LOGO
TƯ TƯỞNG BIỆN CHỨNG
TRONG TRIẾT HỌC TRUNG HOA CỔ ĐẠI
ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ ĐẾN TƯ DUY CỦA NGƯỜI VIỆT NAM
NHÓM HỌC VIÊN THỰC HIỆN
1. Lê Thùy Dương
2. Đinh Thị Sính
3. Bùi Minh Thắng
4. Phan Thị Hằng Nga
5. Đỗ Kim Thư
6. Vũ Thị Thu Hà
7. Mạc Như Thế
8. Sukhavong
NỘI DUNG
Khái quát về Triết học và Phép biện chứng
1
2
Ảnh hưởng của tư tưởng biện chứng trong
triết học Trung Hoa cổ đại đến tư duy của
người Việt Nam
3
Tư tưởng biện chứng trong triết học
Trung Hoa cổ đại
KHÁI NIỆM TRIẾT HỌC
Thời cổ đại Thời cận đại Thời hiện đại
 Trung Quốc cổ
đại - Sự hiểu biết
 Ấn Độ cổ đại -
Sự chiêm ngưỡng
 Hy Lạp cổ đại -
Yêu thích sự

 Vận động, biến
đổi và phát triển
không ngừng
LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN PHÉP BIỆN CHỨNG
Phép biện chứng duy vật
Phép biện chứng duy tâm trong triết học cổ điển Đức
Phép biện chứng mộc mạc, chất phác thời cổ đại
Phép biện chứng thời cổ đại
 Tính tự phát, ngây thơ.
 Nghiên cứu sự vận động, phát triển của sự vật hiện tượng
trong bức tranh chung, chỉnh thể về thế giới.
 Mới chỉ là những quan điểm biện chứng mộc mạc, mang
tính suy luận, phỏng đoán trên cơ sở những kinh nghiệm trực
giác mà chưa được minh chứng bằng các tri thức khoa học.
Điều kiện KT - XH Trung Hoa
 Thời kỳ Tây Chu:
 Về xã hội: tổ chức theo các quy tắc chặt chẽ, phân chia xã hội
thành các đẳng cấp (quý tộc và thứ dân).
 Về mặt kinh tế: Phương thức sản xuất châu Á, dựa trên chế độ
công hữu về tư liệu sản xuất (chế độ Tĩnh điền)
 Về thành tựu trong khoa học: phát minh ra chữ viết, Âm lịch.
 Về triết học: thế giới quan thần thoại, tôn giáo và chủ nghĩa duy
tâm thần bí thống trị trong xã hội.
Điều kiện KT - XH Trung Hoa
 Thời kỳ Đông Chu (Xuân Thu - Chiến Quốc) (770 – 221 TCN)
 Về lực lượng sản xuất: Đồ sắt phát triển phổ biến, kỹ thuật canh tác phát triển,
sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp phát triển mạnh mẽ, phân công
lao động và chuyên môn hoá sản xuất ngày càng cao, chế độ sở hữu tư nhân
về ruộng đất
 Về chính trị: Thời Xuân Thu, mệnh lệnh của Thiên tử nhà Chu không còn

THUYẾT ÂM DƯƠNG – NGŨ HÀNH
Triết học Âm dương
 Bản thân vũ trụ, cũng như vạn vật trong nó, được sinh ra,
vận động và biến đổi không ngừng do sự tương tác lẫn
nhau của hai lực lượng đối lập nhau là Âm và Dương.
 "Dương" nguyên nghĩa là ánh sáng mặt trời hay những gì
thuộc về ánh sáng mặt trời và ánh sáng; "Âm" có nghĩa là
thiếu ánh sáng mặt trời, tức là bóng râm hay bóng tối.
 Chu trình vận động, biến dịch từ cái duy nhất thành đa
dạng của vạn vật trong vũ trụ diễn ra theo nguyên lý phân
đôi cái thống nhất như: Thái cực ―> Lưỡng nghi ―> Tứ
tượng ―> Bát quái ―> Vạn vật.
THUYẾT ÂM DƯƠNG – NGŨ HÀNH
Triết học Âm dương
 Hai thế lực Âm - Dương không tồn tại biệt lập mà
thống nhất, chế ước lẫn nhau theo các nguyên lý sau:
Một là, âm và dương thống nhất, giao hòa lẫn nhau;
trong âm có dương và trong dương có âm.
Hai là, âm và dương tác động, chuyển hóa lẫn nhau;
dương cực thì âm sinh, dương tiến thì âm lùi, dương
thịnh thì âm suy…; và ngược lại.
THUYẾT ÂM DƯƠNG – NGŨ HÀNH
THUYẾT ÂM DƯƠNG – NGŨ HÀNH
Triết học Ngũ hành
 Thuyết Ngũ hành quan niệm rằng bản thân vũ trụ
cùng vạn vật được tạo thành từ 5 yếu tố luôn vận
động (Ngũ hành) là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.
Ngũ hành Mộc Hỏa Thổ Kim Thủy
4 Mùa xuân hạ thu đông
4 Phương đông nam chính giữa tây bắc

chế hoá bao gồm cả hiện tượng tương sinh và tương khắc.
Không có sinh thì không có đâu mà nảy nở; không có khắc thì
phát triển quá độ sẽ có hại. Cần phải có sinh trong khắc, có
khắc trong sinh mới vận hành liên tục, tương phản, tương
thành với nhau.
THUYẾT ÂM DƯƠNG – NGŨ HÀNH
Trạng thái tốt nhất cho mọi vật là “trạng thái cân bằng”
tức là âm dương điều hòa, ổn định trong các quan hệ
tương sinh tương khắc. Mọi tai họa trong vũ trụ sở dĩ xảy
ra cũng là do sự không điều hòa được hai lực âm và
dương
TRIẾT HỌC CỦA ĐẠO GIA
Quan điểm về đạo:
 Đạo là bản nguyên của vũ trụ, có trước trời đất, không biết
tên nó là gì, tạm đặt tên cho nó là "đạo".
 Đạo còn là quy luật biến hóa tự thân của vạn vật, quy luật
ấy gọi là Đức. "Đạo" sinh ra vạn vật [vì nó là nguyên lý
huyền diệu], đức bao bọc, nuôi dưỡng tới thành thục vạn
vật (là nguyên lý của mỗi vật).
TRIẾT HỌC CỦA ĐẠO GIA
Quy luật bình quân và quy luật phản phục:
 Luật bình quân là luôn giữ cho sự vật được thăng bằng theo
một trật tự điều hòa tự nhiên, không có cái gì thái quá, bất
cập.
 Quy luật phản phục là sự phát triển đến cực điểm thì
chuyển quay trở lại phương hướng cũ, nói lên tính tuần
hoàn, tính chu kỳ trong quá trình biến dịch của vạn vật
TRIẾT HỌC CỦA ĐẠO GIA
 Tư tưởng biện chứng về sự thống nhất giữa các mặt đối lập:
 Bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng đều là thể thống nhất của hai mặt