Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
284
NGHIÊN CỨU LỜI CHÀO CỦA NGƯỜI VIỆT
VÀ SO SÁNH VỚI LỜI CHÀO CỦA NGƯỜI PHÁP
A STUDY ON VIETNAMESE GREETINGS
AND COMPARED TO FRENCH GREETINGS

SVTH: LƢƠNG NGỌC HOÀN
Lớp: 05CNP03, Trường Đại học Ngoại ngữ
GVHD: LÊ VIẾT DŨNG
Khoa Tiếng Pháp, Trường Đại học Ngoại ngữ

TÓM TẮT:
Văn hóa chào hỏi là một lĩnh vực quan trọng trong đời sống văn hóa của mỗi dân tộc. Đặc biệt
đối với ngườiViệt thì nó còn đóng vai trò đánh giá con người. Chính vì vậy mà người Việt có
rất nhiều cách chào hỏi khác nhau. Bài báo cáo nghiên cứu cách chào hỏi của người Việt, và
so sánh với cách chào hỏi của người Pháp.
SUMMARY:
Greeting culture is one of the most important aspects in cultural life of each nation. Especially,
to the Vietnemese it plays an important role in evaluating human manners. Therefore, there
are many different ways of greeting together in our country. Hence,this research aims at the
study of Vietnamese greetings compared to French ones.

1. Lý do chọn đề tài.
Ngƣời Việt ta từ xa xƣa đã nói: « Lời chào cao hơn mâm cỗ », đây là một câu nói
thấm đẫm văn hóa Việt và nó đã đƣợc lƣu truyền đến tận nay.Câu nói hàm ý mâm cỗ là thứ
quan trọng, nhƣng đối với ngƣời Việt lời chào hỏi còn quan trọng hơn. Lời chào hỏi rất quan
trọng, rất tình nghĩa, còn quý hơn cả việc mời nhau đến ăn uống tiệc tùng. Dù là mâm cao cỗ
đầy nhƣng nếu thiếu đi một lời chào thì mâm cỗ đó cũng không còn giá trị nữa. Điều này cho
thấy văn hóa chào hỏi đã trở thành một thứ văn hóa không thể thiếu của ngƣời Việt.
Văn hóa chào hỏi là một thứ văn hóa mà qua đó ta có thể đánh giá đƣợc trình độ dân

Trong giao tiếp không đối xứng giữa ngƣời trên và ngƣời dƣới thì thƣờng ngƣời dƣới
là ngƣời đƣa ra lời chào trƣớc Ngƣời dƣới đƣa ra lời chào với ngƣời trên thể hiện sự kính
trọng đối với ngƣời trên. Ngƣời Việt cho rằng nếu ngƣời dƣới gặp ngƣời trên mà không chào
là ngƣời thiếu lễ độ, thiếu sự dạy dỗ chỉ bảo của gia đình.
Trong trƣờng hợp này, ngƣời Việt thƣờng chào theo cách sau:
Đại từ nhân xƣng chỉ ngƣời nói + CHÀO + Đại từ nhân xƣng chỉ ngƣời nghe
Ex: Em chào chị.
Cháu chào bác.
Đôi khi trong cách chào này ngƣời Việt thƣờng thêm phụ từ “ạ” để thể hiện rõ hơn sự
kính trọng, sự lễ phép của ngƣời nói với ngƣời nghe.
Ngoài ra để chào ngƣời trên, ngƣời Việt còn có cách chào đơn giản hơn nhƣng vẫn giữ
nguyên sự kính trọng của ngƣời nói với ngƣời nghe:
Đại từ nhân xƣng chỉ ngƣời nói + Ạ
Ex: Bác ạ.
Ông ạ.
Cách chào này thƣờng đƣợc dùng thể hiện sự thân mật hơn cách chào trên. Đi kèm với
cách chào này thƣờng ngƣời chào sẽ cúi đầu.
3.1.2. Lời chào giữa những người ngang bằng nhau.
Giữa những ngƣời ngang bằng nhau về tuổi tác, về địa vị xã hội, lời chào có phần đơn
giản hơn so với lời chào của ngƣời bề dƣới với ngƣời bề trên. Nhƣng không vì thế mà lời chào
giữa những ngƣời ngang bằng nhau kém phần lịch sự hơn. Để chào những ngƣời ngang bằng
với mình, ngƣời Việt thƣờng dùng lời chào theo cách:
đại từ nhân xƣng chỉ ngƣời đối diện
CHÀO + nghề nghiệp, chức vụ của ngƣời đối diện
tên ngƣời đối diện
Ex: Chào anh.
Chào bác sĩ.
Chào Hƣơng.
3.1.3. Lời chào của người trên với người dưới.
Nhƣ đã nói ở trên, ngƣời Việt rất coi trọng thứ bậc trong xã hội. Khi gặp nhau thì

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, chúng ta ngày càng ít gặp hơn những lời chào,
những lời hỏi thăm, thậm chí cả những nụ cƣời thay cho lời thăm hỏi cũng không còn thấy
nhiều nữa. Thanh thiếu nhi, nhi đồng ra đƣờng gặp ngƣời lớn rõ ràng là quen biết, đáng tuổi
cha mẹ mình mà không chào hỏi gì cả. Điều này phải nói trách nhiệm của các bậc phụ huynh.
Trong cuộc sống bộn bề bao lo toan, các bậc phụ huynh đôi khi lãng quên, không nhắc nhở
con em mình cách chào hỏi. Trong 1 diễn đàn về gia đình, một ngƣời mẹ bày tỏ thái độ đối với
lãng quên nhiệm vụ chào hỏi của các em học sinh. Chị viết: “Những lần đƣa đón con ở cổng
trƣờng, tôi thấy rất ít học sinh biết chào hỏi khi gặp bố mẹ. Điều này lại đƣợc các bậc phụ
huynh cho là bình thƣờng, mà không hề nhắc nhở, dạy bảo con em mình. Dần dần, trẻ sẽ có
thói quen không chào những ngƣời lớn khác.
Ông bà ta đã từng dạy : “ Tiên học lễ , hậu học văn “ , “ Lời chào cao hơn mâm cỗ “. Tiếc thay
, khá nhiều phụ huynh đã không để ý đến điều tƣởng nhƣ rất đổi bình thƣờng ấy”.
Những tƣởng chỉ có những em nhỏ mới lãng quên nhiệm vụ chào hỏi với ngƣời lớn,
ngay cả những ngƣời lớn khi ra đƣờng hay vào công sở cũng quên mất nhiệm vụ chào hỏi
những ngƣời lớn tuổi hơn mình. Có không ít chị em đến cơ quan bƣớc qua cổng ra vào mắt
nhìn thẳng, mặt lạnh lùng, không lạnh lùng thì ríu rít nói chuyện mà không thèm để ý đến ông
thƣờng trực tóc bạc trắng đang ngồi ở phòng thƣờng trực. Thiết nghĩ nếu các chị đứng lại dù
chỉ một phút để chào ông thƣờng trực thì đâu có mất mát gì đâu mà ngƣợc lại còn đƣợc tôn
trọng của ông và những ngƣời xung quanh nữa. Dân gian ta có câu: kính già già để tuổi cho
mà.
Ngoài ra có nhiều trƣờng hợp chào theo kiểu chào lấy lệ. Lời chào cộc lốc cợt nhả,
thiếu nghiêm túc: Hê lô đại ca, chào ngƣời đẹp, chào em cô gái Lam Hồng. Điều này không
nên chút nào. Vì lời chào thì phải thật lòng, tự nguyện, xuất phát từ đạo lý, từ sự kính trọng
đối với ngƣời đối diện. Khi chào nên đi kèm theo nét mặt tƣơi vui, nụ cƣời niềm nở.
Nhiều ngƣời trẻ có cái nhìn thiếu đúng đắn với lời chào của dân tộc mình. Trong blog
của mình, một ngƣời Việt trẻ có viết: “lời chào trong tiếng Việt nó rất phong phú và linh hoạt,
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
287
nhiều khi thay cho câu chào thì ngƣời ta lại dùng một câu hỏi, hỏi mà không cần có câu trả lời
đúng vào cái nội dung cần hỏi, tỉ nhƣ "Bác đi đâu đấy?", hoặc là "Bác ăn cơm chƣa?", chẳng

những câu hỏi ngắn gọn kèm theo lời chào: chào hỏi.
Trong tiếng Việt, khi đã thân thiết ngƣời Việt mới chào bằng cách hỏi. Lời chào thông
thƣờng chỉ mang tính chất xã giao thông thƣờng. Hỏi mới chính thức biểu thị sự quan tâm, làm
tăng thêm tình thân mật, gần gũi. Đối với ngƣời Pháp, ngay từ lần gặp đầu tiên, đã đƣa ra lời
chào: “bonjour, comment allez-vous?”
Không giống nhƣ ngƣời Việt Nam, thƣờng hỏi nhau: bác đi dâu đấy? Bác ăn cơm
chƣa? Ngƣời Pháp thƣờng hỏi thăm sức khỏe của nhau, những tin tức mới (ngƣời lâu ngày
gặp lại nhau)
Ngƣời Pháp dùng tiếng Pháp trang trọng (français plus formel) với một ngƣời chƣa
quen biết, hoặc ít quen biết, nhiều tuổi hoặc trong công việc. Ngôi nhân xƣng : Vous (ông, bà,
ngài) để bày tỏ sự kính trọng.
Comment allez-vous?
Vous allez bien?
Ngôi nhân xƣng: Tu (bạn, em, anh…) đƣợc dùng trong trƣờng hợp bạn bè thân mật,
trong gia đình, hoặc giữa đồng nghiệp (français plus familier):
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
288
Comment vas-tu?
Comment ça va?
Tout va bien?
Ça va?
Salut, quoi de neuf?
“Bonne journée” (chúc bạn một ngày tốt lành) đƣợc ngƣời Pháp sử dụng sau khi kết
thúc cuộc đối thoại. Ngƣợc lại ngƣời Việt không có cách chào hỏi này.
Cách chào hỏi của ngƣời Việt và ngƣời Pháp có nhiều điểm giống nhau và khác nhau.
Nhƣng tất cả đều biểu thị sự tôn trọng đối với ngƣời đối diện trong giao tiếp. Nếu hiểu đƣợc
những nét văn hóa truyền thống của mỗi đất nƣớc sẽ có một cách hiểu rõ ràng hơn, sâu sắc
hơn văn hóa chào hỏi của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Những tình huống hiểu lầm sẽ ít xảy ra
hơn.