GIÁO ÁN NGHỀ TRỒNG LÚA TRƯỜNG THCS NGHĨA
PHÚ
Giáo viên :Văn Đình Thanh Năm học 2011 - 2012

NGÀY SOẠN: 18/10/2011

NGHỀ TRỒNG LÚA:

Chương I:
ĐỜI SỐNG CÂY LÚA

A – QUÁ TRÌNH SINH TRƯỞNG PHÁT TRIỂN CỦA CÂY LÚA

I/ Mục tiêu bài học:
- Học sinh nắm được tình hình, phươnghướng, nhiệm vụ sản xuất trồng lúa ở nước ta.
- Nắm được quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa.
II/ Nội dung dạy và học:
1. ổn định lớp.
2. Giáo viên giới thiệu chương trình học nghề trồng lúa: số tiết…
Gv giới thiệu bài mới:
*) Vị trí của cây lúa:
Gv: Giống là 1 quần thể (nhóm) cây trồng do con người sáng tạo ra nhắm thoả mãn những nhu cầu
nào đó của mình. Giống cây trồng là sản phẩm của sức lao động lâu daì và liên tục của con người,
trong đó lúa được xem là cây lương thực quan trọng trên thế giới?
- Vì có 60-70% dân số sống bằng nghề trồng lúa.
- Châu á: từ 90-95% dsố sống bằng nghề trồng lúa.
- Lúa là cây lương thực chủ yếu cung cấp 60% Glu xít và 40% Prôtêin.
H: Hãy nêu tầm quan trọng của cây lúa? => Chiếm 43% tổng sản lượng nông nghiệp. Gạo cung
cấp chất dinh dưỡng quan trọng, cung cấp sản phẩm cho công nghiệp chế biến.
H: Đối với công nghiệp, chăn nuôi cây lúa có vai trò như thế nào? => - Cung cấp sản phẩm cho
chăn nuôi, cung cấp chất đốt…

Được sự quan tâm của Đảng đã vận dụng các tiến
bộ của khoa học kĩ thuật, đưa năng suất không
ngừng tăng lên. Xuất khẩu đứng thứ 2 trên th
ế giới
sau …
- Mục tiêu: > 25-26 triêu tấn/ năm.

GIÁO ÁN NGHỀ TRỒNG LÚA TRƯỜNG THCS NGHĨA
PHÚ
Giáo viên :Văn Đình Thanh Năm học 2011 - 2012
Vùng kinh tế bắc bộ: S 51980 km
2

Nam trung bộ: S 100 235 km
2

Nam bộ: S 63720 km
2
*) Định hướng phát triển nông nghiệp năm 2000-2010:
H: Tại sao nói không có nông nghiệp thì không có sự ổn định trong xã hội?
*) Một số đặc điểm của nghề trồng lúa:
Gv giới thiệu nghề trồng lúa: - Nguồn gốc có từ lâu đời
2750 trước công nguyên ở Trung Quốc.
Việt Nam: 4000-3000 thời tiền sử. Từ cây lúa dại -> chăm sóc lai tạo -> phù hợp ngày càng cao. A/ Quá trình sinh trưởng phát triển của cây lúa:

=> - Được tính từ lúc hạt nảy mầm đến lúc cây lúa
chín.
=> Phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Giống lúa, kĩ thuật
canh tác và thời vụ gieo cấy.
1. Giống lúa:
- Các giống lúa khác nhau có thời gian st và pt khác
nhau.
a) Các giống lúa ngắn ngày: Có thời gian st và pt
khoảng100-120 ngày. Ví dụ: NN 1A, CR 203( Miền
bắc)
NN 3A, 101 ( Miềm Nam)
b) Các giống lúa dài ngày: Thời gian st và pt kho
ảng
150 ngày trở lên. Ví d
ụ: Lúa xuân: Mộc tuyền, NN 5
( Miền bắc).
2/ Thời vụ gieo cấy:
- Cùng 1 giống lúa, nhưng gieo cấy ở các thời vụ
khác nhau củng có thời gian st và pt khác nhau.
Ví dụ: CR 203 nếu trồng vụ xuân: 130-135 ngày,
nhưng trồng ở vụ mùa chỉ còn 110-115 ngày.
3/ Kĩ thuật canh tác:
Các biện pháp canh tác cũng có ảnh hưởng đến thời
gian st và pt của cây lúa: Cấy sớm- muộn, bón phân
nhiều hay ít tuỳ thuộc vào từng loại đất khác nhau. II/ Các thời kì sinh trưởng và phát triển của cây lúa:
- Gv yêu cầu hs vẽ sơ đồ các thời kì st và pt của cây lúa lên bảng và vào vở.
H: Dựa vào sơ đồ hãy trình bày: thời k

hợp cụ thể.
- Thời kì mạ và thời kì để nhánh.
a) Thời kì mạ:
- Kéo dài từ khi hạt nảy mầm cho đến khi nhổ mạ
đi cấy.
- Đây là thời kì quan trọng trong nghề trồng lúa.

b) Thời kì để nhánh:
- Kể từ lúc bắt đầu đẻ nhánh cho đến khi ngừng để.
- Đây là thời kì quyết định số bông / khóm.
2/ Thời kì sinh sản:
Thời kì làm đòng làm đốt và thời kì trổ bông, phơi
màu, vào chắc, chín.
a) Thời kì làm đòng làm đốt:
- Bắt đầu từ khi phân hoá đòng cho đến khi bông lúa
bắt đầu trổ bông (khoãng 26-35 ngày)
- Trong thời kì này bbông lúa và hoa lúa được hình
thành.
- Cùng với sự làm đòng, thân lúa cũng bắt đầu làm
đốt và cao lên.
b) Thời kì trổ bông phơi màu vào chắc và chín.
- Kéo dài khoãng 28-35 ngày. đây là thời kì quyết
định trọng lượng hạt lúa và tỉ lệ hạt chắc. B/ Thời kì mạ và yêu cầu ngoại cảnh:
I/ Những đặc điểm của thời kì mạ
1. Các giai đoạn hình thành của cây mạ:
Gv: Cây mạ được hình thành qua mấy giai
đoạn?

- Giai đoạn này cây mạ sống nhờ vào chất dinh
dưỡng có trong hạt (phôi nhũ).
c) Giai đoạn sau 3 lá:
- Cây mạ sống độc lập. Rễ phụ hoạt đoọng và hút
chất dinh dưỡng từ đất để nuôi cây.
2. Cây mạ non yếu:
-

GIÁO ÁN NGHỀ TRỒNG LÚA TRƯỜNG THCS NGHĨA
PHÚ
Giáo viên :Văn Đình Thanh Năm học 2011 - 2012

II/

Chương II: Một số khâu kĩ thuật trong nghề trồng lúa.
(*) Đặc điểm đất trồng lúa ở địa phương.
*) Đất trồng:
- Khái niệm: đất là lớp ngoài cùng của vỏ traid=s đất tơi xốp có khả năng cung cấp nước, dinh
dưỡng, và điều kiện khác để cây trồng có thể sống và phát triển được.
Đất do đá biến đổi thành gọi là đá mẹ. Các loại đá mẹ khác nhau sinh ra các loại đất khác nhau.
- Thành phần cơ giới của đất:
H: Có mấy loại đất chính?
Có 3 loại đất chính: + Đất cát: gồm cát thô và cát mịn.
+ Đất sét và đất thịt.

- Cải tạo đất phèn:
A/ Biện pháp kĩ thuật làm lúa giống.
Gv nêu như thông tin sgk: Giống là một yếu tố quan trọng quyết định năng suất và phẩm chất gạo.
Mỗi giống lúa thích hợp cho những loại đất khac nhau.
Tiết 21: I/ Chọn lọc giống lúa.
1. Căn cứ để chọn giống lúa:
a) Đặc điểm, tính chất đất trồng lúa ở địa phương.
GIÁO ÁN NGHỀ TRỒNG LÚA TRƯỜNG THCS NGHĨA
PHÚ
Giáo viên :Văn Đình Thanh Năm học 2011 - 2012
- Đất đồi nương: giống lúa chịu hạn tốt.
ví dụ: nếp cẩm…
- Đất đồng chiêm trũng: giống cây cao, chịu úng tốt.
- Đất mặn hay phèn: giống lúa chịu mặn, chịu phèn….
b) Đặc điểm thời tiết khí hận của địa phương:
Mỗi vùng có một điều kiện khí hậu khac nhau nên đã ảnh hưởng đến việc chọn lọc giống lúa và
thời vụ gieo cấy và thình hình sâu bệnh hại lúa. Vì vậy mỗi vùng cần chọn lọc một số giống lúa
thích ứng với điều kiện khí hậu thời tiết nhất định -> tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng và phát
triển tốt, năng suất cao.

c) TRình độ canh tác và thâm canh trồng lúa của nhân dân địa phương:
- Tuỳ trình độ canh tác mà chọn lọc những giống thích hợp để đưa vào sản xuất.
d) Đặc điểm sinh học của từng giống lúa:
2. Kĩ thuật để chọn lọc giống lúa:
H: Muốn có giống lúa thích hợp với đất trồng ở địa phương người ta phải làm gì?
- Muốn có giống lúa thích hợp phải tiến hành trồng thử. ( thực chất là so sánh với các giống lúa
vốn đã trồng từ trước tới nay ở địa phương -> nếu qua trồng thử mà thấy thích hợp với khí hậu và
năng suất cao thì có thể đưa vào sản xuất đại trà).
- Muốn đạt năng suất cao phải có hạt giống tốt.
H: Biện pháp để có hạt giống tốt? => + Phải qua quá trình chọn lọc thường xuyên trên các ruộng
Tiết 9-10:
II/
Yêu cầu điều kiện sống của thời kì sau đẻ nhánh:

Gv thông báo như sgk:
H: Nhiệt độ thích hợp cho thời kì sau đẻ
nhánh là bao nhiêu?

H: ở miền bắc vụ đông xuân thường gặp
rét nên đã ảnh hưởng đến năng suất lúa,
vậy có những biện pháp gì để đảm bảo
điều kiện về nhiệt độ?

H: Nước có vai trò gì đối với sự làm
đòng?

H: Vởy biện pháp đảm bảo mực nư
ớc tốt
nhất? ( Nước nhiều tháo cạn, ít thì tháo
vào)

H: Chất dinh dưỡng có vai trò gì đối với
thời kì làm đòng?

bón nuôi đòng (khoãng 15 ngày trước khi lúa trổ) ->
Làm cho bông lúa to, nhiều gié, nhiều hoa, hạt chắc).
Lưu ý: Bón với tỉ lệ thích hợp: nếu thừa đạm là cho hạt
lép nhiều và dễ bị sâu bệnh phá hại. Nừu thiếu bông
nhỏ, hoa ít, hạt dễ bị lép)
Sau khi lúa trổ không bón phân đạm nửa, nếu thấy lá
vàng cây còi cọc thì mới bón phân.
GIÁO ÁN NGHỀ TRỒNG LÚA TRƯỜNG THCS NGHĨA
PHÚ
Giáo viên :Văn Đình Thanh Năm học 2011 - 2012 E/ CÁC YẾU TỐ HÌNH THÀNH NĂNG SUẤT LÚA VÀ BIỆN PHÁP KĨ THUẬT TÁC
ĐỘNG:
TIẾT 11: I/ Các yếu tố hình thành năng suất lúa:
Năng suất: Số lượng bông x Số hạt x tỉ lệ hạt chắc x trọng lượng hạt.
Các yếu tố hình thành năng suất liên quan mật thiết với nhau. Muốn đạt năng suất cao phải phàt
huy đầy đủ vai trò của từng yếu tố.
Số bông phụ thuộc vào mật độ và sự đẻ nhánh…
Dựa vào sự tương quan của các yếu tố có thể tác động nhiều hay ít vào từng yếu tố để đạt năng
suất cao.
Gv: Để hiểu ró sự tương quan này ta xem xét phân tích từng trườgn hợp cụ thể.
Tiết 12-13:
II/ Quá trình hình thành số bông và biện pháp kỹ thuật tác động.
1. Thời kì quyết định số bông.
- Quá trình này có thời gian nhất định. Nắm được thời kì này sẽ chủ động tác động những biện
pháp canh tác để đạt số bông cao nhất.
- Thời kì đẻ nhánh hữu hiệu: Tát cả các nhánh đều có khả năng cho bông tốt nhất,
+ Đảm bảo đk ngoại : ánh sáng, nhiệt độ thích hợp cho cây lúa để nhánh sớm và để nhánh tập
trung.