THẤT BẠI CỦA THỊ TRƯỜNG
VÀ VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ
•
Thị trường và phân bổ nguồn lực hiệu quả
•
Thất bại thị trường
•
Nguồn gốc các thất bại của thị trường
•
Sự can thiệp của chính phủ
THỊ TRƯỜNG VÀ PHÂN BỔ
NGUỒN LỰC HIỆU QUẢ
P
Q
D=MSB
S=MSC
E
Q
E
•
Thị trường phân bổ nguồn
lực hiệu quả tại E
MSB=MSC.
•
Thị trường cạnh tranh
hoàn hảo là phân bổ nguồn
lực hiệu quả
P
E
NGUỒN GỐC CÁC THẤT BẠI
CỦA THỊ TRƯỜNG

Q
E:
Mức sản lượng tối ưu
của xã hội
Q
A
: mức sản lượng tối ưu
của cá nhân
•
Q
A
- Q
E
= mức sản lượng mà xã
hội phải chịu thêm chi phí
* MSC = MPC + MEC
*Phần mất không của xã hội
là diện tích EFA
Q
P
MPC
MSC
D=MSB
Q
A
Q
E
P
m
Phần mất không

hội phải chịu do
ngoại ứng âm
P
1
q
1
Q
1
MSC
MSC
I
Khi có ngoại ứng âm
MSC = MPC + MEC
Sản lượng của hãng
Sản lượng của ngành
Giaù
MEC
MEC
I
q*
P*
Q*
Sản lượng
cạnh tranh
của ngành là
Q
1
trong khi
sản lượng hiệu
quả là Q

•
Cấp giấy phép xả chất
thải có thể chuyển
nhượng được
Q
P
S=MPC
S’=MSC
D=MSB
Q
A
Q
E
P
m
P
0
E
F
A
Thuế
C
0
TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ

Tăng giá thép và giảm sản lượng xuống đến mức
hiệu quả

Giảm nhưng không xóa bỏ ô nhiễm do sản thép
gây ra


Tăng chi phí sản xuất và giá nhập ngành

Thu lệ phí ô nhiễm: phí đánh vào mỗi đơn vị
thải
NGOẠI ỨNG DƯƠNG
•
Do lợi ích của xã hội ít hơn
lợi ích của cá nhân
Ví dụ:
Q
E
: mức sản lượng tối ưu
của xã hội
Q
A
: mức sản lượng tối ưu
của cá nhân
•
Q
E
– Q
A
= mức sản lượng bị
mất đi
•
Phần mất không của xã hội
là diện tích EFA
Q
P

hơn lợi ích biên D
q*
P*
Một chủ nhà đầu tư vào sửa nhà
do lợi ích riªng của mình. M
q*l¹i lín h¬n . MEBd c xu ng ố ố
vì l ng s a ch a nh ượ ử ữ ỏ đem l i ạ
l i ích c n ợ ậ biên lớn, còn lượng
sửa chữa lớn
mang lại lợi ích cận biên nhỏ
TÍNH KHÔNG HIỆU QUẢ CỦA
NGOẠI ỨNG DƯƠNG

Chủ ngôi nhà không thu được tất cả lợi ích của
việc đầu tư vào sửa chữa và trang trí nhà của
mình.

Giá P
1
là quá cao không khuyến khích họ đầu tư
đến mức xã hội mong muốn.

Họ cần mức giá thấp hơn là P*
*Trợ cấp toàn bộ ( ví dụ:
chương trình tiêm chủng mở
rộng)
* Trợ cấp cho các cá nhân
thực hiện hoạt động
MSB = MPB
Q

là hàng hóa công cộng
Một số cạnh tranh và không loại trừ: giáo dục, công viên
Một số không cạnh tranh và loại trừ: kênh truyền hình
CUNG CẤP HIỆU QUẢ HÀNG HÓA
CÔNG CỘNG
D
1
D
2
D
Khi hàng hóa là không cạnh tranh,
lợi ích cận biên xã hội của việc tiêu dùng
(D) được xác định bằng việc cộng theo chiều
thẳng đứng các đường cầu cá bhân đối với hàng hóa
Sản lượng
0
Lợi ích($)
1 2 3 4 5 6 7 8 109
$4,00
$5,50
$7,00
Chi phí biên
$1,50
Sản lượng hiệu quả xảy ra tại MC = MB
với Q = 2, MB = $1,5 + $4,0 = $5,5ø
VẤN ĐỀ ĂN THEO- Người tiêu dùng hay
người sản xuất không trả tiền cho tiêu dùng hàng hóa
công cộng

* Ví dụ: chương trình tiêm chủng mở rộng trong cộng

1
E
MR=MPB
D=MSB
DWL
MC
E
ĐỘC QUYỀN TỰ NHIÊN

Có một số đặc điểm của độc quyền bán thông thường như:
có một hãng duy nhất, đường cầu dốc xuống, đường doanh
thu cận biên cũng dốc xuống và có độ dốc gấp đôi độ dốc
của đường cầu, hàng rào ngăn cản gia nhập rất cao.

Có đặc điểm riêng biệt: đường ATC luôn dốc xuống,
đường MC cũng luôn dốc xuống và nằm dưới ATC.
ATC
MC
CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ

Phần mất
không do độc
quyền tự nhiên
là AEF

Điều tiết bằng
giá

Điều tiết bằng
sản lượng

O
Độc quyền hòa vốn

Mục tiêu hiệu quả sản xuất: chi phí
trung bình tối thiểu
Không có mức sản lượng nào mà giá có
thể bù đắp ATC
Chính phủ phải bù lỗ
ĐIỀU TIẾT BẰNG SẢN LƯỢNG

Chính phủ đàm phán với nhà độc quyền để xác định một
mức sản lượng tối thiểu. Q
B

Giá được xác định dựa vào đường cầu của thị trường. P
B

Phần mất không giảm, chỉ là diện tích A’F’E.