Điều gì thật sự xảy ra đối với các
thương hiệu
Rất dễ dàng đổ lỗi cho nền kinh tế về tình trạng phá sản của
thương hiệu, nhưng có lẽ mọi chuyện còn phức tạp hơn vậy. John
Gerzema, tác giả của cuốn sách bán chạy nhất, The Brand
Bubble, cho biết: “Sự khốc liệt của nền kinh tế không chỉ phơi bầy
những tài sản độc hại của thương hiệu mà còn cho thấy những
tương hiệu kém khác biệt.
Nhiều thương hiệu không có những khả năng thông thường để
xây dựng sự khác biệt mạnh mẽ trong thương hiệu và dẫn đầu
người tiêu dùng trong tương lai. Những thiếu hụt đó trở nên rõ
ràng hơn bao giờ hết trong những thời điểm như thế này.”
Trong cuốn sách của mình, Gerzeman quan tâm đến sự thay đổi
vai trò của người tiêu dùng trong việc xác định giá trị thương
hiệu. Ông cho biết: “Người tiêu dùng hành động ngày càng giống
một nhà đầu tư. Họ đã nâng cao mức độ trông đợi nên các
thương hiệu trong việc liên tục tạo ra những ngạc nhiên thú vị,
thích nghi và phát triển.” Ông cho biết thêm: “Nhưng thương hiệu
lâm vào tình trạng phá sản là những thương hiệu không tạo ra
được sự phát triển để thích nghi hoặc không đủ khác biệt để bắt
đầu với điều kiện mới.”
Bằng chứng gây ấn tượng mạnh nhất đối với công chúng trong
giả thuyết của Gerzeman là vụ phá sản gây choáng váng gần đây
của GM. Cùng với sự phá sản là hoạt động chuyển nhượng một
vài thương hiệu của nó. Thậm chí trước khi phá sản, GM đã
ngưng sản xuất Oldsmobile, một thương hiệu đã lỗi thời cho dù
có bề dày lịch sử. Sự phá sản đã giết chết Pontiac, một thương
hiệu được nhiều người công nhận đã góp công lớn vào thành
công trước đây của GM. Pontiac là “xe hơi cơ bắp” trong dòng xe
hơi cho người Mỹ của Chevy. Thương hiệu Pontiac đã tạo ra
những bài hát như “Little GTO” và trở thành biểu tượng của đấng

xuống dốc của thương hiệu khi ngành nhiếp ảnh bước sang kỷ
nguyên kỹ thuật số. Polaroid đã cố gắng tái đầu tư cho bản thân
và mối liên hệ giữa nó với nghề nhiếp ảnh lấy liền – đã lỗi thời –
nhưng không thể thành công. Tập đoàn Polaroid đã phá sản, bán
thương hiệu và cuối cùng công ty mua lại thương hiệu này cũng
thất bại (vì những nguyên nhân khác).
Thương hiệu có phá sản hay không thì cái tên Plaroid vẫn sống.
Bời vì gần đây vào năm 2009, một Camera kỹ thuật số có gắn
máy in mang tên Polaroid PoGo đã được giới thiệu. Vào tháng
4/2009 Polaroid được mua lại bởi một công ty, công ty này dự
định sẽ cấp phép sử dụng tên thương hiệu trên toàn cầu.
Thực tế, cấp phép là một cách thức nhằm kéo dài sự tồn tại của
một thương hiệu phá sản. Gerzeman cho biết, “… có nhiều
thương hiệu gặp rắc rối nhưng vẫn sở hữu những giá trị to lớn.
Điều quan trọng là phải định hình lại mô hình kinh doanh xoay
quanh những điểm khác biệt mạnh mẽ nhất của thương hiệu
hoặc tìm những giải pháp mới để tạo ra sự khác biệt.” Gerzeman
viện dẫn Sharper Image như một thương hiệu phá sản, nhưng đã
tái nổi bất thông qua “mô hình kinh doanh cấp phép.”
Sharper Image cùng với các thương hiệu phá sản khác như
Linens’n Things và Bombay được mua lại bởi hai công ty đối tác
Hilco ở Toronto và Gordon Brothers ở Boston vào khoảng 175
triệu USD (“Brand Name Lives After Stores Close”, New York
Times, 14/4/2009). Tên Sharper Image được gắn trên hàng hóa
mới xuất hiện ở Macy’s, JCPeney và Bed Bath & Beyond.
Linens’n Things bán hàng thông qua một website. Bombay được
trông được trở thành một dòng sản phẩm nội thất.
Lợi ích ở đây là gì? Jamie Salter, CEO ủa Hilco, “đã tiên đoán
doanh số một tỷ đô một năm của Sharper Image và Linens ’n
Things trong 5 năm tới.” - theo New York Times.