ỦY BAN NHÂN DÂN
I) Vị trí, tính chất pháp lý của UBND:
Điều 123 HP 1992 quy định :
“ UBND là cơ quan chấp hành của HĐND, là cơ quan hành chính nhà nước ở đia phương, chịu
trách nhiệm chấp hành HP, luật, các VB của CQNN cấp trên và nghị quyết của HĐND cùng
cấp’’.
1) Là cơ quan chấp hành của HĐND. Vì:
• UBND được thành lập trên cơ sở của HĐND cùng cấp: HĐND cấp nào thì bầu ra UBND
cấp đó.
- Chủ tịch UBND do HĐND cùng cấp bầu. Chủ tịch UBND nhất thiết phải là đại biểu
HĐND cùng cấp.
- Phó chủ tịch và các thành viên khác của UBND cũng do HĐND cùng cấp bầu, nhưng
không nhất thiết phải là đại biểu HĐND. ( cơ quan hành chính NN ở địa phương của 1 số
nước do CQ hành chính NN cấp trên bổ nhiệm nên không là cơ quan chấp hành của cơ
quan dân cử cùng cấp mà chỉ là CQ hành chính NN ở địa phương, đại diện cho CP).
• UBND có trách nhiệm chấp hành các nghị quyết của HĐND cùng cấp:
- UBND tổ chức, chỉ đạo các cơ quan ban ngành thực hiện các nghị quyết của HĐND, để
biến nghị quyết của HĐND thành hiện thực trong cuộc sống.
• UBND chịu sự giám sát và chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp:
- UBND chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước HĐND cùng cấp.
- Đại biểu HĐND có quyền chất vấn : Chủ tịch UBND, các Phó chủ tịch và các thành viên
khác của UBND; cũng như Thủ trưởng các CQ chuyên môn thuộc UBND cùng cấp.
- HĐND có quyền :
+ Bãi nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch, Phó chủ tịch và các thành viên khác của UBND.
+ Bỏ phiếu tín nhiệm đối với các thành viên của UBND, là những người do HĐND bầu
(thành viên nào không được quá ½ tổng số đại biểu HĐND tín nhiệm thì bị miễn nhiệm
hoặc bãi nhiệm).
+ Bãi bỏ các văn bản pháp luật của UBND, Chủ tịch UBND nếu các văn bản đó trái với
HP, luật, các văn bản của CQNN cấp trên, trái với nghị quyết của HĐND cùng cấp.
2) Là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương:
- UBND là cơ quan hành chính nhà nước nằm trong hệ thống thống nhất các cơ quan hành

quan được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc song trùng trực thuộc (trực thuộc 2 chiều).
 Sở dĩ UBND được tổ chức và
hoạt động theo nguyên tắc này là vì nếu chỉ trói buộc UBND vào 1 chiều thôi thì sẽ dẫn
đến những bất cập nhất định :
+ Nếu trới UBND vào HĐND thì sẽ không thông suốt, không quản lý được, không trói
buộc dẫn tới tình trạng trên nói dưới không nghe.
+ Nếu trói UBND vào UBND cấp trên thì HĐND sẽ hình thức, vô nghĩa và trái với
nguyên lý nhà nước của dân.
 Cuối cùng trói cùng 1 lúc vào 2 chiều.
Tuy nhiên nếu như vậy thì nó chỉ là 1 sự nửa vời, biện pháp tình thế. Điều đó cho ta nhận ra
sự thiếu bản lĩnh, không triệt để của Nhà nước cho nên đã gây ra hàng loạt những bất cập
trong quá trình tổ chức và hoạt động của UBND trên thực tế và cho đến nay vẫn chưa có cơ
chế nào xử lí :
UB cấp trên
HĐNDUBND
- Pháp luật hiện hành vẫn chưa có 1 quy định nào để giải quyết tình huống nếu Chủ
tịch UBND cấp trên không phê chuẩn kết quả bầu UBND của HĐND cấp dưới thì
sẽ xử lý tình huống này như thế nào ?
Ví dụ : HĐND xã Nghĩa Đàn, huyện Nghĩa Đàn bầu ra 5 người của UBND xã
(A,B,C,D,E) trình lên cho Chủ tịch UBND huyện phê nhưng UBND huyện không
phê bắt HĐND xã bầu lại. HĐND xã kiên quyết không bầu lại và tiếp tục đưa lại
cho Chủ tịch UBND huyện phê chuẩn ( đồ quan liêu, phê chuẩn đi !  )
- Pháp luật hiện hành cũng không có quy định trường hợp nếu Chủ tịch ủy ban cấp
trên không phê kết quả bầu đối với Chủ tịch UBND cấp dưới thì địa vị pháp lý
của Phó chủ tịch và ủy viên UBND cấp dưới sẽ được giải quyết như thế nào ?
Ví dụ: HĐND 5 căn tỉnh Cà Mau bầu ra UBND gồm 7 thành viên
( A,B,C,D,E,F,G) trong đó A là Chủ tịch 1 nhiệm kỳ rồi và chuyên môn là sân
khấu điện ảnh. Biết điều đó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau phê 6 người còn riêng
ông A thì không phê làm Chủ tịch UBND huyện 5 căn và yêu cầu bầu lại. Rồi
sau đó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đề nghị bầu lại và giới thiệu ông M thay cho

+ Bị cấp trên điều động
+ Giữa nhiệm kỳ vì 1 lý do nào đó mà khuyết chủ tịch. Người thay thế không nhất
thiết là đại biểu HĐND, có thể cấp trên điều động người từ nơi khác về hoặc HĐND
bầu Phó chủ tịch Ủy ban.
Chỉ có 1 số Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc UBND được cơ cấu mới là thành
viên của UBND.
 ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI CHỦ TỊCH UBND theo hướng “ Nhất thể hóa chức
danh bí thư cấp ủy đảng (đứng đầu cấp ủy đảng địa phương đó)
- Chủ tịch UBND đã thí điểm 1 số xã -> rút kinh nghiệm để nhân rộng.
- Mục đích: Đảm bảo sự thống nhất cao giữa lý luận và thực tiễn, giữa nói và làm, giữa
chủ trương và hành động
 Dễ quy kết trách nhiệm khi có sai phạm xảy ra.
2) Cơ cấu tổ chức:
- UBND cấp tỉnh và cấp huyện có các CQ chuyên môn. CQ chuyên môn tham mưu
giúp UBND cùng cấp thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước ở địa
phương và thực hiện 1 số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND cùng
cấp và theo quy định của pháp luật, bảo đảm sự quản lý thông nhất của ngành, lĩnh
vực công tác từ TW đến cơ sở.
- Các CQ chuyên môn chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của
UBND cùng cấp, đồng thời chịu sự chỉ đạo, quản lý về nghiệp vụ CQ chuyên môn
cấp trên.
III) Hình thức hoạt động của UBND:
UBND thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình thông qua các hình thức
hoạt động : tập thể UBND, Chủ tịch UBND, các thành viên khác của UBND.
1)Hoạt động của tập thể UBND thông qua các phiên họp CP:
- UBND họp mỗi tháng ít nhất 1 lần, UBND có thể họp bất thường theo yêu cầu
của :
+ Chủ tịch UBND
+ Ít nhất 1/3 tổng số thành viên của UBND
- Tại các phiên họp, UBND thảo luận tập thể và quyết định theo đa số 6 vấn đề

thực hiện các mảng công tác như : kinh tế - tài chính, văn hóa-xã hội…
- Các ủy viên : được Chủ tịch phân công phụ trách quản lý các mảng công tác như :
công an, quân sự, thanh tra, văn hóa- thông tin…
- Phó chủ tịch, các ủy viên của UBND chịu trách nhiệm trước :
+ Chủ tịch UBND về ngành, lĩnh vực mà mình phụ trách.
+ Trước HĐND cùng cấp và CQNN cấp trên.
4)Hoạt động của Thủ trưởng CQ chuyên môn:
- Thủ trưởng CQ chuyên môn thuộc UBND do Chủ tịch UBND cùng cấp bổ nhiệm,
miễn nhiệm, cách chức.
- Thủ trưởng CQ chuyên môn được Chủ tịch UBND cùng cấp phân công phụ trách,
quản lý các ngành, lĩnh vực nhất định.
- Thủ trưởng CQ chuyên môn thuộc UBND chịu trách nhiệm, báo cáo công tác
trước UBND, HĐND cùng cấp và trước CQ chuyên môn thuộc UBND cấp trên.