MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài
Ở bất kì một quốc gia, hay một thời đại lịch sử nào thì gia đình luôn là
tế bào- một phần không thể thiếu của xã hội. Ở nước ta có những câu ví dụ
như “ Gia đình là tổ ấm”, “thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn”.
Tuy nhiên, điều đáng buồn là có rất nhiều phụ nữ đã trở thành nạn nhân của
bạo lực gia đình, tổ ấm trở thành nơi chất chứa những nỗi buồn, nỗi đau đớn
và sự sợ hãi của họ.
Bạo lực gia đình hiện nay đang là vấn đề bức xúc không chỉ đối với
những người phụ nữ đang là nạn nhân của bạo lực gia đình mà còn là vấn đề
cấp thiết của toàn xã hội. Từ những thành kiến giới, những tác động tiêu cực
từ nhiều phía, mối quan hệ vợ chồng rạn nứt, dẫn đến tình trạng bạo lực gia
đình mà nạn nhân ở đây chủ yếu là người phụ nữ. Có rất nhiều dạng bạo lực:
bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục, bạo lực thể xác… Hầu hết, bạo lực gia
đình đều xảy ra đánh đập, hành hạ tàn ác, nó làm hạn chế sự tham gia của phụ
nữ vào cộng đồng, không chỉ gây hậu quả về thể chất, tâm lý cho bản thân
phụ nữ mà còn với cả trẻ em, gia đình, toàn xã hội và vi phạm nghiêm trọng
các quyền con người. Ngày càng xuất hiện nhiều vụ bạo lực gia đình thế
nhưng vẫn chưa có sự can thiệp giúp đỡ kịp thời đến những người phụ nữ là
nạn nhân của bạo lực gia đình.
Công tác xã hội là một khoa học, nghề nghiệp rất phát triển ở nhiều
nước trên thế giới. Tuy nhiên ở Việt nam, Công tác xã hội là một khoa học,
một nghề nghiệp mới. Công tác xã hội có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự ổn
định và phát triển xã hội. Công tác xã hội hướng đến giải quyết các vấn đề xã
hội, trợ giúp các cá nhân, nhóm và cộng đồng có vấn đề, giúp họ có thể vươn
lên tự giải quyết khó khăn của mình. Các đối tượng và công tác xã hội thường
hướng đến trợ giúp đó là những nhóm người yếu thế như: trẻ có HIV, trẻ lang
thang, người già neo đơn không nơi nương tựa, phụ nữ bị bạo lực gia đình,….
1
- Xây dựng những hiểu biết chung về vấn đề bạo lực gia đình và khả năng
của từng nước trong việc phát triển các chiến lược kiểm soát bạo lực gia đình.
- Chia sẻ kinh nghiệm từ các tổ chức Phi chính phủ ở một số nước đã đạt
được các thành tích trong việc thực hỗ trợ Pháp luật cho vấn đề bạo lực gia đình.
- Thành lập mạng lưới thông tin giữa các cơ quan Quốc hội, phòng,
ban, cấp, ngành, các đoàn Luật sư và các tổ chức Phi chính phủ.
- Hội nghị đã nghe trình bày và thảo luận về các chủ đề như: vấn đề
khái niệm về bạo lực gia đình, vai trò của Văn hoá và thế giới trong phòng,
chống bạo lực gia đình.
Hội nghị đã thống nhất trên một số vấn đề sau:
- Bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng của gia đình.
- Phụ nữ đang bị coi là phụ thuộc vào nam giới trên phạm vi toàn cầu.
Hiện nay có nhiều nước, đặc biệt là ở Châu Á có những phong tục, văn
hoá, tôn giáo tạo điều kiện cho vấn đề bất bình đẳng nam, nữ và khuyến khích
bạoc lực gia đình kể cả một số Chính Phủ, cảnh sát chưa có hoạt động tích cực
ngăn chặn bạo lực gia đình vì coi đây là chuyện riêng của gia đình họ.
Bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình tuy mới được phát hiện và xem xét
trong vài thập kỉ gần đây song nghiên cứu của nhiều nước trên thế giới đã chứng
tỏ tính chất nghiêm trọng của tệ nạn này đồng thời cho thấy các nguyên nhân, hình
thức bạo lực khác nhau và sự ảnh hưởng của chúng đến sức khoẻ thể chất, tinh
thần, tình dục. Việc nghiên cứu đã góp phần giúp cho các nhà hoạch định chính
sách các thể chế xã hội ở mỗi nước có biện pháp giải quyết tình trạng này.
Những năm gần đây, ở Việt Nam nhiều chuyên gia đã có những nghiên
cứu về vấn đề bạo lực gia đình.
* Năm 1999, Lê Thị Phương Mai đã nghiên cứu về “Bạo lực và hậu quả
đối với sức khoẻ sinh sản: Hiện trạng của Việt Nam”. Nghiên cứu tập trung vào
tìm hiểu các nguyên nhân và các loại bạo lực. Trong báo cáo bao gồm các
trường hợp. Bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình chủ yếu phỏng vấn phụ nữ
Việc vận dụng phương pháp Công tác xã hội cá nhân trong việc trợ
giúp phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc
Ninh.
4
3.2 Khách thể nghiên cứu
- Phụ nữ bị bạo lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh
- Cán bộ chính quyền địa phương, các đoàn thể: Hội phụ nữ, đoàn
thanh niên, cơ quan dân số, công an xã,…..
- Phương pháp Công tác xã hội cá nhân
3.3. Giới hạn nghiên cứu
-
Phương pháp tác nghiệp của Công tác xã hội gồm có nhiều phương
pháp như: công tác xã hội cá nhân, công tác xã hội nhóm, phát triển cộng
đồng. Trong phạm vi của khóa luận tôi chỉ tập trung vào việc nghiên cứu cách
thức vận dụng phương pháp công tác xã hội cá nhân trong việc trợ giúp nạn
nhân là phụ nữ bị bạo lực gia đình.
- Không gian nghiên cứu: xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh
- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 1/2014- tháng 4/2014
4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu về thực trạng phụ nữ bị bạo lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế
Võ- Bắc Ninh, đi vào đánh giá công tác trợ giúp đối tượng này.Từ đó, thông
qua sự trợ giúp của công tác xã hội những phụ nữ bị bạo lực gia đình nói
chung và phụ nữ bị bạo lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh sẽ tự
giải quyết được vấn đề khó khăn, có niềm tin vào khả năng và sức mạnh của
bản thân, xây dựng hạnh phúc gia đình, ổn định cuộc sống.
Đề tài có ý nghĩa trong việc cung cấp những thông tin cơ bản về nạn
bạo lực gia đình đồng thời giúp sinh viên công tác xã hội nắm vững lí thuyết
phương pháp công tác xã hội cá nhân.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đề tài giúp sinh viên công tác xã hội hiểu rõ hơn về thực trạng phụ nữ bị
bạo lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh nói riêng và trong xã hội nói
chung. Từ đó vận dụng kiến thức đã học trong việc trợ giúp nạn nhân bị bạo lực
gia đình. Qua việc trợ giúp cụ thể cho thấy hiệu quả của phương pháp Công tác
xã hội trong việc trợ giúp nạn nhân bị bạo lực gia đình, đồng thời đề xuất những
giải pháp thực tế giúp phòng chống bạo lực gia đình.
7. Kết cấu của đề tài
Khóa luận có kết cấu ba phần: Mở đầu, Nội dung và Kết Luận. Trong
đó phần Nội dung gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
Chương 2: Thực trạng công tác trợ giúp phụ nữ là nạn nhân của
bạo lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh
Chương 3: Vận dụng nguyên tắc và quy trình của phương pháp
công tác xã hội cá nhân trong việc trợ giúp phụ nữ là nạn nhân của bạo
lực gia đình tại xã Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh.
NỘI DUNG
6
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
1.1 Cơ sở lí luận
1.1.1. Phương pháp Công tác xã hội cá nhân
1.1.1.1.Khái niệm Công tác xã hội
Từ việc nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của Công tác xã hội
trên cả phương diện lí thuyết và thực hành, khoa học và nghề nghiệp chuyên
cá nhân hoá. Từ đó những nhu cầu, nguyện vọng, ước muốn riêng của thân
chủ sẽ được thể hiện qua kế hoạch giải quyết vấn đề cho riêng thân chủ ấy.
Nhân viên xã hội không áp dụng một mô hình chung cho mọi thân chủ khác
nhau. [20]
• Nguyên tắc chấp nhận đối tượng: Từ sự thừa nhận “cá biệt hóa”
theo quan niệm tích cực (không phải là sự biệt lập, tách rời tuyệt đối) là điều
kiện tien quyết để “chấp nhận đối tượng”.
• Nguyên tắc tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ: Nguyên tắc này
cho rằng cá nhân có quyền quyết định những vấn đề thuộc về cuộc đời của họ
và người khác không được áp đặt quyết định lên họ. Trong công tác xã hội cá
nhân nhân viên công tác xã hội không nên ra quyết định, lựa chọn hay vạch
kế hoạch giúp cho thân chủ, tuy nhiên thân chủ có thể được hướng dẫn và
giúp đỡ để đưa ra quyết định riêng. Quyết định mà thân chủ đưa ra phải nằm
trong phạm vi quy định của xã hội là hậu quả của quyết định ấy không gây
tổn hại đến người khác. Nó cũng không được có hại cho chính bản thân thân
chủ. Hơn thế nữa hành vi tự quyết định phải ở trong chuẩn mực hành vi mà xã
hội có thể chấp nhận được. Khi áp dụng tiến trình công tác xã hội cá nhân
thân chủ chứ không phải là nhân viên xã hội đưa ra sự lựa chọn trong số các
phương án. Trong tiến trình công tác xã hội cá nhân nhân viên xã hội thảo
luận và xem xét các phương án, thảo luận kĩ lưỡng và giúp cân nhắc những
thuận lợi và khó khăn. Thân chủ sẽ quyết định có gắn bó tham gia vào tiến
trình giải quyết vấn đề của công tác xã hội cá nhân hay không. Nhân viên xã
hội duy trì tính hiệu quả và tính trung lập nhưng có thể chia sẻ quan điểm,
cảm nghĩ, kinh nghiệm, cùng với việc biểu lộ sự chú ý, quan tâm, thông cảm
và thấu hiểu. Nhân viên xã hội ứng dụng kiến thức, sự hiểu biết, kỹ năng và
8
với giả định cơ bản là cá nhân có nhu cầu và quyền lựa chọn, ra quyết định.
[20]
Đánh giá tất cả những vấn đề mà thân chủ cảm thấy cần giải quyết, xác
định vấn đè ưu tiên.
Các nhu cầu và các yếu tố cản trở việc đáp ứng nhu cầu của thân chủ.
Đánh giá tiềm năng của thân chủ, các nguồn lực hỗ trợ, môi trường
sống của thân chủ.Các yếu tố hỗ trợ và hạn chế việc giải quyết vấn đề.
Bước 5: Lập kế hoạch trợ giúp
Lập kế hoạch, thời gian, mục tiêu trợ giúp.
Bước 6: Thực hiện kế hoạch
Trợ giúp và huy động nguồn trợ giúp về vật chất.
Trợ giúp thay đổi thái độ, hành vi, tâm trạng….
Bước 7: Lượng giá
Lượng giá giúp nhân viên xã hội và thân chủ xác định kết quả tiến trình
hành động của mình. Cùng thân chủ đánh giá, xem xét lại toàn bộ công việc
đã làm.
1.1.2. Khái niệm bạo lực gia đình và các vấn đề liên quan
1.1.2.1.Khái niệm bạo lực gia đình
Theo định nghĩa của Đại hội đồng Liên hợp quốc thì “ Bạo lực gia đình
bao gồm bất kì một hành động bạo lực dựa trên cơ sở giới nào dẫn đến, hoặc
có khả năng dẫn đến những tổn hại về thân thể, tình dục hay tâm lý, hay
những đau khổ của phụ nữ, bao gồm cả sự đe dọa có những hành động như
vậy, sự cưỡng bức hay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do, dù nó xảy ra nơi
công cộng hay cuộc sống riêng tư”.
Ở Việt Nam, Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 định nghĩa
“Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại có khả
năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác
trong gia đình”. [12]
Các hành vi bạo lực gia đình:
• Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến
Bạo hành tình dục: Ép quan hệ tình dục khi bạn đời không muốn.
Hành vi loạn luân giữa cha và con gái, hoặc mẹ và con trai, giữa anh chị em...
cũng được xếp vào loại này.
•
Bạo hành tinh thần: Chửi bới, mắng nhiếc, im lặng không nói
chuyện trong thời gian dài...
•
Bạo hành xã hội: Ngăn không cho tiếp xúc với gia đình, bạn bè, bao
vây kinh tế nhằm hạn chế các hoạt động mang tính cộng đồng.
1.1.2.3. Bạo lực gia đình với phụ nữ
11
Hành động bạo lực trên cơ sở giới hoặc có tổn hại cho phụ nữ về thể
xác, tinh thần, kinh tế,….bao gồm cả việc đe dọa thực hiện những hành động
đó, dù ở nơi riêng tư hay công cộng.
1.1.3. Một số lí thuyết liên quan
1.1.3.1 Thuyết hành vi của B.F. Skinner
Toàn bộ học thuyết của B. F. Skinner dựa trên nguyên lý vận hành có
điều kiện. Các sinh thể luôn luôn ở trạng thái vận hành trong môi trường sống
của mình, nói khác đi các sinh thể không ngừng vận động và di chuyển, thực
hiện những việc cần phải làm. Trong quá trình vận hành có chủ ý này, những
sinh thể tiếp cận có chú ý nhiều hơn với những kích thích đặc biệt có ảnh
hưởng đến những vận hành ấy. Những kích thích này được gọi là kích thích
sau:
(1) Nhu cầu cơ bản hay nhu cầu sinh học: là những nhu cầu đảm bảo
cho con người tồn tại như: ăn, uống, mặc, tồn tại và phát triển nòi giống và
các nhu cầu của cơ thể khác.
(2) Nhu cầu về an ninh và an toàn: là các nhu cầu như ăn ở, sinh sống
an toàn, không bị đe đọa, an ninh, chuẩn mực, luật lệ...
(3) Nhu cầu xã hội hay nhu cầu liên kết và chấp nhận: là các nhu cầu về
tình yêu được chấp nhận, bạn bè, xã hội...
(4) Nhu cầu được tôn trọng: là các nhu cầu về tự trọng, tôn trọng người
khác, được người khác tôn trọng, địa vị ...
(5) Nhu cầu tự thể hiện hay tự thân vận động: là các nhu cầu như chân,
thiện, mỹ, tự chủ, sáng tạo, hài hước...
Maslow đã chia các nhu cầu thành hai cấp: cấp cao và cấp thấp. Nhu
cầu cấp thấp là các nhu cầu sinh học và nhu cầu an ninh/an toàn. Nhu cầu cấp
cao bao gồm các nhu cầu xã hội, tôn trọng, và tự thể hiện. Sự khác biệt giữa
hai loại này là các nhu cầu cấp thấp được thỏa mãn chủ yếu từ bên ngoài
trong khi đó các nhu cầu cấp cao lại được thỏa mãn chủ yếu là từ nội tại của
con người.
1.1.4 Một số văn bản Luật liên quan đến phòng chống bạo lực gia
đình
13
1.1.4.1. Luật phòng chống bạo lực gia đình số 02/2007
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định về phòng ngừa bạo lực
gia đình, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình; trách nhiệm của cá nhân,
gia đình, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình và xử lý vi
phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình có sáu chương với 46 điều đã được
Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ hai thông qua ngày 21-11-2007 và Chủ tịch nước
cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân trong việc thực hiện bình đẳng giới.
Mục tiêu bình đẳng giới là xoá bỏ phân biệt đối xử về giới, tạo cơ hội
như nhau cho nam và nữ trong phát triển kinh tế - xã hội và phát triển nguồn
nhân lực, tiến tới bình đẳng giới thực chất giữa nam, nữ và thiết lập, củng cố
quan hệ hợp tác, hỗ trợ giữa nam, nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
và gia đình.
Điều 18. Bình đẳng giới trong gia đình.
“Vợ, chồng bình đẳng với nhau trong quan hệ dân sự và các quan hệ
khác liên quan đến hôn nhân và gia đình”
1.2.Cơ sở thực tiến
1.2.1. Thực trạng bạo lực gia đình trên thế giới
Bạo lực gia đình, đặc biệt là bạo lực chống lại phụ nữ đang xảy ra ở
khắp nơi trên thế giới với nhiều dạng thức tinh vi không phân biệt dân tộc,
màu da, tầng lớp, lứa tuổi, trình độ văn hóa, địa vị xã hội. Ngay ở những nước
được coi là phát triển và văn minh ở châu Âu, châu Mỹ vẫn có không ít người
phải chịu đựng nạn này.
Phụ nữ ở Bangladesh ngoài việc phải sống trong hoàn cảnh khó khăn
và nghèo khổ, còn phải chịu những đối xử tàn bạo của chồng. Axit ở đất nước
này rất rẻ, và từ lâu, nó đã trở thành công cụ cốt yếu của đàn ông khi muốn
trừng phạt phụ nữ, ngay cả khi lý do chỉ là những cãi vã thường ngày. Phần
đông những phụ nữ bị tạt axit sẽ chết vì những vết bỏng ăn sâu vào cơ thể,
gây đau đớn vô cùng. Số còn lại sẽ bị mù mắt, và từ khuôn mặt đến toàn thân
bị biến dạng.
15
Theo UNICEF, ở Mỹ, cứ 15 giây lại có một phụ nữ bị đánh đập, 6
phút xảy ra một vụ hiếp dâm, mỗi ngày có 4 phụ nữ bị kẻ bạo hành giết
chết. Đến tận năm 1960, các quan toà ở đây vẫn không chịu xét xử các
mức độ nghiêm trọng của những hành vi bạo lực cũng cao hơn.
Trong số những phụ nữ đã từng mang thai, tỷ lệ bị bạo lực thể xác
trong ít nhất một lần mang thai là 5% và tỷ lệ bị bạo lực khi đang mang thai
cao nhất ở những phụ nữ chưa từng đến trường. [2]
* Bạo lực tình dục do chồng gây ra
Phụ nữ gặp khó khăn hơn khi tiết lộ những trải nghiệm bạo lực tình dục
so với những trải nghiệm bạo lực thể xác. Tương tự như vậy, việc nói về bạo
lực tình dục trong hôn nhân được xem như một chủ đề không phù hợp. Tuy
nhiên, trong các buổi phỏng vấn có 10% phụ nữ từng kết hôn cho biết họ đã
từng bị bạo lực tình dục trong đời và 4% trong 12 tháng qua. Đáng chú ý là
bạo lực tình dục hiện tại không thay đổi nhiều ở những nhóm tuổi khác nhau
(tới 50 tuổi) và trình độ học vấn của phụ nữ.
* Bạo lực tinh thần và kinh tế do chồng gây ra
Bạo lực tinh thần và kinh tế cũng không kém phần quan trọng so với
bạo lực tình dục và thể xác và thường ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn bạo
lực tình dục và thể xác. Tuy nhiên, trong khuôn khổ một cuộc khảo sát thì
khó có thể xác định những loại hình bạo lực này và câu hỏi đặt ra chỉ bao
phủ một số giới hạn các hành vi lạm dụng có thể xảy ra đối với phụ nữ.
Tuy vậy, kết quả chỉ ra rằng tỷ lệ bị bạo lực tinh thần rất cao: 54% phụ nữ
cho biết đã phải chịu bạo lực tinh thần trong đời và 25% cho biết đã bị bạo
lực tinh thần trong 12 tháng qua. Tỷ lệ bị bạo lực về kinh tế trong đời là
9%. [2]
1.2.2.2. Hậu quả của bạo lực gia đình
• Hậu quả của bạo lực đối với phụ nữ
- Thương tích do bạo lực
Theo báo cáo Nghiên cứu quốc gia về Bạo lực Gia đình đối với phụ nữ
ở Việt Nam , 26% phụ nữ từng bị chồng gây bạo lực thể xác hoặc tình dục
cho biết đã bị thương tích do hậu quả trực tiếp từ hành vi bạo lực. Trong số
này, 60% cho biết họ bị thương tích hai lần trở lên và 17% bị thương tích 5
lần trở lên.
1.2.2.3. Nguyên nhân của bạo lực gia đình
• Nguyên nhân chủ quan:
- Do nhận thức về giới và sự bình đẳng giới còn hạn chế
- Do quan niệm phong kiến “trọng nam khinh nữ”, tư tưởng gia
trưởng, gia quyền còn nặng.
- Do sự nhìn nhận, đấu tranh của người phụ nữ trước nạn bạo hành
gia đình còn hạn chế, thiếu thẳng thắn, thiếu tự tin, còn cam chịu.
18
• Nguyên nhân khách quan:
- Trình độ học vấn, năng lực nghề nghiệp, đặc biệt là tình trạng chênh
lệch về nghề nghiệp giữa vợ và chồng là một trong những yếu tố khách quan
gây nên bạo lực trong gia đình.
- Năng lực tự chủ tài chính của người đàn ông trong gia đình bị hạn
chế, hình thành ở họ tư tưởng tự ti, hẹp hòi. Đây cũng là nguyên nhân gay nên
nạn bạo hành gia đình đối với người phụ nữ.
- Tác động của các chất kích thích, của men bia, rượu, ma túy, của
thói trăng hoa,…
1.3.Tiểu kết chương 1
Bạo lực gia đình là vấn đề mang tính toàn cầu, đang xảy ra dưới nhiều
hình thức, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho con người, nhất là đối với
phụ nữ, nó làm hạn chế sự tham gia của họ vào đời sống cộng đồng, không
chỉ gây hậu quả về thể chất, tâm lý cho bản thân phụ nữ mà còn với cả trẻ em,
gia đình, toàn xã hội và vi phạm nghiêm trọng các quyền con người, đồng
thời ảnh hưởng to lớn tới sự phát triển của xã hội.
19
ngũ bác sĩ, y sĩ, nữ hộ sinh, điều dưỡng với 10 phòng. Số trẻ em được tiêm
chủng mở rộng năm 2013 là 165 trẻ. [26]
*Hoạt động giáo dục
Công tác giáo dục luôn được quan tâm và đầu tư phát triển, chất lượng
giáo dục đang dần được nâng cao. Năm 2013, tỉ lệ lên lớp trường tiểu học
Tiểu học là 93,8%, tỉ lệ lên lớp trường THCS là 94,14%. [26]
*Văn hóa thông tin
Các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao diễn ra sôi nổi, đa dạng,
phong phú cả về hình thức lẫn nội dung đặc biệt là trong các dịp chào mừng
các ngày lễ lớn.
Số loa truyền thanh hiện có là 120 loa nên công tác truyền thanh được
duy trì và phát triển đặc biệt là hệ thống loa đài ở tại các khu dân cư được sử
dụng có hiệu quả, đảm bảo truyền tải những chương trình, chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước tới nhân dân trên địa bàn xã như: phát trên loa
truyền thanh về phòng chống bạo lực gia đình, sức khoẻ sinh sản, tệ nạn xã
hội.
2.2.Thực trạng bạo lực gia đình với phụ nữ tại xã Ngọc Xá- Quế
Võ- Bắc Ninh
2.2.1. Tình hình bạo lực gia đình với phụ nữ tại xã Ngọc Xá- Quế VõBắc Ninh
* Số lượng các vụ bạo lực gia đình tăng, giảm phức tạp qua các năm
Những năm gần đây, dù đã có sự quan tâm của chính quyền địa phương
trong công tác tuyên truyền, vận động phòng, chống bạo lực gia đình nhưng
thực trạng đó vẫn diễn biến phức tạp, để lại hậu quả nghiêm trọng cho gia
đình và xã hội. Bạo lực gia đình không chỉ xảy ra công khai mà còn tồn tại âm
thầm trong nhiều gia đình gây tổn hại nặng nề về tinh thần, thể chất, thậm chí
gây nên những cái chết thương tâm cho nhiều phụ nữ.
Trên địa bàn xã Ngọc Xá, tình hình bạo lực gia đình trong những năm
trở lại đây có sự diễn biến phức tạp, số lượng các vụ bạo lực gia đình có sự
21
Hội phụ nữ và các câu lạc bộ, nhóm sinh hoạt tuyên truyền về phòng chống
bạo lực gia đình đã đạt được những hiệu quả nhất định. Nhìn chung, số vụ bạo
lực đối với phụ nữ trong gia đình được phát hiện tại địa phương có xu hướng
giảm dần cụ thể nhất là trong vòng hai năm 2012 - 2013. Năm 2012 số vụ bạo
lực đối với phụ nữ được phát hiện là 66 vụ, đến năm 2013 giảm còn 51 vụ .
Như vậy trong vòng hai năm số vụ bạo lực đối với phụ nữ ở Ngọc Xá giảm 15
vụ.
Bạo lực gia đình có thể xảy ra ở mọi nền văn hóa, không phân biệt giàu
hay nghèo, gia đình ở thành thị hay gia đình ở nông thôn. Do công tác phổ
22
biến Luật phòng chống bạo lực gia đình, các công tác tuyên truyền xử phạt
cùng với tư tưởng nam quyền ăn sâu thì số gia đình có nguy cơ xảy ra bạo lực
gia đình ở xã Ngọc Xá cũng ở mức khá cao. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực, cũng như
sự chuyển biến của kinh tế xã hội nên những gia đình có nguy cơ bạo lực
đang có xu hướng giảm, nhưng số lượng không cao. Điều đó nói lên rằng cần
một biện pháp hỗ trợ, can thiệp để đạt được hiệu quả cao hơn.
* Số lượng các vụ bạo lực gia đình mang tính nghiêm trọng có xu
hướng giảm
Bạo lực gia đình để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với phụ nữ, nó
làm hạn chế sự tham gia của họ vào đời sống cộng đồng, không chỉ gây hậu
quả về thể chất, tâm lý cho bản thân phụ nữ mà còn với cả trẻ em, gia đình,
toàn xã hội và vi phạm nghiêm trọng các quyền con người. Tại địa phương, số
vụ bạo lực nghiêm trọng đối với phụ nữ vẫn tồn tại tuy nhiên trong hai năm trở
lại đây, được sự quan tâm của chính quyền xã, sự nhận thức của người dân về
quyền con người được nâng cao hơn cùng với đó là hoạt động thực tiễn của các
câu lạc bộ, nhóm sinh hoạt tuyên truyền phòng chống bạo lực gia đình tại địa
phương có hiệu quả nhất định cho nên số vụ bạo lực đối với phụ nữ mang tính
* Bạo lực gia đình xảy ra ở các khu hành chính trên địa bàn xã không
giống nhau
Giữa các khu hành chính trong xã có sự khác nhau về mức độ xảy ra
các vụ bạo lực đối với phụ nữ.
Bảng 2.3. Mức độ diễn ra hành vi bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình
giữa các khu hành chính tại địa phương (Năm 2012 – 2013)
Phùng Dị
Hiếm khi
Thỉnh
Hữu Bằng
Long Khê
X
thoảng
Thường
Cựu Tự
X
X
Kim Sơn
X
X
xuyên
2.2.2. Các hình thức và mức độ bạo lực gia đình với phụ nữ tại xã
Ngọc Xá- Quế Võ- Bắc Ninh.
Hiện nay trên địa bàn xã Ngọc Xá ghi nhận các hình thức bạo lực gia
đình là bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục.
2.2.2.1. Bạo lực thể xác
Đây là hình thức bạo lực chủ yếu được phát hiện ở xã Ngọc Xá. Người
chồng có tư tưởng gia trưởng, coi việc đánh đập, hành hạ vợ là chuyện bình
thường, đàn ông có quyền làm như vậy.
Khi kinh tế gia đình khó khăn, sự lạm dụng quá mức rượu, bia.... người
đàn ông bị ức chế tâm lí, không kiểm soát được hành vi dẫn đến bạo lực với
vợ và những hành động thô bạo gây tổn thương thể xác của vợ luôn được
người đàn ông sử dụng.
25