Lời cảm ơn
V lòng bi n sâu s, tôi xin g l c n chân thành nh  cô
giáo: TS. Phan Thị Thanh Hội, ng  t tình h d và giúp  tôi
trong su quá trình nghiên c và thc hi  tài này.
Trong quá trình th hi  tài, tôi c nh  nh s giúp  vô
cùng quý báu c các t th và cá nhân.
Tôi xin chân thành c n các th, cô giáo trong t b môn Lí lu và
phng pháp d h Sinh h, Khoa Sinh - KTNN, tr  h S ph
Hà N  t i ki cho tôi trong su th gian h t và nghiên c t
tr.
Tôi xin chân thành c n các giáo viên, nhân viên phòng thí nghi
Khoa Sinh - Hoá, tr  h Tây B  t i ki thu l cho tôi
trong quá trình ti hành th nghi lu vn t phòng thí nghi.
Tôi xin chân thành c n nh ng thân trong gia , cùng các anh
ch em, b bè,  nghi  giúp ,  viên tôi trong quá trình th hi
và hoàn thành lu vn này.
Hà N, ngày tháng nm 2013
Tác giả Bùi Thị Thanh Hải
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT
Viết tắt
Viết đầy đủ

11
THTN


MỤC LỤC
PHẦN I - MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 2
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 2
4. Giả thuyết khoa học 2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 2
6. Phƣơng pháp nghiên cứu 3
7. Phạm vi nghiên cứu đề tài 4
8. Những đóng góp mới của luận văn 4
9. Cấu trúc của luận văn
PHẦN II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 5
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN 5
1.1.1. Kỹ năng 5
1.1.1.1. Khái niệm kỹ năng 5
1.1.1.2. Quy trình hình thành và rèn luyện kỹ năng 6
1.1.2. Kỹ năng thực hành thí nghiệm 7
1.1.2.1. Thực hành thí nghiệm 7
1.1.2.2. Kỹ năng thực hành thí nghiệm 10
1.1.3. Kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm 10
1.1.3.1. Khái niệm KN tổ chức thực hành thí nghiệm 10
1.1.3.2. Vai trò của kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học 10
1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN 11
1.2.1. Đặc điểm nội dung kiến thức môn Phương pháp dạy học Sinh học 11
1.2.2. Thực trạng của việc dạy học các bài thực hành thí nghiệm ở một số trường

2.2.4. Thiết kế các công cụ rèn luyện kỹ năng cho sinh viên 36
2.2.4.1. Câu hỏi, bài tập hình thành kĩ năng xác định mục tiêu của bài thực hành 36
2.2.4.2. Câu hỏi, bài tập hình thành kĩ năng chuẩn bị các yêu cầu của bài thực hành 38
2.2.4.3. Câu hỏi, bài tập hình thành kĩ năng hướng dẫn học sinh các thao tác thực
hiện các thí nghiệm hoặc các yêu cầu của bài thực hành 39
2.2.4.4. Câu hỏi, bài tập hình thành kĩ năng hướng dẫn học sinh quan sát các hiện
tượng và giải thích các kết quả thu được từ quan sát 40
2.2.4.5. Câu hỏi, bài tập hình thành kĩ năng hướng dẫn học sinh viết thu hoạch hoặc
báo cáo thí nghiệm và kĩ năng nhận xét đánh giá, tổng kết bài thực hành 41
Chƣơng 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM 43
3.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM 43
3.2. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM 43
3.3. ĐỐI TƢỢNG THỰC NGHIỆM 43
3.4. PHƢƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM 43
3.5. CÁCH TIẾN HÀNH THỰC NGHIỆM 43
3.5.1. Trước thực nghiệm 43
3.5.2. Thực nghiệm chính thức 43
3.5.3. Sau thực nghiệm 44
3.6. CÁCH ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM 44
3.7. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM 47
3.7.1. Kết quả trước thực nghiệm 47
3.7.2. Kết quả sau thực nghiệm 50
3.7.2.1. Phân tích định lượng 50
3.7.2.2. Phân tích định tính 52
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 55
1. Kết luận 55
2. Kiến nghị 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO 57
PHỤ LỤC


b d cho ng h nng l t h, kh nng th hành, lòng say mê h t và
ý chí vn lên.



DH 
  là
 


 






ì
Khi  
 

2


  




3
- 
 
-  

- Xây 
-   d  
thông qua 
- 
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết



Ng11 và
.


6.2. Phương pháp điều tra
giáo viên

 k nng t ch th hành thí nghi c SV s ph

6.3. Phương pháp chuyên gia
        
I.
6.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
k nng t ch th hành thí nghi c SV s ph.
  

- ánh giá  

-  quy trình v
  rèn lu cho SV THTN trong môn

9. Cấu trúc của luận văn
- Phn I: M 
- Ph II: N dung nghiên c

ng 2. R


- Ph III: K lu và ki ngh 5
PHẦN II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1.1. Kỹ năng
1.1.1.1. Khái niệm kỹ năng


  [9].
            




 [11].

1.1.1.2. Quy trình hình thành và rèn luyện kỹ năng




Trong t   
[9]:









 






7




Thí nghi
 [6].
           
- 
Tthành,
 
            

* Các quy tắc tiến hành thí nghiệm

TN - 









* Cách tiến hành thí nghiệm
T


Bước 1: 


Bước 2: 

Bước 3: 


- 
  10

- [8].
1.1.2.2. Kỹ năng thực hành thí nghiệm


KN            



 [17].

 

1.1.3. Kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm
1.1.3.1. Khái niệm KN tổ chức thực hành thí nghiệm
u. 



Tr
       

sinh



Sinh 
- Kĩ năng



 



- Thái độ 12


* Cấu trúc học phần: 
:



SH 10 THPT.




:




GV
trả
lời
Tỉ lệ
trả
lời
Sô
GV
trả
lời
Tỉ lệ
trả
lời
Sô
GV
trả
lời
Tỉ lệ
trả
lời
Vai trò 


25
18
72%
7
28%
0
0%

trong d h sinh h chúng tôi thu  k qu nh sau:
+ “Việc thực hiện dạy bài thực hành thí nghiệm Sinh học, Thầy (Cô)
đã thực hiện như thế nào ? 5 GV  21 m 84

 
Tóm l, h h GV  các trg ph thông nh th rõ  vai trò c vi
t ch th hành thí nghi trong d h Sinh h. Tuy nhiên, vi th hi t
ch th hành thí nghi hi nay còn h ch và có nhi b c. Ph l GV ph
thông khi  i tra  th rõ vai trò ca quy trình chu h d t ch thc
hành thí nghi và nhu c mu  b sung quy trình này. 14
1.3.3. Thực trạng nhu cầu được rèn luyện kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm
Sinh học của sinh viên năm thứ 3, năm thứ 4 Trường ĐH Tây Bắc





2 và ti hành x lý 

- Đối với 3 câu hỏi đầu tiên trong phiếu thăm dò: “ Câu 1. Theo các Bạn, thực
hành thí nghiệm sinh học trong dạy học ở trường THPT hiện nay là: ’’, “ Câu 2. Theo
các Bạn, ý nghĩa việc rèn luyện kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm Sinh học cho sinh
viên sư phạm ở mức độ nào:’’, “Câu 3. Muốn tổ chức tốt các thí nghiệm thực hành ở
trường phổ thông, theo các Bạn cần phải bổ sung thêm điều gì’’ 
6
2,4%) 


Công việc (KN) thuộc tổ chức thực hành
thí nghiệm
Số lượng SV đã từng
thực hiện công việc
(trong tổng số 164 SV )
X
55
C
48
          

65


71
o
66

53
- Đối với câu hỏi số 10: th dò nhu c  rèn luy t nhóm KN thu
KN t ch th hành thí nghi trong d h Sinh h, chúng tôi thu  k qu
th kê nh trong b 1.3
Bảng 1.3: Kết quả thăm dò nhu cầu được rèn luyện các kỹ năng trong
nhóm kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm
KN
Số lượng SV có nhu cầu
được rèn luyện
A. X
89
B. C

 
SV 
ì  
 nhóm

*Kết luận rút ra từ kết quả thăm dò
u 8, 9, 




               
PPDH  - KSH - HTB 
chúng tôi  cho SV.
1.3.4. Thực trạng về kỹ năng tổ chức thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học
của sinh viên năm thứ 3 trường Đại học Tây Bắc 17


 

+ Đối với câu hỏi 5 và 6“Các Bạn đã được rèn luyện kỹ năng tổ
chức thực hành thí nghiệm trong học phần Phương pháp dạy Sinh học chưa” và “Các
Bạn hãy tự đánh giá khả năng tổ chức thực hành thí nghiệm trong dạy học Sinh học
của bản thân:” tr
               
 



quy trình THTN


Bước 1
Bước 2
 Bước 3. 
Bước 4
Bước 5.  - 

Bước 3.1. GV kiểm tra sự chuẩn bị
của HS
Bước 3.2. Phân chia nhóm thực hành
Bước 3.3. GV hướng dẫn các thao tác
thực hành
Bước 3.4. HS tiến hành thực hành,
GV theo dõi và điều chỉnh





