Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
Tuần 25 Kí duyệt 24/2/10
Tiết 1
ƠN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH
I/ MỤC ĐÍCH- YÊU CẦU:
Giúp học sinh:
• Ơn lại một cách vững chắc thao tác lập luận phân tích:cả về lí thuyết lẫn thực hành nhằm áp
dụng phân tích những tác phẩm cụ thể mới trong chương trình.
• Vận dụng những hiểu biết về lí thuyết và kĩ năng để thực hành tốt những u cầu cụ thể mà
giáo viên đưa ra.
• Tạo ra những đoạn văn đúng u cầu có sử dụng thao tác lập luận phân tích.
II/ BÀI HỌC:
Hoạt động của GV và HS: Nội dung cần đạt:
-u cầu học sinh nhắc lại lí thuyết
về thao tác lập luận phân tích?
-Tìm ví dụ về thao tác lập luận phân
tích?
-u cầu học sinh làm việc cá nhân.
Đọc kĩ hai câu thơ và viết một đoạn
văn phân tích 2 câu thơ đó?
->u cầu 3 học sinh lên bảng trình
bày phần bài làm của mình ->Học
sinh dưới lớp chú ý nhận xét và chỉ ra
điểm diễn đạt đã được hay chưa được
của học sinh ->GV nhận xét và chỉnh
sửa nếu cần.
-GV đọc một vài đoạn văn mẫu có sử
dụng thao tac lập luận phân tích và
hướng dẫn cách làm cho học sinh
-u cầu học sinh nêu cảm nhận về
hai câu thơ?

bay đi, mây trơi đi: “gió… mây”, câu thơ ngắt nhịp 4/3 kết hợp với
lối điệp vòng “mây… mây”, “gió… gió” đã chia lìa những thứ vốn
khơng bao giờ xa cách.
Dòng nước lững lờ trơi chầm chậm cũng mang nét buồn thiu
như tâm trạng con người; Hoa bắp 2 bên sơng khẽ lay trước làn gió
nhẹ cũng gợi lên một nỗi buồn hiu hắt. Trong câu thơ này lạ nhất là
chữ “lay”. Vốn là một động từ chỉ hoạt động, chữ “lay” khơng sử
dụng để nói lên niềm vui hay nỗi buồn nhưng trong hồn cảnh này
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
nó lại buồn hiu hắt.
Ở 2 câu thơ này, nỗi buồn đã bao phủ khắp bầu trời, mặt đất,
dòng sơng, từ gió mây, dòng nước tới hoa bắp bên sơng. Và đằng
sau cảnh vật ấy là tâm trạng của một con người mang nặng nỗi
buồn xa cách của một mối tình vơ vọng đơn phương.
Củng cố:
Dặn dò:
-Học sinh nắm một cách vững chắc thao tác lập luận phân tích.
-Rèn luyện kĩ năng diễn đạt,kĩ năng lập luận,phân tích.
-Rèn luyện kĩ năng thao tác bằng cách viết đoạn văn phân tích
những ý cụ thể trong các bài thơ mới học hoặc những câu danh
ngơn trên lịch.
Tuần 25 Kí duyệt 24/2/10
Tiết 2
ƠN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
I/ MỤC ĐÍCH- YÊU CẦU:
Giúp học sinh:
• Ơn lại một cách vững chắc thao tác lập luận so sánh:cả về lí thuyết lẫn thực hành nhằm áp
dụng tìm hiểu những tác phẩm cụ thể mới trong chương trình.
• Vận dụng những hiểu biết về lí thuyết và kĩ năng để thực hành tốt những u cầu cụ thể mà

Phan Bội Châu từng quan niệm :Sinh ra lµm th©n nam nhi, ph¶i
lµm ®ưỵc nh÷ng viƯc lín lao k× l¹, träng ®¹i cho ®êi.
C¸c bËc tiỊn nh©n trưíc như: Ngun Tr·i, Ph¹m Ngò L·o,
Ngun C«ng Trø ®· tõng nãi nhiỊu vỊ chÝ lµm trai
H¸ ®Ĩ cµn kh«n tù chun dêi
Lêi nh¾c nhë: lµm trai ph¶i xoay trêi chun ®Êt, ph¶i chđ ®éng,
kh«ng nªn tr«ng chê. (lÏ nµo cc sèng mn ®Õn ®©u th× ®Õn,
m×nh lµ kỴ ®øng ngoµi v« can).
Trõ ®éc, trõ tham, trõ b¹o ngỵc
Cã nh©n, cã chÝ, cã anh hïng
(Ngun Tr·i- B¶o kÝnh c¶nh giíi sè 5)
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
-GV đọc một vài đoạn văn mẫu có sử
dụng thao tac lập luận phân tích và
hướng dẫn cách làm cho học sinh
-u cầu học sinh nêu cảm nhận về
câu nói?
->Viết đoạn văn ? ->Trình bày->học
sinh nhận xét và rút kinh nghiệm.
C«ng danh nam tư cßn vư¬ng nỵ
Lng thĐn tai nghe chun Vò HÇu
(Ph¹m Ngò l·o- Tá lßng)
Lµm trai sèng ë trong trêi ®Êt
Ph¶i cã danh g× víi nói s«ng
(Ngun C«ng Trø- ChÝ lµm trai)
ChÝ lµm trai mµ c¸c bËc tiỊn nh©n nh¾c ®Õn g¾n víi lÝ tëng phong
kiÕn, g¾n víi nh©n nghÜa, chÝ khÝ, víi c«ng danh sù nghiƯp.
ChÝ lµm trai theo quan niƯm míi mỴ cđa cơ Phan:
Ph¶i xoay trêi chun ®Êt, ph¶i chđ ®éng, ph¶i lµm nh÷ng viƯc phi

phân tích đề?
A/Đề:
Phân tích vẻ đẹp của nhân vật trữ tình trong bài thơ
“Xuấtdương lưu biệt” của Phan Bội Châu.
B/Phân tích đề:
• Nội dung đề: Vẻ đẹp lãng mạn,hào hùng của nhân vật trữ
tình trong bài thơ.
• Thao tác lập luận :Phân tích,so sánh.
• Phạm vi tư liệu:tác phẩm “Xuất dương lưu biệt”.
C/Lập dàn ý:
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
-Cần dẫn dắt để giới thiệu đề như thế
nào?
+Về văn chương của Phan Bội Châu?
+Nội dung chính của bài thơ Xuất
dương lưu biệt?
-Hình tượng nhân vật trữ tình trong
bài thơ là ai?
-Vẻ đẹp của nhân vật trữ tình được
khắc họa như thế nào?
-Tác giả quan niệm về kẻ nam nhi
như thế nào? Nhận xét của em trước
quan niệm ấy? (trong mối quan hệ với
các tác giả trước đó)
Trõ ®éc, trõ tham, trõ b¹o ngưỵc
Cã nh©n, cã chÝ, cã anh hïng
(Ngun Tr·i- B¶o kÝnh c¶nh
giíi sè 5)
C«ng danh nam tư cßn vư¬ng nỵ

trong những tác phẩm tiêu biểu.
-Vẻ đẹp của bài thơ là vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình-tác
giả.
2.Thân bài:
-Quan niệm về lí tưởng nam nhi:
Lµm trai ph¶i l¹ ë trªn ®êi
Sinh ra lµm th©n nam nhi, ph¶i lµm ®ỵc nh÷ng viƯc lín lao k× l¹,
träng ®¹i cho ®êi.
C¸c bËc tiỊn nh©n trưíc như: Ngun Tr·i, Ph¹m Ngò L·o, Ngun
C«ng Trø ®· tõng nãi nhiỊu vỊ chÝ lµm trai
H¸ ®Ĩ cµn kh«n tù chun dêi
Lêi nh¾c nhë: lµm trai ph¶i xoay trêi chun ®Êt, ph¶i chđ ®éng,
kh«ng nªn tr«ng chê. (lÏ nµo cc sèng mn ®Õn ®©u th× ®Õn, m×nh
lµ kỴ ®øng ngoµi v« can.
ChÝ lµm trai mµ c¸c bËc tiỊn nh©n nh¾c ®Õn g¾n víi lÝ tëng phong
kiÕn, g¾n víi nh©n nghÜa, chÝ khÝ, víi c«ng danh sù nghiƯp.
-ChÝ lµm trai theo quan niƯm míi mỴ cđa cơ Phan:
Ph¶i xoay trêi chun ®Êt, ph¶i chđ ®éng, ph¶i lµm nh÷ng viƯc phi
thêng, ph¶i g¾n liỊn víi sù nghiƯp cøu níc. ý tëng lín lao, míi mỴ
nµy ®· gióp Phan Béi Ch©u thĨ hiƯn c¸i t«i ®Çy tr¸ch nhiƯm cđa
m×nh, trong nh÷ng c©u th¬ tiÕp theo.
- Trong kho¶ng tr¨m n¨m cÇn cã tí
Kh¼ng ®Þnh ®Çy tù hµo, ®Çy tr¸ch nhiƯm: dµnh trän cc ®êi m×nh
cho sù nghiƯp cøu nưíc.
Tù nhËn g¸nh v¸c viƯc giang s¬n mét c¸ch tù gi¸c,
Nãi b»ng c¶ t©m hut, b»ng tÊm lßng sơc s«i cđa m×nh. Ph¸ vì tÝnh
quy ph¹m cđa v¨n häc trung ®¹i
(TÝnh phi ng·).
->nghệ tht tuyªn trun chØ ®¹t ®ưỵc hiƯu qu¶, khi t¸c phÈm ®-
ưỵc viÕt b»ng c¶ tÊm lßng, t©m hut, niỊm tin ch©n thËt!

xét và rút ra kinh nghiệm cho bản
thân.
-Viết kết bài:
Dựa vào phần mở bài đã viết và
sườn dàn ý mỗi học sinh tự viết
phần kết bài->GV gọi một vài học
sinh đọc cho lớp tham khảo
->cả lớp đóng góp ý kiến.
-Tương tự học sinh tự cá nhân viết 2
đoạn văn và cả lớp cùng nhận xét
đánh giá->ø rút kinh nghiệm.
-Học sinh hoàn thành bài làm vào
vở->GV nhận xét,đánh giá một
nhóm hoc.ï
-Kh¸t väng hµnh ®éng, tư thÕ cđa nh©n vËt tr÷ t×nh ®ưỵc thĨ hiƯn
qua c¸c tõ chØ kh«ng gian: “Trưêng phong ®«ng h¶I,Thiªn trïng
b¹ch l·ng” võa k× vÜ, võa réng lín g©y Ên tưỵng s©u s¾c vỊ con ngêi
cđa vò trơ. (Con ngêi trong th¬ xưa chưa ph¶i lµ con ngưêi c¸
nh©n, c¸ thĨ mµ lµ con ngưêi vò trơ)
H×nh ¶nh mang tÝnh vò trơ Êy cã t¸c dơng t« ®Ëm phÈm chÊt cđa
nh©n vËt tr÷ t×nh, ®ã lµ kh¸t väng lµ t thÕ h¨m hë lªn ®ưêng cøu n-
ưíc.
-Giäng ®iƯu th¬ ®Çy t©m hut, kh¼ng ®Þnh, t¹o nªn søc l«i cn
m¹nh mÏ:
Hai c©u ®Çu ý th¬ më ra cã tÝnh chÊt m¹nh mÏ (hưíng ngo¹i).
Nh÷ng c©u tiÕp: kh¼ng ®Þnh ý thøc tr¸ch nhiƯm c¸ nh©n mét c¸ch
tù tin, giäng th¬ l¾ng xng khi nh×n vµo thùc tr¹ng ®Êt níc.
Hai c©u ci: tø th¬ l¹i trµo lªn m¹nh mÏ, h¨m hë, víi kh¸t väng lªn
®êng.
Nh©n vËt tr÷ t×nh ®ỵc thĨ hiƯn râ qua giäng ®iƯu bµi th¬:®ã lµ con

cũng như nghệ thuật của bài thơ Hầu trời của Tản Đà.
• Hiểu một cách sâu sắc và làm sáng tỏ cái tơi trữ tình đầy tài hoa,sáng tạo của Tản Đà trong
bài thơ.
• Rèn luyện kĩ năng diễn đạt cũng như lập luận trong văn nghị luận để làm tốt các đề bài cụ
thể.
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
II/ BÀI HỌC:
Hoạt động của GV và HS: Nội dung cần đạt:
-Học sinh nhắc lại nội dung chính của
bài thơ hầu trời?
-Học sinh đọc kó đề bài và phân tích
đề:
+Nội dung đề yêu cầu?
+Thao tác lập luận chính?
+Phạm vi tư liệu?
-Học sinh thảo luận nhóm:tiến hành
tìm luận điểm,luận cứ và sắp xếp
theo một trình tự logic của một dàn
bài hoàn chỉnh?
-Phần mở bài cần giới thiệu nội
dung gì?
-Khai triển những ý gì trong phần
thân bài?
+Cái tơi ngơng của Tản Đà biểu hiện
như thế nào khi tác giả giới thiệu bối
cảnh đọc thơ cho trời nghe?
+Thái độ của tác giả khi đọc thơ cho
trời nghe như thế nào?
.Quan niệm về tài năng văn chương?

+Trêi khen: “trêi nghe, trêi còng lÊy lµm hay”. Trêi t¸n thưëng
“Trêi nghe trêi còng bËt bn cưêi”. Trêi kh¼ng ®Þnh c¸i tµi cđa ng-
êi ®äc th¬:
Trêi l¹i phª cho v¨n thËt tut
V¨n trÇn nh thÕ ch¾c cã Ýt
+Tâm:Nở d¹: më mang nhËn thøc ®ưỵc nhiỊu c¸i hay.
+CơLÌ lưìi: v¨n hay lµm ngưêi nghe ®Õn bÊt ngê! “Chau ®«i
mµy” v¨n hay lµm ngêi nghe ph¶i suy nghÜ tưëng tưỵng. “L¾ng tai
®øng” ®øng ng©y ra ®Ĩ nghe. T¸c gi¶ viÕt tiÕp hai c©u th¬:
“Ch tiªn ao íc tranh nhau dỈn
Anh g¸nh lªn ®©y b¸n chỵ trêi”
Nh÷ng ph¶n øng vỊ mỈt t©m lÝ cđa trêi vµ c¸c vÞ ch tiªn ®an xen vµo
nhau lµm cho c¶nh ®äc th¬ diƠn ra thËt s«i nỉi, hµo høng, linh
ho¹t
Ngêi ®äc th¬ hay mµ t©m lÝ ngêi nghe th¬ còng thÊy hay! khiÕn ng-
êi ®äc bµi th¬ nµy còng nh bÞ cn hót vµo c©u chun ®äc th¬ Êy,
còng c¶m thÊy “®¾c ý” “síng l¹ lïng”!
-Cái “ngơng” biểu hiện qua Th¸i ®é cđa t¸c gi¶ khi ®äc th¬ hÇu trêi
+ThĨ hiƯn quan niƯm vỊ tµi n¨ng (tµi th¬)
Nhµ th¬ nãi ®ỵc nhiỊu tµi n¨ng cđa m×nh mét c¸ch tù nhiªn, qua c©u
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
.Ý thức cá nhân?
+Quan niệm về nghề văn?
+ Kh¸t väng ý thøc s¸ng t¹o, trong
nghỊ v¨n?
BÊt tri tam b¸ch d niªn hËu
Thiªn H¹ hµ nh©n khÊp Tè Như
(Ngun Du - §äc TiĨu
Thanh kÝ)

V¨n ch¬ng lµ mét nghỊ, nghỊ kiÕm sèng. Cã kỴ b¸n, ngưêi mua, cã
chun thuª, mưỵn; ®¾t rỴ vèn, l·i Qu¶ lµ bao nhiªu chun
hµnh nghỊ v¨n chư¬ng! mét quan niƯm míi mỴ lóc bÊy giê.
+Nhê trêi v¨n con cßn b¸n ®ưỵc
+ Anh g¸nh lªn ®©y b¸n chỵ trêi
+ Vèn liÕng cßn mét bơng v¨n ®ã
+ GiÊy ngưêi, mùc ngưêi, thuª ngưêi in
Mín cưa hµng ngêi b¸n phưêng phè
V¨n chư¬ng h¹ giíi rỴ như bÌo
KiÕm ®ưỵc ®ång l·i thùc lµ khã
-Kh¸t väng ý thøc s¸ng t¹o, trong nghỊ v¨n:
Ngưêi viÕt v¨n ph¶i cã nhËn thøc phong phó, ph¶i viÕt ®ưỵc nhiỊu
thĨ lo¹i: th¬, trun, v¨n, triÕt lÝ, dÞch tht (®a d¹ng vỊ thĨ lo¹i).
-TÊu tr×nh víi trêi vỊ ngn gèc cđa m×nh:
Con tªn Kh¾c HiÕu hä lµ Ngun
Quª ë ¸ Ch©u vỊ ®Þa cÇu
S«ng §µ nói T¶n níc Nam ViƯt
So víi c¸c danh sÜ kh¸c:
T¶n §µ giíi thiƯu vỊ m×nh, víi nÐt riªng:
+T¸ch tªn, hä.
+Nãi râ quª qu¸n, ch©u lơc, hµnh tinh.
Nãi râ ®Ĩ trêi hiĨu Ngun Kh¾c HiÕu (ý c¸i t«i c¸ nh©n) vµ thĨ
hiƯn lßng tù t«n , tù hµo vỊ d©n téc m×nh “s«ng §µ nói T¶n níc
Nam ViƯt”
TiĨu kÕt:
C¸i t«i c¸ nh©n biĨu hiƯn trong bµi th¬:
+Hư cÊu chun hÇu trêi ®Ĩ gi·i bµy c¶m xóc c¸ phãng kho¸ng cđa
con ngêi c¸ nh©n.
+Nhµ th¬ nãi ®ỵc nhiỊu vỊ tµi n¨ng cđa m×nh.
+ThĨ hiƯn quan niƯm vỊ nghỊ v¨n

th©n mËt. (Chư tiªn gäi nhµ th¬ b»ng anh!)
+Ngưêi trêi biĨu hiƯn c¶m xóc như con ngưêi: lÌ lưìi, chau ®«i
mµy, l¾ng tai ®øng, vç tay, bËt bn cưêi, tranh nhau dỈn
*C¸ch dïng tõ cã nhiỊu thó vÞ:
Tõ dïng n«m na như v¨n nãi, phï hỵp víi sù hư cÊu cđa nhµ th¬.
“V¨n dµi h¬i tèt ran cung m©y” “v¨n ®· giµu thay, l¹i l¾m lêi” “Trêi
nghe trêi còng bËt bn cêi” “KiÕm ®ưỵc thêi Ýt, tiªu th× nhiỊu”
“lo ¨n lo mỈc hÕt ngµy th¸ng”
*Nh©n vËt tr÷ t×nh béc lé ý thøc c¸ nh©n, t¹o nªn c¸i “ng«ng” riªng
cđa T¶n §µ:
+Tù cho m×nh v¨n hay ®Õn møc trêi còng ph¶i t¸n thëng.
+Tù ý thøc, kh«ng cã ai ®¸ng lµ kỴ tri ©m víi m×nh ngoµi trêi vµ
c¸c ch tiªn! Nh÷ng ¸ng v¨n cđa m×nh chØ cã trêi míi hiĨu vµ phª
b×nh ®ỵc.
+Tù xem m×nh lµ mét “TrÝch tiªn” bÞ ®µy xng h¹ giíi v× téi
ng«ng!
+NhËn m×nh lµ ngưêi nhµ trêi, trêi sai xng ®Ĩ thùc hµnh “thiªn
lư¬ng”
3. Kết bài:
-Hầu trời là một thành tựu đặc sắc của Tản Đà,đánh dấu bước
phát triển mới của nền thơ ca giai đoạn.
-Cái tơi ngơng của tác giả được giới thiệu một cách sáng tạo gây
nhiều thú vị cho người đọc.
*Tạo lập đoạn văn:
-Dựa vào dàn bài đã lập hãy viết phần mở bài và kết bài.
-Viết 2 đoạn văn trong phần thân bài và biết cách liên kết chúng
với nhau trong bài văn.
Củng cố:
Dặn dò:
-Nắm vững cách triển khai ý trong bài văn nghị luận.

theo một trình tự logic của một dàn
bài hoàn chỉnh?
-Hướng mở bài:
+Nhập đề.
+Nêu luận đề.
+Chuyển ý.
-Phần thân bài:
+Bài thơ Vội vàng bộc lộ những tâm
trạng gì của nhân vật trữ tình? Em
cảm nhận như thế nào về những tâm
trạng đồng thời cùng tồn tại ấy của
nhân vật trữ tình?
+Tâm trạng vui sướng ,rạo rực thể
hiện qua những câu thơ nào trong
bài?cái hay của cách thể hiện ấy?
+Những câu thơ nào trong bài thể
hiện tâm trạng tuyệt vọng của nhân
vật trữ tình?
+Nhà thơ quan niệm như thế nào về
thời gian?
+Con giã xinh th× thµo trong l¸ biÕc
Ph¶i ch¨ng hên v× nçi ph¶i bay ®i?
Chim rén rµng bçng ®øt tiÕng reo thi
Ph¶i ch¨ng sỵ ®é phai tµn s¾p sưa

-Lí giải vì sao lại xuất hiện những
Trong bài thơ “Vội vàng” của Xn Diệu bộc lộ hai
tâm trạng dường như rất mâu thuẫn.Anh (chị )hãy phân
tích bài thơ để lí giả điều đó?
B/Phân tích đề:

Nhng mïa xu©n cßn lµ dÊu hiƯu cđa bíc chun thêi gian:
Xu©n ®¬ng tíi nghÜa lµ xu©n ®¬ng qua
Xu©n cßn non nghÜa lµ xu©n sÏ giµ”
Mïa xu©n g¾n liỊn víi c¸i ®Đp cđa t×nh yªu, ti trỴ, cđa c¶nh vËt,
nªn “mµ xu©n hÕt nghÜa lµ t«i còng mÊt”
+Mïa xu©n g¾n liỊn víi ti trỴ, t×nh yªu, song quy lt cc
®êi,ti trỴ kh«ng tån t¹i m·i, nhµ th¬ xãt xa, tiÕc ni nªn b©ng
khu©ng t«i tiÕc c¶ ®Êt trêi
+Nhµ th¬ kh«ng quan niƯm thêi gian tn hoµn (thêi gian liªn tơc,
t¸i diƠn, lỈp ®i lỈp l¹i, quan niƯm lÊy sinh mƯnh vò trơ lµm thíc ®o
thêi gian)
+ Quan niƯm cđa nhµ th¬ vỊ quy lt thêi gian: Thêi gian nh mét
dßng ch¶y xu«i chiỊu, mét ®i kh«ng bao giê trë l¹i. Nhµ th¬ lÊy
sinh mƯnh c¸ nh©n con ngêi lµm thíc ®o thêi gian, lÊy thêi gian
h÷u h¹n cđa ®êi ngêi ®Ĩ ®o ®Õm thêi gian cđa vò trơ.
Nãi lµm chi r»ng xu©n vÉn tn hoµn
NÕu ti trỴ ch¼ng hai lÇn th¾m l¹i
C¶m nhËn vỊ thêi gian cđa Xu©n DiƯu lµ c¶m nhËn mÊt m¸t, hÉng
hơt:
Mïi th¸ng n¨m ®Ịu rím vÞ chia ph«i
Kh¾p s«ng nói vÉn than thÇm tiƠn biƯt
HiƯn t¹i ®ang l×a bá ®Ĩ trë thµnh qu¸ khø, ®ỵc h×nh dung nh mét
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
tâm trạng mâu thuẫn trong lòng thi
sĩ?
+Quan niệm về thời gian,đời người?
+Sự ý thức cá nhân có tác động gì tới
nội dung ấy?
+Hai tâm trạng chứa đầy mâu thuẫn

niệm về thời gian của các nhà thơ trung đại.Nhiều nhà thơ trung
đại cho rằng con người sẽ tồn tại trong thời gian tuần hồn.Xn
Diệu quan niệm thời gian trơi qua vĩnh viễn,tuổi trẻ sẽ mất chẳng
bao giờ thắm lại.
+Do sự thức tỉnh của ý thức cá nhân,lấy sự tồn tại của cá nhân đề
đo ý nghĩa của cuộc sống.Tác giả q u, trân trọng từng phút
thời gian của đời người nên buồn đau,hốt hoảng khi khơng thể níu
giữ thời gian.
+Hai tâm trạng mâu thuẫn nhưng thống nhất trong một bản tính
u đời,u cuộc sống thiết tha.
3.Kết bài:
Vội vàng là tâm trạng của người nghệ sĩ biết trân trọng,u q sự
sống,tình u,hạnh phúc chân chính của con người.Ý thức thời
gian giúp con người q cuộc sống,q tuổi trẻ.
*Tạo lập đoạn văn:
-Dựa vào dàn bài đã lập hãy viết phần mở bài và kết bài.
-Viết 2 đoạn văn trong phần thân bài và biết cách liên kết
chúng với nhau trong bài văn.
Củng cố:
Dặn dò:
-Nắm vững cách triển khai ý trong bài văn nghị luận.
-Hiểu một cách sâu sắc về cái tơi tràn đầy niềm u đời,u cuộc
sống của tác giả Xn Diệu trong bài Vội vàng và một số bài thơ
khác.
-Học sinh hoàn thành bài làm vào vở.
Tuần 29 Kí duyệt 15/3/10
Tiết 1
TRÀNG GIANG
.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm được:
1.Kiến thức: Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế niềm khao khát

tràng giang, khơng gian 2 chiều: sâu chót vót”. Con người càng nhỏ bé, cơ đơn trước một khơng gian:
“Sơng dài, trời rộng, bến cơ liêu”. Câu thơ 7 từ với 3 nét vẽ. Thật hàm súc cổ điển.
- Khổ 3, lại nói về tràng giang. Khơng cầu. Cũng khơng đò. Sơng đã dài lại thêm mênh mơng. Cảnh đơi
bờ rất đẹp nhưng vẫn thấm sâu một nỗi buồn xa vắng: “lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”. Trung tâm của bức
tranh là “bèo dạt”. Chẳng có mây trơi, chỉ có “Bèo dạt về đâu hàng nối hàng”. Một nét vẽ tượng trưng thứ
hai đem đến liên tưởng những kiếp người lưu lạc, trên dòng đời. Đúng là sầu nhân thế, vạn cổ sầu như một
số nhà thơ lãng mạn, thường nói:
… “Có phải sầu vạn cổ
Chất trong hồn chiều nay?”…
(“Chiều” - Hồ ZDếnh).
Hai tiếng “về đâu” gợi tả một nỗi buồn mơ hồ, ngơ ngác. Chỉ biết hỏi mình, chẳng biết hỏi ai. Cơ đơn và
buồn đến thế là cùng!
- Khổ 4, nói về hồng hơn:
“Lớp lớp mây cao đùn núi bạc,
Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa,
Lòng q dợn dợn vời non nước,
Khơng khói hồng hơn cũng nhớ nhà”.
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
Một cái nhìn xa vời đến mọi phía chân trời. Cánh chim như chở nặng bóng chiều đang “nghiêng cánh
nhỏ”. Mây lớp lớp đùn lên như những “núi bạc”. Cảnh tượng tráng lệ. Cánh chim nhỏ nhoi tương phản với
bầu trời bao la, với lớp lớp núi mây bạc nhằm đặc tả nỗi buồn cơ đơn. Chữ “đùn” gợi nhớ một tứ thơ
Đường: “Tái thượng phong vân tiếp địa âm” (Thu hứng) - Nguyễn Cơng Trứ dịch: “Mặt đất mây đùn cửa ải
xa”.
Hồng hơn phủ mờ tràng giang. Con nước làm xúc động lòng q. Thơi Hiệu 13 thế kỷ trước, đứng trên
lầu Hồng Hạc, nhìn sơng Hán Dương, lòng thổn thức: “Trên sơng khói sóng cho buồn lòng ai”. Với Huy
Cận, chiều nay trên tràng giang, nỗi buồn nhớ q nhà nhiều lần nhân lên thấm thía: “Khơng khói hồng
hơn cũng nhớ nhà”. Nỗi nhớ q, nhớ nhà mênh mang như gửi về mọi phía chân trời và đang trơi theo tràng
giang.
Kết luận

-Bài thơ được gợi hứng từ ức ảnh phong cảnh huế cùng mấy lời thăm hỏi của Hồng Cúc , người con gái
thơn vĩ dạ xứ Huế cũng là người mà Hàn Măc Tử đã thầm u trộm nhớ từ những ngàyở Quy Nhơn. NAy
hai người hai nới Hàn Mặc TỬ lai mắc bệnh hiểm nghèo . VÌ thế bài thơ vừa làm sống dậy những kỷ niệm
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
về huế mộng à thơ ừa thể hiện được tậm trạng buồn bã vơ vọng chập chờn lăng đăng như sương như khói
-Sao anh khơng về chơi thơn Vĩ . Câu thơ mở đầu này như một câu hỏi vừa như mơt ời mời gọi trongđó
hàm chứa cả sự ngạc nhiên lẫn nối tiếc. Cảnh vĩ giạ đẹp tế hấp dẫn là vậy sao anh khơng về ?
Cảnh thiên nhiên tươi đẹp của thon vĩ dạ hiện lên qua một vài nét vẽ thống nhẹ nhưng ạiầy ấn tượng . Cái
ấn tượng vốn đã ăn sâu đậm trong tâm hồn nhà tơ ề sứ Huế
Cảnh vật ở đây dường như đã được sàng lọc qua tâm trí nà thơ, chỉ giữ lịa những đường nét tiêu bểu nhất .
Mơt buổi sáng ở Thơn vĩ ánh năgns chiếu áng lập lống những hàng câu còng ướt đẫm sướng đêm. Hàng
câu hện lên trong một khoảnh khắc dạc biệt . Gắn liền với cánh ánh nắng mới lên trong trẻo tinh khơi cụ thể
và gợi cảm
Tả cảnh vườn cây tươi tốt sum s Hàn Mặc TỬ chỉ tập trung làm nổi bật cái mướt xanh của lá : " vường ai
mướt q xanh như ngọc " . Cảnh vật ấy như sinh động hẳn lên khi thấp thống xuất hiẹn bòn người một
khn mặt kín đáo , phúc hâu , ịu dàng Lá trúc che ngàn măt chữ điền " Thiên nhiên và con người rất hài
hòa gởi lên cái tần thái cái hồn của Vĩ Giạ mơt Vĩ Giạ vốn thơ mộng vì có nàng ở đó , trong nững vườn tược
nên lại càng thở mơng hơn đâu hết
Ở khổ thơ thứ 2 tâm trạng của nhà thơ như chuyển sang một gam khác . ếu như ở khổ thơ đầu một VĨ Da
với cảnh vật tươi sáng trong trẻo lạ thường thì ến kổ thơ này mơt nỗi buồn đã bao phủ lên tất cả. Sự chuyển
biến đột ngơt từ vui sang buồn như thế khá pổ biến trong thơ mới và văn chương lãng ạn nói chung
Gió theo lơi gió mây đường mây
Dòn nước buồn thiu hoa bắp lay
Thuyền ai đậu bến sơng trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay ?
Phải chăng Hế ở khổ thơ đầu là Huế trong ký ức đẹp ngày xưa , còn HUế ở khổ thơ thứ 2 là HUế trong tâm
trạng của nhà thơ khi trở về hiện tại . Thơn Vĩ Gia hiẹn lên vẫn thơ ộng ới gió trăng , mây , nước thuyền bến
và hoa bắp lay . Những tất cả đều nhuốm một nỗi bồn . Tâm trạng của người tình nhân tuyệt vọng nhìn nơi
đâu cũng tháy chia lìa và buồn bã .

BÀI THƠ “ CHIỀU TỐI”
( Hồ Chí Minh)
Câu hỏi:
Câu 1: Hãy chép lại bài thơ “ Chiều tối” và chỉ ra những chỗ dòch chưa sát.
Câu 2: Nêu khái quát nộidung và nghệ thuật của bài thơ?
Câu 3: theo em, hình ảnh nào trong bài thơ thể hiện rõ nhất vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh?
Câu 4: Hãy chỉ ra chất thép và chất trữ tình được thể hiện trong bải thơ?
Hướng dẫn:
Câu 1: HS chép lại bài thơ (phiên âm và dòch thơ)
Những chỗ dòch chưa sát:
“Cô vân” : chòm mây trơ trọi, lẻ loi -> dòch ra “chòm mây”.
“Sơn thôn tiếu nữ ma bao túc”: thiếu nữ xóm núi xay ngô -> dòch thừa từ “tối”.
Câu 2: Khái quát nội dung và nghệ thuật
* Nội dung: Bài thơ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên ở vùng rừng núi vào lúc chiều tối: cao rộng, khoáng
đạt, đẹp nhưng phảng phất buồn. Qua đó ta thấy được tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, ý chí vượt
lên hoàn cảnh khắc nghiệt của nhà thơ chiến só Hồ Chí Minh.
* Nghệ thuật: kết hợp yếu tố cổ điển và yếu tố hiện đại:
* Vẻ đẹp cổ điển thể hiện ở:
- Sử dụng thể thơ tứ tuyệt Đường luật. Bài thơ gợi chứ không tả, ngôn ngữ hàm xúc, cô đọng, tả
cảnh ngụ tình .
- Sử dụng bút pháp chấm phá và hình ảnh ứơc lệ tượng trưng để miêu tả khung cảnh thiên nhiên:
cánh chim, chòm mây…
- Cảm hứng thiên nhiên phong phú, sự hoà hợp giữa con người và thiên nhiên, phong thái ung
dung của nhân vật trữ tình.
* Vẻ đẹp hiện đại:
- Sử dụng bút pháp tả thực, giản dò, chân thực .
- hình ảnh gần gũi đời thường mộc mạc.
- cảm hứng hướng về ánh sáng, bài thơ vận động theo hướng từ tối đến sáng, từ buồn đến vui, từ
tàn lụi đến sự sống (d/c).
- Thể hiện tinh thần lạc quan cách mạng.

Bài Thơ TỪ ẤY
Tố Hữu
Câu 1: Tóm tắt những nét chính về tác giả Tố Hữu?
Câu 2: Tâm trạng của nhà thơ khi bắt gặp lí tưởng cộng sản?
Câu 3: Những nhận thức mới về lẽ sống của nhà thơ khi bắt gặp ánh sáng lí tưởng cộng sản như thế
nào?
Câu 4: sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ được thể hiện như thế nào?
Hướng dẫn
Câu1: Những nét chính về Tố Hữu
Tố Hữu (1920-2000) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành – huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế.
- 1938 được kết nạp vào Đảng Cộng sản.
- Sự nghiệp thơ ca của Tố Hữu gắn liền với sự nghiệp CM, các tập thơ là các chặng đường đấu tranh
CM.
- Các tập thơ chính: Từ y, Việt Bắc, Gió Lộng, Ra Trận, Máu Và Hoa, Một Tiếng Đờn, Ta Với Ta.
Câu 2:
Từ ấy là từ khi được đứng vào hàng ngũ những người cùng phấn đấu vì một lí tưởng cao đẹp (1938) nhà
thơ có một niềm vui sướng khôn tả. Để thể hiện niềm vui sướng ấy, nhà thơ đã sử dụng những hình
ảnh, những từ ngữ:
- Hình ảnh : nắng hạ, mặt trời chân lí, -> ẩn dụ ánh sáng lí tưởng CM , nguồn sáng vó đại làm bừng sáng
cả trí tuệ và tình cảm của nhà thơ ( chói qua tim) .
- Các từ ngữ : bừng, chói ; các hình ảnh so sánh: Hồn tôi – khu vườn đầy hoa lá: rất đậm hương, rộn
tiếng chim -> biểu hiện niềm vui vô hạn trong buổi đầu đến với lí tưởng cộng sản.
CM không đối lập với nghệ thuật mà ngược lại nó khơi dậy một sức sống mới, cam û hứng sáng tạo cho
hồn thơ.
Câu 3: Nhận thức mới về lẽ sống của nhà thơ khi bắt gặp ánh sáng lí tưởng cộng sản:
Tôi buộc lòng tôi với mọi người, để tình trang trải với muôn nơi, để hồn tôi với bao hồn khổ gần gũi
nhau thêm mạnh khối đời. nh sáng CM soi rọi vào tâm hồn và làm cho nhà thơ giác ngộ được lập
trường giai cấp, từ bỏ cái tôi cá nhân, tư tưởng tiểu tư sản để nhập vào đời sống chung của nhân dân lao
khổ sống cuộc đời của người cộng sản. Thoát ra khỏi cái tôi cô đơn bế tắc, gắn bó với giai cấp cần lao,
nhà thơ đã tìm thấy được niềm vui và sức mạnh.

Bàn về những ý nghóa xa rộng, sâu sắc hơn mà hiện tượng, vấn đề đó có thể gợi ra.
II. Bài tập
Đề 1:
Nhân được học một số bài thơ trong tập “ Nhật kí trong tù” của HCM, anh (chò) hãy viết bài bàn về
ý chí và nghò lực của con người.
Hướng dẫn dàn ý:
I. Mở bài: Ý chí và nghò lực là hai điều cần thiết nhất để con người đi tới thành công trong mọi lónh vực.
II. Thân bài:
1. Giải thích khái niệm:
- Ý chí và nghò lực là gì?
- Trong tác phẩm “ Nhật kí trong tù”, HCM đã thể hiện ý chí và nghò lực đó như thế nào? những bài
thơ nào?
2. Bàn về ý chí và nghò lực của con người:
- Vai trò, tác dụng của ý chí và nghò lực trong cuộc sống?
- Những biểu hiện sinh động và cao đẹp của ý chí và nghò lực con người: cần phân tích , làm sáng tỏ các
tấm gương nêu cao ý chí và nghò lực trên nhiều lónh vực trong cuộc sống.
III. Kết bài:
- Bài học về ý chí và nghò lực với mỗi con người?
- Liên hệ với việc học tập của bản thân?
Đề 2:
Quan niệm của Nguyễn Du về đồng tiền trong Truyện Kiều và quan niệm của anh (chò) về đồng
tiền trong cuộc sống hiện hay.
Bùi Công Quân
Giáo án phụ đạo 11 cơ bản
Hướng dẫn dàn ý
I. Mở bài:
từ xưa, Nguyễn Du đã thể hiện quan niệm của mình về đồng tiền. ng đã chỉ ra những mặt tốt và mặt
xấu của đồng tiền . Trong Truyện Kiều ông nhấn mạnh những tác hại của đồng tiền ấy đối với con
người. Ngày nay, đồng tiền vẫn có những ảnh hưởng xấu trong đời sống của chúng ta.
II. Thân bài:

- Bản thân cần phải làm gì đối với quê hương.
Đề 4: hs ôn tập ở nhà
Nhân học bài thơ tình nỗi tiếng “ tôi yêu em” của Pus-kin, anh chò hãy bàn về tình yêu của lứa tuổi
thanh niên, học sinh.
Bùi Công Quân