ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TP. HỒ CHÍ MINH
LỚP BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ SƢ PHẠM KHOÁ 19
MÔN HỌC: TÂM LÝ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

PHẢN BIỆN
ĐỀ TÀI:
THEO ANH/ CHỊ SỰ TIẾP XÖC THẦY TRÕ Ở GIẢNG ĐƢỜNG ĐẠI
HỌC CÓ HÌNH THÀNH TÌNH CẢM DỰA TRÊN CƠ SỞ CỦA SỰ TỔNG
HỢP VÀ KHÁI QUÁT CẢM XÖC KHÔNG, TẠI SAO?
Giảng viên hướng dẫn: ThS. Lê Tuyết Ánh
Nhóm thực hiện: Nhóm 7
Học viên thực hiện: Nguyễn Ngọc Dương
Trần Văn Đức
Trương Thị Nương
Trần Thị Nhinh
Trần Hoài Phong
Võ Tấn Phong
Nguyễn Bá Phước
Phạm Hoàng Phước
Nguyễn Hoài Phương
Nguyễn Ngọc Phương
Đậu Thị Hương Quyên
Hồ Nguyễn Thị Đỗ Quyên
Dương Thuý Quỳnh
Trịnh Nguyễn Viết Tâm
TP. HCM – 10/2013
2

MỤC LỤC


Sau khi phân tích đánh giá nội dung đề tài và qua phần thuyết trình của
nhóm 2, nhóm 7 có một số nhận xét chung như sau:
 Ưu điểm
Tuy với một thời gian ngắn nhưng nhóm 2 đã có sự đầu tư về thời gian và tài liệu
nghiên cứu để hoàn thành tốt đề tài. Đề tài này đã được phân tích, đánh giá một cách
sâu sắc về từng vấn đề để có thể đạt được mục đích nghiên cứu chung. Đề tài có cấu
trúc hoàn chỉnh, rõ ràng, bao gồm 3 phần:
1. Phần mở đầu
 Dẫn nhập đề rất tốt, giới thiệu được chủ đề của bài luận
 Xác định được mục đích nghiên cứu làm cơ sở để tiến hành xác định bố cục
và nội dung cần nghiên cứu.
 Giới thiệu được bố cục và khái quát nội dung chính của bài luận.
2. Phần nội dung
 Nội dung chính của đề tài được chia thành 3 mục rõ ràng, có sự liên kết giữa
các mục với nhau để giải quyết vấn đề.
 Các thuật ngữ được giải nghĩa rõ ràng và có sự so sánh, minh họa cụ thể
nhằm đạt được mục đích nghiên cứu.
3. Phần kết bài

Tổng kết cô đọng, súc tích những vấn đề đã nghiên cứu.

Đưa ra được phương pháp để tăng hình thành tình cảm tích cực giữa thầy –
trò ở giảng đường đại học.
 Khuyết điểm
Đề tài nhóm 2 thực hiện gặp phải một số hạn chế xuất phát từ sự khác biệt về tên
đề tài. Chủ đề của của bài luận là câu hỏi về sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học
có hình thành tình cảm dựa trên tổng hợp và khái quát cảm xúc hay không và giải
thích, tuy nhiên nhóm 2 lại đặt nhan đề cho bài luận là: sự tiếp xúc thầy trò ở giảng
đường đại học với sự hình thành tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát
cảm xúc, điều này có thể sẽ dẫn đến việc xác định mục đích, bố cục, nội dung nghiên

 Cảm xúc: từ thời điểm bắt đầu, qua diễn biến, rồi lúc kết thúc một quá trình
giao tiếp sư phạm đều biểu hiện một xúc cảm nhất định của chủ thể giao
tiếp và đối tượng giao tiếp. Những xúc cảm này ảnh hưởng quan trọng
mang tính định hướng cho quá trình giao tiếp, có thể từ thiện chí qua không
thiện chí, từ thờ ơ lãnh đám sang vồn vã quan tâm, từ không thích thú sang
thích thú, hấp dẫn. Xúc cảm không chỉ định hướng, nảy sinh trong giao tiếp
sư phạm mà thời điểm kết thúc quá trình giao tiếp sư phạm cũng nảy sinh
5

những xúc cảm mới. Một xúc cảm dễ chịu, ấm áp rất tình người sau khi tiếp
xúc với thầy cô, tăng thêm nghị lực cho học sinh vượt qua khó khăn tạm
thời vươn lên trong học tập.
 Hành vi: hành vi giao tiếp sư phạm được hiểu là hệ thống hợp thành từ
những vận động của các bộ phận của cơ thể xảy ra trong quá trình giao tiếp
sư phạm.
2. Cảm xúc, tình cảm – những hiện tượng tâm lý
Tâm lý là hiện tượng, thói quen, sự suy nghĩ, tài năng…; là sự phản ánh hiện
tượng khách quan và trong hoạt động cá nhân và có tính chất xã hội – lịch sử. Những
hiện tượng tâm lý nảy sinh trong đầu óc của con người dưới dạng những hình ảnh,
những ý nghĩ và có chức năng định hướng, thúc đẩy hành động và hoạt động của con
người. Đời sống tâm lý của con người rất đa dạng, phong phú và phức tạp; được chia
thành một hệ thống khái niệm cơ bản như sau:
 Các quá trình tâm lý là những hiện tượng tâm lý diễn ra trong thời gian tương
đối ngắn từ vài giây đến vài giờ, có mở đầu, diễn biến và kết thúc. Có ba loại
quá trình tâm lý:
 Quá trình nhận thức (cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng)
 Quá trình cảm xúc (là thái độ của con người khi rơi vào một hoàn cảnh cụ
thể: yêu thương, cảm động, chán, ghét, căm thù…)
 Quá trình hành động (đặt mục đích, đấu tranh tư tưởng…)
 Các trạng thái tâm lý là hiện tượng tâm lý diễn ra trong thời gian tương đối dài

đối với bản thân mình)
 Quá trình ý chí

Trạng thái ý chí Phẩm chất ý chí
Như vậy, cảm xúc, tình cảm ở đây được hiểu là những hiện tượng tâm lý diễn ra
trong khoảng thời gian nhất định hoặc tương đối ổn định. Quá trình cảm xúc là hiện
tượng tâm lý diễn ra trong thời gian tương đối ngắn từ vài giây đến vài giờ, có mở đầu,
diễn biến và kết thúc. Trạng thái cảm xúc là hiện tượng tâm lý diễn ra trong thời gian
tương đối dài, xuất hiện và tồn tại cùng với quá trình trình cảm xúc. Thuộc tính tình
cảm là hiện tượng tâm lý tương đối ổn định và bền vững, được hình thành do sự lặp di
lặp lại của các quá trình cảm xúc và trạng thái cảm xúc hoặc do sự kết hợp của nhiều
thuộc tính tâm lý khác nhau tạo nên.
3. Sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học có hình thành tình cảm dựa
trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc
Giao tiếp sư phạm là sự tiếp xúc giữa “Thầy” và “Trò” nhằm truyền đạt, lĩnh hội
vốn sống kinh nghiệm, những tri thức khoa học, kỹ năng, kỹ xảo, thói quen nghề
nghiệp, xây dựng và phát triển nhân cách toàn diện ở sinh viên. Sự tiếp xúc tâm lý ở
đây bắt đầu từ việc tri giác lẫn nhau: mỗi chủ thể lắng nghe tiếng nói của nhau, quan sát
hành vi, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ trang phục của người đối diện. Cùng với quan niệm
của bản thân về đối tượng giao tiếp, mỗi chủ thể nhanh chóng xử lý thông tin mà mình
đã tiếp nhận, đưa ra phản ứng để đáp lại những hành vi, cử chỉ, thái độ của chủ thể giao
tiếp khác một cách nhanh chóng và phù hợp với hoàn cảnh cụ thể. Trong quá trình đó
mỗi chủ thể giao tiếp thể hiện thái độ của mình đối với người kia, hoặc hài lòng, vui vẻ,
dễ chịu tin tưởng, hoặc không hài lòng, khó chịu. Như vậy, có thể thấy những thông tin
mà chủ thể tiếp nhận trong quá trình giao tiếp không chỉ là những thông báo về các vấn
đề trong công việc, cuộc sống mà bao hàm cả thái độ, cảm xúc.
7

Thái độ, cảm xúc thể hiện trong quá trình tiếp xúc Thầy – Trò là một hiện tượng
tâm lý – quá trình cảm xúc – diễn ra trong thời gian tương đối ngắn từ vài giây đến vài

Quá trình cảm xúc
lặp đi lặp lại
Tiếp xúc Thầy – Trò
Trạng thái cảm xúc
Quá trình cảm xúc
8

III. Đánh giá chi tiết về đề tài nhóm 2 thực hiện
Trên cơ sở phần nhận xét chung và quan điểm của nhóm 7 về đề tài “Theo anh/chị
sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học có hình thành tình cảm dựa trên cơ sở của
sự tổng hợp và khái quát cảm xúc không, tại sao?”, nhóm 7 đưa ra một số đánh giá chi
tiết về nội dung đề tài nhóm 2 đã thực hiện như sau:
Thứ nhất, về tên đề tài nghiên cứu
Tên đề tài nhóm 2 thực hiện “sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học với sự
hình thành tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc”
Tên đề tài nghiên cứu giảng viên yêu cầu “Theo anh/chị sự tiếp xúc thầy trò ở
giảng đường đại học có hình thành tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái
quát cảm xúc không, tại sao?”
Như vậy có sự khác biệt trong cách đặt tên đề tài nghiên cứu, điều này có thể sẽ
dẫn đến việc xác định mục đích, bố cục, nội dung nghiên cứu bị chệnh hướng.
Thứ hai, về mục đích nghiên cứu
Trong phần mở đầu, nhóm 2 đã mục đích nghiên cứu chính của đề tài là “tìm hiểu
vấn đề tiếp xúc, cảm xúc và tình cảm thầy trò”; “tìm hiểu sâu hơn, xem xét trên nhiều
khía cạnh với những phân tích thực tiễn để có cách nhìn nhận đa chiều, thấu đáo hơn
về vấn đề”.
Theo quan điểm của nhóm 7:
 Với đề tài “sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học với sự hình thành
tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc” thì mục
đích nghiên cứu của đề tài chính là mối quan hệ, liên hệ giữa sự tiếp xúc
thầy trò ở giảng đường đại học với sự hình thành tình cảm dựa trên cơ sở

khái quát cảm xúc”.
 Thực hiện theo đúng tên đề tài mà giảng viên yêu cầu, bố cục của đề tài sẽ
gồm ba phần chính:
 Tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học – giao tiếp sư phạm
 Cảm xúc, tình cảm – những hiện tượng tâm lý
 Sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học có hình thành tình
cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc
Thứ tư, về nội dung của đề tài
Để có thể đánh giá nội dung của đề tài nhóm 2 thực hiện, nhóm 7 tiến hành đánh
giá theo từng phần, sau đó đưa ra kết luận cuối cùng.
 Phần 1: Cơ sở lý luận về xúc cảm, tình cảm
Trong phần này, nhóm 2 đã nghiên cứu về các vấn đề:
 Tiếp xúc
10

 Định nghĩa về xúc cảm, tình cảm
 So sánh xúc cảm với tình cảm
Nội dung được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, đem lại sự hiểu biết về các vấn đề “tiếp
xúc”, “xúc cảm” “tình cảm”.
Tuy nhiên, nhóm 2 mới chỉ nghiên cứu các vấn đề dưới dạng khái niệm mà chưa
đi sâu phân tích vấn đề “xúc cảm”, “tình cảm” với tư cách là những hiện tượng tâm lý,
do đó, chưa làm rõ được vấn đề: “tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học”, “hình
thành tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc”.
 Phần 2: Quan hệ tình cảm thầy và trò
Nội dung phần 2 đã nêu lên được một số vấn đề về quan hệ tình cảm thầy và trò:
 Quan hệ thầy – trò
 Văn hóa thầy – trò
 Hạt nhân chủ đạo của văn hóa thầy – trò
Theo quan điểm của nhóm 7, đây là việc nghiên cứu vấn đề này dưới hình thức là
một phần nội dung thực hiện là không cần thiết. Bởi lẽ với tên đề tài: “sự tiếp xúc thầy

2 đã không lý giải được các vấn đề: “sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học”, “sự
hình thành tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc”; không trả
lời và giải thích được câu hỏi “có hay không sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học
có hình thành tình cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc ?”.
IV. Câu hỏi phản biện
1. Tên đề tài “sự tiếp xúc thầy trò ở giảng đường đại học với sự hình thành tình
cảm dựa trên cơ sở của sự tổng hợp và khái quát cảm xúc” được hiểu như thế
nào? Có khác biệt gì với tên đề tài giảng viên đã đưa ra hay không?
2. Phân biệt các khái niệm “tiếp xúc thầy trò”, “giao tiếp sư phạm” ?
3. Theo anh chị “nhân cách của Thầy và Trò” có phải là một trong những yếu tố tác
động đến sự hình thành tình cảm Thầy Trò hay không ? Tại sao ?
4. Bạn có chắc rằng việc giải quyết mối quan hệ Thầy – Trò nghĩa là cơ bản đã giải
quyết được mục tiêu đào tạo, góp phần to lớn trong việc hoàn thiện nhân cách
sinh viên, học sinh không?

12

Tài liệu tham khảo
1. Nguyễn Thạc, Phạm Thành Nghị (2009), Tâm lý học giáo dục đại học, NXB Đại
học Sư phạm.
2. http://luanvan.net.vn/luan-van/de-tai-kha-nang-giao-tiep-su-pham-cua-sinh-vien-
cac-nganh-su-pham-truong-dai-hoc-su-pham-dai-hoc-da-nang-27267/