1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC MỞ BÁN CÔNG TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA PHỤ NỮ HỌC
MỘT SỐ TRƯỜNG HP TRẺ EM
TRONG CÔNG TÁC XÃ HỘI
CÁ NHÂN
Nguyễn Thò Thu Hà
Phạm Thò Mến
Nguyễn Thò Kim Phụng
Đặng Thò Ngọc Anh
Nguyễn Thò Bích Vân
Lê Văn Hoàng
và một số sinh viên thực tập
Hiệu đính : Th.s. Nguyễn Ngọc Lâm
Năm 2001
2
LỜI MỞ ĐẦU
Quyển sách này được hình thành trong khuôn khổ phát
triển tư liệu, sách giáo khoa để các giảng viên sử dụng
trong giảng dạy chuyên ngành công tác xã hội, để các
sinh viên tham khảo khi làm bài tập cũng có một số dữ
kiện hỗ trợ cho công tác thực tập tại các cơ sở và để các
độc giả quan tâm về công tác xã hội, nhất là các vấn đề trẻ
em trong một số lãnh vực của cuộc sống.
Những trường hợp trẻ em được nêu trong quyển sách được
ghi nhận qua các đợt thực tập của sinh viên tại các cơ sở
xã hội, tại cộng đồng, qua tiến trình giải quyết vấn đề của
một số nhân viên xã hội đang làm việc tại các dự án như
dự án công tác xã hội tại trường học, dự án phòng ngừa trẻ
làm trái pháp luật tại cộng đồng… Có những trường hợp

và bản tính của bà có vẻ rất thiếu tự tin. Mỗi lần đưa P.T.P.K về nhà là
bà nơm nớp lo sợ một điều gì đó……
Gia đình này gồm bốn người con. Nhưng hiện tại hai đứa con
gái lớn ( chò của P.T.P.K ) đã đònh cư ở nước ngoài với ngoại. Nhà chỉ
còn bốn người và mợ út. Căn nhà của họ khang trang, đầy đủ tiện nghi,
4
có dàn máy vi tính để cho thuê. Bố mẹ P.T.P.K còn làm thêm nghề in
lụa, thu nhập tương đối ổn đònh. Trước đây, họ sống khá vất vả khi còn
ở bên nội. Nhưng từ khi ở bên ngoại cùng với sự trợ giúp của ông cậu (
tiền xây nhà, vồn làm ăn ) gia đình đã sung túc hơn.
3.MÔI TRƯỜNG SỐNG :
Môi trường sống của P.T.P.K tương đối lành mạnh trong xóm
giềng và hiện tại ở trong trung tâm. Các ngôi nhà hàng xóm đều rất
kiên cố, chủ yếu là cán bộ công nhân viên. Ngõ xóm thoáng rộng có
thể chơi đùa thoải mái.
Hồi còn đi học do thích đua đòi chơi bời, em đã chơi với bạn
xấu rồi bò rủ rê làm những việc xấu. Chán học, em bỏ học.
Bây giờ được sống trong môi trường lành mạnh của trung tâm
dạy nghề, P.T.P.K đã học và biết thêm nhiều điều, bớt nói tục hơn
trước. Em hoà đồng với các học viên khác . Tuy nhiên, nhiều lúc em
hay muốn được người khác quan tâm, hay để ý đến bạn khác giới, ăn
mặc chải chuốt hơn các bạn cùng lứa khác.
Điều đáng chú ý là hai người chò của P.T.P.K rất quan tâm đến
em. Họ có tác động tích cực đến em và em rất coi trọng tình cảm này
và muốn noi theo gương hai chò.
4. XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ:
P.T.P.K cảm thấy bò cha mẹ đối xử không công bằng như các
chò. Em luôn thấy cha mẹ không thương yêu mình. Em muốn thu
hút sự quan tâm của họ bằng cách bỏ học, chơi bời, quậy phá …
Em cảm thấy thiếu tình thương, muốn khẳng đònh mình nên đã

6. Làm việc sát với gia đình để cải tiến các mối quan hệ trong
gia đình.
TRƯỜNG HP 2 : EM U.H.
6
I.LÝ DO CAN THIỆP :
Hoàn cảnh của U.H. hiện tại không có gì là trầm trọng lắm,
nhưng trong quá khứ và tương lai thì liệu rằng những yếu tố tác động
có thể giúp cho U.H. phát triển quân bình và tốt đẹp không ? Đó chính
là điều cần thiết phải có những cách can thiệp kòp thời giúp cho em có
“sức đề kháng” tốt để em có thể đứng vững trong “ môi trường” thiếu
ổn đònh mà em đang sống.
II SƠ NÉT VỀ CÁ NHÂN VÀ GIA ĐÌNH:
1. Cá nhân:
U.H. 16 tuổi, sinh tại TP. HCM, là người con thứ 3 trong gia
đình có 4 người con ( cha trước ). Em có nước da ngăm đen, người nhỏ
gầy thấp bé, cặp mắt sáng, nét mặt buồn.Tính tình của em thật thà,
đơn sơ, hiền lành chân chất, ít nói, ít cười, không hoạt bát, hay chơi
một mình. Khi còn nhỏ, em thường thích ăn những loại cá khô, hay
mực khô còn sống và thích ăn những đồ khô, do đó mà người nhà hay
gọi em là “heo mọi”.
Hiện nay em đang theo học lớp hai tại Nhà Mở và em cũng
theo học lớp võ thuật vào các buổi tối ngày chẵn trong tuần.
2. Gia đình:
Ba U.H. là con thứ 10 trong gia đình có 12 người con, và phía
nội của em có gốc là người Campuchia, và má của em là người n Độ.
Ba má em lấy nhau và cũng như những người con khác trong gia đình
khi lấy vợ là về sống chung với bà nội trong một căn nhà dài.
Hiện nay U.H. đang sống với ba ruột trong một cái rạp được
che thành cái chòi bên hông nhà bà nội. Trong nhà bà nội hiện nay
còn lại Bác Cả và chú t chưa lập gia đình, ăn ở chung với bà nội do

cũng thương cho hoàn cảnh của U.H., nên cũng lo cho cháu mỗi khi ba
em vắng nhà. Thế nhưng nhiều khi về nhà thì chẳng có nơi nào để
chơi, để học … nên ngoài những giờ học ở Nhà Mở, em thường đi lang
thang khắp nơi … làm cho con người em vốn dó đã đen càng thêm rám
nắng.
8
III. NHỮNG YẾU TỐ TÍCH CỰC - TIÊU CỰC TÁC ĐỘNG :
1.Những yếu tố tích cực :
+ Cá nhân:
Tính thật tha,ø chăm chỉ, ngoan hiền, biết giúp đỡ bạn bè.
Không tò mò, táy máy những đồ vật của người khác …
+ Gia đình:
Dù tính khí nóng nảy, hay say xỉn, không biết kềm chế tự
chủ … nhưng dường như ba của U.H. vẫn còn tình thương đối với vợ,
các con… nên hiện nay dù có một người phụ nữ gần nhà rất thương ông
nhưng ông vẫn không chòu lấy vợ khác ( hay là ông sợ phải thêm một
lần đổ vở nữa chăng ?).
Đối với gia đình Bác Chín, cả hai bác và các anh chò em
họ, đều có sự yêu thương U.H., cảm thông cho hoàn cảnh của em.
Bà nội tuy có những phản ứng khó chòu, hay la mắng ba
em nhưng bà vẫn thương và lo lắng cho cháu.
Mẹ của em, vì hoàn cảnh như thế nên đành để con phải
chòu như vậy, thật sự bà rất thương Hùng.
+ Cộng đồng:
Hàng xóm gần nhà, cảm thấy được điều kiện sống của hai
cha con nên đôi khi họ có giúp đỡ, được mua hàng ghi nợ, hoặc cho
vay mượn chút đỉnh.
Chính quyền đòa phương, dù không triệt để giúp đỡ, nhưng
vẫn tìm cách nâng đỡ động viên ……
Nhà Mở là nơi có thể nói là” mái ấm” thứ hai của em,

trong những khu vực xảy ra hiện tượng xâm chiếm lồng lề
đường khá nhiều. Các con đường thường thì khá nhỏ, cong
quẹo, gấp khúc, và khá dốc.
2. Khu vực vui chơi, giải trí: Đây là một trong những nơi không
có mặt bằng rộng, nên không có nhiều tụ điểm sân chơi cho
cộng đồng. Các tụ điểm giải trí như karaoke, trò chơi điện
tử … cũng rất ít.
10
3. Các ban ngành đoàn thể, cũng còn hạn chế rất nhiều về
mặt tài chánh cũng như nhân sự, kiến thức chuyên môn.
Như vậy qua sơ nét mô tả về cá nhân, cộng đồng cũng như
những thuận lợi, khó khăn từ những yếu tố bên ngoài lẫn bên trong để
có một cái nhìn bao quát và toàn diện để từ đó nhận ra đâu là vấn đề
của thân chủ.
IV. XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ:
Đây là vấn đề mang tính thời sự mà hiện nay nhiều trẻ em khác
cũng chòu đồng số phận như em U.H Những khó khăn, vấn đề của
cá nhân không chỉ là yếu tố của chính bản thân em mà phần lớn do bò
ảnh hưởng của môi trường gia đình, môi trường xã hội tác động nên
hình thành tính cách con người ( cụ thể là U.H.) . Vì thế vấn đề giải
quyết ở đây không chỉ là cung cấp, giúp đỡ cho cá nhân, mà cần xem
xét đánh giá vấn đề dưới nhiều khía cạnh và gốc độ khác nhau để có
cái nhìn tổng quát, chính xác hơn, từ đó có những biện pháp can thiệp
cho phù hợp và có hiệu quả.
V. CÁC MỤC TIÊU GIÚP ĐỢ:
1.Đối với U.H.
Giúp em cũng cố, phát huy ý thức ham học, thật thà, thương yêu bạn
bè, biết giúp đỡ bạn khi cần.
Có cái nhìn tích cực về mình và phải biết tự chăm lo cho bản thân
mình.

1. Nhân viên xã hội sẽ là cầu nối giữa gia đình thân chủ với các
nguồn tài nguyên cộng đồng đòa phương, liên lạc với các
đoàn thể ban ngành các cấp thăm hỏi động viên, an ủi ba của
Hùng để tạo thêm sự tin tưởng, nâng đỡ.
12
2. Giúp ổn đònh sữa chữa túp liều để U.H. có nơi chốn ổn đònh
để học hành không đi lang thang ngoài đường và ba của U.H.,
cũng có chỗ để nghó ngơi khi đi làm về, và có lẽ như thế, ông
không bỏ nhà đi theo bạn bè, bỏ bê U.H
3. Cán bộ Nhà mở cũng nên tìm cách liên hệ mẹ của U.H. để
giúp bà nhận thức rằng cần phải quan tâm nhiều tới con cái,
nhất là đối với U.H. trong giai đọan này…
4. Tìm nguồn vật chất hỗ trợ tam thời như: quần áo, giầy dép
sách vỡ …
5. Để giúp U.H. không đi lang thang đây đó, có lẽ nên cho em
thường xuyên đến sinh hoạt tại Nhà mở hơn.
6. Tác động trong nhóm văn hoá và nhóm vũ để các em biết
đoàn kết và yêu thương nhau, không phân biệt để tránh sự
mặc cảm nơi em…
TRƯỜNG HP 3 : EM L.T.H.
Họ và tên : L.T.H., 12 tuổi
Trình độ văn hoá: Lớp 2
Đòa chỉ : Tónh Đồng Tháp.
1.Hoàn cảnh gia đình :
Là con gái thứ hai trong gia đình . Cha mất sớm, mẹ lấy chồng
khác, có một em gái sinh đôi là D., hai chò em sống với bà ngoại đồng
thời giữ con của Dì Sáu vì Dì Sáu bận đi làm ăn xa. Nhà em rất nghèo
bò thiếu nợ người ta, không có tiền trả nợ nên mẹ bảo em theo Dì Sáu
sang Campuchia để lấy tiền trả nợ. Không ngờ qua Campuchia, Dì Sáu
bán em cho nhà chứa với giá là 400 USD. Ở đây được một tháng, em

Giúp em hiểu và thông cảm với Mẹ để em không còn buồn hận mẹ
nữa, để có thể về với mẹ.
Giúp em đònh nghề nào phù hợp với thôn quê và khả năng của em
đồng thời giúp em học chữ.
Giúp mẹ em và người cha kế nhận thức về trách nhiệm với con của
mình, có quan tâm nhiều hơn.
Tìm hiểu khả năng của bà ngoại của em để có hướng hỗ trợ, tạo điều
kiện cho hai chò em có thể sống ổn đònh với ngoại.
TRƯỜNG HP 4 : EM C.T.N.P.
Họ và tên: C.T.N.P., 16 tuổi
Nơi sinh : Đồng Nai
Đòa chỉ hiện nay : Tân Thuận Đông
15
Nghề nghiệp hiện nay : Nội trợ
Trình độ văn hoá : Lớp 6
Hoàn cảnh gia đình:
P. là một cô gái 16 tuổi, với mẹ là bà L., cha ghẻ là ông S., hai
anh M. và N và hai em cùng mẹ khác cha, ở Tân Thuận Đông. Hiện
giờ P. đang học may ở Mái ấm H.H. buổi chiều, buổi sáng đi rửa chén
mướn cho quán hủ tiếu, cá tính ngang tàng thích đi chơi, hơi khép kín.
P. rất thương mẹ, ghét người dượng và cha ruột, bởi vì cha ruột không
có trách nhiệm với anh em P., còn Dượng thì nghiêm khắc khó tính và
đam mê tình dục.
Một hôm ông muốn lạm dụng tình dục với P. ở nhà tắm, P. mới
cởi quần áo ra thì ông xăm xăm tới, P. vội vàng mặc quần áo vào.
Hôm sau ông cũng tiếp tục nữa, P. rất sợ và không dám nói với mẹ, vì
sợ mẹ buồn, nỗi buồn, nỗi sợ lẫn lộn, không biết suy nghó như thế nào,
ở lại hay ra đi, đang đứng giữa ngã ba đường, tình cờ bồ của P. đi tới,
Phượng thổ lộ cho bồ hay vì một mình không dám quyết đònh, mà bồ
của P. tên là K. nổi tiếng về cướp giật ở C.H. từng ra tù vào khám

bên cạnh đó cũng còn có những gia đình gặp không ít khó khăn về
kinh tế và nhiều mặt khác nữa. Ở đây tôi muốn nói đến một gia đình
17
cụ thể đó là gia đình của bé P.L.T.T. cư ngụ tại Huyện Cái Bè –
Tónh Tiền Giang.
T.T. bò bệnh bại não là đứa con một của anh chò Th. Năm nay T.T. 7
tuổi nhưng vỏn vẹn chỉ có 6 kg. Qua thông tin từ mẹ và nhiều nguồn
thông tin khác chúng tôi được biết lúc sinh ra thì Trí vẫn mạnh khoẻ
bình thường như mọi đứa trẻ khác. Nhưng việc không hay đã đổ xuống
gia đình anh chò Th. Nửa tháng sau khi Trí ra đời thì Trí bò bệnh. Anh
chò Th. lo lắng chạy chữa thuốc men cho con trong thời gian dài từ
bệnh viện này đến bệnh viện khác. Nhưng bệnh tình của T.T. vẫn
không khỏi. Tiền bạc, ruộng đất đã bán hết mà con mình vẫn không
hết bệnh
Đúng là tiền mất tật mang. Một thời gian sau đó khi chò Th. biết là con
mình bò bệnh bại não. Bác só nói là không thể nào chữa trò hết. Dù thế
chò vẫn không ngừng hy vọng và đem hết tình thương của mình vẫn
mượn tiền để tiếp tục chữa trò cho con. Nếu có ai chỉ chỗ nào hay là chò
đem con đến. Được một điều may mắn là nhờ bên gia đình nội và
ngoại của T.T. vẫn an ủi giúp đỡ khi chò cần. Thế rồi bà nội T.T. qua
đời khó khăn lại càng chồng chất vì ông nội T.T. không còn giúp đỡ
cho chò nữa. Ôâng nói “ nếu thấy không còn khả năng lo lắng chữa trò
cho nó được thì đem cho nó vào trại khuyết tật hay bỏ nó đi là xong
chứ gì”. Đúng là trong lúc khó khăn thế này không tiền không nhà
nhưng chò Th. còn một chỗ để an ủi và hy vọng đó là mẹ chò cho vợ
chồng chò cùng T.T. ở nhà trên một mảnh đấtù nhỏ cạnh mé sông. Càng
ngày mối quan hệ giữa bên chồng chò không còn khăn khít với nhau
nữa, ông nội và các cậu của T.T. dần dần không đến thăm T.T. như
trước. Bây giờ chỉ nhờ vào bà ngoại không giàu có gì. Trong thời gian
này, chò luôn luôn khóc và khóc thật nhiều khi có người hỏi tới tình

sóc con hay theo dõi hỗ trợ về việc chữa trò , phục hồi các chức năng
còn lại của Trí để cho gia đình anh chò Th. có được một tia hy vọng
sáng hơn cho đời sống gia đình chăng ?
PHÂN TÍCH MẶT MẠNH VÀ MẶT YẾU CỦA TRƯỜNG HP
BÉ P.L.T.T. :
Mặt mạnh và mặt yếu của cá nhân, gia đình và cộng đồng ( gia đình
bé có 3 người: cha, mẹ và bé ).
19
Gia Đình
Bé T.T.
(7 tuổi)
CHA
(37 tuổi)
MẸ
(30 tuổi)
Cộng đồng
MẶT
MẠNH
- Có khi
T.T. biết
nhưng chỉ
một
thoáng
.Thương
con
.Hiện nay
chòu khó
làm việc
(làm mướn)
.Chỉ có một

nằm viện được
miễn phí.
Bé T.T. GIA ĐÌNH Cộng đồng
.Bệnh bại não
.Không nói được
.Thân thể co
quắp
.Không lật, bò,
ngồi hay đi được
.Luôn bò sốt
.n uống khó
khăn
.Đi tiêu thì phải
.Bắt đầu không
khám bệnh cho
con khi nghe là
không chữa trò hết.
.Nhà nghèo, cha
làm không ổn đònh
mẹ thu nhập rất
thấp mỗi ngày
10.000 đồng do
buôn bán nhỏ.
.
.Y tế chưa hướng dẫn
cho gia đình việc chăm
sóc trẻ khuyết tật (bò bại
não) như thế nào, y tế
chưa có kế hoạch cụ thể
để làm và hỗ trợ về việc

giúp và chăm sóc
con cách tốt.
.Nhóm hỗ trợ cộng đồng
chưa có sự quan tâm tích
cực hơn chỉ làm có lệ là
đến xem em và ghi tên
em vào danh sách trẻ
khuyết tật xã
TRƯỜNG HP 6 : EM V.T.T.L.
Họ và tên : V.T.T.L. ( 14 tuổi)
Bố là V.V.C. ( 37 tuổi )
Mẹ là N.T.T.T. (32 tuổi).
21
Anh C. và chò T. cưới nhau năm 1984 và sinh được 3 người con (
V.T.T.L. là chò cả ).
Năm 1995 Chò T.û bỏ chồng theo anh Đ. đã có vợ 5 con. Chò mang theo
bé L. ( lúc ấy 10 tuổi), lấy theo một chiếc xe Su Crystal, 6 chỉ vàng và
500.000 đồng. Anh Đ. là bạn của anh C., thường đến nhà anh C. chơi
cờ bạc nên quen chò T Hai người có tình cảm với nhau. Anh C. cờ bạc
rượu chè không chăm sóc vợ con, khi biết vợ có tình ý với bạn mình.
Anh uống rượu say và hành hạ vợ mình, đến độ bò thương nặng phải
vào bệnh viện. Anh Đ. thấy tình cảnh đó đem chò Thủy đi chữa bệnh
và đưa chò Thủy về chung sống tại xã T.T.
Anh Đ. vẫn sống nghề dẫn mối cờ bạc, chò T. có lúc đi bán vé số. Cuộc
sống mới đầy phức tạp đối với bé L Chò T. liều đem con đi gởi nơi
nhà chò bạn là chò P Chò này cũng đi bán vé số cả ngày.
Em L., buồn vì cha mẹ bỏ rơi, không ai chăm sóc, gia đình tan vở, L.
thương hai đứa em ở nhà nên về ở nhà với bố. Nhưng được một thời
gian ngắn anh C. dẫn về một cô bạn gái đã có một con, chồng chết, từ
N.T. vào làm ăn .Chò tên là H. về chung sống với anh C. như vợ chồng.

Đang khi bò ép đi, thừa lúc sơ hở, em L. vùng chạy thoát, chui vào nhà
chò N Nhưng N.C. D. và N.T.V. cứ lảng vảng trước nhà chò N. và nói
với chò rằng chúng tôi bắt nó về cho bố mẹ nó, nó bỏ nhà đi mấy ngày
nay rồi, chò N. phần vì có một mình, phần không biết chuyện thế nào,
mà cũng biết em L. trước đó, nên đã để cho chúng lôi em L. ra và đưa
vào nghóa đòa.
N.C.D. lôi Lan vào nghóa trang để thực hiện hành vi hiếp dâm
còn N.T.V. thì đứng ở ngoài cổng canh chừng. Sau đó, D. ra gọi V. vào
tiếp tục hiếp dâm với L Nhưng khi vào tới nơi V. thấy L. rũ rượi máu
me bê bết, thương tình đưa em L. vào bệnh viện Thống Nhất chữa trò.
Sau đó bạn bè của L. ở công viên tố cáo và D. và V. đều bò bắt.
Thẩm phán tiếp tục hỏi cung D. và phân tích cho D. thấy D. đã có
hành vi xâm phạm đến nhân phẩm trẻ em một cách trầm trọng.
Sau đó hỏi cung mọi người có liên quan, Công Tố Viện đề nghò một
mức án cao nhất để làm gương cho các thanh niên khác là mức án tử
hình.
23
Luật sư bào chữa và xin cho D. một cơ hội nữa để làm lại cuộc đời.
Cuối cùng sau khi họp hội đồng xét xử.
Ông Chánh n tuyên bố
• D. bò tù chung thân và bồi thường cho em L. 3 triệu đồng tiền thuốc
men.
• V. bò 3 năm tù ở, vì tội đồng phạm và sàm sỡ với trẻ nữ.
Nhận xét
Hội đồng xét xử tuy đã điều tra sự kiện nhưng vẫn chưa nắm rõ
nguyên nhân thúc đẩy dẫn đến tội phạm.
Em L. còn giấu toà những gì thất lợi cho em như:
1. Em đã bỏ học, bỏ gia đình đi bụi đời.
2. Việc em có đời sống tình dục với người khác để kiếm tiền
nhưng vấn đề này thì không có chứng cứ.

6. Có suy nghó, ý
hướng phục thiện.
7. n nói ngang
bướng
8. Có thân hình vạm
vỡ, tao uy thế.
9. Có uy đối với đàn
em.
lúc gặp nạn.
3. Có hai em thương
mến.
4. Còn cha dù có
nhưng nhiều xung
khắc.
5. Bà nội quan tâm.
thương.
2. Còn được các bạn
giúp đỡ.
3. Các sinh hoạt tôn
giáo quanh vùng
nhắc nhở em quay
về đời sống tốt
lành.
B.CÁC YẾU TỐ TIÊU CỰC:
Cá nhân Gia đình Cộng đồng
1. Tuổi còn nhỏ mà
đã vướng tệ nạn xã
hội.
. Bụi đời.
. Bò hiếp dâm.

chè.
3. Các đoàn thể chưa
tích cực giúp đỡ
khi em bò nạn để
25
lừa người.
3. Tính tình lãng
mạn.
can thiệp kòp thời.
C.XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ :
Đây là vấn đề một trẻ em bò bỏ rơi, bò đàn áp, bò đánh đập, rơi
vào tình trạng không có nơi nương tựa. Tất cả phát xuất từ tình trạng
đổ vỡ của gia đình, mà người cha người mẹ thiếu trách nhiệm đối với
con cái, hoặc thiếu sự hy sinh cho tương lai của con em: Bố lấy vợ
khácï, me cũng lấy chồng khác. Con cái rơi vào cảnh cô đơn và bò phân
biệt đối xử trong tình cảm và trong sinh hoạt gia đình.
Do đó, vấn đề ở đây là tạo môi trường ổn đònh để em Lan có thể trở về
sống bình thường như những trẻ em khác, được nuôi nấng, dạy dỗ
thương yêu.
D.CÁC MỤC TIÊU GIÚP ĐỢ:
1.Đối với em L. :
1. Cũng cố ý thức muốn trở về đời sống ổn đònh tốt lành
2. Giải thích để em hiểu và đồng cảm hoàn cảnh của mẹ, để chấp
nhận về ở với mẹ, dượng.
3. Tạo môi trường học – làm giúp em tự lập kiếm sống, tạo lập đời
sống tốt cho mình.
2.Đối với gia đình và cộng đồng :
1. Vận động cha mẹ tìm giải pháp tốt nhất để tạo bầu khí gia
đình ấm cúng cho con cái đoàn tụ.
2. Vận động người mẹ có sự hy sinh từ bỏ những gì không phù