Chuyên đề: hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm trông giờ dạy vật lí 6 Trang 1
Th viện SKKN của Quang Hiệu />i. lý do chọn chuyên đề:
Vật lý học là một bộ môn khoa học nó đảm bảo tính nghiên cứu và tính ứng
dụng cao.
Nhiệm vụ của Vật lý học là nghiên cứu, khám phá tìm ra những quy luật,
định luật nhằm phục vụ lợi ích cho con ng ời.
Phơng pháp nghiên cứu quan trọng nhất của bộ môn Vật lý là phơng pháp
thực nghiệm. Chính vì vậy việc sử dụng đồ dùng trực quan đóng một vai trò hết sức
quan trọng nhằm nâng cao cháat lợng dạy và học.
Ngoài ra thực hành (làm thí nghiệm) Vật lý còn góp phần hình thành khái
niệm mới, củng cố kiến thức cũ hoặc rèn luyện một số kĩ năng nào đó cho học sinh.
Những hiện tợng Vật lý đợc học sinh tiếp xúc rất nhiều, thờng xuyên hàng
ngày. Có hiện tợng, sự vật học sinh đã biết đến nhng cha có kiến thức để giải thích.
Xuất phát từ những lý do đó nên tôi muốn đề cập đến việc hớng dẫn học sinh
sử dụng đồ dùng trong một tiết học.
ii. mục đích:
Rèn kỹ năng sử dụng đồ dùng của thày và trò
Củng cố, khắc sâu và kiểm tra lại một lần nữa kiến thức đã đợc học để đi đến
kết luận.
Phát huy khả năng sáng tạo, phát triển t duy của học sinh.
Phát huy khả năng sử dụng đồ dùng của học sinh, tự sáng tạo, tính linh hoạt
của ngời thày khi sử dụng đồ dùng sao cho phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của
trờng.
Tăng cờng tính hấp dẫn cho bài giảng, tăng sự chú ý, kích thích trí tò mò và
lòng ham muốn tìm hiểu, học tập của học sinh.
Tạo điều kiện cho học sinh độc lập, tự lực quan sát, bớc đầu hình thành kĩ
năng mô tả và phân tích các hiện tợng vật lí xảy ra, từ đó rút ra đợc kết luận hoặc
kiểm tra lại một số kết luận trên cơ sở thực tế.
Ngời thực hiện: Nguyễn Tiến trung Trờng THCS Cẩm Văn Cẩm Giàng - HD
Chuyên đề: hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm trông giờ dạy vật lí 6 Trang 2
Chuyên đề góp phần vào việc đổi mới phơng pháp giảng dạy và nâng cao chất

rót vào cốc thủy tinh mỏng; tại sao phải có khe hở giữa các thanh ray tàu hỏa .
Chuẩn bị kiến thức cần thiết mà thày đã hớng dẫn, chuẩn bị các đồ dùng cần
thiết theo yêu cầu.
3.Tiến hành giảng dạy:
Trong các tiết dạy vật lí 6, cần hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm theo các b-
ớc sau:
- Giới thiệu mục đích của thí nghiệm.
- Giới thiệu các dụng cụ thí nghiệm.
- Giao đồ dùng cho các nhóm.
- Học sinh quan sát các dụng cụ thực hành.
- Giáo viên giới thiệu cách làm thí nghiệm hoặc làm mẫu nếu cần .
- Nêu câu hỏi hoặc yêu cầu về quan sát hiện tợng.
- Các nhóm làm thí nghiệm, quan sát các hiện tợng và ghi lại kết quả.
- Giáo viên hớng dẫn học sinh phát hiện ra kiến thức mới hoặc kiểm chứng
các kết quả đã biết.
- Giáo viên chốt lại kiến thức.
Trong một số trờng hợp cũng không nhất thiết phải đủ các bớc ở trên. Ví dụ
với bài Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt ta có thể tiến hành bài dạy nh sau:
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
Yêu cầu học sinh quan sát hình 21.2 ở SGK . Nhận xét về chỗ tiếp nối giữa
hai thanh ray xe lửa, Tại sao ngời ta phải làm nh vậy.
Hoạt động 2: Quan sát lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt
Giáo viên: GV tiến hành thí nghiệm trong SGK theo các bớc đã nêu trên.
Học sinh: Hoạt động cá nhân
Theo dõi làm thí nghiệm mẫu của giáo viên của giáo viên.
Quan sát các hiện tợng xảy ra để trả lời câu hỏi C1, C2.
Ngời thực hiện: Nguyễn Tiến trung Trờng THCS Cẩm Văn Cẩm Giàng - HD
Chuyên đề: hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm trông giờ dạy vật lí 6 Trang 4
Giáo viên: GV yêu cầu học sinh đọc C3; dự đoán hiện tợng xảy ra, nêu
nguyên nhân?

- Giới thiệu mục đích của thí nghiệm.
- Giới thiệu các dụng cụ thí nghiệm.
- Giao đồ dùng cho các nhóm.
- Học sinh quan sát các dụng cụ thực hành.
- Giáo viên giới thiệu cách làm thí nghiệm hoặc làm mẫu nếu cần .
- Nêu câu hỏi hoặc yêu cầu về quan sát hiện tợng.
- Các nhóm làm thí nghiệm, quan sát các hiện tợng và ghi lại kết quả.
- Giáo viên hớng dẫn học sinh phát hiện ra kiến thức mới hoặc kiểm chứng
các kết quả đã biết.
- Giáo viên chốt lại kiến thức.
iv.phạm vi áp dụng của chuyên đề:
Với bộ đồ dùng hiện đã đợc trang bị và các đồ dùng tự chuẩn bị của học trò
ở các trờng thì chuyên đề này có thể áp dụng rộng rãi.
v.kết quả:
Chuyên đề đợc thực hiện tại Trờng THCS Cẩm Văn.
Số học sinh là đối tợng tham gia chuyên đề này là 120 em
Chuyên đề này đợc thực hiện ở bài: Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt.
Cẩm Văn, ngày tháng năm 200
Ngời viết: Nguyễn Tiến trung
Ngời thực hiện: Nguyễn Tiến trung Trờng THCS Cẩm Văn Cẩm Giàng - HD
Chuyên đề: hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm trông giờ dạy vật lí 6 Trang 6
Giáo án chuyên đề Vật lí 6
Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt
a.mục tiêu:
-Học sinh nhận biét đợc sự co giãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra rất
lớn. Từ đó tìm ví dụ thực tế về nội dung này.
- Mô tả cấu tạo và hoạt động của bảng kép.
- Vận dụng giải thích một số hiện tợng đơn giản do sự nở vì nhiệt.
- Rèn kĩ năng quan sát, mô tả hiện tợng vật lí khi làm thí nghiệm.
- Giáo dục thái độ học tập nghiêm túc, hợp tác.

- Học sinh quan sát các dụng cụ
thực hành.
- Giáo viên làm thí nghiệm làm
mẫu
- Yêu cầu về quan sát hiện tợng.
- Các nhóm làm thí nghiệm, quan
sát các hiện tợng và ghi lại kết quả.
- Giáo viên hớng dẫn học sinh
phát hiện ra kiến thức mới
- Quan sát các hiện tợng xảy ra
để trả lời câu hỏi C1, C2.
- Giáo viên chốt lại kiến thức.
Giáo viên: GV yêu cầu học sinh
đọc C3; dự đoán hiện tợng xảy ra, nêu
nguyên nhân?
Cho học sinh làm thí nghiệm kiểm
chứng theo các bớc đã nêu trên.
Giáo viên Hớng dẫn: học sinh
hoàn thành kết luận C4.
Hoạt động 3: Vận dụng
Giáo viên: Yêu cầu học sinh quan
sát, hình 21.2, 21.3 để trả lời C5, C6.
?Tại sao một gối đỡ phải đặt trên
con lăn.
Hoạt động 4: Tìm hiểu bảng kép
- Giới thiệu mục đích của thí
nghiệm.
- Giới thiệu các dụng cụ thí
nghiệm.
- Giao đồ dùng cho các nhóm.

chứng các kết quả đã biết.
Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời
C7, C8, C9.
Giáo viên hớng dẫn học sinh làm
thí nghiệm kiểm chứng C9.
Học sinh nghiên cứu và trả lời
C10.
Các nhóm quan sát.
Các nhóm làm thí nghiệm, quan sát các
hiện tợng và ghi lại kết quả.
Học sinh theo dõi trả lời.
Học sinh trả lời.
C7: khác nhau.
C8:Cong về phía thanh đồng ( đồng dãn
nở vì nhiệt nhiều hơn )
C9: có và cong về phía thanh thép
C10:Đủ nóng, bảng kép cong lại về phía
thanh đồng => ngắt mạch. Thanh đồng
nằm trên.
IV, Củng cố
Giáo viên hệ thống lại các kiến thức trong giờ học.
Đọc phần Có thể em cha biết
V, Hớng dẫn
Học lí thuyết theo SGK và vở ghi.
Làm các bài tập trong SBT.
Nghiên cứu trớc nội dung bài Nhiệt kế, nhiệt giai.
Ngời thực hiện: Nguyễn Tiến trung Trờng THCS Cẩm Văn Cẩm Giàng - HD
Chuyên đề: hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm trông giờ dạy vật lí 6 Trang 9
Trờng THCS cẩm văn
Tổ KHTN