ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

TIỂU LUẬN
MÔN QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC
Đề tài:
QUAN ĐIỂM QUẢN TRỊ NHÂN SỰ THEO
THUYẾT X
GVHD: PGS. TSKH PHẠM ĐỨC CHÍNH
Nhóm 1 - Lớp K10407B
TP.HCM, 12/2013
Mục Lục
3
LỜI MỞ ĐẦU
Douglas Mc.Gregor là một nhà khoa học hành vi đã dành cả cuộc đời mình cho
việc nghiên cứu hành vi của con người trong một tổ chức. Thông qua lý luận X, ông đã
làm thay đổi một cách căn bản cách nhìn nhận về con người trong một tổ chức: Từ lấy
vật chất làm trung tâm quản lý thành lấy con người làm trung tâm. Thuyết X là lý luận
về hành vi chung của người lao động, nó là một cơ cấu nhận thức hoặc triết lý dựa trên
một giả thuyết đã được định hình phương pháp quản lý truyền thống bằng trực tiếp và
kiểm tra. Qua đó, thấy rằng thuyết X đề cao tính kỷ luật, kỷ cương nhưng lại hạn chế
tính dân chủ và tính xã hội trong quản lý doanh nghiệp.
Trong hoàn cảnh Việt Nam là một nước đang phát triển, có điều kiện văn hoá, chính
trị, xã hội, con người phù hợp với thuyết X thì việc áp dụng những ưu điểm của lý luận
X này vào thực tiễn đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là khá phù hợp và có
ý nghĩa rất quan trọng, thiết thực trong việc phát triển kinh tế của nước ta.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, nhóm đã chọn đề tài “Quan điểm quản trị
nhân sự theo thuyết X” để có thể hiểu rõ hơn về thuyết X và việc ứng dụng của nó
trong hoạt động quản lý.
Nội dung của bài tiểu luận bao gồm 4 chương:

6
Chương 2: TỔNG QUAN VỀ THUYẾT X
2.1 Hoàn cảnh ra đời
Trong cuốn sách “Nhân tố con người trong xí nghiệp” xuất bản năm 1957,
Douglas Mc.Gregor (1906-1964) đã đưa ra lí luận của mình về vấn đề này. Douglas là
một nhà khoa học về quản lý nổi tiếng, có ảnh hưởng rất rộng, thuộc trường phái khoa
học hành vi của Mỹ. Trong thời gian làm viện trưởng viện nghiên cứu, ông đã từng đưa
ra những hoài nghi về quan điểm quản lý và cách nhìn nhận về bản tính con người
đang thịnh hành lúc ấy. Sau đó ông đã viết bài bình luận văn “Nhân tố con người trong
xí nghiệp” đăng trên tạp chí “Bình luận về quản lý” của Mỹ, số 11 năm 1957. Trong bài
luận văn này, Douglas đã đề ra “Lý luận X” nổi tiếng và được xuất bản thành sách.
Mc.Gregor đã chọn thuật ngữ “Lý luận X” vì ông muốn dùng một thuật ngữ chung
chung không mang nét ý nghĩa gì về người tốt hay người xấu.
2.2 Douglas Mc.Gergor (1906-1964)
Vài nét về tiểu sử Douglas Mc.Gergor (1906-1964):
• Là học giả người Mỹ thuộc trường phái quản trị hành vi
• Là giáo sư về quản lý tại MIT Slogan School of Management
• Ông là tác giả cuốn: Mặt nhân văn của xí nghiệp, Nhà quản lý chuyên môn
• Theo ông: “Mỗi nhân viên là cá nhân sáng tạo và đầy nghị lực, họ có thể
hoàn thành những công việc vĩ đại nếu có thời cơ”.
7
Chương 3: NỘI DUNG CỦA THUYẾT X
3.1 Cách nhìn nhận đánh giá về con người
Thuyết X lý luận về hành vi chung của người lao động, theo quan điểm truyền
thống. Là lý thuyết mang tính máy móc và thiên hướng tiêu cực về con người:
• Lười biếng là bản tính của con người bình thường. Họ không thích làm việc,
máy móc, vô tổ chức.
• Chỉ làm việc cầm chừng khi bị bắt làm việc, luôn tìm cách tránh né công việc.
Họ thiếu chí tiến thủ, không dám gánh vác trách nhiệm, cam chịu để người
khác lãnh đạo, chỉ thích vật chất, chỉ muốn an thân.

“Quản lý ôn hòa” dựa vào sự khen thưởng, “Quản lý ngiêm khắc và công bằng” dựa
vào cả sự trừng phạt và khen thưởng. Học thuyết X cũng được khái quát theo ba điểm:
• Nhà quản trị phải chịu trách nhiệm tổ chức các doanh nghiệp hoạt động nhằm
đạt được những mục tiêu về kinh tế trên cơ sở các yếu tố như: tiền, vật tư, thiết
bị, con người.
• Đối với nhân viên, cần chỉ huy họ, kiểm tra, điều chỉnh hành vi của họ để đáp
ứng nhu cầu của tổ chức.
• Dùng biện pháp thuyết phục, khen thưởng, trừng phạt để tránh biểu hiện hoặc
chống đối của người lao động đối với tổ chức.
3.4 Điểm nổi bật và hạn chế của thuyết X
Thuyết X, như các nhà khoa học quản lý phương Tây đã nói, đã thay đổi một
cách căn bản cách nhìn nhận về con người trong một tổ chức. Mc.Gregor nhấn mạnh
năng lực tiềm tàng của con người, coi trọng con người trong xã hội công nghiệp. Do
đó, tư tưởng quản lý của ông có vị trí quan trọng trong lịch sử quản lý phương Tây thời
hiện đại.
9
Từ những giả thiết về con người nói trên, phương pháp lý luận truyền thống là
“quản lý nghiêm khắc” dựa vào trừng phạt, hoặc phương pháp “quản lý ôn hoà” dựa
vào khen thưởng, hoặc sự kết hợp của hai kiểu quản lý ấy, được gọi là “quản lý nghiêm
khắc và công bằng”. Những sách lược và phương pháp quản lý này hoặc là dùng kẹo
ngọt để lôi cuốn hoặc là dùng roi da để dọa, hoặc kết hợp “kẹo ngọt + roi da” hay còn
gọi là “cây gậy và củ cà rốt” để kích thích nhiệt tình của công nhân, làm động cơ thúc
đẩy họ làm việc. Trong đó, có thể thấy biện pháp thúc đẩy theo kiểu “củ cà rốt” thường
ở dạng tiền lương hoặc tiền thưởng. Dù cho tiền không phải là lực thúc đẩy duy nhất
nhưng theo thuyết X về con người coi trọng vật chất thì nó trở thành một biện pháp
thúc đẩy quan trọng. “Chiếc gậy” cũng vậy, nó là một hình thức đe doạ - đe dọa bị mất
việc, mất thu nhập, giảm tiền thưởng, giáng chức hoặc các hình phạt khác - nó cũng là
một động lực thúc đẩy mạnh mẽ. Đối với những nhà quản lý, việc cấp hay không cấp
các phần thưởng hoặc thực hiện các hình phạt khác nhau trong một chõng mực đáng kể
sẽ tạo cho họ khả năng kiểm tra phúc lợi kinh tế và xã hội của nhân viên.

và trả đũa, như các tổ chức hiệp hội làm việc kém chất lượng, thờ ơ thực hiện hoặc
không dám mạo hiểm trong việc ra quyết định, hoặc thậm chí không trung thực (ví dụ
như chỉ báo cáo thành tích không báo cáo khuyết điểm, ).
11
Chương 4: THUYẾT X TRONG THỰC TIỄN
Trong thực tiễn hiện nay, việc áp dụng các mô hình quản lý nhân sự được các
Doanh nghiệp áp dụng rất đa dạng bằng cách phối hợp nhiều các thuyết quản trị để có
thể tận dụng được các ưu điểm và hạn chế các nhược điểm của mỗi thuyết.
Để có thể hiểu rõ hơn về việc áp dụng thuyết X trong thực tiễn hiện nay, nhóm
xin đi sâu phân tích một ví dụ cụ thể như sau:
Phong cách quản lý của Steve Jobs tại Apple
4.1 Giới thiệu về APPLE INC.
Apple Inc. là tập đoàn công nghệ máy tính của Mỹ có trụ sở chính đặt tại Silicon
Valley ở San Francisco, tiểu bang California. Apple được thành lập ngày 1 tháng 4 năm
1976 dưới tên Apple Computer, Inc., và đổi tên vào đầu năm 2007. Với lượng sản
phẩm bán ra toàn cầu hàng năm là 13,9 tỷ đô la Mỹ (2005), và có 14.800 nhân viên ở
nhiều quốc gia, sản phẩm là máy tính cá nhân, phần mềm, phần cứng, thiết bị nghe
nhạc và nhiều thiết bị đa phương tiện khác. Sản phẩm nổi tiếng nhất là Apple
Macintosh, iPod nghe nhạc, chương trình nghe nhạc iTunes, đặc biệt là điện thoại
iPhone và máy tính bảng iPad. Nơi bán hàng và dịch vụ chủ yếu là Mỹ, Canada, Nhật
Bản và Anh. Theo số liệu khảo sát đầu năm 2013 của IDC, Apple đã trở thành hãng
điện thoại lớn thứ nhất thế giới, đứng trước Nokia và Samsung.
12
4.2 Giới thiệu về Steve Jobs
4.2.1 Lý lịch của Steve Jobs
Tên thật: Steven Paul Jobs.
Ngày sinh: 24 tháng 2 năm 1955.
Ngày mất: 5 tháng 10 năm 2011.
Tín ngưỡng: Phật Giáo.
Công việc: chủ tịch và CEO của tập đoàn Apple Inc.

đảm đương thiết kế hệ thống hoạt động Macintosh, phàn nàn rằng quá trình khởi động
mất quá nhiều thời gian. Kenyon khởi động máy và giải thích tạo sao việc giảm thời
gian khởi động là điều không thể, sau đó Jobs đã ngắt lời anh. “Nếu nó có thể cứu được
mạng người thì anh có sẵn sàng tìm cách cắt thời gian khởi động đi 10 giây được
không?”, ông hỏi. Kenyon chấp nhận rằng ông ấy có thể làm được. Jobs đi đến phía cái
bảng trắng và chỉ ra rằng nếu như 5 triệu người đang sử dụng máy Mac và mất thêm 10
giây để bật cái máy nên mỗi ngày, nó sẽ hoang phí đến 300 triệu giờ mỗi năm - bằng
với ít nhất là 100 đời người 1 năm. Sau một vài tuần nghiên cứu thì Kenyon đã làm cho
chiếc Mac này khởi động nhanh hơn 28 giây.
Ví dụ trên đây cùng với nhiều câu chuyện chúng ta được nghe về vị lãnh đạo
thiên tài Steve Jobs đã cho chúng ta thấy rõ hơn cách mà Steve Jobs làm việc với nhân
viên của mình. Dù rằng ông hà khắc với nhân viên mình, nhưng đó lại là cách mà ông
tạo áp lực làm việc, tạo ra thử thách để nhân viên vượt qua giới hạn của chính mình;
qua đó nâng cao hiệu suất cho Apple. Những thành công mà Apple đã đạt được có thể
nói phần lớn là nhờ những chính sách nhân sự của Steve Jobs.
KẾT LUẬN
Thuyết X là lý thuyết căn bản nhất của quản trị nhân sự hiện đại, đặt nền móng
đầu tiên cho việc nghiên cứu nhân tố hành vi con người: lấy con người làm trung tâm
của mọi lý thuyết, tạo tiền đề cho việc quản lý con người trong tổ chức. Tuy còn nhiều
mặt hạn chế nhưng thuyết X là cơ sở để các lý thuyết về quản trị nhân sự mới ra đời
hoàn thiện và hiệu quả hơn: thuyết Y, thuyết Z.
14
Việc áp dụng Thuyết X sẽ giúp Doanh nghiệp đạt được một số vấn đề quan
trọng trong các vấn đề như:
• Xây dựng được một nền tảng kỉ luật tốt, sự bình đẳng giữa mọi người, có tính hệ
thống cao.
• Giúp ích cho việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp và môi trường làm việc cho
công ty.
• Tạo động lực cho nhân viên khi làm việc.
• Sử dụng thuyết X để phân công lao động giúp giải quyết công việc nhanh hơn,