84
Chương9
UỐN
NGANG PHẲNG NHỮNG THANH
TH
ẲNG
5.1.KHÁI NIỆM.
Một thanh chịu uốn là một thanh có trục bị uốn cong dưới tác
d
ụng của ngoại lực.
Những thanh chủ yếu chịu uốn gọi là dầm.
Ví d
ụ: Dầm chính của một cái cầu (hình 5.1), trục bánh xe lửa
(hình 5.2), xà nhà
q
B
P
Hình 5.1: Dầm chính
Hình 5.2: Tr
ụ
c
Ngoại lực gây ra uốn có thể là lực tập trung hay lực phân bố
ử
có phương vuông góc
v
ới trục dầm, hay là những mô men nằm trong mặt phẳng chứa trục
dầm.
M
ột số định nghĩa :
- N
ếu ngoại lực cùng tác dụng trong một mặt phẳng chứa

trục của dầm (hình 5.3).
Ngoài ra, ta c
ũng giả thiết
85
thêm rằng, ngoại lực tác dụng
trong mặt phẳng chứa trục dầm
và trục đối xứng của mặt cắt
ngang, tức là ngoại lực tác dụng
trong một mặt phẳng đối xứng đi
qua trục của dầm. Như vậy,
trong trường hợp uốn phẳng đang
xét, mặt phẳng đối xứng là mặt
phẳng tải trọng và đồng thời
q
(
z
)
P
V
M
0
O
x
z
y
Hình 5.3:Một dầm
ch
ị
u u
ố

A B
P
M
O
M
O
Hình 5.4: Dầm
ch
ị
u
P
(M
x
P
)
(Q
y
)
P
(M
x
)
uốn thuần tuý
ph
ẳ
ng
Hình 5.5: D
ầm ch
ị
u

những
b
đường thẳng song
song v
ới trục để
biểu diễn các thớ
dọc và những
đườ
ng thẳng vuông
góc v
ới trục để biểu
diễn các mặt cắt
ngang (hình 5.6a).
Khi có mô
87
men uốn tác dụng vào hai đầu dầm,
ta nh
ận thấy rằng những đường
th
ẳng trước
M
x
M
x
a
b
c
d
Hình 5.6: Bi
ế

Ngoài hai giả thuyết trên, ta còn giả thuyết rằng vật liệu
làm việc trong giới hạn
đàn hồi,
tức là vật liệu tuân theo
định luật Hooke.