ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
Lê Thái Hưng
VẬN DỤNG CÁCH TIẾP CẬN ĐÁNH GIÁ THỰC TẾ
(AUTHENTIC ASSESSMENT) TRONG XÂY DỰNG QUY TRÌNH
VÀ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
MÔN ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
(Triển khai tại trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
VẬN DỤNG CÁCH TIẾP CẬN ĐÁNH GIÁ THỰC TẾ
(AUTHENTIC ASSESSMENT) TRONG XÂY DỰNG QUY TRÌNH
VÀ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
MÔN ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
(Triển khai tại trường Đại học Giáo dục – Đ ại học Quốc gia Hà Nội)
Chuyên ngành: Đo lường và đánh giá trong giáo dục
(Chuyên ngành đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. Đinh Thị Kim Thoa Hà Nội – Năm 2012 Thank you for evaluating AnyBizSoft PDF Splitter.
18
1.3.4. Phương pháp đánh giá qua tiểu sử cá nhân
18
1.3.5. Phương pháp đánh giá qua đàm thoại, phỏng vấn
18
1.3.6. Phương pháp đánh giá qua khảo sát, điều tra
19
1.3.7. Phương pháp đánh giá qua hồ sơ tài liệu
19
1.4. Qui trình kiểm tra đánh giá
19
1.4.1. Xác định mục đích đánh giá
19
1.4.2. Lựa chọn phương pháp đánh giá và đề kiểm tra tương ứng
20
1.4.3. Tổ chức thi, chấm điểm
21
1.4.4. Ghi chép, phân tích, lưu trữ kết quả thi trước khi công bố kết quả
21
1.5. Công cụ và yêu cầu với công cụ kiểm tra đánh giá
22
1.5.1. Mục đích của công cụ đánh giá của người giáo viên
22
1.5.2. Một số yêu cầu đối với các công cụ kiểm tra đánh giá
24
1.6. Chuẩn, mục tiêu trong giáo dục
28
1.7. Đánh giá theo cách tiếp cận authentic assessment
33
1.7.1. Khái niệm đánh giá theo cách tiếp cận authentic assessment
3.1.2. Quy trình thử nghiệm
78
3.1.3. Công cụ hỗ trợ quá trình thử nghiệm
80
3.2. Kết quả thử nghiệm
80
3.2.1. Kết quả thực hiện bài đánh giá theo cách tiếp cận authenic của sinh viên
sư phạm
81
3.2.2. Kết quả của các phiếu điều tra
91
3.3. Đánh giá sơ về quy trình xây dựng bộ công cụ và bộ công cụ
98
3.3.1. Đánh giá quy trình xây dựng và triển khai bộ công cụ
98
3.3.2. Đánh giá bộ công cụ
98
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
102
TÀI LIỆU THAM KHẢO
104
PHỤ LỤC
106
Thank you for evaluating AnyBizSoft PDF Splitter.
A watermark is added at the end of each output PDF file.
To remove the watermark, you need to purchase the software from
http://www.anypdftools.com/buy/buy-pdf-splitter.html
1"
"
ở một số ngành nghề, ở một số nội dung học tập… cũng đã thể hiện
dáng dấp của đánh giá theo cách tiếp cận authentic như thực tập sư
phạm của sinh viên sư phạm, các bài toán đố của học sinh tiểu học.
Tuy nhiên, đánh giá theo cách tiếp cận authentic này được nghiên
cứu một cách hệ thống với triết lý của nó thì còn là một vấn đề mới
mẻ. Chính vì những lý do trên, tôi đã chọn vấn đề “Vận dụng cách
tiếp cận đánh giá thực tế (authentic assessment) trong xây dự ng
quy trình và công cụ đánh giá kết quả học tập môn Đo lường và
đánh giá trong giáo dục” làm đề tài luận văn thạc sỹ.
2. Mục đích của nghiêu cứu
Nghiên cứu cách tiếp cận authentic trong xây dựng qui trình
và bộ công cụ để đánh giá kế t quả họ c tập môn ĐLĐG trong GD của
sinh viên nhằm đạt được mục tiêu xác thực nhất của môn học và đáp
ứng đào tạo theo chuẩn đầu ra, từ đó tác động trở lại quá trình dạy và
quá trình học môn học này làm cho môn học trở nên ý nghĩa thiết
thực hơn đối với các giáo sinh.
3. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
Đánh giá theo cách tiếp cận authentic kết quả học tập được
thực hiện theo qui trình như thế nào?
Sử dụng bộ công cụ đánh giá theo cách tiếp cận authentic
như thế nào để đo lường thành quả học tập của sinh viên môn
ĐL&ĐG trong giáo dục?
Việc sử dụng đánh giá theo cách tiếp cận authentic có ảnh
hưởng như thế nào tới hoạt độ ng dạy – học môn ĐL&ĐG trong giáo
dục?
3"
"
• Giả thuyết nghiên cứu
Quy trình và bộ công cụ đánh giá theo cách tiếp cận
Chương 2: Xây dựng qui trình và công cụ đánh giá kết quả học
tập môn ĐL&ĐG trong giáo dục
Chương 3: Thử nghiệm và Phân tích kết quả
Kết luận và kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Trên thế giới
Trong đánh giá, công cụ đánh giá là yếu tố quyết định của vệc
đánh giá khách quan, chính xác và công bằng. Chính vì vậy, ngay từ
năm đầu của thế kỷ 20, nhiều nhà tâm lý học cũng như giáo dục học
đã nghiên cứu sâu rộng về công cụ xác định đặc điểm nhân cách con
người cũng như thành quả giáo dục mang lại. Trắc nghiệm là một loại
công cụ được nghiên cứu nhiều nhất. Sau 1929 nhà giáo dục người
Mỹ Tylor trong thực tiễn cải cách phương pháp trắc nghiệm nhà
trường đã nhận thấy rằng, trắc nghiệm không thể chỉ coi sách vở là
trọng tâm mà phải lấy mục tiêu giáo dục nhất định để chỉ đạo.
Năm 1956, B.S.Bloom và đồng sự đã tiến hành phân loại mục
tiêu giáo dục trong lĩnh vực nhận thức, nó có tác dụng quan trọng
trong lí luận đánh giá giáo dục và hoàn thiện việc học tập.
Năm 1964 G.Fisher hiệu trưởng trường y Clin ở Anh đã công
5"
"
bố bảng đối chiếu tiêu chuẩn với nội dung chủ yếu là các ví dụ và
việc trình bày bài tương ứng với trình độ chất lượng tập viết, ghép
chữ, số học, và các môn khoa học khác, đ ồng thời quy định tiêu
chuẩn tính điểm theo thang điểm 5.
Đầu những năm 1990, nhiều nhà làm chính sách giáo dục
của Mỹ không hài lòng với loại đánh giá truyền thống bằng giấy bút
học tập môn đọc hiểu Tiếng Việt và môn Toán của học sinh lớp 5 trên
toàn quốc. Và Lê Đức Ngọc đã nhấn mạnh các phương pháp đo lường,
các loại câu hỏi trắc nghiệm, cấu trúc đề thi trong cuốn sách “Đo
lường và đánh giá thành quả học tập”.
1.2. Khái niệm, chức năng vai trò và yêu cầu đối với đo lường và
đánh giá trong giáo dục
1.2.1. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1.1 Đo lường (Measurement)
Đo lường là sự xác định số lượng hay đưa một giá trị bằng số cho
việc làm của cá nhân, đó là một cách lượng giá, là việc gán các con
số hoặc thứ bậc theo một hệ thống qui tắc nào đó.
1.2.1.2 Đánh giá (Assessment)
Đánh giá là quá trình đưa ra nhận định về năng lực và phẩm chất
của sản phẩm giáo dục căn cứ vào các thông tin định tính và định
lượng từ các phép đo.
1.2.1.3 Định giá trị (Evaluation)
Định giá trị là sự giải thích có tính chất tổng kết các dữ liệu
có được từ các bài kiểm tra hay những công cụ đánh giá khác. Định
giá trị là việc định ra giá trị của bản thân đối tượng được đánh giá
7"
"
trong mố i tương quan với các đối tượng hay môi trường xung quanh.
Chức năng của đo lường và đánh giá trong giáo dục
a. Chức năng định hướng
b. Chức năng kích thích, tạo động lực
c. Chức năng sàng lọc, lựa chọn
d. Chức năng cải tiến, dự báo
1.2.2. Những yêu cầu với hoạt động đánh giá trong giáo dục
Việc đánh giá phải đáp ứng các yêu cầu sau:
a. Tính qui chuẩn
họ điều chỉnh cách học, khắc phục những nhượ c điểm, đồng thời
động viên họ học tập ngày càng tốt hơn.
1.5. Công cụ và yêu cầu với công cụ kiểm tra đánh giá
1.5.1. Mục đích của công cụ đánh giá của người giáo viên
a. Vì sự tiến bộ của người học trong suốt quá trình học tập
b. Định hướng cho hoạt động của giáo viên
c. Đánh giá được tiến trình và sự liên tục
d. Xác định được đặc điểm của cá nhân và nhóm người học
e. Phương tiện dạy học và giáo dụ c là cơ sở xác định tài năng sư
phạm
1.5.2. Một số yêu cầu đố i với các công cụ kiểm tra đánh giá
a. Về độ khó
b. Về độ phân biệt
Khi ra một câu hoặc mộ t bài trắc nghiệm cho một nhóm thí sinh
nào đó, ngư ời ta thư ờng muốn phân biệt trong nhóm ấy những người
có năng lực khác nhau: giỏi, trung bình, kém Khả năng của câu
trắc nghiệm thực hiện được sự phân biệt ấy được gọi là độ phân biệt.
9"
"
c. Về độ giá trị
Yêu cầu quan trọng nhất của bài trắc nghiệm với tư cách là một
phép đo lường trong giáo dục là phép đo ấy đo được cái cần đo. Nói
cách khác, phép đo ấy cần phải đạt đư ợc mục tiêu đề ra cho nó.
d. Độ tin cậy
Trắc nghiệm là một phép đo: dùng thước đo là bài trắc nghiệm để
đo lường một năng lực nào đó của thí sinh. Đ ộ tin cậy của bài trắc
nghiệm chính là đại lượng biểu thị mức độ chính xác của phép đo
nhờ bài trắc nghiệm.
e. Tính khách quan
g. Tính chính xác
a. Đặc trưng của đánh giá theo các tiếp cận authenic
Đặc trưng của đánh giá theo các tiếp cận authenic là:
+ Yêu cầu người học phải kiến tạo một sản phẩm chứ
không phải chọn hay viết ra 1 câu trả lời đúng.
+ Đo lường cả quá trình và cả sản phẩm của quá trình đó.
+ Trình bày một vấn đề thực – trong thế giới thực cho
phép người học bộc lộ khả năng vận dụng kiến thức vào
tình huống thực tế.
+ Cho phép người học bộc lộ quá trình học tập và tư duy
của họ thông qua việc thực hiện bài thi.
b. Phân biệt đánh giá theo các tiếp cận authenic và đánh giá trắc
nghiệm
Phân biệt 2 kiểu đánh giá thông qua những đặc trưng cơ bản
của chúng.
11"
"
Đánh giá trắc nghiệm
Đánh giá theo các tiếp cận authenic
Lựa chọn/viết câu trả lời.
Trình diễn hoàn thành một nhiệm vụ.
Mô phỏng.
Trong đời sống thực.
Tái hiện / tái nhận.
Kiến tạo / vận dụng.
Do giáo viên làm.
Do người học làm.
Minh chứng gián tiếp.
Minh chứng trực tiếp.
c. Kết hợp đánh giá trắc nghiệm và đánh giá theo các tiếp cận
authenic
trong thể hiện năng lực thực tiễn cũng thể hiện nó ở những mức độ
khác nhau.
1.7.4. Một số loại đánh giá theo cách tiếp cận authentic được sử
dụng trong lớp học
+ Làm các thực nghiệm khoa học.
+ Thực hiện nghiên cứu khoa học xã hội.
+ Viết báo cáo, lịch sử, câu chuyện.
+ Đọc và dịch tác phẩm.
+ Giải toán và ứng dụng chúng trong cuộc sống thực.
Những việ c làm này của ngư ờ i học có thể xếp vào 5 loại
đánh giá theo các tiếp cận authenic như sau:
a. Đánh giá trình diễn (Performance Assessment)
b. Tìm kiếm nhanh (Short Investigations)
c. Câu hỏi mở (Open-Response Questions)
e. Tự đánh giá (Self-Assessment) 13"
"
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG QUI TRÌNH VÀ CÔNG CỤ ĐÁNH
GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN ĐL&ĐG TRONG GIÁO DỤC
2.1. Qui trình đánh giá thành quả học tập theo cách tiếp cận
authentic
Từ việc tổng quan các tài liệu nghiên cứu, từ đó tìm những
điểm chung, phù hợp với hoạt động dạy học, kiểm tra đánh giá ở bậc
đại học, chúng tôi đã đề xuất quy trình xây dựng công cụ đánh giá
theo các tiếp cận authenic được thể hiện cụ thể ở 4 bước như sau:
2.1.1. Bước 1: Xác định chuẩn
2.1.2. Bước 2: Xác định nhiệm vụ thực
2.1.3. Bước 3: Xác định các tiêu chí đánh giá việc hoàn thành
hoạt động đánh giá.
- Xử lý, phân tích và đánh giá được chất lượng và các đặc
trưng của câu trắc nghiệm và bài trắc nghiệm.
- Xây dựng được các câu hỏi trắc nghiệm khách quan và tự
luận.
- Lập được hồ sơ và lưu trữ hồ sơ trong việc theo dõi tiến bộ
của học sinh.
- Lập được kế hoạch đánh giá cải tiến.
- Tổ chức được 1 kì thi - kiểm tra theo đúng qui trình.
c. Chuẩn giá trị môn học ĐL&ĐG trong giáo dục:
- Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kiểm tra đánh
giá trong quá trình dạy học.
- Hình thành thái độ công bằ ng, khách quan và khoa học trong
kiểm tra đánh giá.
15"
"
2.2.2.2. Bước 2: Xác định nhiệm vụ thực của môn học ĐL&Đ G trong
giáo dục
Chúng tôi đã xây dựng nhiệm vụ thực cho môn học này như
sau: Nhóm bạn là một tổ chuyên môn của một trư ờng phổ thông,
được giao nhiệm vụ xây dựng hồ sơ kiểm tra đánh giá môn học cho
mộ t học kì. Hãy:
+ Lập kế hoạch triển khai
+ Hoàn thành hồ sơ:
+ Nhận định tính khả thi khi áp dụng dưới trường THPT:
+ Yêu cầu chung của bộ hồ sơ:
• Hoàn thành bộ hồ sơ cho một học kì, chương trình ban cơ
bản
• Các nhóm sinh hoạt theo hình thức của tổ chuyên môn của
mộ t trường phổ thông
năng phân loại nhóm học sinh. (mức độ nhớ, hiểu,
vận dụng)
- Lựa chọn loại hình kiểm tra phù hợp.
b. Tiêu chí đánh giá hệ mục tiêu chi tiết
• Mục tiêu phải phù hợp với các hoạt đ ộng của người học
• Người học nào cũng có thể đọc và hiểu được những mục
tiêu đó
• Mục tiêu phải thực sự SÁNG SUỐT (SMART)
- Cụ thể (Specific)
- Đo lường được (Measurable)
- Có thể thực hiện được/đạt đư ợc (Achivable)
- Có tính thực tế (Realistic)
17"
"
- Có giới hạn về thời gian (Time-scaled)
c. Tiêu chí đánh giá ngân hàng câu hỏi
- Dung lượng đủ lớn
- Chất lượng của từng câu hỏi
- Sự đa dạng của loại hình câu hỏi
d. Tiêu chí đánh giá lịch trình kiểm tra đánh giá
- Xác định số lượng bài kiểm tra trong một học kỳ
hợp lý, có lý giải sự phù hợp với đặc thù riêng của
bộ môn, lớp học…
- Xác định thời điểm của các bài kiểm tra hợp lý, đảm
bảo tính logic về mặt nội dung và khối lượ ng kiên
thức
- Hình thức kiểm tra đánh giá có sự đan xen hợp lý
e. Tiêu chí đánh giá kế hoạch chi tiết cho các bài kiểm tra
- Xây dựng mục tiêu kiểm tra rõ ràng, khoanh vùng
được các kiến thức, kĩ năng cần kiểm tra với nội
việc hoàn thành các nhiệm vụ của từng nhóm.
2.3. Xây dựng công cụ hỗ trợ cho việc chấm kết quả thực hiện
nhiệm vụ thực của người học
Để cho việc chấm điểm theo các bộ tiêu chí đã xây dựng,
chúng tôi đã thiết kế phần mềm tính điểm trên excel, giúp cho quá
trình chấm và lưu giữ kết quả nhanh và thuận tiện hơn. Chúng tôi đã
thực hiện công việc này qua việc tham khảo các phần mềm miễn phí
của nước ngoài, sau đó việt hóa và chỉnh sửa công cụ cho phù hợp
với mục đích sự dụng.
Phần mềm được trình bày trên giao diện excel, gồm ba sheet:
19"
"
- Sheet Setup cho phép cài đặt thông tin cho bảng Rubric, bao gồm
thong tin về các tiêu chí, các cấp độ hoàn thành tiêu chí:
- Sheet summary là phần tổng hợp và quản lý kết quả điểm của sinh
viên hoặc nhóm sinh viên, đăng nhập thông tin sinh viên:
- Sheet Rubric là trang thể hiện cụ thể các tiêu chí chấm điểm cho
bài test, người chấm sẽ thực hiện chấm điểm bằng việc lựa chọn mức
độ hoàn thành các tiêu chí của sinh viên hoặc nhóm sinh viên:
CHƯƠNG 3: THỬ NGHIỆM VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
3.1. Mô tả quá trình thử nghiệm
3.1.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm thử nghiệm
Chúng tôi thực hiện bộ công cụ này trên 239 sinh viên sư
phạm – trư ờng Đại học Giáo dụ c – Đại học Quốc gia Hà Nội, trong
đó:
Bảng 3.1. Thông tin về đối tượng thử nghiệm
TT
Số lượng
Chuyên ngành
Khóa
30 nhóm
3.1.2. Quy trình thử nghiệm
Việc sử dụng đánh giá kết quả học tập của người học theo
Để triển khai công cụ vừa xây dựng ở trên, chúng tôi đã tiến
hành theo các bước sau:
Bước 1: Giới thiệu về nội dung bài tập nhóm.