rèn kĩ năng kể chuyện cho học sinh lớp 2

A. Lý do chọn đề tài

I. Cơ sở lý luận

Kể chuyện là một dạng hoạt động lời nói, là quá trình nhằm phát triển kĩ
năng nói và nghe cho học sinh. Quá trình này diễn ra chậm khi học sinh mới
bắt đầu làm quen, nhng khi lên lớp quá trình này lại diễn ra rất nhanh. Quá
trình kể chuyện bao gồm : Độc thoại, đối thoại và nghe. Nh vậy nếu trong giờ
kể chuyện mà các em chỉ chú ý đến một kĩ năng khác thì cha đạt đợc yêu cầu
của bài.
Kể chuyện cũng nhằm củng cố, mở rộng và tích cực hoá vốn từ ngữ,
phát triển t duy trìu tợng và t duy lô gíc, nâng cao sự cảm nhận về hiện thực
đời sống thông qua nội dung câu chuyện.
Qua đó kể chuyện cũng nhằm mục đích bồi dỡng tình cảm tốt đẹp, trau
dồi hứng thú đọc và kể chuyện, đem lại niềm vui tuổi thơ trong hoạt động
học tập.
Mặc dù hiện nay chất lợng giáo dục tiểu học nói chung củng nh chất l-
ợng giáo dục trờng tiểu học ĐL nói riêng đã đợc nâng lên rõ rệt, song trong
thực tế vẫn còn một số học sinh còn yếu kém. Đặc biệt là đối với phân môn
kể chuyện lớp 2. Nguyên nhân cơ bản đầu tiên dẫn đến tình trạng này là ở lớp
2 các em mới bắt đầu làm quen với các kỹ năng kể chuyện nên không thể
tránh khỏi những khó khăn trong bớc đầu. Mà kỹ năng kể chuyện của giáo
viên đạt cha cao,dẫn đến kỹ năng kể chuyện của học sinh cha đạt yêu cầu.
Hơn nữa, kể chuyện ở lớp 2 còn yêu cầu các em kể một cách sáng tạo nh : Kể
một cách tự nhiên, với giọng kể và điệu bộ phù hợp với từng nhân vật trong
câu chuyện, làm cho câu chuyện trở nên sống động. Ngoài ra còn yêu cầu
học sinh biết đa vào câu chuyện một số câu chữ của bản thân làm cho câu
chuyện thêm cụ thể và hấp dẫn ( Tức là yêu cầu HS kể lại câu chuyện bằng

triển toàn diện.
B. Một số biện pháp nhằm rèn luyện kỹ năng kể chuyện cho
học sinh
Chất lợng học môn tiếng việt nói chung và kỹ năng kể chuyện của học
sinh nói riêng phụ thuộc nhiều yếu tố nh kiến thức, mức độ thuộc chuyện
của từng học sinh, song có một yếu tố đóng vai trò hết sức quan trọng là kỹ
năng kể chuyện của giáo viên. Khi hớng dẫn học sinh kể chuyện thì giáo
viên phải có phơng pháp dạy học phù hợp với từng đối tợng học sinh thì lớp
học sẽ có nhiều em học tốt. để tổ chức rèn kỹ năng cho các em kể chuyện tốt
thì bản thân tôi đã thực hiện các biện pháp sau :
1. Chuẩn bị kỹ cho việc dạy tiết kể chuyện .
Để rèn cho học sinh có kỹ năng kể chuyện đợc tốt thì ngay từ lúc dạy tập
đọc tôi đã chuẩn bị kỹ ( Vì tiết kể chuyện ở lớp 2 kể lại câu chuyện đã đợc
học trong tiết tập đọc trớc) .Tôi phải đọc và tìm hiểu kỹ câu chuyện nh : Tìm
xem câu chuyện đó có những nhân vật nào, lời của nhân vật đó thể hiện ra
sao, câu chuyện đó cần kể với kỹ năng độc thoại hay đối thoại, hay là phải kết
hợp cả hai kỹ năng trên để hớng dẫn học sinh kể chuyện cho hấp dẫn, làm sao
để lôi cuốn đợc sự chú ý của ngời nghe. Bên cạnh đó tôi luôn bám sát mục
tiêu của từng bài dã đề ra để hớng dẫn học sinh kể chuyện .
Ơ lớp 2 trong tiết kể chuyện thì yêu cầu phải rèn cho học sinh đợc mục
đích của từng câu chuyện là :
- Kể theo tranh : Các tranh minh hoạ nhằm giúp cho học sinh nhớ lại
nội dung bài tập đọc đã học, làm chỗ dựa để các em kể chuyện. Đôi khi các
2
tranh này đợc đảo lộn thứ tự so với nội dung câu chuyện đã học (Nh câu
chuyện : Sơn Tinh - Thuỷ Tinh ; Chiếc rễ đa tròn ; Bóp nát quả cam ; ).
Trong trờng hợp này tôi luôn hớng dẫn học sinh trớc hết cần phải sắp xếp lại
thứ tự các tranh cho đúng rồi mới kể (Để làm đợc diều này yêu cầu học sinh
phải thuộc chuyện). Đây cũng là một biện pháp nhằm giúp học sinh nhớ lại
câu chuyện trớc khi kể

đóng vai ( Đặc biệt là học sinh lớp 2) dù đó không phải là những vở kịch có
xung đột kịch, có diễn biến phức tạp. Sách giáo khoa sử dụng hình thức này
3
để rèn kỹ năng nói, kỹ năng kể cho học sinh, đồng thời giúp các em hiểu sâu
hơn tính cách, tình cảm của nhân vật trong câu chuyện đã học.
Với hình thức này thì chủ yếu là dựng lại câu chuyện theo đối thoại là
chính. Tôi hớng dẫn học sinh làm thế nào để HS phải nắm cho đợc cách thể
hiện lời nói, cử chỉ, của từng nhân vật ( Ví dụ nh trong truyện Quả tim
khỉ thì ngời dẫn chuyện phải thể hiện đợc là : Đoạn 1 vui vẻ, đoạn 2 hồi
hộp, đoạn 3,4 hả hê. Giọng khỉ thì chân thật, hồn nhiên. ở đoạn kết bạn với
cá sấu, giọng cá sấu giả dối ). Bên cạnh đó tôi hớng dẫn học sinh phải làm
thêm các yếu tố phụ trợ nh nét mặt cử chỉ, điệu bộ cho thích hợp với từng
nhân vật, phải hoà mình vào nhân vật đó, tởng tợng mình là nhân vật đó thì
câu chuyện mới sinh động.
Ngoài ra nếu bài đó có điều kiện thì giáo viên có thể chuẩn bị đồ sắm vai
cho học sinh.
Ơ hình thức này hoạt động chính của giáo viên là :
+ Hớng dẫn các em lập nhóm, dựng lại câu chuyện theo vai yêu cầu
trong sách giáo khoa. Tôi đã hớng dẫn học sinh tự lập nhóm theo ký hiệu của
giáo viên, HS tự nhận vai (Phân vai), dựng lại câu chuyện theo nhóm. Nhóm
nhận xét, bổ sung, sau đó tôi cho các nhóm thi kể chuyện với nhau.
+ Khi học sinh kể tôi hớng dẫn, nhắc nhở các nhóm theo dõi để góp ý
cho các vai diễn
+Tôi cũng theo dõi học sinh dựng lại câu chuyện, ghi lại những điểm tốt
và cha tốt của các em để góp ý kịp thời.
+Tôi không thể quên lập tổ trọng tài để chấm điểm thi đua giữa các tổ.
Với hình thức này đã tạo cho các em đợc sự cố gắng, nỗ lực phấn đấu hơn
trong giờ kể chuyện.
2. Tăng cờng rèn luyện kĩ năng kể chuyện trên lớp cho học sinh
Ơ lớp 2 nội dung tiết kể chuyện là kể lại câu chuyện mà đã đợc học ở

Còn với câu chuyện yêu cầu sắm vai thì tôi đã tạo cho các em có thói
quen từ ban đầu là tự lập nhóm, phân vai kể lại câu chuyện trong nhóm để các
em góp ý, bổ sung cho nhau rồi mới đóng vai trớc lớp. tiết nào tôi củng không
quên nhắc nhở các em là thế nào nhập vai mình vào nhân vật đó thì khi kể
mới diễn xuất tốt đợc. ở bớc này lúc đầu thì cũng gặp nhiều khó khăn nhng
lâu dần rèn luyện nhiều nên các em cũng làm tốt.
Tôi củng luôn bồi những em có năng khiếu để các em phát huy đợc hết khả
năng của mình. Còn những em có phần nhút nhát, cha mạnh dạn hoặc yếu
hơn thì tôi cũng thờng xuyên động viên, khuyến khích và nhắc nhở để các em
đợc thể hiện các khả năng của mình trớc lớp.
Đặc biệt là khi các em kể dù sai, cha thể hiện đợc nội dung, sác thái
của câu chuyện thì tôi cũng không bao giờ ngắt lời khi các em đang kể, mà
phải để các em kể xong rồi mới cho lớp nhận xét, sau đó giáo viên nhận xét,
bổ sung và nhắc nhở, uốn nắn cho các em.
C. Những kết quả đạt đợc
Trong năm học 2008 - 2009, tôi đã áp dụng những biện pháp trên để rèn
kỹ năng kể chuyện cho học sinh. Cuối năm, khảo sát kết quả kể chuyện của
học sinh lớp tôi cho thấy kêt quả nh sau :
5
Cha thuộc truyện Kể bằng hình
thức đọc
Cha thể hiện đợc
vai diễn
Kể và nhập vai tốt
Số lợng % Số lợng % Số lợng % Số lợng %
1 3,6 3 10,7 5 17,9 19 67,8

Nh vậy kỹ năng kể chuyện của học sinh lớp 2 tôi chủ nhiện đã nâng cao
rõ rệt. Bên cạnh đó phát huy đợc hết khả năng của các em, tạo cho các em đ-
ợc tính mạnh dạn, ham học hỏi để các em học tập tốt không chỉ phân môn kể

6
chất lợng dạy học nói chung để đápống yêu cầu thực hiện chong trình lớp 2
cũng nh sự phát triển của xã hội trong giai đoạn mới .
Tôi chân thành cảm ơn./. 7