VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN
I) VỊ TRÍ PHÁP LÝ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN :
Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan tư pháp, có vị trí tương đối độc lập trong bộ máy Nhà
nước. Viện kiểm sát nhân dân được thiết lập trên cơ sở cơ quan quyền lực nhà nước cao
nhất là Quốc hội, thực hiện chức năng, thẩm quyền do Quốc hội quy định.
II) CHỨC NĂNG CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN :
1) Chức năng thực hiện quyền công tố :
Thực hành quyền công tố là việc sử dụng tổng hợp các quyền năng pháp lý thuộc
nội dung quyền công tố (quyền buộc tội) để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với
người phạm tội trong các giai đoạn điều tra, truy tố và xét xử. Viện kiểm sát nhân dân
là cơ quan duy nhất được Quốc hội giao cho chức năng thực hành quyền công tố.
Theo đó, phạm vi chức năng thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân bắt
đầu từ khi khởi tố vụ án và kết thúc khi bản án có hiệu lực pháp luật hoặc vụ án bị
đình chỉ theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
2) Chức năng kiểm sát các hoạt động tư pháp :
Kiểm tra, giám sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp :
+ Kiểm sát hoạt động điều tra (VKS theo dõi,nếu vi phạm quyền con người thì VKS
sẽ kháng nghị)
+ Kiểm sát hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân (VKS theo dõi việc mở Tòa có theo
Luật tố tụng hay không.)
+ Kiểm sát hoạt động thi hành án.
+ Kiểm sát hoạt động tạm giữ, tạm giam người.
III) HỆ THỐNG VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN :
1) Hệ thống VKSND:
- VKSND tối cao.
- VKSND cấp tỉnh.
- VKSND cấp huyện.
- Các Viện kiểm sát quân sự.
2) Cơ cấu tổ chức của VKSND:
a) Cơ cấu tổ chức của VKSND tối cao :
- Cơ cấu tổ chức của VKSND tối cao gồm có : Ủy ban kiểm sát, các Cục, Vụ, Viện, Văn

địa vị tố tụng, VKS trong 1 phiên tòa hình sự được ví như là “ vừa làm cha, vừa làm
mẹ”, “ vừa đá bóng vừa thổi còi”.
Vai trò của Luật sư trong Tố tụng hình sự VN là khá mờ nhạt. Hơn nữa quyền con người
trong Tố tụng hình sự tiềm ẩn nguy cơ bị vi phạm và dẫn tới oan sai… Nhận thấy điểm
bất hợp lý này năm 2005 Bộ chính trị đã ban hành Nghị quyết số 49 : Chiến lược cải
cách tư pháp đến 2020. Theo Nghị quyết này, từ nay cho đến năm 2020 thì Việt Nam cần
phải nghiên cứu để chuyển VKS thành Viện công tố độc lập hoặc trực thuộc CP để thực
hành quyền công tố và sẽ chuyển giao chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp cho Ủy ban
tư pháp của Quốc hội.
Tuy nhiên, việc cải cách sẽ không dễ dàng gì vì từ 2005 đến nay đề án trên vẫn dậm
chân tại chỗ vì nó đụng chạm đến quyền lợi của 1 ngành (VKS) nên VKS sẽ không dễ gì
chấp nhận. Mặt khác VKS là đặc trưng của XHCN nếu chúng ta bỏ nó đi thì sẽ có xu
hướng giống tư bản, mất đi định hướng XHCN.