Probiotic và bệnh
tiêu chảy cấp Hình ảnh siêu vi Rotavirus, một trong những "thủ phạm" gây
bệnh tiêu chảy cấp.

Chuyên đề: Probiotics - giải pháp cho bệnh tiêu
chảy cấp Theo Tổ chức y tế thế giới, tiêu chảy là tiêu phân
lỏng ≥ 3 lần trong 24 giờ. Phân lỏng là phân có
hình của vật chứa. Tiêu chảy vẫn còn là nguyên
nhân hàng đầu gây bệnh và tử vong cho trẻ em.
Nguyên nhân tiêu chảy thường do nhiễm: siêu vi,
vi trùng và ký sinh trùng . Phổ tác nhân gây bệnh
tùy thuộc vào vùng địa lý, điều kiện kinh tế xã hội. Ở các nước đã phát triển, tác nhân thường gặp là
siêu vi, hàng đầu là Rotavirus. Tác nhân vi trùng vẫn
còn phổ biến ở các nước đang phát triển. Tại Việt
Nam, theo các nghiên cứu tại bệnh viện Rotavirus
chiếm khoảng 51% các trường hợp tiêu chảy cấp
không đàm máu nhập viện. Riêng ở bệnh viện Nhi
Đồng 1, mỗi năm chúng tôi nhận khám trung bình
40.000 ca tiêu chảy ngoại trú và 6.000 ca nội trú, các
tác nhân gây bệnh tiêu chảy cấp không đàm máu ở
bệnh nhi nội trú là: Rotavirus(67.4%), Norovirus
(5.5%), Sapovirus (3.2%), Astrovirus (0.8%), và

cứu, thử nghiệm lâm sàng ở các nước đã phát triển
cũng như đang phát triển sử dụng nhiều dòng
probiotic khác nhau hoặc riêng rẽ hoặc kết hợp để tìm
hiểu hiệu quả của probiotic trong điều trị, phòng ngừa
tiêu chảy sau sử dụng kháng sinh, tiêu chảy do truyền
nhiễm ở trẻ em. Mặc dù có thể các tác giả và cả các
nhà xuất bản có xu hướng chỉ công bố các nghiên
cứu có kết quả dương tính, nghĩa là có thể có sai lệch
trong công bố các nghiên cứu cho thấy probiotic
không có hiệu quả, một số ghi nhận đã được rút ra từ
các nghiên cứu này như sau:

Nhiều bằng chứng ủng hộ probiotic có tác dụng ngừa
tất cả các thể lâm sàng tiêu chảy do dùng kháng sinh
(tiêu chảy đơn giản, viêm đại tràng xuất huyết và
viêm đại tràng giả mạc). Trong 7 trường hợp trẻ em bị
tiêu chảy do dùng kháng sinh, có thể giảm bớt một
trường hợp tiêu chảy nếu chúng ta dùng đồng thời
probiotic (số bệnh nhân cần điều trị-NNT (number
needed to treat) = 7). Liều nên dùng là 5-10 tỷ đơn vị
tạo khúm (CFU) /ngày. Không thấy sự khác biệt đáng
kể giữa các dòng probiotic khác nhau khi sử dụng ở
liều nói trên.

Nói chung đa số bằng chứng cho thấy rằng sự khác
biệt về hiệu quả điều trị tiêu chảy cấp của probiotic so
với giả dược là có ý nghĩa thống kê nhưng hiệu quả
lâm sàng chỉ dừng ở mức vừa phải. Probiotic có thể
làm giảm thời gian tiêu chảy cấp ở trẻ em do tác nhân
không xâm lấn, đặc biệt do Rotavirus, khoảng 17-30

tiện lợi khi sử dụng, đặc biệt là cho trẻ em.