CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
(TRONG SINH BỆNH HỌC)
Ts. Trần Ngọc Dung
BM. Sinh lý bệnh – Miễn dịch

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
1. Trình bày được thế nào là một quan niệm khoa
học về bệnh.
2. Trình bày được quan niệm khoa học về bệnh
nguyên học, mối quan hệ nhân quả trong bệnh
nguyên học
3. Trình bày được quan niệm khoa học về bệnh sinh
học, mối liên quan giữa bệnh nguyên và bệnh sinh
4. Hiểu được khái niệm về tính phản ứng của cơ thể
5. Hiểu được khái niệm về vòng xoắn bệnh lý trong
bệnh sinh học và thái độ xử trí

QUAN NIỆM KHOA HỌC VỀ BỆNH
•
Quan niệm về bệnh qua các thời đại:
- Thời đại nguyên thủy:
- Các nền văn minh cổ đại: thời kỳ cổ
học Trung Quốc (3000 năm trước Công
Nguyên), thời cổ Ai Cập, nền văn minh Ấn Độ,
nền văn minh Hy Lạp - La Mã (từ thế kỷ VI
trước công nguyên đến thế kỷ II sau công
nguyên): Trường phái Pythagoras (580 - 498
trước công nguyên) và Học thuyết thể dịch của
Hyppocratus.
- Thời kỳ trung cổ:

Thái độ người thầy thuốc trong điều
trị và phòng bệnh

Yếu tố gây hại
Yếu tố bảo vệ
↑ ↓
↓ ↑

QUAN NIỆM KHOA HỌC VỀ BỆNH NGUYÊN
1. Một số quan niệm sai lầm về bệnh nguyên:
-
Thuyết nguyên nhân đơn thuần
-
Thuyết điều kiện gây bệnh
- Thuyết thể tạng

2. Quan niệm khoa học về bệnh nguyên
học:
•
Mối quan hệ giữa nguyên nhân và điều kiện:
- Nguyên nhân quyết định và điều kiện phát
huy tác dụng của nguyên nhân
+ Nguyên nhân gây bệnh quyết định sự
phát sinh và các đặc điểm của bệnh
+ Điều kiện gây bệnh hỗ trợ sự phát sinh
bệnh.
- Tác động qua lại giữa nguyên nhân và điều
kiện gây bệnh

•

Thời gian tác dụng của yếu tố bệnh nguyên
-
Vị trí tác dụng của yếu tố bệnh nguyên

2. Vai trò của phản ứng tính trong bệnh sinh:
- Tuổi
- Giới
- Hoạt động thần kinh nội tiết
- Thể tạng
- Ngoại môi
3. Mối liên quan giữa cục bộ và toàn thân
trong quá trình bệnh sinh:
- Liên quan giữa toàn thân và cục bô
- Liên quan giữa cục bộ và toàn thân

4. Vòng xoắn bệnh lý:
-
Thế nào là vòng xoắn bệnh lý?
- Thái độ của người thầy thuốc khi có
vòng xoắn bệnh lý xuất hiện

Chấn thương
Mô dập nát Mất máu
Thiếu oxy máu
KT TKTW
HP /ƯC
RL tuần hoàn
Giảm HA
Sốc
Độc chất