Lựa chọn phương pháp đơn giản bảo quản chế phẩm nấm metarhizium để diệt mối
nhà (Cop. Formosanus)
Nguyễn Dương Khuê và CS
Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
Loài mối nhà (Cop. Formosanus) phá hoại rất nghiêm trọng các công trình xây
dựng ở nước ta. Nghiên cứu dùng vi nấm nhằm thay thế thuốc hoá học để diệt mối
không gây ô nhiễm môi trường sống là nhu cầu của thực tế đang đòi hỏi.
Các chủng vi nấm Metarhizium có ký hiệu M1, M2 và M5 đã được tuyển chọn
dùng để tạo chế phẩm diệt mối nhà có hiệu lực cao. Nhưng các chế phẩm này
nhanh chóng suy giảm hiệu lực diệt mối theo thời gian bảo quản.
Vấn đề đặt ra là phải tìm được phương pháp bảo quản chế phẩm vi nấm
Metarhizium để diệt mối nhà (Cop. Formosanus Shiraki) sao cho các đặc điểm
sinh học cơ bản, nhất là tính độc của chúng không bị biến đổi theo thời gian, có
nghĩa là các chế phẩm đó vẫn còn hiệu lực diệt mối nhà.
Chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm phương pháp bảo quản kín hoàn toàn không có
ánh sáng ở nhiệt độ phòng, nhằm kéo dài hiệu lực diệt mối của chế phẩm theo thời
gian trong điều kiện dễ thực hiện và đạt hiệu quả kinh tế.
I.Phương pháp nghiên cứu
1. Nguyên, vật liệu nghiên cứu.
-Các chủng vi nấm Metarhizium (M1, M2, M5) có khả năng diệt mối nhà (Cop.
formosanus Shiraki).
-Loài mối Coptotermes formosanus shiraki do phòng BQLS định tên và cung cấp
cho thử nghiệm. Các cá thể mối đưa vào thử nghiệm khoẻ mạnh bình thường.
2. Phương pháp nghiên cứu.
-Bảo quản thường ở nhiệt độ phòng.
-Bảo quản kín ánh sáng ở nhiệt độ phòng.
-Đếm BTT(Bào Tử Trần) bằng buồng đếm hồng cầu Thomas.
-Phương pháp đánh giá hiệu lực của chế phẩm thông qua tỷ lệ nảy mầm của BTT
theo thời gian bảo quản: 1, 3, 6 và 9 tháng. Theo phương pháp của Ducan được
tính theo công thức:
X = a x b x c

Đồng thời với việc xác định tỷ lệ nảy mầm của chế phẩm, các chế phẩm này được
thử hiệu lực diệt mối theo phương pháp lây nhiễm. Kết quả ở bảng 2 và 3.
Tỷ lệ (%) mối chết sau 7 ngày phun chế phẩm Metarhizium đã bảo quản thường ở
nhiệt độ phòng
Thời gian bảo quản M1 M2 M5
Mới sản xuất 100 100 93.97
1 tháng 100 92.13 83.84
3 tháng 86.63 51.97 67.13
6 tháng 27.34 9.13 24.00
Tỷ lệ (%) mối chết sau 7, 13 ngày phun chế phẩm Metarhizium đã bảo quản kín
ánh sáng ở nhiệt độ phòng.
M1 M2 M5 Thời gianbảo
quản
7ngày 13 ngày

7 ngày 13 ngày

7 ngày

13 ngày

Mới SX 100 100 100
1 tháng 100 100 100
3 tháng 100 100 100
6 tháng 67.8 100 65.1 100 60.2 100
9 tháng Bt 40.0 Bt 49.0 Bt 43.0
Các thí nghiệm trên, với thời gian bảo quản 9 tháng thử hiệu lực với mối sau 20
ngày mối chết 100%, còn các đối chứng không có hiện tượng mối chết.

Nhận xét:Kết quả bảng 2 và 3 cho thấy: chế phẩm vi nấm (3 chủng M.) được bảo