ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA XÃ HỘI HỌC
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MÔN:
MÔN:
NGƯỜI KHUYẾT TẬT CHÍNH SÁCH VÀ THỰC HÀNH
NGƯỜI KHUYẾT TẬT CHÍNH SÁCH VÀ THỰC HÀNH
ĐỀ TÀI
ĐỀ TÀI
:
:“Công tác xã hội cá nhân với người khuyết tật
bị bạo lực gia đình” (Nghiên cứu tại Trung tâm dạy nghề Tân Xuân –
Yên Dũng - Bắc Giang)
Giảng viên
: PGS. TS Nguyễn Thị Thu Hà
: PGS. TS Nguyễn Thị Thu Hà
Học viên
: Bùi Thị Bích Ngọc
: Bùi Thị Bích Ngọc
Lớp
: CTXH 1 – 2012
: CTXH 1 – 2012
Hà Nội – 04/2014
MỤC LỤC
1
LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay xã hội đang phát triển và ngày càng có nhiều thay đổi, sự
hưởng từ bạo lực gia đình nữa thì không những tinh thần của họ lo sợ, khủng
hoảng, mà tâm lý mặc cảm tự ti lại nhân lên ảnh hưởng đến hoạt động sinh
hoạt, học tập…Tuy vậy, những nghiên cứu liên quan và sự can thiệp của xã
hội về vấn đề này còn hạn chế, vì vậy hoạt động của nhân viên Công tác xã
hội (CTXH) hiện nay mới chỉ đáp ứng được nhu cầu thực tiễn cấp bách là hỗ
trợ cho những người khuyết tật (NKT) để họ không phải gánh chịu những
nỗi đau mất mát thêm nữa.
Chính vì những lý do trên mà chúng tôi chọn đề tài “Công tác xã hội
cá nhân với người khuyết tật bị bạo lực gia đình” (Nghiên cứu tại Trung
tâm dạy nghề Tân Xuân - Yên Dũng - Bắc Giang). Bằng cách vận dụng
kiến thức CTXH cá nhân để hỗ trợ thân chủ giải quyết vấn đề của mình, hòa
nhập cộng đồng. Công tác xã hội thể hiện là một ngành khoa học ứng dụng -
trực tiếp can thiệp và giải quyết vấn đề cho nhóm yếu thế trong khi đó không
có một ngành nào có cách thức can thiệp như ngành Công tác xã hội.
3
NỘI DUNG
TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN
VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH
1. Vài nét về hoàn cảnh của thân chủ và gia đình
Nhân viên CTXH tiếp cận thân chủ là: Hoàng Thị Th, 17 tuổi
Thân chủ sinh ra trong một gia đình nông thôn nghèo: Xóm Đông, Xã
Hòa Bình, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
Bố mất sớm, hiện nay gia đình thân chủ gồm có 4 người: mẹ, anh trai,
chị gái và thân chủ. Trước đây Th cứ nghĩ Th là con đẻ của bố mẹ, là em gái
ruột của anh chị nhưng đến lúc lớp 9 bị mẹ đốt sách vở thì em mới biết em là
con nuôi của bố mẹ (bố mẹ đẻ của em bỏ em khi em vừa mới sinh ra). Mẹ
nuôi Th hồi trước có đi bộ đội, bị ảnh hưởng chất độc da cam nên bây giờ
thỉnh thoảng về mẹ Th có bị ảnh hưởng thần kinh. Sau khi bỏ học vì bị tật bị
bạn bè nhìn ngó chê cười nên Th cũng không muốn xin mẹ đi học tiếp nên
em ở nhà và vào Trung tâm dạy nghề Tân Xuân.
mẹ nuôi em có đi bộ đội nên giờ mẹ thỉnh thoảng thần kinh không bình
thường (thỉnh thoảng bị tâm thần) nếu bây giờ mà về nhà có khi mẹ lại đuổi
em ra khỏi nhà, em chán lắm…”
(Em Th- Biên bản PVS số 2)
5
Trong quá trình tiếp cận thân chủ, nhân viên CTXH cũng đã sử dụng
kỹ năng nghề nghiệp như: kỹ năng quan sát, kỹ năng phỏng vấn, kỹ năng
lắng nghe, kỹ năng khuyết khích làm rõ ý…để một mặt thân chủ bộc lộ ý
kiến, trao đổi thông tin, mặt khác nhân viên CTXH đưa ra những tổng quan
sơ lược và những đánh giá về tâm lý thái độ hành vi suy nghĩ cảm xúc của
thân chủ khuyết tật vận động bị bạo lực gia đình sống ở trung tâm dạy nghề
Tân Xuân.
2.1. Xác định vấn đề thân chủ
Sau 2 tuần tiếp xúc với thân chủ tại Trung tâm dạy nghề Tân Xuân,
được thân chủ nói chuyện, chia sẻ nhân viên CTXH cùng thân chủ xác định
vấn đề đang gặp phải và cần được can thiệp như sau:
Thứ nhất: Thân chủ bị khuyết tật vận động, bị khuyết tật ở chân, đi lại
khó khăn, em mặc cảm tự ti về sự khuyết tật của bản thân mình nhiều khi bi
quan chán nản:
“ Em bị tật ở chân thế này đi lại khó khăn lại bị bạn bè nhìn ngó chê
cười nên em chán không muốn đi học nữa ”
(Em Th- biên bản PVS Số 1).
Thứ hai: Gia đình thân chủ hoàn cảnh khó khăn, bố mất, mẹ ốm yếu,
bệnh tật nhưng không nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng hay Nhà nước:
“ Mẹ em đang bị ảnh hưởng chất độc da cam, Bệnh mẹ em ngày càng
nặng chị ạ, nhà em lại khó khăn nên chưa có điều kiện đi khám nhiều, mà
mẹ cũng đi chữa một số nơi rồi nhưng không thấy đỡ… Bây giờ em chỉ mong
nhà trường cũng như trung tâ, cộng đồng cung cấp một số các dịch vụ hỗ
trợ về đi lại và những dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác để giảm bớt những
khó khăn cho em và mẹ ”
cận thân chủ và đưa ra những câu hỏi phải phù hợp với tâm trạng thân chủ là
yếu tố cần thiết. Hiểu được điều đó không chỉ nhân viên CTXH hiểu được
7
hoàn cảnh hiện tại của gia đình thân chủ mà còn giúp thân chủ có sự tự tin
hơn khi chia sẻ với nhân viên CTXH.
Nhân viên CTXH trong thời gian vừa tiếp xúc với thân chủ kết hợp
phương pháp thu thập thông tin về hoàn cảnh của em và gia đình. Nhưng vì
thân chủ là người khuyết tật vận động đang trong tình trạng bị bạo lực gia
đình nên khi nhân viên CTXH hỏi thì em cố lảng tránh, nhân viên CTXH đã
tìm cách tiếp cận thân chủ một cách khéo léo với thái độ cởi mở để tạo lòng
tin của thân chủ và bước đầu thu thập được thông tin về gia đình em: Hiện
tại gia đình em có 4 người: mẹ, anh, chị và Th, bố nuôi Th cũng mất lúc em
lên hai. Gia đình Th làm ruộng, anh trai lấy vợ cũng làm ruộng, chị gái Th
thì đi làm công nhân trong Nam. Vì bị khuyết tật ở chân, hơi khó khăn trong
việc đi lại nên thỉnh thoảng khi nào mùa màng thì Th mới về giúp mẹ, việc
nặng thì Th không làm được.
Ngoài những thông tin cơ bản về các thành viên trong gia đình, nhân
viên CTXH còn tiếp tục khai thác những thông tin liên quan đến hoàn cảnh
gia đình em Th: Được biết thân chủ đang sống trong một gia đình nông thôn
nghèo, tình trạng sức khỏe của mẹ thân chủ hiện không được tốt, mẹ của Th
đang cần sự hỗ trợ từ các dịch vụ y tế và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe: “Trước
đây mẹ em có đi bộ đội, bị ảnh hưởng chất độc da cam nên bây giờ thỉnh
thoảng về mẹ em có bị ảnh hưởng tâm thần, thần kinh không bình thường,
mẹ em đi chữa nhiều lần rồi mà chưa khỏi, nhiều lúc em về mẹ lại đuổi em
đi…”
(Em Th - Biên bản PVS số 2).
Những thông tin mà nhân viên CTXH thu thập về hoàn cảnh thân chủ
không chỉ là cơ sở để hiểu được hoàn cảnh của em mà từ đó sử dụng một số
thông tin liên quan trong quá trình nghiên cứu cũng như khi nhận diện và xác
định vấn đề. Vì vậy thông tin về hoàn cảnh thân chủ được sử dụng là không
trong giờ học em không chú ý, nhiều khi đang giảng bài tôi thấy em không
tập trung nên hỏi lại em mà em không biết để trả lời, tôi hỏi mà tâm trí em
9
đang để ở đâu không biết nữa, tôi có thấy em hay buồn mà ít nói chuyện với
bạn bè, cũng ít tham gia phát biểu trong các giờ học…”.
Như vậy qua việc trao đổi với cô giáo dạy văn hóa của Th, nhân viên
CTXH đã biết được tình hình học tập của thân chủ hiện nay là sa sút. Đây
được coi là một phần hậu quả mà thân chủ bị ảnh hưởng trực tiếp từ bạo lực
gia đình. Vì vậy, sự can thiệp kịp thời của nhân viên CTXH để điều chỉnh
tâm lý cũng như suy nghĩ trước mắt cho thân chủ là điều rất cần thiết.
d) Tâm lý thân chủ
Để tìm hiểu vấn đề thân chủ rõ ràng hơn không những nhân viên
CTXH thu thập những thông tin về vấn đề thân chủ đang gặp phải mà phải
hiểu được cảm xúc suy nghĩ, tâm lý của thân chủ biểu hiện về vấn đề đó. Từ
việc quan sát những biểu hiện bên ngoài, nhân viên CTXH quan sát biểu
hiện bên tâm lý bên trong của thân chủ khi thân chủ đối diện với hoàn cảnh
của mình. Nhân viên CTXH tiếp xúc, trò chuyện với thân chủ không những
hiểu được vấn đề của thân chủ mà còn hiểu rõ tâm lý của một người khuyết
tật vận động bị bạo lực gia đình luôn có tâm trạng khủng hoảng, lo sợ, dè dặt
và thiếu tự tin trong giao tiếp: Em có nhiều biểu hiện về tâm lý dễ nhận thấy
như:
- Em tỏ ra lảng tránh khi tôi vừa đến tiếp xúc.
- Em buồn và khóc khi kể về hoàn cảnh của mình.
- Em sợ khi nói về, mẹ, gia đình, về nhà.
- Em không chơi với nhiều bạn bè
2.2.2. Mối quan hệ giữa thân chủ và gia đình
Vì trong gia đình thân chủ, ngoài mẹ thì thân chủ còn có một anh trai
và một chị gái. Để tìm hiểu thông tin phục vụ cho quá trình nghiên cứu vấn
đề thân chủ bị bạo lực gia đình, nhân viên CTXH đã tìm hiểu mối quan hệ
hiện tại giữa thân chủ với gia đình. Nhân viên CTXH đã cố gắng tiếp cận
xong thì thôi…nhưng nhiều lúc em cũng buồn lắm chị ạ.
11
(Em Th - Biên bản PVS số 2)
Như vậy, việc nhân viên CTXH tìm hiểu mối quan hệ giữa thân chủ và
mẹ, anh trai thân chủ cho thấy rõ ràng hơn mối quan hệ hiện tại của thân chủ
và gia đình: em đang sống trong gia đình mẹ nuôi, tuy được nhận tình cảm từ
anh trai nhưng tình cảm và trách nhiệm của một người mẹ đối với em còn
thiếu thốn và xảy ra những hành vi tiêu cực. Đây sẽ là những thông tin cần
thiết và là cơ sở để nhân viên CTXH phục vụ cho mục đích lên kế hoạch trị
liệu.
* Nhận thức của thân chủ
Người khuyết tật luôn mặc cảm về sự khiếm khuyết của bản thân
mình, vì vậy nhân viên CTXH khi tiếp xúc với nhận thức thân chủ là người
khuyết tật bị bạo lực gia đình hiểu rằng: một mặt thân chủ cảm thấy tự ti về
bản thân mình, ngại giao tiếp và luôn trốn tránh thì mặt khác thân chủ còn bị
chấn thương tâm lý, khủng hoảng tinh thần do ảnh hưởng trực tiếp tình trạng
bạo lực gia đình. Hiểu được điều đó nhân viên CTXH tìm cách tìm hiểu nhận
thức, tâm lý thân chủ tốt hơn. Đó là cách tốt nhất để làm cơ sở đưa ra kế
hoạch trị liệu cho thân chủ.
Trong quá trình nói chuyện với Th, tôi biết ở độ tuổi vị thành niên như
Th, em có rất nhiều sự nhạy cảm về nhận thức, Th cũng nói nhiều về suy
nghĩ của mình: “Hôm trước mẹ đánh em, chửi em, em khóc nhiều lắm, em
chỉ muốn vào đây để khỏi phải bị chửi khỏi phải bị đánh Các bạn khi mỗi
ngày nghỉ họ muốn về nhà còn em thì lại sợ khi về nhà ” (Em Th - Biên bản
PVS số 2).
Nhưng đặc biệt là ở Th vẫn có tình thương yêu với gia đình và mẹ. Th
là người con hiếu thảo: “Dù mẹ có phần không tốt với em nhưng em cũng
không bao giờ quên ơn mẹ đã nuôi lớn em từ khi nhỏ nếu không có bố mẹ
nhận nuôi em chắc em không sống được đến giờ. Học xong em sẽ vào Nam
12
việc thu thập thông tin về nguyên nhân thân chủ bị BLGĐ là yếu tố cần thiết
nhưng chưa đủ để nhân viên CTXH có căn cứ và cơ sở để lên kế hoạch trị
liệu hiệu quả. Chính vì thế, nhân viên CTXH tiếp tục tìm hiểu thông tin về
những mong muốn hiện tại của Th để phục vụ cho việc chẩn đoán và lên kế
hoạch trị liệu tốt hơn.
2.2.4. Mong muốn nguyện vọng của thân chủ
Đánh giá nhu cầu nguyện vọng của thân chủ dựa vào mô hình bậc
thang nhu cầu của MasLow: Việc đánh giá nhu cầu của thân chủ là rất quan
trọng, trước hết nhân viên CTXH đưa ra các nhu cầu nói chung, sau đó tiến
hành đánh giá nhu cầu tham gia của thân chủ. Đánh giá các nhu cầu cơ bản
của thân chủ là cơ sở để nhân viên CTXH quyết định có ứng dụng phương
pháp CTXH cá nhân nhằm nâng cao năng lực cho thân chủ. Thông qua quan
sát, phỏng vấn sâu thân chủ cũng như các cán bộ trung tâm và sử dụng lý
thuyết về nhu cầu của Maslow, nhân viên CTXH đã tổng quát được nhu cầu
của thân chủ là người khuyết tật vận động bị bạo lực gia đình như sau:
- Về nhu cầu được yêu thương, tình cảm gia đình và mọi người trong
xã hội: Đây là nhu cầu mà thân chủ đang thiếu hụt, Th luôn cần sự yêu
thương của gia đình, đặc biệt là sự yêu thương từ chính người mẹ nuôi của
Th. Hiện tại, sự yêu thương, quan tâm giữa mẹ và Th chưa sâu sắc, chưa có
tình yêu thương và gần gũi thực sự, còn xảy ra những hiểu lầm. Trong quá
trình làm việc với thân chủ, nhân viên CTXH thường xuyên được nghe thân
chủ tâm sự, chia sẻ ước muốn có được sự quan tâm, thương yêu và che chở
của cha mẹ: “Em sinh ra và lớn lên không nhận được tình cảm của cha mẹ
ruột em, bây giờ mẹ em lại đối xử với em như vậy nên em chỉ muốn mẹ
thương em là được thôi chị ạ!” (Em Th - Biên Bản PVS số 3).
Nhu cầu tình yêu thương của Th nếu chỉ nhìn bên ngoài tưởng chừng
như được đảm bảo song chỉ có em mới hiểu được điều đó và em luôn cần
được đám ứng nhu cầu này. Chính vì vậy, việc ứng dụng CTXH cá nhân
14
nhằm mục tiêu thúc đẩy sự yêu thương gắn kết giữa mẹ và em Th là rất cần
trước đây, đừng hắt hủi và đánh mắng em nữa” (Em Th - Biên bản PVS số
2).
- Nhu cầu được hoàn thiện mình.
Đây chính là nhu cầu mà nhân viên CTXH mong muốn đáp ứng cho
thân chủ thông qua việc ứng dụng phương pháp CTXH cá nhân và việc sử
dụng kỹ năng “chiếc ghế trống”, về việc kể về tấm gương “Người khuyết tật
vượt qua khó khăn trong cuộc sống”. Thân chủ cần được trang bị những kỹ
năng sống: kỹ năng chia sẻ, kỹ năng giao tiếp và kỹ năng nghị lực vượt qua
hoàn cảnh khó khăn của mình. Muốn có được điều này, trước hết nhân viên
CTXH phải nâng cao sự tự tin ở Th. Em có nhu cầu được phát triển, hoàn
thiện bản thân mình song do chưa có cơ hội hoặc bản thân em còn thiếu sự
mạnh dạn cũng như thiếu kỹ năng sống: “Nếu mẹ yêu thương em và em có
cơ hội được đi làm, em sẽ kiếm tiền để giúp đỡ mẹ và cố gắng sống tốt hơn
để hoàn thiện bản thân mình ” (Em Th - Biên bản PVS số 3).
Như vậy, dựa vào bậc thang nhu cầu của Maslow, nhân viên CTXH đã
tiến hành phân tích đánh giá các nhu cầu của thân chủ khuyết tật vận động bị
bạo lực gia đình. Nhìn chung, nhu cầu về vật chất cơ bản đã được đáp ứng
tương đối, song nhu cầu tình yêu thương, nhu cầu an toàn, nhu cầu được tôn
trọng và nhu cầu phát triển hoàn thiện chưa được đáp ứng đầy đủ, đặc biệt là
nhu cầu về tình yêu thương là nhu cầu còn thiếu hụt. Vì vậy, kết quả đánh
giá này là cơ sở quan trọng để tiến hành hoạt động đánh giá nhu cầu của thân
chủ và tiến hành tiến trình CTXH cá nhân nhằm giải quyết vấn đề người
khuyết tật bị bạo lực gia đình với đối tượng cụ thể là thân chủ Th.
2.2.5. Chẩn đoán
Chẩn đoán là bước nhân viên CTXH chẩn đoán những nguyên nhân
hậu quả của thân chủ bị bạo lực gia đình để từ đó có thể xây dựng kế hoạch
trợ giúp thân chủ giải quyết vấn đề của mình.
16
Song trước hết để xác định rõ vấn đề của thân chủ lúc này thì nhân
viên CTXH cùng thân chủ vẽ biểu đồ gia đình và biểu đồ sinh thái:
ìnhđ
B n ạ
bè
Trung
tâm
C ơ
quan
pháp
lu tậ
H ng à
xóm
D ch ị
v h ụ ỗ
trợ
B nh ệ
vi n, ệ
y tế
Nhân
viên
CTXH
18
khác do hoàn cảnh gia đình, bệnh tật của mẹ ngày càng nặng, Th đang bị ảnh
hưởng do bạo lực gia đình nên tinh thần bị khủng hoảng, lo sợ.
Vì vậy khi làm việc với thân chủ, nhân viên CTXH phải hết sức chú ý
đến những biểu hiện của thân chủ về mặt tâm lý, về suy ngĩ, hành vi để có
cách thức điều chỉnh phù hợp.
Điểm mạnh Điểm yếu
- Th được hưởng các chính sách ưu
đãi xã hội, trợ cấp hàng tháng, thẻ
bảo hiểm y tế…
Bảng 1: Bảng đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ
3. Lập kế hoạch
Lên kế hoạch trị liệu là bước vô cùng quan trọng của nhân viên
CTXH, đây là yếu tố trực tiếp quyết định sự thành công trong công tác trị
liệu cho thân chủ. Nhân viên CTXH sau khi xác định vấn đề thân chủ bị bạo
19
lực gia đình phải xác định và xây dựng kế hoạch trị liệu trong vòng 8 tuần.
Lúc này nhân viên CTXH cùng thân chủ lập kế hoạch trợ giúp nhưng lấy
thân chủ làm trung tâm của kế hoạch. Mục đích của việc lập kế hoạch trước
hết là để thân chủ tự nhận định vấn đề của mình, tự thân chủ sẽ đưa ra giải
pháp và thực hiện giải pháp dựa trên sự giúp đỡ của nhân viên CTXH, từ đó
tinh thần thân chủ được cải thiện, vươn lên trong cuộc sống và hòa nhập
cộng đồng.
Đưa ra các hoạt
động
Mục tiêu Người tham gia Thời gian
1.Tham vấn
thông qua các
buổi vãng gia.
- Giải tỏa vấn đề tâm lý
cho thân chủ, giúp thân
chủ và gia đình hàn gắn
mối quan hệ.
- Giúp thân chủ cũng
như gia đình tìm ra được
hướng giải quyết vấn đề
của mình.
- Nhân viên
CTXH
- Thân chủ
giúp đỡ của các thầy cô
giáo : Quan tâm hơn nữa
đến việc học tập của Th.
- Gia đình
- Cán bộ Trung Tuần thứ 6
20
4. Huy động
nguồn lực hỗ trợ
từ : -Trung tâm
- Gia đình
- Bạn bè
- Gia đình: Xác định
những khó khăn của Th,
vận động gia đình để gia
đình quan tâm đến Th .
- Bạn bè: vận động bạn
bè động viên an ủi Th
khi Th gặp khó khăn
hoặc khi Th chia sẻ, cần
sự giúp đỡ của bạn bè.
tâm
- Thân chủ
- Nhân viên
CTXH
Bảng 2: Xây dựng bảng kế hoạch trị liệu cho thân chủ
4. Triển khai kế hoạch
Lúc này vai trò của nhân viên CTXH là người định hướng, hỗ trợ và là
người đánh giá phản ánh lại với đối tượng những cái mà thân chủ đã đạt
được. Nhân viên CTXH động viên, khuyến khích thân chủ thực hiện các hoạt
eêm lại gánh nặng cho mẹ nhưng con không hiểu lý do tại sao gần đây mẹ cứ hay
nạt con, đánh con, con sợ phải về nhà mà buồn lắm mẹ à”…
“Con à, đúng là mẹ dạo này mệt mà lại nhọc nữa, mẹ đi ra ngoài thấy họ
nói là mẹ thật ngu ngốc mới nhận nuôi con, con thế này thì suốt đời mẹ chỉ khổ vì
con thôi, con không giúp được chi cho mẹ cả…con cái họ làm ăn thế này thế nọ
xây nhà cao cửa rộng chứ không phải như mấy đứa
“Mẹ đừng nghe người ngoài nói lung tung, mẹ phải hiểu và thương con chứ,
mà mẹ yên tâm, con sẽ học hành chăm chỉ, sau này học xong con sẽ đi vào Nam
kiếm việc làm, con sẽ giúp dỡ mẹ, còn chuyện mấy hôm nay con xin lỗi đã làm mẹ
phiền lòng, giờ trở đi con không cãi lại mẹ như thế nữa…”
Trong quá trình trị liệu, việc sử dụng các kỹ năng đó là rất cần thiết, song
bên cạnh đó nhân viên CTXH phải biết sử dụng phù hợp với mục đích, với
vấn đề và kết hợp với mô hình tiếp cận trong phương pháp CTXH cá nhân
như: Mô hình cách tiếp cận giải quyết vấn đề (sự lôi cuốn thân chủ cùng
tham gia vào tiến trình giải quyết vấn đề tự nó là một cách trị liệu). Cách tiếp
cận tập trung vào một nhiêm vụ (tập trung vào việc giúp thân chủ đạt được
một mục tiêu cụ thể trong một thời gian định trước). Có như vậy việc trị liệu
cho thân chủ mới mang lại thành công cao.
b. Kỹ năng sử dụng “Mệnh đề tôi”
23
Cũng như kỹ năng sử dụng “chiếc ghế trống”, nhân viên CTXH dựa
vào tình trạng, cảm xúc của thân chủ đang căng thẳng thì hướng cho thân
chủ nói về suy nghĩ của mình trước khi nói về vấn đề đang búc xúc đó, thân
chủ sẽ không cảm thấy vấn đề nghiêm trọng quá mức mà thay vào đó là suy
nghĩ tiêu cực được giảm xuống:
“… Chị biết cảm xúc của em lúc này, nhưng em hãy thử đặt mệnh đề
tôi trước để nói về cảm xúc của mình sau đó hãy nói về vấn đề đó của em và
mẹ, em sẽ thấy vấn đề không trầm trọng như em nghĩ đâu”.
Từ đó thân chủ sẽ thay câu mình thường nói:“Mẹ thường xuyên đánh
mắng và xử tệ với em, em buồn và sợ, không dám về nhà”. Bằng câu: “Em
Thân chủ: Đúng là lần trước mẹ đánh em xong, em cũng có cãi lại mẹ
một câu thế là mẹ vào giường mẹ nằm khóc chị a, giờ em và mẹ vẫn đang
còn giận nhau, mẹ với em vẫn chưa làm hòa với nhau.
NVCTXH: Vậy em có nghĩ ra một cách nào đó để hàn gắn mối quan hệ
với mẹ chưa?
Thân chủ: Mẹ với em mỗi người một nơi thế này chắc không làm hòa
được chị ạ. Em đang định thứ 7 tuần này về quê em sẽ tìm cách xin lỗi
nhưng em sẽ hỏi thẳng với mẹ những điều giữa mẹ và em cho rõ ràng để mẹ
và em tránh khỏi những mâu thuẫn… không biết có được không nữa
NVCTXH: Ừh. đó cũng là một cách hay đấy, em hãy thử xem thế nào
nhé!
(Trích: Biên bản PVS số 3 )
Việc giải quyết vấn đề thân chủ bị bạo lực gia đình nhân viên CTXH
không chỉ tiến hành trị liệu với chính thân chủ của mình mà việc tiếp cận với
người gây ra bạo lực cho thân chủ là rất cần thiết. Chính vì vậy, nhân viên
CTXH đã tiến hành cuộc vãng gia trực tiếp đến nhà mẹ và anh trai thân chủ:
Nhân viên CTXH đã tiến hành tham vấn với mẹ thân chủ:
NVCTXH: Cháu nghe Th kể về gia đình và gì rất nhiều, Th có nói là
Th rất thương gì, nhưng hình như giữa gì và Th gần đây đang xảy ra mâu
25
Copyright: Tài liệu đại học ©