BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
____________________ NGUYỄN VĂN PHƯỚC MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HAI
BUỔI/NGÀY CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BA, THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số : 601405 Quận 3, ngày 21 tháng 9 năm 2010
Tác giả luận văn NGUYỄN VĂN PHƯỚC
MỤC LỤC
0TLỜI CAM ĐOAN0T 2
0TMỤC LỤC0T 3
0TDANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN0T 5
0TMỞ ĐẦU0T 6
0T1.Lý do chọn đề tài:0T 6
0T2. Mục đích nghiên cứu0T 7
0T3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu0T 8
0T4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu0T 8
0T5. Giả thuyết khoa học0T 8
0T6. Nhiệm vụ nghiên cứu0T 8
0T7. Phương pháp nghiên cứu0T 8
0T8. Cấu trúc luận văn0T 9
0TChương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy của hiệu trưởng các trường tiểu học0T 10
0T1.1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu:0T 10
0T1.1.1.Lịch sử nghiên cứu vấn đề:0T 10
0T1.1.2. Quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy học hai buổi/ngày0T 11
0T1.1.3. Kinh nghiệm và xu thế dạy học hai buổi/ngày ở một số nước trong khu vực và trên thế giới0T 13
0T1.2. Một số khái niệm cơ bản0T 15
0T1.2.1. Dạy học 2 buổi/ngày0T 15
0T1.2.2. Hoạt động dạy học0T 16
0T1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học0T 18
3.
0T 71
0T3.1. Một số nguyên tắc chỉ đạo việc đề xuất các biện pháp0T 71
0T3.2. Các biện pháp được đề xuất0T 72
0T3.2.1. Nâng cao nhận thức chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm
cho giáo viên0T 72
0T3.2.2. Phát huy tính chủ động của giáo viên trong việc thực hiện chương trình giáo dục, khuyến khích sự
sáng tạo của giáo viên và học sinh trong hoạt động dạy và học0T 74
0T3.2.3 Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, tạo điều kiện để giáo viên học tập, tự bồi dưỡng nâng cao
năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và nắm bắt các thành tựu sư phạm0T 76
0T3.2.4. Tích cực quan tâm đến việc rèn luyên đạo đức và cải tiến phương pháp học tập cho học sinh, phát
huy vai trò của đội thiếu niên tiền phong và sự phối kết hợp giáo dục của phụ huynh học sinh0T 78
0T3.2.5. Thực hiện thường xuyên công tác kiểm tra chuyên môn của giáo viên, chú trọng bồi dưỡng năng lực
chuyên môn cho đội ngũ0T 81
0T3.2.6. Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục, thu hút sự ủng hộ của các nguồn lực trong cộng đồng để hiện
đại hoá cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ hoạt động dạy học trong nhà trường0T 83
0T3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp0T 84
0T3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp0T 85
0T3.5. Kết luận chương 30T 88
0TKết luận và kiến nghị0T 89
0T1. Kết luận0T 89
0T2. Kiến nghị0T 90
0TDanh mục tài liệu tham khảo0T 93
0TPHỤ LỤC0T 95 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
STT
CHỮ VIẾT TẮT
DIỄN GIẢI
11
TB
Trung bình
12
TBDH
Thiết bị dạy học
13
THCS
Trung học cơ sở
14
THĐĐ
Thực hiện đầy đủ (Bảng xếp loại hạnh kiểm)
15
THKĐĐ
Thực hiện không đầy đủ (Bảng xếp loại
hạnh kiểm)
16
THPT
Trung học phổ thong
17
TL
Tỉ lệ
18
TN
Tốt nghiệp
19
Tr.CN
Trước Công nguyên
20
TW
1.2. Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục tiểu học giữ một vai trò quan trọng với
mục tiêu là hình thành cơ sở ban đ
ầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên bậc trung học cơ sở. Hiệu
trưởng trường tiểu học là người đứng đầu, chịu trách nhiệm trước nhà nước về việc quản lý nhà
trường, thực hiện mục tiêu giáo dục của tiểu học. Trong đó, quản lý hoạt động dạy là nội dung
vô cùng quan trọng của công tác quản lý nhà trường, một hoạt động trung tâm của việc thực
hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. Do đó, việc xây dựng các biện pháp quản lý hoạt
động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng trường tiểu học yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện
nay. Để hoạt động dạy học trong các nhà trường được thực hiện tốt, điều then chốt là phải tăng
cường công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động này. Từ đó, đánh giá kịp thời, chính
xác và có những điều chỉnh, cải tiến đáng kể, nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động dạy học
trong nhà trường. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang thực hiện việc đổi mới
chương trình giáo dục phổ thông nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước.
1.3. Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã được thực hiện trong cả nước nhiều
năm qua. Trong quá trình thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, Thành phố Hồ
Chí Minh nói chung, Quận Ba nói riêng đã nhận được sự quan tâm đầu tư về mọi mặt của các
cấp uỷ Đảng chính quyền cùng sự nỗ lực của toàn ngành giáo dục, sự nghiệp giáo dục của Quận
Ba đã đạt được những thành quả nhất định. Tuy vậy, để đáp ứng được đầy đủ sự mong đợi của
Đảng, của nhân dân, ngành giáo dục Quận Ba cần phải tiếp tục đầu tư nhiều hơn nữa, nhất là
cần xây dựng và thực hiện các biện pháp khả thi nhằm đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới chương
trình giáo dục phổ thông hiện nay, trong đó các biện pháp quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày
của hiệu trưởng trường tiểu học là vô cùng cần thiết. Trong những năm qua, đã có một số công
trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học, nhưng trong phạm vi đọc của
mình, tác giả nhận thấy vẫn còn ít đề tài nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở
trường tiểu học, đặc biệt ở địa bàn Quận Ba Thành phố Hồ Chí Minh.
Những phân tích trên là lý do để tác giả chọn đề tài luận văn: “Một số biện pháp quản lý
hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn Quận Ba,
thành phố Hồ Chí Minh.”
7.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp: phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá để xử lý các
tài liệu lý luận vận dụng các khái niệm công cụ vào khung lý thuyết cho đề tài.
Nguồn tài liệu tập trung vào các vấn đề:
- Đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay.
- Lý luận về quản lý giáo dục, quản lý hoạt động dạy học ở tiểu học.
7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra: Sử dụng mẫu phiếu điều tra dành cho cán bộ phòng Giáo dục &
Đào tạo, cán bộ quản lý, giáo viên để thu thập thông tin về vấn đề nghiên cứu. Phương pháp còn
được sử dụng để trưng cầu ý kiến về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lí hoạt
động dạy hai buổi/ngày được đề xuất.
- Phương pháp phỏng vấn: trò chuyện với cán bộ chuyên môn phòng Giáo dục & Đào
tạo, cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh.
- Phương pháp quan sát: Tiến hành dự giờ, tham quan và sinh hoạt chuyên môn.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm của hiệu trưởng các trường
tiểu học trong quản lí hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học.
7.2.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê để xử lý số liệu.
8. Cấu trúc luận văn
Luận văn cấu trúc gồm phần mở đầu, 3 chương và phần kết luận, kiến nghị:
• Mở đầu: Giới thiệu khái quát những vấn đề chung của đề tài.
• Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy của hiệu trưởng các trường tiểu học.
• Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của các trường tiểu học trên địa
bàn Quận Ba.
• Chương 3: Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng các
trường tiểu học trên địa bàn Quận Ba.
• Kết luận và kiến nghị
Phần cuối luận văn là tài liệu tham khảo và phụ lục
đã để lại cho chúng ta những nền tảng lý luận về: Vai trò của giáo dục, định hướng phát triển
giáo dục, mục đích dạy học, vai trò của quản lý và cán bộ quản lý giáo dục. Hệ thống tư tưởng
Hồ Chí Minh về giáo dục có giá trị rất cao trong quá trình phát triển lý luận dạy học, lý luận
giáo dục của nền giáo dục cách mạng Việt Nam.
Bằng sự tổng hoà các tri thức quản lý giáo dục, giáo dục học, tâm lý học, xã hội học, kinh
tế học,…; trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ chí Minh, các nhà khoa
học Việt Nam đã nêu ra các vấn đề về khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học,
quản lý hoạt động dạy học, cùng các chức năng, nguyên tắc, phương pháp quản lý,… Trên thực
tế có hàng loạt các công trình nghiên cứu, giáo trình, bài giảng về quản lý, quản lý giáo dục,
quản lý hoạt động dạy học của các tác giả như: Nguyễn Lân, Nguyễn Cảnh Toàn, Đặng Quốc
Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí,… Những công trình đó làm phong phú thêm lý
luận quản lý nói chung và lý luận quản lý hoạt động dạy học nói riêng. Việc vận dụng lý luận
quản lý giáo dục vào trong thực tiễn ở mỗi địa phương, mỗi cơ sở giáo dục đang là vấn đề mà
mỗi cơ sở giáo dục và xã hội cần phải quan tâm, nhất là trong điều kiện đổi mới giáo dục phổ
thông hiện nay.
1.1.2. Quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy học
hai buổi/ngày
Dạy học hai buổi/ngày là chủ trương đúng đắn, phù hợp với kinh tế xã hội hiện nay, khi
mà đất nước bước vào giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Dạy học hai buổi/ngày sẽ là
điều kiện đảm bảo dạy học đủ thời gian, chất lượng học tập các môn bắt buộc sẽ tốt hơn. Học
sinh có điều kiện cân đối việc học tập, rèn luyện và tăng cường các hoạt động giáo dục sức
khoẻ, thẩm mỹ, thể chất. Đồng thời học thêm các môn năng khiếu, tăng cường phát triển năng
lực qua các môn tự chọn, góp phần hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh.
Đối với bậc tiểu học nói riêng, dạy – học hai buổi/ngày đã trở thành mục tiêu của giáo
dục tiểu học để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển sự nghiệp giáo dục
và đào tạo. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã khẳng định: “Củng cố thành tựu
xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học, phấn đấu để ngày càng có nhiều trường tiểu học có
đủ điều kiện dạy học hai buổi/ngày tại trường, được học ngoại ngữ, tin học. Đẩy nhanh tiến độ
phổ cập giáo dục Trung học cơ sở…”
- Ngày 28/12/1994 Vụ Giáo dục Tiểu học – Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có công văn
909/TH về hướng dẫn thực hiện kế hoạch cho trường, lớp tiểu học dạy – học hai
buổi/ngày.
- Trong hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Vụ Giáo dục Tiểu học – Bộ Giáo dục & Đào
tạo từ năm học 1995 – 1996 đến năm 2009- 2010 đều đề cập tới việc tổ chức dạy –
học hai buổi/ngày qua các văn bản số 5276/TH ngày 5/8/1995, số 5520/TH ngày
7/8/1996,…
- Trong chỉ thị của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc dạy thêm ngoài giờ số
17/GD ngày 31/8/1995 có viết: “Riêng ở bậc Tiểu học, khuyến khích các trường Tiểu
học có điều kiện tổ chức dạy hai buổi/ngày hoặc tổ chức bán trú ngay trong trường”
và chỉ thị số 15/2000/CT- BGD&ĐT ngày 17/5/2000 về các biện pháp cấp bách tăng
cường quản lý dạy thêm, học thêm có hướng dẫn “Tổ chức tốt để thu hút tối đa học
sinh vào các lớp học hai buổi/ngày theo nguyện vọng của gia đình học sinh.”.
- Trong chỉ thị của Thủ Tướng Chính phủ về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ
thông thực hiện Nghị Quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội khóa X có viết: “Cân đối
ngân sách địa phương, khai thác và huy động thêm các nguồn ngoài ngân sách bảo
đảm kinh phí cho việc nâng cấp và xây dựng trường, khắc phục tình trạng học ba ca,
thực hiện kiên cố hoá trường lớp, tạo điều kiện từng bước chuyển sang dạy học hai
buổi/ngày, trước hết là đối với trường tiểu học, đồng thời tăng cường cung cấp thiết bị
và đồ dùng dạy học cho nhà trường theo chuẩn do Bộ Giáo dục & Đào tạo quy định.”
- Ngày 3/3/2010 Bộ Giáo dục & Đào tạo tổ chức Hội thảo “Đào tạo và bồi dưỡng giáo
viên hướng tới dạy học cả ngày ở Tiểu học”.
1.1.3. Kinh nghiệm và xu thế dạy học hai buổi/ngày ở một số nước trong khu vực và trên thế
giới
Giáo dục nước ta đã không ngừng đổi mới cho phù hợp với thời đại, nhờ đúc rút kinh
nghiệm thực tiễn trong nước và thế giới qua nghiên cứu ở một số nước có thời lượng học tập
như sau:
Ở Tiểu học, năm học ở nước ta trước đây là 33 tuần, theo chương trình mới là 35 tuần
nhưng vẫn ngắn hơn 5 tuần so với quốc tế là 40 tuần.
STT
Nước
Nội dung
Việt Nam Thái Lan Srilanca
4
Số năm học bậc Tiểu học
5
6
5
5
Số giờ học/năm
495
1200
1200
6
Số giờ học ở bậc Tiểu học
2475
7200
6000
(Nguồn: Cung cấp giáo dục cơ bản cho mọi người – Steve Passingham DFDO/2002)
Nội dung giảng dạy để dạy học hai buổi/ngày cho học sinh tiểu học cần phải đảm bảo
được các yêu cầu sau:
- Dạy đầy đủ chương trình 165 tuần của bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.
- Thời lượng dạy – học buổi sáng hoàn thành chương trình chính khóa và buổi chiều là
các tiết ôn tập, phát triển năng khiếu, hướng dẫn tự học, cả ngày không quá 7 giờ (420
phút, mỗi tiết học trung bình 35 phút).
- Các tiết ôn luyện văn hoá, nâng cao năng khiếu do sự chủ động của người quản lý nhà
trường, chủ yếu ôn luyện các nội dung sau:
o Làm bài tập, ôn kiến thức vừa học đối với môn Toán, Tiếng Việt và một số môn
Trên cơ sở lý luận của triết học Mác – Lê nin về hoạt động nhận thức của con người, các
nhà khoa học đã tiếp nhận công nghệ dạy học bằng sự xem xét mối quan hệ giữa các thành tố
cấu trúc của hoạt động dạy học để lý giải các thành tố cấu trúc đó từ những góc độ khoa học
khác nhau.
Dưới góc độ của giáo dục học: “Hoạt động dạy học là hoạt động đặc trưng cho bất cứ loại
hình nhà trường nào và xét theo quan điểm tổng thể, dạy học chính là con đường giáo dục tiêu
biểu nhất, với nội dung và tính chất của nó, dạy học luôn được xem là con đường hợp lý, thuận
lợi nhất giúp cho học sinh với tư cách là chủ thể nhận thức, có thể lĩnh hội được một hệ thống
tri thức và kỹ năng hành động, chuyển thành phẩm chất, năng lực, trí tuệ của bản thân”
[2,tr.172] “cá nhân người học vừa là chủ thể vừa là mục đích cuối cùng của quá trình đó”
[25,tr.111] ở góc độ xã hội học giáo dục: “ Dạy học được xem như là một diễn tiến vị thế xã
hội của con người vì qua đó, con người luôn hoạt động và phát triển trong sự tiếp thu, lĩnh hội
và chuyển hoá theo mục tiêu xác định của giáo dục phù hợp với sự phát triển của lứa tuổi và
diễn ra trong suốt cuộc đời của mỗi người”. [22.tr172]
Dạy học là một bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân cách toàn vẹn, là quá trình
tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh để thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ dạy học
(truyền thụ và lĩnh hội tri thức, kỹ năng kỹ xảo; trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát
triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phẩm chất, nhân cách người học). Như vậy, dạy học là
khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và người học. Dạy học bao gồm hai hoạt động:
hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò. Hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với
nhau.
- Hoạt động dạy của thầy
Hoạt động dạy của thầy là hoạt động nhằm gây ảnh hưởng đến trò và hoạt động của trò;
trong và bằng cách đó hình thành và phát triển hoạt động học tập cho trò. Trong lí luận dạy học
hiện nay, hoạt động dạy của thầy vẫn được nhấn mạnh là hoạt động tổ chức, điều khiển hoạt
động chiếm lĩnh tri thức của học sinh, giúp học sinh nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng,
thái độ.
Hoạt động dạy có chức năng kép là truyền đạt và điều khiển nội dung học theo chương
trình quy định. Có thể hiểu hoạt động dạy là quá trình hoạt động sư phạm của thầy, có chức
Phương tiện dạy học Lực lượng dạy học
Hình thức tổ chức dạy học Kết quả dạy học Phương pháp dạy học
Môi
trường tự
nhiên
Môi
trường xã
hội
Hình 1.1: Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc
- Tính đặc trưng của khoa học quản lý: Vận dụng có hiệu quả các chức năng quản lý, sử
dụng sáng tạo các nguyên tắc và phương pháp quản lý trong quản lý hoạt động dạy
học.
- Tính xã hội hoá: Quản lý hoạt động dạy học chịu sự chi phối của các điều kiện kinh tế
xã hội và có mối quan hệ tương tác, thường xuyên với xã hội.
Yêu cầu cơ bản đối với quản lý hoạt đông dạy học là phải đảm bảo tính pháp lý, đảm bảo
tính khoa học, đảm bảo tính thực tiễn trong quản lý hoạt động dạy học. Góp phần nâng cao chất
lượng hiệu quả dạy học trong nhà trường.
Trong khuôn khổ của luận văn, công tác quản lí của hiệu trưởng về hoạt động dạy của
giáo viên trong việc tổ chức cho học sinh học tập theo chương trình hai buổi/ngày được đề cập
đến như là nội dung cốt lõi.
1.2.4. Biện pháp quản lý hoạt động dạy
Khái niệm biện pháp có thể được hiểu theo những cấp độ nghĩa khác nhau.
Trong quan hệ với phương pháp, biện pháp là cách thức thực hiện những hành động cấu
thành phương pháp để đạt được mục tiêu của hoạt động.
Trong quan hệ với mục tiêu của hoạt động, biện pháp là cách thức, con đường để giải
quyết một vấn đề cụ thể nhằm đạt mục tiêu xác định.
Trong khuôn khổ của luận văn, khái niệm biện pháp được hiểu theo nghĩa thứ hai, đó là
cách thức con đường cụ thể để hiệu trưởng trường tiểu học thực hiện các nội dung quản lý hoạt
động dạy của mình.
Quản lý hoạt động dạy trong nhà trường bao gồm quản lý toàn bộ hoạt động dạy của
giáo viên nhằm thực hiện mục tiêu đường lối giáo dục của Đảng. Mục tiêu của quản lý hoạt
động dạy trong nhà trường là nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học.
Biện pháp quản lý hoạt động dạy là cách thức mà người hiệu trưởng cần cụ thể hoá và
hiện thực hóa để thực hiện các chức năng quản lý giáo dục và mục tiêu quản lý giáo dục trong
nhà trường.
1.3. Công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động dạy ở trường tiểu học
1.3.1 Vị trí mục tiêu của trường tiểu học
Điều 2 chương I Điều lệ trường Tiểu học đã quy định vị trí trường tiểu học: “Trường tiểu
cộng, sống hồn nhiên, mạnh dạn, tự tin, trung thực.
- Có kiến thức cơ bản về tự nhiên, xã hội, con người và thẩm mỹ, có kỹ năng cơ bản
nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ sức
khoẻ.
- Biết cách học tập, biết tự phục vụ; biết sử dụng một số đồ dùng trong gia đình và công
cụ lao động thông thường; biết vận dụng và làm một số việc như chăn nuôi, trồng trọt, giúp gia
đình.
Tuy nhiên, do điều kiện dạy học ở nước ta còn nhiều khó khăn (thời lượng dạy học chỉ
bằng 60% thời lượng dạy học trung bình trên thế giới), thiếu phòng học nên lớp học có quá
đông học sinh, trình độ chuyên môn và điều kiện dạy học của giáo viên còn nhiều bất cập nên
việc thực hiện mục tiêu giáo dục còn nhiều hạn chế, chưa thực sự đạt được kết quả như mong
muốn.
Bảng 1.2: Thời lượng dạy học và hoạt động giáo dục tiểu học ở Việt Nam và một số
nước khác trên thế giới.
Tên nước
Tổng số tiết (40 phút)
So với Việt Nam
Việt Nam
3990
100%
Thái Lan
5880
147,36%
Malaixia
8509
213,25%
Philippin
7200
180,45%
Inđonêxia
trách nhiệm điều hành, quản lý mọi hoạt động của nhà trường.
Hiệu trưởng trường tiểu học quản lý nhà trường theo chế độ thủ trưởng, chịu sự lãnh đạo
của tổ chức cơ sở Đảng trong trường, cùng các tổ chức quần chúng phối hợp hoạt động.
Người Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý toàn diện các mặt hoạt động trong nhà
trường, mà trọng tâm là quản lý quá trình giảng dạy - giáo dục, trong đó bao gồm: đảm bảo
chương trình, nội dung giảng dạy các môn, cải tiến việc dạy và việc học, cung ứng những điều
kiện dạy học.
Hiệu trưởng thực hiện hoạt động quản lý của mình, bằng cách vận dụng các chức năng
quản lý. Đó là:
- Kế hoạch hoá nhằm xác định mục tiêu, chương trình hành động, xác định bước đi cụ
thể trong một thời gian nhất định của hệ thống quản lý, đồng thời xác định các nguồn
lực đảm bảo ưu tiên để đạt được mục tiêu trong thời gian xác định đó.
- Tổ chức bộ máy nhà trường họat động có hiệu quả, nghĩa là làm tốt công tác tổ chức,
hiệu trưởng biết lựa chọn và phân công cán bộ, tạo điều kiện cho từng thành viên phát
huy năng lực của bản thân họ.
- Chỉ đạo các hoạt động và hướng dẫn theo một định hướng nhất định, đồng thời liên
kết, động viên mọi thành viên hoàn thành nhiệm vụ để đạt được mục tiêu của tổ chức.
- Kiểm tra nhằm theo dõi, tư vấn, thúc đẩy mọi hoạt động, từ đó tiến hành sửa chữa,
uốn nắn, điều chỉnh cho phù hợp. Trong quá trình quản lý, người hiệu trưởng phải thu
thập, phân tích, đánh giá tình hình kết quả công việc, lấy các mục tiêu trong kế hoạch
làm tiêu chí để đánh giá từng khâu, kịp thời phát hiện những sai lệch trong việc thực
hiện kế hoạch để có biện pháp điều chỉnh cho phù hợp với mục tiêu đề ra.
1.3.3. Chức năng, yêu cầu đối với hiệu trưởng trường Tiểu học trong công tác quản lí hoạt
động dạy hai buổi/ngày
Trong trường tiểu học, hiệu trưởng được cấp trên giao cho trọng trách quản lý nhà trường
theo phương thức quản lý của nhà nước và thực hiện các nội dung, định hướng và chiến lược
phát triển giáo dục trong sự vận hành chung của hệ thống giáo dục.
Công cụ quản lý của Hiệu trưởng bao gồm hệ thống các văn bản pháp qui, đội ngũ nhân
lực, tài lực, vật lực và các kỹ năng quản lý. Hệ thống các công cụ này giúp hiệu trưởng tiến hành
Là khả năng nhìn nhận vấn đề trong những sự việc đang diễn ra: khả năng dự đoán, phán
đoán, phân tích, tổng hợp. Khả năng tư duy về công việc, dựa trên sự tổng hợp toàn bộ kiến
thức có được về mọi mặt cùng với những phương pháp tư duy khoa học và những quan điểm tư
duy đúng đắn.
+ Kỹ năng nhân sự
Là những khả năng hiểu được người khác, quan hệ một cách có hiệu quả với họ. Khả năng
hoà nhập với mọi người trong lao động chung, ảnh hưởng, động viên và điều khiển từng con người
và cả tập thể. Về cơ bản, đây là kỹ năng giao tiếp trong quản lý.
+ Kỹ năng kỹ thuật
Là những khả năng cần thiết để thực hiện những công việc cụ thể, nói một cách khác, đó
là trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của người cán bộ quản lý.
1.3.4. Nội dung quản lí hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường Tiểu học của Hiệu trưởng
- Quản lý việc việc thực hiện nội dung chương trình, kế hoạch giảng dạy.
Chương trình dạy học là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành, là
căn cứ pháp lý để ngành giáo dục chỉ đạo, giám sát và hướng dẫn thực hiện. Trong đó quy định
về mục tiêu dạy học của từng môn học theo khối lớp. Điều 28 Luật giáo dục năm 2005 của
nước ta nêu rõ yêu cầu nội dung chương trình tiểu học phải đảm bảo cho học sinh có hiểu biết
đơn giản, cần thiết về tự nhiên xã hội và con người, có kỹ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và
tính toán, có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh, có hiểu biết ban đầu về hát, múa, âm
nhạc, mỹ thuật. Chương trình dạy học là cơ sở để thực hiện quản lý giáo dục ở phạm vi lãnh
thổ, đặc biệt trong các trường học; đồng thời cũng là cơ sở để giáo viên thiết kế kế hoạch dạy
học của bản thân.
Hiệu trưởng quản lý việc thực hiện chương, trình kế hoạch dạy học là chỉ đạo, tổ chức để
giáo viên thực hiện đúng và đầy đủ yêu cầu, nội dung tiến độ của chương trình dạy theo quy
định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Muốn vậy, hiệu trưởng phải nghiên cứu kỹ biên chế năm học,
mục tiêu chương trình dạy học, kế hoạch dạy học, phương pháp dạy học của từng môn học,
từng khối lớp và cả cấp học. Đây là công cụ đắc lực để hiệu trưởng kiểm tra giáo viên thực hiện
chương trình dạy học và cũng là cơ sở để hiệu trưởng lập kế hoạch trang bị phương tiện dạy học
cho nhà trường trong năm học. Bên cạnh đó, hiệu trưởng nắm tiến độ giáo viên thực hiện