Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Nguyễn Thái Bình
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài:
1.1 Âm nhạc trong đời sống và giáo dục:
- Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh. Từ những âm thanh của cuộc sống,
loài người đã sáng tạo ra nghệ thuật này và phát triển lên mức cao, có thể
nói được những tư tưởng tình cảm hết sức phong phú của con người. hãy
chú ý lắng nghe âm thanh từ cuộc sống quanh chúng ta và chúng ta thấy
rằng ai cũng có thể nghe và thưởng thức được. âm nhạc là nghệ thuật của
âm thanh là tiếng nói tình cảm là bộ phận không thể thiếu được trong đời
sống tinh thần của con người. âm nhạc nói chung và ca hát nói riêng là
nhu cầu về tinh thần hết sức cần thiết đối với thiếu nhi. Từ bao đời nay,
trong dân gian đã lưu truyền biết bao câu ca dao, những câu nói vần, nói
vè đày tính âm nhạc cho trẻ em chơi và hát.ca hát là một bộ phận quan
trọng trong chương trình âm nhạc phổ thông. Ngoài việc dạy hát, dạy
nhạc lí và âm nhạc thường thức trong chương trình học chính khóa thì
việc tổ chức, hướng dẫn, bồi dưỡng cho các em trở thành ca sỹ sau này và
hướng các em vào các hoạt động văn nghệ do trường, Quận, Thành phố tổ
chức là điều rất cần thiết và bổ ích.
- Âm nhạc có chức năng giáo dục thẫm mỹ, đạo đức, tình cảm, tạo dựng
tình yêu với nề văn hóa dân tộc, phát triển tư duy sáng tạo và góp phần
quan trọng trong qua trình hình thành nhân cách con người.
1.2Vị trí và tác dụng của ca hát và việc bồi dưỡng:
- Bên cạnh những cuộc thi âm nhạc giành cho người lớn diễn ra trên truyền
hình thì những cuộc thi âm nhạc giành cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng
cũng được quan tâm tổ chức ở nhiều nơi.
Người thực hiện: Lê Thị Cẩm Tú Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Nguyễn Thái Bình
- Đối với các em ca hát là nhu cầu không thể thiếu được trong cuộc sống
hằng ngày, là hoạt động giáo dục có nội dung hấp dẫn. Âm nhạc giúp các
em phát triển toàn diện: Sự phát triển về mặt thể chất, phát triển về mặt nhận

- Hội thi chính thức bắt đầu từ thời gian, địa điểm nào?.
- Họp rút kinh nghiệm và chuẩn bị các tiết mục báo cáo tổng kết hội thi
2.3 Nội dung thi: Ca ngợi Đảng, Bác Hồ, tuổi thơ, quê hương, thầy cô giáo,
cha mẹ, bạn bè, trường lớp, mùa xuân….khuyến khích các đơn vị sử dụng
tiểu phẩm viết về Đà Nẵng, các bài hát dân ca.
2.4 Thể loại và số lượng tiết mục dự thi:
- Song ca trở lên khuyến khích ít nhất có 2 bè giọng.
- Thể loại múa khuyến khích sử dụng phần nhạc đệm dành riêng cho nhạc
múa
- Các bài hát dự thi phải thể hiện bằng tiếng phổ thông, nếu hát bằng tiếng
nước ngoài hoặc tiếng dân tộc tiểu số thì phải có ít nhất một lần hát bằng
tiếng Việt phổ thồng.
- Khuyến khích các đơn vị xây dựng chương trình các tiết mục mang âm
hưởng dân gian, dân tộc như: Hát múa đồng dao, mô phỏng các trò chơi,
trò diễn dân gian….phù hợp với lứa tuổi học sinh phổ thông.
PHẦN 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Sau khi nắm rõ công văn về việc tổ chức hội thi văn nghệ thiếu nhi do Quận,
Thành phố tổ chức giáo viên tiến hành những công việc sau:
1. Lên kế hoạch bồi dưỡng cụ thể như sau:
- Thời gian và địa điểm tham gia thi.
- Dự kiến tiết mục, dàn dựng xây dựng chương trình.
Người thực hiện: Lê Thị Cẩm Tú Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Nguyễn Thái Bình
- Lựa chọn học sinh tham gia.
- Dự kiến số lượng học sinh tham gia.
- Đại điểm luyện tập.
- Phân chia thời gian luyện tập.
2. Nội dung thực hiện: Sau đây là kế hoạch tham gia hội thi văn nghệ “
Mừng Đảng, mừng xuân năm mới 2010”
Thực hiện tinh thần công vă số 914/PGĐT-TH của phòng giáo dục và đào

tốt các nội dung sau:
3.1.1. Đối với giáo viên:
3.1.1.1. Lựa chọn học sinh: Học sinh phải có giọng hát tốt, ngoại hình cân
đối, thói quen mạnh dạn, tham gia nhiệt tình. Muốn như vậy, giáo viên phải
lựa chọn khi các em vừa bước vào cấp trung học cơ sở ( vào lớp 6). Giáo
viên yêu cầu mỗi em tự trình bày một bài hát mà em thích nhất
iaos
3.1.1.2. Xác định rõ tầm cữ giọng của học sinh:
- Thói quen ca hát của học sinh, tập cho các em có thói quen mạnh dạn ở sân
khấu.
- Phân loại giọng hát của học sinh: Giọng hát ở mức độ trung bình, giọng hát
cao, giọng hát thấp, giọng nam, giọng nữ.
- Dự kiến số học sinh hát giọng chính, số học sinh hát bè, số học sinh phụ
họa cho tiết mục.
3.1.1.3. Nghiên cứu bài hát:
- Tìm hiểu tên bài hát, tác gả, xuất xứ của bài hát
- Tìm hiểu nội dung lời ca.
Người thực hiện: Lê Thị Cẩm Tú Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Nguyễn Thái Bình
- Tìm hiểu âm vực của bài hát để có biện pháp nâng cao hay hạ giọng cho
phù hợp với giọng của học sinh.
- Xác định sắc thái, tình cảm của bài hát.
- Dự kiến những chổ khó hát trong bài
- Xác định câu nhạc dạo đầu cho phù hợp, thường là dạo lại câu nhạc cuối
hoặc phần điệp khúc để dẫn học sinh vào bài hát.
- Viết phần bè cho điệp khúc hoặc câu nhạc cần bè.
- Giáo viên cần hát đúng, hát hay và thuộc lời ca của bài hát.
- Dụng cụ đệm hát là đàn organ, máy nghe, bản nhạc bài hát.
3.1.2. Đối với học sinh:
- Biết những ký hiệu về nhạc lí trong bài hát

Bài hát: Mùa trăng quê em
Trăng ơi có biết những bài ca ta hát chào mừng mùa trăng đó.
Trăng mang xuống cho khắp thôn làng tiếng hát vui đùa trẻ thơ.
Đêm nay trăng sáng khắp làng em có chị hằng đẹp lắm.
Trăng ơi hãy xuống đây chơi hoài cho lúa mượt mà ruộng quê.
Cùng cất tiếng hát ôi đêm trăng rằm sao thích quá.
Bạn ơi nào vui ca dưới ánh trăng vàng.
Là lá lá lá hát cho mùa màng thêm xanh tươi.
Đồng quê của em đây sao mến thương.
+ Bài hát trên chia làm 2 đoạn: đoạn a từ “ Trăng ơi… ruộng quê”
Đoạn b từ “ Cùng cất tiếng hát… sao mến thương” ( điệp khúc).
+ Đĩa nhạc đệm gồm có 3 lần hát
Lần 1: Đoạn a hát hòa giọng, đoạn b dùng bè hòa âm.
Người thực hiện: Lê Thị Cẩm Tú Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Nguyễn Thái Bình
Lần 2: Đoạn a hát lĩnh xướng mỗi em một câu
Học sinh 1: Trăng ơi… trăng đó.
Học sinh 2: Trăng mang….trẻ thơ.
Học sinh 3: Đêm nay…….đẹp lắm.
Học sinh 4: Trăng ơi … ruộng quê
Phần điệp khúc(đoạn b) hát hòa giọng kèm theo bè hòa âm.
Lần 3: Đoạn a hát hòa giọng sử dụng bè phức điệu, đoạn b hát hò giọng sử
dụng bè hòa âm.
3.3.1.Đối với việc dạy hát bè: Dù là bè hòa âm hay bè phức điệu, giáo viên
cần đánh dấu câu hát cần bè luyện tập riêng từng nhóm một trên đàn organ.
Sau đó cùng ghép chung với bè chính.
3.3.2. Một số lưu ý trong việc bồi dưỡng hát:
- Học sinh đã có năng khiếu thì việc dạy hát dễ dàng hơn. Những câu hát dễ
thì giáo viên đàn giai điệu học sinh nhẩm theo tiếng đàn.
- Đối với câu hát khó giáo viên phải hát mẫu tốc độ chậm, rõ lời rồi đàn

- Yêu cầu học sinh xếp đội hình, luyện tập thể hiện nét mặt, động tác tay phù
hợp….
- Luyện tập phần nhạc dạo, từng câu hát…
* Một số lưu ý khi bồi dưỡng múa:
- Muốn tiết mục đạt giải giáo viên phải nghiên cứu kỹ bài hát, sử dụng và
thay đổi nhiều đội hình cho một bài hát.
- Những động tác dễ giáo viên làm mẫu cho học sinh quan sát kỹ và làm
theo.
Người thực hiện: Lê Thị Cẩm Tú Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Nguyễn Thái Bình
- Những động tác khó như dựng hình tượng, động tác cần độ uốn dẻo giáo
viên cho học sinh thực hiện nhiều lần.
- Giáo viên quan sát kỹ học sinh khi luyện tập để có cách uốn nắn kịp thời.
- Bài hát có múa phụ họa nhằm làm cho tác phẩm thêm phong phú và nhiều
màu sắc nên cần nhiều thời gian tập luyện.
3.5. Lựa chọn trang phục, trang điểm cho học sinh: Đây cũng là mục góp
phần không kém cho sự thành công của tiết mục. Sân khấu là nơi có kiến trúc
và quy mô rộng, thiết kế với nhiều loại đèn, màu sắc khác nhau nên chọn
trang phục có màu sắc sáng nóng như đỏ, vàng, cam…, trang điểm đậm cho
học sinh.
PHẦN 3: KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Từ sau cách mạng tháng tám, cùng với phong trào thiếu niên, nhi đồng phát
triển mạnh, hoạt động ca hát trong các em được quan tâm và những bài hát
cho lứa tuổi này được những nhạc sĩ chú ý sáng tác.Các cuộc thi âm nhạc
giành cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng thực sự là một sân chơi lành mạnh,
hấp dẫn , thu hút được nhiều học sinh năng khiếu tham gia. Qua đó các em có
thể giao lưu học hỏi dược nhiều điều từ phong cách biểu diễn, điệu bộ, cử chỉ
cho đến cách làm chủ sân khấu… Với các phương pháp bồi dưỡng đã nêu
trên, trong những năm qua trường THCS Nguyễn Thái Bình đã được một số
giải văn nghệ cao như sau: