Nuôi cá - lúa vụ 3: Hướng phát triển bền vững
trong nông nghiệp ở Nghệ An
Phong trào nuôi cá - lúa vụ 3 trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện đã và đang đem lại
kết quả rất khả quan, không chỉ tận dụng diện tích ruộng ngập nước để tạo ra
nguồn lợi là sản phẩm thủy sản hàng hóa, làm tăng thêm thu nhập góp phần cải
thiện đời sống nông dân, mà còn làm tăng độ phì nhiêu của đất, giảm chi phí cải
tạo đất và phân bón cho vụ đông xuân tiếp theo. Từ những lợi ích đó, vấn đề đặt ra
là làm thế nào để nuôi cá - lúa vụ 3 trở thành một phong trào phát triển rộng rãi và
bền vững ở những địa phương có diện tích ruộng có thể canh tác và đem lại hiệu
quả kinh tế cao cho bà con nông dân ngoài trồng lúa.

1. Kết quả nuôi cá - lúa vụ 3 trong những năm qua
Trong những năm gần đây, ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, sau khi thâm
canh 2 vụ lúa xuân và hè thu, người dân đã tiếp tục gia cố bờ ruộng đảm bảo đủ
nước để thả cá nuôi vụ 3. Diện tích và sản lượng nuôi cá - lúa vụ 3 toàn tỉnh hàng
năm đều tăng: năm 2009, diện tích nuôi là 4.200ha, sản lượng đạt 3.360 tấn; năm
2010, diện tích nuôi là 4.500ha, sản lượng đạt 3.600 tấn. Phong trào đã phát triển
mạnh mẽ tại nhiều huyện như Thanh Chương (700ha), Đô Lương (447 ha), Diễn
Châu (849ha), Nam Đàn (308ha), Yên Thành (192ha)…
Năm 2011, do tình hình thời tiết đầu năm rét đậm kéo dài nên công tác thu
hoạch lúa hè thu muộn hơn khoảng 15-20 ngày, vì vậy việc triển khai nuôi cá -
lúa vụ 3 chậm hơn so với lịch mùa vụ đã được ban hành, đến nay diện tích thả
nuôi trên toàn tỉnh ước đạt 5.000ha, sản lượng dự kiến đạt 4.000 tấn.
Tuy nhiên, việc phát triển nuôi cá - lúa vụ 3 chưa tương xứng với tiềm năng
diện tích mặt nước sẵn có do việc quy hoạch ruộng đồng còn nhỏ lẻ, manh mún;
cơ sở hạ tầng (bờ bao, cống, mương cấp, thoát nước…) chưa được đầu tư; vấn đề
chăm sóc, quản lý trong quá trình nuôi của bà con chưa thực sự được chú trọng.
Do đó, việc mở rộng và phát triển diện tích nuôi cá - lúa vụ 3 tại một số địa
phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
2. Định hướng và kế hoạch phát triển
2.1. Diện tích, sản lượng

hoạch lúa hè thu nên cần chú ý đảm bảo an toàn né tránh lũ vì đây là mùa mưa.
2.3. Kích cỡ và cơ cấu giống thả
Nuôi cá trên ruộng lúa chủ yếu tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có trong
ruộng lúa. Do đó cần chọn loài cá nuôi là những loài cá ăn tạp nghiêng về thực
vật và mùn bã hữu cơ, cá phải lớn nhanh và phù hợp với thị trường tiêu thụ như:
rô phi, chép, trắm cỏ, mè, trôi… Mật độ thả từ 40-60 con/sào (500m
2
), kích cỡ
giống thả nên lớn từ 100-150g/con. Khi nuôi nên kết hợp nhiều loài cá khác nhau
và cũng cần phải có tỷ lệ phù hợp. Bảng 2: Kích cỡ và cơ cấu đàn cá thả nuôi

TT Loài cá Tỷ lệ ghép (%) Cỡ cá (con/kg)
1 Chép 45 - 50 10 - 15
2 Trắm cỏ 10 - 20 5 - 10
3 Trôi 8 - 10 10 - 15
4 Mè trắng 10 - 15 10 - 15
5 Mè hoa 3 - 5 5 - 10

3. Một số giải pháp cụ thể
Nuôi cá - lúa vụ 3 là một hướng phát triển góp phần đổi mới cơ cấu sản xuất
trong nông nghiệp nhằm tăng thu nhập cho bà con nông dân, vì vậy để tạo điều
kiện cho phong trào nuôi cá - lúa vụ 3 phát triển cần thực hiện một số giải pháp
sau:
3.1. Về công tác thủy lợi
- Tiếp tục dồn điền đổi thửa để tạo thành những thửa ruộng lớn, thuận lợi
cho việc đầu tư xây dựng công trình nuôi cũng như trong công tác quản lý và
chăm sóc.

truyền phổ biến khoa học kỹ thuật để việc nuôi cá vụ 3 sẽ phát triển thành một
nghề có thu nhập cao và ổn định./.