu đn hn
2. Bán li HP
trên th trng
6
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 59
5. Li ích và bt li đi vi nhà xut khu
Li ích
• Tránh đc ri ro quc gia, lãi sut và t giá
• c tài tr min truy đòi
• c tr tin nay sau khi giao hàng, tng kh nng
thanh khon, gim đc vay vn ngân hàng
• Không mt thi gian giám sát qun lý thu n
Bt li
• Chu hoa hng phí và mc lãi sut chit khu cao hn
nhiu
1/30/2011 PGS.TS. Hà Vn Hi - UEB - VNU 60
1/30/2011
11
5. Li ích và bt li đi vi nhà nhp khu
Li ích
các dch v khác đi kèm
Không cung cp
dch v khác
K hn Tài tr ngn hn Tài tr dài hn