SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN
MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ
HUYỆN SỐP CỘPLời cảm ơn Trong một thời gian ngắn được học tập và rèn luyện tại lớp quản
lý giáo dục THCS, được sự quan tâm của Ban giám hiệu, của các
thầy cô giáo Khoa Quản lý và Bồi dưỡng nghiệp vụ giáo viên Trường
C§SP Sơn La, bản tân tôi dã tiếp thu được những kiến thức và kinh
nghiệm quản lý giáo dục.
Tôi xin chân thành cảm ơn Trường C§SP Sơn La, đặc biệt là
Khoa Quản lý và Bồi dưỡng nghiệp vụ giáo viên đã giúp đỡ
tôi trong

chúng ta cũng đang trong bối cảnh phát triển đó. Chính vì vậy, phát
triển nhân tố con người có trình độ, có tri tuệ, có đủ phẩm chất và
năng lực, ngang tầm với thời đại, đ
áp ứng yêu cầu công nghiệp hoá -
hiện đại hoá đất nước, hoà nhập với điều kiện phát triển của toàn cầu
tạo ra năng suất lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho
nhân dân.
Tất cả những điều đó muốn đáp ứng được đều phụ thuộc vào
giáo dục - đào tạo. Giáo dục - Đào tạo được coi là "Quốc sách hàng
đầu", là đòn b
ẩy thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Đảng cộng
sản Việt Nam từ khi thành lập đến nay, trong suốt quá trình lãnh đạo
qua 75 năm luôn coi con người là động lực, là mục tiêu của sự phát
triển. Đặc biệt, trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta đã
khẳng định "Nguồn lực lớn nhất, quý báu nhất của chúng ta là con
người Việt Nam, trong đó có tiềm lực trí tuệ".
Trong nh
ững năm gần đây, tại Hội nghị Ban chấp hành Trung
Ương 2 (khoá VIII), Đảng ta tiếp tục khẳng định: "Giáo dục - Đào
tạo là quốc sách hàng đầu", và khẳng định mục tiêu cơ bản của giáo
dục là xây dựng con người và một thế hệ gắn bó với lý tưởng độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên
cường trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc; thự
c hiện tốt sự nghiệp
công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, giữ gìn và phát huy các giá
trị văn hoá của dân tộc, có năng lực tiếp thu những tinh hoa của nhân
loại, phát huy tiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam; có ý
thức cộng đồng và phát huy tính tích cực, tinh thần cá nhân làm chủ
tri thức khoa học, công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng
quản lý giỏi, có tác phong công nghiệp và có tổ chức kû luật, có s

huyện Sốp Cộp" để nghiên cứu.
II. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và tìm hiểu thực trạng chất lượng
chuyên môn của đội ngũ giáo viên nhà trường, từ đó đề ra các biện
pháp nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
trường PTDT Nội trú huyện Sốp Cộp.
III. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: các biện pháp quản lý nhằm nâng cao
chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường.

- Đề tài giới hạn khảo sát chất lượng chuyên môn đội ngũ giáo
viên trường PTDT Nội trú huyện Sốp Cộp.
IV. Phương pháp nghiên cứu
1. Phương pháp lý luận.
- Nghiên cứu các văn bản, chỉ thị, nghị quyết, văn kiện của Đảng
- Cẩm nang quản lý trường học
- Luật giáo dục, Điều lệ trường THCS, các văn bản liên quan đến
hoạt động chuyên môn.
- Giáo trình quản lý Giáo dục - Đào tạo.
2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp tổ
ng kết kinh nghiệm
3. Phương pháp thực nghiệm
V. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến việc nâng cao chất
lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trường PTDT Nội trú huyện
Sốp Cộp.
- Phân tích thực trạng của việc nâng cao chất lượng chuyên môn

động hợp lý (có mục đích, tự giác, có kế hoạch, có hệ thống) mang
tính tổ chức, sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và
học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
nhằm huy
động họ cùng cộng tác, phối hợp tham gia vào mọi hoạt
động của nhà trường nhằm làm cho quy trình này vận hành tới việc
hình thành những mục đích đã dự kiến.
1.1.3. Quản lý nhà trường

Quản lý giáo dục dựa trên cơ sở quản lý nhà trường, vì nhà
trường là thực thể trung tâm của bất kỳ sự biến đổi nào của hệ thống
giáo dục, nhà trường tự chủ giải quyết những vấn đề sư phạm - kinh
tế - xã hội với sự tham gia tích cực, có trách nhiệm và tính tự quản
của mỗi giáo viên, hoàn thiện hệ thống thông tin trong và ngoài nhà
trường, xây dựng môi trường sư phạ
m lành mạnh.
Quản lý nhà trường là tác động của chủ thể quản lý (Hiệu
trưởng) lên quá trình quản lý bên trong và bên ngoài nhà trường như
đội ngũ giáo viên, học sinh, quá trình dạy và học, cơ sở vật chất,
trang thiết bị phục vụ dạy - học, quản lý hành chính, tài chính, quản
lý về công tác xã hội hoá giáo dục, huy động cộng đồng
Trong công tác quản lý nhà trường thì công tác quản lý hoạt
động dạy học (chuyên môn) là một công tác quan trọng c
ủa người
quản lý.
1.1.4. Đội ngũ giáo viên.
Đội ngũ giáo viên là tập thể sư phạm các nhà giáo làm nhiệm vụ
giảng dạy, giáo dục trong các nhà trường và đội ngũ giáo viên phải
đảm bảo các tiêu chuẩn đã quy định trong điều 61 - Luật Giáo dục
1998.

Quản lý nề nếp dạy học (chuyên môn) là thực hiện chức năng
quản lý hành chính Nhà nước, trong quản lý dạy học (chuyên môn)
nhằm đưa hoạt động đi vào kû cương trên lĩnh vực giáo dục. Đó là
tiêu chí cần thiết trong nề nếp dạy học (chuyên môn)

Quản lý chuyên môn
(dạy học)

Trạng thái tinh
thần tập thể
Xây dựng kû
cương, tình
thương, trách
nhi
ệm

Khung cảnh sư
phạm nhà trường
Tạo ra nền tảng bền vững
nâng cao chất lượng
chuyên môn (dạy học)

Quản lý về xây dựng nề nếp chuyên môn phải gắn liền với việc
nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ. Phát huy tính tự giác,

chuyên môn của mình.

1.2. Chỉ đạo công tác tự học, tự bồi dưỡng.
Là một quá trình cập nhật nghiên cứu bổ sung kiến thức, kỹ năng
để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn qua các hình thức bồi
dưỡng.
Trong nhà trường, việc bồi dưỡng là rất cần thiết, vì "Giáo dục
lại", "Giáo dục tiếp tục" là điều kiện tất yếu đảm bảo cho giáo viên
không bị tụt hậu. Người hiệu trưởng nhà trường cần phải nhận thức
đúng đắn mố
i quan hệ biện chứng giữa "trồng người" và "bồi dưỡng
người". Người quản lý phải luôn coi trọng đầu tư trí tuệ cho đội ngũ
giáo viên.
Xã hội hiện nay đang hướng tới việc xây dựng "một xã hội học
tập" và "học tập suốt đời" thì việc bồi dưỡng là một điều kiện tất yếu
và nó phải trở thành nhu cầu của mỗi cá nhân. Nh
ư vậy, bồi dưỡng
thực chất là những hoạt động nhằm bổ sung tri thức, kỹ năng để nâng
cao trình độ chuyên môn.
Giáo dục - Đào tạo trong giai đoạn mới đòi hỏi đội ngũ giáo viên
không ngừng nâng cao sự hiểu biết, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp,
phẩm chất đạo đức xứng đáng với vai trò là người dẫn dắt thế hệ trẻ
đ
i tới tương lai, xây dựng và phát triển đất nước.
Phẩm chất và năng lực của đội ngũ giáo viên, nhân cách của mỗi
giáo viên trong suốt cuộc đời chỉ hoàn thiện khi người thầy không
ngừng nỗ lực phấn đấu thực hiện lời dạy của Bác Hồ: "Việc học tập
như một cuốn sổ không có trang cuối".
Trường PTDT Nội trú trong nền giáo dục hiện nay ph
ải mang

và của đồng nghiệp là sự nỗ lực vươn lên về năng lực chuyên môn
của mỗi cá nhân một cách liên tục và gắn với hoạt động giảng dạy
hàng ngày.
Tóm lại, nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
là quá trình thường xuyên, liên tục, gắn với công việc hàng ngày và
được quyết định bởi sự
cố gắng học hỏi của mỗi giáo viên dưới sự
giúp đỡ của đồng nghiệp và các lực lượng giáo dục trong và ngoài
nhà trường. Chương 2
Thực trạng của việc quản lý nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
trường PTDT Nội trú Sốp Cộp 2. 1. Vài nét về tình hình địa phương và nhà trường.
2.1.1. Tình hình địa phương.
Huyện Sốp Cộp là một huyện miền núi mới được thành lập, tách
ra từ huyện Sông Mã nên có nhiều khó khăn, điều kiện kinh tế - xã
hội còn đang ở giai đoạn xây dựng ban đầu, địa bàn dân cư rộng,
phức tạp, giao thông đi lại khó khăn. Với tổng diện tích tự nhiên
146.841 h. Có 120 km đường biên giới; gồm 8 xã, trong đó có 6 xã
biên giới giáp nước bạn Lào. Địa phươ
ng có khoảng 35.000 người,
với 6 dân tộc sinh sống: Thái, H'mông, Khơ Mĩ, Kinh, Mường, Lào.
Trình độ dân trí không đồng đều, kinh tế chậm phát triển, đời
sống nhân dân còn nghèo; kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp,
làm nương rẫy, nuôi trâu, bò, dê là chủ yếu. Một số bản thuộc các xã
trong huyện vẫn còn nhiều hủ tục lại hậu nên ảnh hưởng không nhỏ

- Thuận lợi: nhà trường luôn nhận được sự quan tâm sát sao của
Thường trực huyện uỷ, H§ND, UBND huyên, xã và đặc biệt là sự
quan tâm chỉ đạo của Phòng Giáo dục nên cơ sở hạ tầng của trường
đã phần nào đảm bảo cho hoạt động dạy - học. Cơ cấu tổ chức, lực
lượng cán bộ, giáo viên tương đối đầy đủ, đồng bộ về trình độ
chuyên môn; đội ngũ giáo viên trẻ, khoẻ, nhiệt tình, giàu lòng yêu
nghỊ, mỊn trẻ, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục; đa số giáo viên có
lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng
độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; thực hiện tốt chủ
trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nội
bộ có sự
đoàn kết thống nhất.
- Khó khăn: Trường mới thành lập nên cơ sở vật chất phục vụ
cho việc dạy và học còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn, khuôn viên

nhà trường, sân chơi bãi tập thiếu và không đảm bảo; 100% học sinh
nhà trường là người dân tộc, còn nhiều hạn chế trong học tập cũng
như sinh hoạt, giao tiếp, ứng xử; một số giáo viên chưa đạt chuẩn, ý
thức tự học, tự bồi dưỡng chưa được coi trọng, chất lượng chuyên
môn chưa cao
2.2. Thực trạng về chất lượng chuyên môn của đội ngũ giáo viên
Đại đa số giáo viên của nhà trường có tâm huyết với nghỊ, nhưng
đứng trước yêu cầu của sự nghiệp giáo dục hiện nay, đòi hỏi phương
pháp giảng dạy có sự đi lên của mỗi giáo viên. Một trở ngại lớn đối
với họ hiện nay là phương pháp dạy học cũ đã trở thành lối mòn, ăn
sâu vào nếp nghĩ của họ, việc lựa chọn k
ết hợp giữa phương pháp
dạy học "cổ truyền" với phương pháp "lấy học sinh làm trung tâm"
sáng tạo trong quá trình học tập giáo viên thực hiện còn gượng ép,
vụng về, hình thức tổ chức chưa phong phú Một số giáo viên tiếp

2005 -
2006
5
2 3 3 1 4
2006 -
2007
7
2 5 3 3 4
Qua bảng tổng hợp cho thấy đội ngũ giáo viên tuổi đời còn rất
trẻ, chưa có kinh nghiệm trong chuyên môn, số lượng giáo viên còn ít.
2.2.3. Chất lượng giảng dạy (chuyên môn) của giáo viên

Bảng 3. Chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên

Năm học Tổng số
Chất lượng giảng dạy
Giỏi Khá Trung bình
SL % SL % SL %
2005 - 2006 5 1 20 3 60 1 20
2006 - 2007 7 1 14.3 6 85.7 0 0
Sau 2 năm tổ chức thực hiện tăng cường các biện phá chỉ đạo bồi
dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên được
đánh giá cao hơn. Số giáo viên khá, giỏi chiếm tư lệ khá cao (63,5%), số
giáo viên yếu kém không có, chất lượng đội ngũ được nâng lên rõ rệt.
2.2.4. Chất lượng học tập của học sinh.

Bảng 3. Chất lượng học tập của học sinh

Năm học Tổng số
Chất lượng học tập của học sinh

nội dung, chương trình, phương pháp đổi mới kịp thời tới đội ngũ
giáo viên trong nhà trường nhưng hiệu quả còn thấp, chất lượng chưa
được nâng cao, chưa đáp ứng với yêu cầu giáo dục hiện nay.
2.4. Đánh giá chung.
2.4.1. Mặt mạnh.
- Ban giám hiệu nhà trường nhiệt tình, năng động, có kinh
nghiệm trong công tác quản lý.

- Đội ngũ giáo viên có tinh thần đoàn kết, thống nhất cao trong
nội bộ, nhiệt tình, tận tâm vượt mọi khó khăn vươn lên trong công
tác, có kinh nghiệm trong giảng dạy, có ý thức học tập để nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Đội ngũ giáo viên có tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghiêm
túc nội quy, quy chế chuyên môn.
2.4.2. Hạn chế.
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của một số giáo viên chưa đạt
chuẩn, nă
ng lực còn nhiều hạn chế.
- Trình độ nhận thức còn yếu kém, một số giáo viên chưa thật sự
tâm huyết với nghỊ.
- Việc tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ mọi mặt còn yếu.
- Trình độ nhận thức của học sinh còn nhiều hạn chế (100% học
sinh là người dân tộc).
- Học sinh chưa có ý thức tự giác trong học tập.
- Đồ dùng, trang thi
ết bị dạy học còn thiếu thốn, chất lượng
không đảm bảo, thiếu độ chính xác.
2.4.3. Nguyên nhân.
- Nhà trường không được chọn giáo viên giảng dạy (chuyên
môn), đội ngũ giáo viên không đồng đều, môn thừa, môn thiếu; việc
Chương 3
Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
trường THCS Nội trú - Sốp Cộp Xuất phát từ cơ sở lý luận và qua thực tế công tác bồi dưỡng
giáo viên nhà trường, tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp để nâng
cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trường PTDT Nội
trú Sốp Cộp như sau:
3.1. Hệ thống các biện pháp
3.1.1. Biện pháp 1: Quản lý, chỉ đạo công tác bồi dưỡng nâng cao chất
lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.
* Mục tiêu.

hoá dưới nhiều hình thức khác nhau như: tổ chức chuyên đề thi giáo
viên giỏi, đă
ng ký giờ dạy tốt, dự giờ, rút kinh nghiệm, học tập đồng
nghiệp và nghiên cứu tài liệu cũng là những hình thức tự học, tự
bồi dưỡng của mỗi cá nhân nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn,
nghiệp vụ.
* Cách thức thực hiện.
- Hình thức sinh hoạt chuyên môn thường xuyên được cải tiến,
việc đánh giá rút kinh nghiệm cho nội dung sinh hoạt chuyên môn
phải thực sự rõ ràng, chính xác.
- Hình thứ
c dự giờ luôn được cải tiến như: dự giờ đột xuất, dự
giờ có báo trước thì việc đánh giá cần đi sâu vào ý thức chuẩn bị bài
có chu đáo không?. Đối với dự giờ đột xuất thì có thể dự ở bất cứ
thời điểm nào trong ngày, có thể là tiết học hoặc hoạt động ngoài giờ
lên lớp hoặc tự chọn Qua đó đánh giá kh
ả năng, năng lực dạy học
(chuyên môn) của giáo viên; sau mỗi tiết dự giờ thăm lớp cần kiểm
tra, đánh giá và rút kinh nghiệm.

- Thông qua các cuộc họp của chi bộ giúp mỗi cán bộ, đảng viên
nhận thức đúng đắn về công tác bồi dưỡng chuyên môn và đổi mới
phương pháp dạy học theo hướng tích cực, từ đó có ý thức nêu cao
vai trò tiên phong trong công tác của mình.
- Thông qua các hoạt động của các tổ chức đoàn thể trong nhà
trường như: Công đoàn, Đoàn thanh niên, tổ chuyên môn làm tốt
công tác giáo dục, tuyên truyền giúp cho mỗi giáo viên sẽ nhận thức
đúng đắn về
công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và đổi mới
hình thức, nội dung, phương pháp dạy học, se giúp cho cả quá trình

- Tìm nguyên nhân, thực trạng để từ đó đề ra mục tiêu cần đạt
cũng như giải pháp thực hiện.
- Sau khi có kế hoạch bồi dưỡng cụ thể để tiến hành kiểm tra tốt,
toàn thể hội đồng sư phạm giúp đỡ đồng chí giáo viên nắm bắt được
nội dung cầ
n bồi dưỡng, thời gian bồi dưỡng, hình thức bồi dưỡng,
nội dung chủ yếu: trao đổi về phương pháp dạy học, dự giờ thao
giảng, rút kinh nghiệm, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao chất lượng
dạy học, bồi dưỡng giáo viên giỏi, sinh hoạt chuyên đề.
* Điều kiện vận dụng.
- Ban giám hiệu phải căn cứ vào khung chương trình và nhiệm
vụ, biên chế năm học.

- Trong quá trình xây dựng và thực hiện kế hoạch có thể có
những điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.
- Kế hoạch càng chi tiết, cụ thể thì việc chỉ đạo và quản lý nâng
cao chất lượng càng có hiệu quả và có tính hiệu lực cao.
3.1.3. Biện pháp 3: Quản lý chặt chẽ việc thực hiện quy chế chuyên
môn.

* Mục tiêu.
Đưa việc thực hiện quy chế chuyên môn vào nề nếp là việc bắt
buộc của người quản lý nhà trường.
* Nội dung thực hiện
- Ban giám hiệu cần phân công hiệu phó chịu trách nhiệm chính
về việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện quy chế chuyên môn của đội ngũ
giáo viên nhà trường.
- Giao cho các tổ trưởng chuyên môn theo dõi thường xuyên và
tổ trưởng chịu trách nhiệm trước Ban giám hiệ
u về kế hoạch của tổ.

n pháp 4: Tăng cường dự giờ thăm lớp.
* Mục tiêu.
- Giúp giáo viên phải có ý thức trách nhiệm hơn và nghiêm túc
hơn trong việc thực hiện quy chế chuyên môn, nâng cao chất lượng
dạy học.
- Giúp cho giáo viên có hướng tự bồi dưỡng chuyên môn.
- Tổ chuyên môn có kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên yếu.
* Nội dung thực hiện
- Qua dự giờ thao giảng, từ đó cả người dạy và người dự
đều rót
ra những điều cần thiết cho chuyên môn, cho bản thân.
- Qua việc dự giờ thăm lớp, nhà trường nắm bắt được chất lượng
đội ngũ, rót ra điểm mạnh, điểm yếu của đội ngũ từ đó có kế hoạch
chỉ đạo cụ thể, giúp cho giáo viên có hướng vươn lên trong công tác
chuyên môn.
* Cách thức thực hiện.
- Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch d
ự giờ cụ thể bằng nhiều
hình thức như: dự giờ qua thao giảng, dự giờ đột xuất hoặc dự giờ
báo trước.

- Ngay từ đầu năm học, nhà trường có kế hoạch dự giờ khảo sát
toàn bộ giáo viên để kịp thời uốn nắn những mặt còn hạn chế, phát
huy mặt mạnh để có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên
môn với từng đối tượng cụ thể.
- Phát động các phong trào thi đua nhân các ngày lễ như: 20/11,
22/12, 8/3, 26/3 để từ đó giáo viên có thể học tập, rút kinh nghiệm
lẫ
n nhau, qua đó đánh giá chất lượng chuyên môn. Đồng thời, lựa
chọn đội ngũ nòng cốt chuyên môn và mọi thành viên có ý thức phấn