ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA LỊCH SỬ
BÁO CÁO THỰC HÀNH
CÔNG TÁC XÃ HỘI I
Đề tài:
CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI
NGƯỜI KHUYẾT TẬT
Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
Lê Thị Kim Dung Nguyễn Đăng Lưu
Huế, tháng 7/2014
MẪU KẾ HOẠCH THỰC TẬP
Tên sinh viên Nguyễn Đăng Lưu
Cơ sở thực hành Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt,
phường Đông Lương, thành phố Đông
Hà, Quảng Trị
Gíao viên hướng dẫn Lê Thị Kim Dung
Thời gian thực hành Ngày bắt đầu: 24-06-2014
Ngày kết thúc: 27-07-2014
Thời lượng thực hành: 06 ngày
Phát triển cá nhân 1.Nhận diện được điểm mạnh mà bản
thân có trong đợt thực hành:
Bản thân là sinh viên năm nhất trong đợt
thực hành vừa qua.Tuy thời gian ban đầu
mời bắt đầu làm việc với thân chủ còn
hơi rụt rè vì còn thiếu kinh nghiệm
nhưng sau đó bản thân đã lấy được sự tự
tin khi giao tiếp với thân chủ và mọi
lẫn tinh thần. Tất cả đều hướng đến một
hệ thống an sinh xã hội vững mạnh.
3
MẪU BÁO CÁO THỰC TẬP
I. Họ và tên sinh viên: Nguyễn Đăng Lưu Lớp : CTXH K37A
Giáo viên hướng dẫn:
Cơ sở thực tập: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường Đông
Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị
II. HỒ SƠ CÁ NHÂN – THÂN CHỦ
1.Thông tin cá nhân
Họ và tên: Phạm Hồng Trung Giới tính: Nam
Ngày tháng năm sinh: 04/03/1961
Nơi sinh: Xóm Vĩnh Lạc, xã Hưng Vĩnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh
Nghệ An
Nơi ở hiện tại: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, khối 8, phường Lê
Lợi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Trình độ học vấn: 7/10
Trình độ nghề nghiệp: Từng làm xây dựng nhưng nay do tàn tật nên
không làm gì.
Tình trạng sức khỏe thể chất: Sức khỏe yêu. Tàn tật nửa người từ phần
hông xuống chân phải ngồi xe lăn
Tình trạng sức khỏe tinh thần: Mặc cảm, tự ti với bệnh tật của mình.
Tinh thần hay bị giảm sút.
Các vấn đề khác: Nguyên nhân dẫn đến tàn tật là do tai nạn lao động.
2. Thông tin về gia đình, người thân:
Chú ( T ) là người con thứ 2 trong gia đình có 5 anh chị em đều đã lập
gia đình, bố chú mất khi chú còn nhỏ, mẹ chú năm nay đã 78 tuổi, đã già yếu,
chú có vợ và 2 người con, con gái đầu của chú đã đi lấy chồng. Chú sống với
vợ con, mẹ chú và chị cả của chú. Trước đây chú là bộ đội, sau đó trở về và
làm xây dựng, cách đây 12 năm thì chú bị tai nạn lao động khiến chú bị tàn tật
: Mối quan hệ mờ nhạt
3. Môi trường sống hiện tại
Chú ( T ) năm nay 53 tuổi, khuôn mặt chú gầy gò, xanh xao, tính tình
chú hiền lành, luôn tươi cười với mọi người. Cuộc đời chú đã trải qua những
thăng trầm, biến cố khiến cho con người chú dù có mạnh mẽ đến đâu cũng
phải gục ngã.
Đã hơn 1 năm nay bao trùm lên gia đình chú là không khí đau thương,
tang tóc; từ khi con trai chú mất, chú dường như sụp đổ hoàn toàn, chú đã
phải cố gắng lắm mới gắng gượng đến lúc này.
Các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của chú đều phải phụ thuộc vào
những người trong gia đình, Chỉ làm được một số công việc nhẹ nhàng như
cho gà ăn, vì chú bị tai nạn lao động 12 năm trước, chú bị liệt nửa người từ
TC ( Chú
T )
Hai
con
Chính quyền địa
phương
Vợ
Mẹ
Các anh
chị em
Hàng
xóm
Hai
cháu
ngoại
Bố
7
Chú Trung
Địa điểm: Số nhà 14,
đường Lý Thường
Kiệt, phường Đông
Lương, thành phố
Đông Hà, Quảng Trị
8h00
Ngày
29/06/2014
Tới thăm hỏi, trò chuyện
Mục đích: tìm hiểu
thêm hoàn cảnh gia đình
chú.
Đối tượng tác nghiệp:
Chú Trung
Địa điểm: Số nhà 14,
đường Lý Thường
Kiệt, phường Đông
Lương, thành phố
Đông Hà, Quảng Trị
15h00
Ngày
05/07/201
4
Trò chuyện, động viên,
giúp chú làm một số
công việc nhà.
Mục đích: Tìm hiểu
môi trường sống của chú
Đối tượng tác nghiệp:
xóm thân cận để thu
thập thông tin và tới địa
phương để tìm hiểu
thêm.
Mục đích: Tìm hiểu
mối quan hệ giữa chú
với hàng xóm và địa
phương.
Đối tượng tác nghiệp:
Chú Trung
Địa điểm: Số nhà 14,
đường Lý Thường
Kiệt, phường Đông
Lương, thành phố
Đông Hà, Quảng Trị
9h30
Ngày
27/07/2014
Đến gặp chính quyền
địa phương.
Mục đích: Tìm sự hỗ
trợ từ địa phương và đưa
ra các phương án để giải
quyết vấn đề mà thân
chủ đan gặp phải.
Đối tượng tác nghiệp:
Chú Trung
Địa điểm: Số nhà 14,
đường Lý Thường
Kiệt, phường Đông
- Chú T năm nay 53 tuổi, tính tình hiền lành. Là con thứ hai trong gia
đình có 5 anh chị em. Bố mất khi chú còn nhỏ, mẹ chú năm nay đã 78 tuổi,
11
già yếu lại hay đau ốm. Chú có vợ và hai người con : một trai, một gái. Con
gái đầu của chú đã đi lấy chồng và có hai con; đứa con trai đã mất cách đây
một năm do tai nạn giao thông.
- Trước đây chú là bộ đội, sau đó trở về làm xây dựng. Cách đây 12
năm chú đã gặp phải một tai nạn trong khi lao động khiến chú bị tật nửa
người từ hông xuống chân. Hiện tại chú phải ngồi xe lăn, mọi sinh hoạt hằng
ngày của chú gặp rất nhiều khó khăn.
- Cuộc sống hiện tại của gia đình chủ yếu là trong cậy vào công việc
phụ hồ của vợ và mấy sào ruộng.
- Mối quan hệ giữa chú với mọi người xung quanh rất tốt.
SƠ ĐỒ PHẢ HỆ VÀ SƠ ĐỒ SINH THÁI ( như trên hình vẽ phần 2 )
* Bước 4: Đánh giá, chuẩn đoán
- Những vấn đề thân chủ gặp phải:
+ TC gặp phải vấn đề về sức khỏe đó là bị tật nửa người từ phần hông
xuống chân khiến sinh hoạt hằng ngày gặp không ít khó khăn.
+ TC cảm thấy tự ti và mặc cảm với bệnh tật của mình.
+ Môi trường sống của TC chưa tốt để cải thiện sức khỏe và Sinh hoạt
hằng ngày.
+ Đôi lúc TC cảm thấy buồn và tủi thân vì hoàn cảnh gia đình và sự ra
đi của con trai út.
+ Cuộc sống hiện tại khó khăn, thiếu thốn về vật chất.
- Đánh giá những người có quan hệ với TC
Mọi người trong gia đình cũng như hàng xóm láng giềng có quan hệ rất
tốt với TC. Mọi người luôn an ủi, động viên, chăm sóc tận tình không bỏ mặc
TC. Riêng TC có quan hệ mờ nhạt với bố vì bố đã mất từ rất lâu; Với địa
phương mà TC đang sinh sống, TC ngại tham gia các hoạt động của địa
phương vì bản thân TC còn cảm thấy mặc cảm vì bệnh tật.
13
+ Tư vấn tâm lý, an ủi, động viên thân chủ. Đồng thời tư vấn cách
chăm sóc sức khỏe cho bản thân TC cũng như
những người thân trong gia đình để bệnh tình thuyên giảm
+ Tìm hiểu những nhà hảo tâm trong địa phương để hỗ trợ cho gia
đình TC một phần kinh tế để gia đình làm vốn kinh doanh nhỏ tại nhà như
buôn bán tạp hóa…
*Bước 6: Thực hiện kế hoạch:
Theo các mục đích đã đề ra, sắp xếp kế hoạch theo thứ tự ưu tiên:
+ Trước hết, tới thăm nhà, trò chuyện, động viên và tư vấn tâm lí cho TC.
+ Động viên giúp TC có niềm tin hơn vào cuộc sống
+ Tạo điều kiện để TC hòa nhập với cộng đồng
+ Tư vấn chăm sóc sức khỏe
+ Tìm nguồn hỗ trợ từ địa phương và các tổ chức dành cho người
khuyết tật
*Bước 7: Lượng giá, đánh giá:
- Những mục tiêu đề ra đã đạt được:
+ TC đã dần hòa nhập với cộng đồng, địa phương, bớt tự ti và
mặc cảm
+ Đời sống tinh thần được nâng cao, vui vẻ hơn trước khi có sự
quan tâm của hàng xóm, địa phương
+ Được chăm sóc sức khỏe từ địa phương
Những hoạt động đưa đến kết quả như mong muốn. Gia đình, hàng
xóm, chính quyền địa phương đã tham gia vào quá trình trợ giúp này, mức độ
tham gia của họ rất tích cực.
- Trong quá trình đi thực tế cũng gặp không ít những khó khăn, trở
ngại như: còn vụng về trong bước đầu làm quen với TC, cách nói chuyện còn
cứng nên gặp vấn đề trong khai thác thông tin. Nhưng bên cạnh đó đã áp dụng
được các kĩ năng như: kĩ năng vãng gia, kĩ năng quan sát, kĩ năng lắng nghe,
kĩ năng thấu cảm. Đồng thời, nhân viên đã vận dụng tốt các kiến thức đã học
NV: ( Vẻ bối rối ) Chú à, con cũng không có ý gì đâu, chú đừng ngại,
chú chia sẻ với con. Biết đâu con có thể giúp được gì cho chú. Đi chú nhé
( giọng năn nỉ )
TC: ( suy nghĩ hồi lâu ) Thôi được rồi con đã nói thế thì chú còn biết
sao nữa.
NV: ( Vui vẻ ) Dạ con cảm ơn chú. Mà chú ơi, nhà mình đi đâu hết rồi
chú?
TC: Ừ. Vợ chú thì đi làm, còn mẹ với chị chú thì đi sang nhà họ hàng
trưa mới về.
NV: Vậy con cái chú đi làm ăn xa hết rồi à chú?
TC: ( giọng chùng xuống ) Chú có hai đứa, một chị thì đã đi lấy chồng rồi,
còn con trai chú thì… ( vừa nói hai dòng nước mắt vừa lăn dài trên gò má )
NV lặng đi cũng không kìm nén được nước mắt. Nhưng sợ chú buồn lại
vội vàng lau nước mắt đi, nói: Chú ơi, con xin lỗi đã làm chú buồn, con không
cố ý đâu ạ.
TC: ừ, không sao đâu con ( Vội lau nước mắt )
Biết chú buồn nên NV không hỏi gì thêm mà an ủi động viên chú, rồi
lảng đi hỏi những việc khác.
Trò chuyện hồi lâu, NV xin phép chú để về và hẹn mai lại đến chơi với
chú.
Trong buổi tham vấn đầu tiên tuy chỉ mới tiếp xúc lần đầu nhưng tôi
thấy chú là một người hiền lành, thân thiện, nhưng chú vẫn còn ngại và mặc
cảm với bản thân.
* Ngày tham vấn thứ 2: 8h00 Ngày 29/06/2014
Cơ sở thực tập: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường Đông
Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị
Thân chủ: Phạm Hồng Trung
Mục đích tham vấn: Đến thăm, động viên và tìm hiểu sâu hơn tình cảnh
gia đình thân chủ.
16
suy sụp vì thương con. Nói học xong rồi cũng may mắn có nơi nhận nó làm
việc, ai ngờ lại như thế ( Chú buồn rầu )
NV: Chuyện qua rồi chú cũng bớt đau buồn nha vì chú cần phải mạnh
mẽ để an ủi vợ chú nữa kẻo thấy chú buồn dì lại buồn theo chú đó.
TC: Ừ. Cảm ơn con, chú biết rồi.
NV: Mà cũng đã muộn rồi. Con về lần sau con lại tới.
TC: Uừ. Thôi con về đi kẻo muộn rồi.
NV: Dạ. Con chào chú.
* Ngày tham vấn thứ 3: 15h00 Ngày 05/07/2014
Cơ sở thực tập: số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, khối 8, phường Lê
Lợi- thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Thân chủ: Phạm Hồng Trung
Mục đích tham vấn: Tư vấn tâm lý, sức khỏe và quan sát môi trường
sống hiện tại của thân chủ.
Tường thuật: Hôm nay đến thăm chú rồi phụ chú công việc nhà. Lúc
đầu chú còn ngại. Nhưng năn nỉ một hồi chú cũng đồng ý.
Phụ chú làm công việc nhà, dọn dẹp bếp, nhà cửa, tôi thấy nhà chú đơn
sơ lắm, bụi bặm nhiều, trong nhà không có gì gọi là khá giả làm ảnh hưởng
đến sức khỏe của chú nhiều. Môi trường sống hiện tại của chú không tốt kèm
theo không khí tang thương trong gia đình nên khiến tâm lí chú đôi lúc suy
sụp. Lại thêm mẹ già đau ốm suốt.
*Ngày tham vấn thứ 4: 19h Ngày 10/07/2014
Cơ sở thực tập: Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt, phường Đông
Lương, thành phố Đông Hà, Quảng Trị
Thân chủ: Phạm Hồng Trung
Mục đích tham vấn: Tìm hiểu mối quan hệ của thân chủ với những
người trong gia đình
18
Tường thuật: Đến cũng đúng lúc nhà chú vừa ăn cơm tối, chú và cả nhà
vui vẻ mời vào ăn cơm. Tôi ngồi vào ăn với chú bữa cơm rồi tranh thủ trò
Tường thuật:
- Tìm hiểu hàng xóm
NV: Có ai ở nhà không ạ?
HX: ( Vội chạy ra ) Tìm ai vậy em?
NV: Chị ơi, em là Lưu, sinh viên ngành Công tác xã hội của trường
Khoa học Huế. Em tới mong chị cho em hỏi một số thông tin vê chú T –
hàng xóm nhà chi được không ạ? Vì em đang tìm hiểu để giúp chú giải quyết
một số vấn đề.
HX: ( Chị vui vẻ đồng ý )
NV: Trong xóm chú có hòa đồng không chị?
HX: Chú thì thân thiện, giúp đỡ mọi người nhưng vì mặc cảm nên chú
cũng ít ra ngoài giao lưu.
NV: Vậy chắc ai cũng thương cho hoàn cảnh của chú chị nhỉ?
HX: Ừ. Hàng xóm ở đây biết chú bệnh tật, đứa con trai thì mất nên ai
cũng thương cho hoàn cảnh của chú. Gia đình chú thì nghèo, hàng xóm cũng
thường sang động viên.
NV: Dạ em cảm ơn chị đã dành chút thời gian cho em
HX: Không có gì đâu em.
NV: Dạ vậy em xin phép chị em về, cảm ơn chị nhiều
- Tìm tới phường Đông Lương để hỏi một số thông tin
Vừa tới nơi, tôi may mắn gặp bác phó chủ tịch phường. Khi đã giới
thiệu về mình và mục đích đến để tìm hiểu chú T thì bác vui vẻ nhận lời ngay.
NV: Bác ơi, bác biết chú T ở số 14 đường Lý Thường Kiệt mình không bác?
PCT: Bác biết con. Chú T thì bác còn lạ lùng gì nữa.
NV: Vậy chú T có hay tham gia hoạt động của phường không ạ?
PCT: ít lắm con. Vì chú T tự ti, mặc cảm về bệnh tật nên chú còn ngại,
ít tham gia.
20
NV: Phường mình hay xuống thăm nhà chú không bác?
PCT: Cũng hiếm lắm con. Vì việc phường thì lu bù nên chỉ vào những
Giáo viên hướng dẫn Lê Thị Kim Dung
Cơ sở thực tập Số nhà 14, đường Lý Thường Kiệt,
phường Đông Lương, thành phố
Đông Hà, Quảng Trị
Thời gian thực hành Ngày bắt đầu: 25/06/2014
Ngày kết thúc: 27/07/2014
1. Trong quá trình tìm hiểu, thu thập
thông tin, em đã áp dụng kiến thức
đã học vào thực tiễn là:
- Sử dụng kĩ năng quan sát
Ví dụ: Tới thăm nhà TC và
phụ giúp TC một số công việc
nhà để biết được một trường
sống hiện tại của TC gặp rất
nhiều khó khăn làm ảnh hưởng
tới sức khỏe và tâm lý của TC.
- Sử dụng kĩ năng thấu cảm
Ví dụ: thông qua cách nói ấp
úng, cử chỉ bối rối của TC để
từ đó thấy được sự mặc cảm
của TC về bệnh tật về bản thân
để rồi an ủi, động viên, tư vấn
tâm lý cho TC.
2. Điểm mạnh và những thiếu sót sai
lầm:
-Ví dụ: điểm mạnh
Hiểu được những vấn TC gặp phải
thông qua việc quan sát, trao đổi với
22
TC để từ đó đưa ra hướng giải quyết