ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA XÃ HỘI HỌC

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Môn học: Công tác xã hội với người khuyết tật
Đề bài:

Anh/chị hãy vận dụng những kiến thức, kỹ năng công tác xã hội
nói chung và công tác xã hội với người khuyết tật nói riêng trong can thiệp,
trợ giúp một người khuyết tật cụ thể.
Giảng viên: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà
Học viên: 42. Lê Thị Ngọc Ánh
Lớp: CTXH - 1
MSHV: 11033148
Hà nội, tháng 4 năm 2014
1
LỜI NÓI ĐẦU
Hiện nay, nghề công tác xã hội (CTXH) ở Việt Nam là rất cần thiết do
những biến đổi nhanh chóng về kinh tế xã hội và những tác động của quá trình
đổi mới. Điều đó dẫn đến những thay đổi trong mối quan hệ gia đình và cộng
đồng, tác động của quá trình công nghiệp hóa, lao động di cư từ nông thôn ra
thành thị. Thêm vào đó là sự gia tăng của lượng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
khó khăn, số lượng người già và người khuyết tật, vấn đề về HIV/AIDS…
Thạc sĩ Võ Thị Hoàng Yến, Giám đốc Trung tâm Khuyết tật & Phát triển
(DRD) cho rằng: “Xã hội hiện nay đang được xây dựng cho số đông người, còn
những nhóm thiểu số thì không được tính đến, trong đó có người khuyết tật”.
Đây là một thực tế mà chúng ta cần phải nhìn nhận và thay đổi để tạo cơ hội hòa
nhập cho những đối tượng yếu thế trong xã hội.
Theo báo cáo, hiện nay tỉnh Vĩnh Phúc có hơn 18.000 đối tượng là người
khuyết tật, trong đó có 8.257 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt (chiếm 2,99% trẻ từ

1. Mô tả trường hợp 5
2. Tóm tắt thông tin 6
II. Tiến trình quản lý trường hợp với người khuyết tật 7
Bước 1. Đánh giá thân chủ 7
Bước 2. Xây dựng kế hoạch giúp đỡ 11
Bước 3. Chọn lựa giới thiệu dịch vụ 12
Bước 4. Chuẩn bị kế hoạch về dịch vụ được giới thiệu 13
Bước 5. Theo dõi và hỗ trợ thân chủ khi chuyển gửi 15
Bước 6. Duy trì mối quan hệ với cơ sở cung cấp dịch vụ 17
Kết luận 18
Danh mục tài liệu tham khảo 19
I. TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ
1. Mô tả trường hợp
4
Anh Lê Văn T, 35 tuổi, đã từng làm nghề thợ xây. Tính tình cục mịch,
thường xuyên đánh bạc và uống rượu. Mỗi lần uống say thường về đánh mắng
vợ con rất thô bạo. Vợ là Nguyễn Thị H, 33 tuổi, ở nhà làm ruộng và chăm sóc
con cái. Chị H hiền lành, nhẫn nhịn và yêu thương chồng con. Vợ chồng anh T
có 3 đứa con trai, một đứa đang học lớp 10 và một đứa học lớp 5 và con gái út 4
tuổi. Cả ba đứa con đều ngoan, ngoài giờ đi học hai đứa lớn còn phụ giúp mẹ
việc đồng áng. Còn có mẹ già năm nay hơn 80 tuổi, bà rất thương các cháu
nhưng lại rất ghét con dâu. Kinh tế gia đình khó khăn, là hộ nghèo liên tiếp 3
năm nay.
Trong một lần đi xây đầu năm 2014, anh T bị ngã từ giàn giáo xuống và bị
liệt hai chân . Anh T phải nằm gần như bất động một chỗ, mọi việc sinh hoạt cá
nhân đều phải phụ thuộc vào người khác. Từ đó anh T trở nên lầm lì, ít nói, hay
cáu bẳn với vợ con. Gần 2 tháng nay, anh T còn hay nói một mình về đêm, đã
gần một tuần nay anh T không ăn gì nhiều mà đòi uống rượu, không ngủ đêm,
mà cứ ngồi thức nói là muốn được chết. Vợ con nói thế nào anh cũng không
chịu ăn uống và đi ngủ. Có lần anh còn khóc lóc “xin vợ hãy giết anh đi, anh

- Trước kia làm nghề thợ xây
- Bị liệt hai chân
- Bản tính lầm lì, ít nói
- Thường xuyên uống rượu và mắng
chửi vợ con.
- Hay nói một mình, có ý định tự tử.
* Nhận xét về gia cảnh:
- Kinh tế gia đình khó khăn, là hộ
nghèo đã 3 năm liên tiếp.
- Mối quan hệ giữa các thành viên
không gắn bó.
* Vấn đề của thân chủ:
- Bị khuyết tật đặc biệt nặng.
- Có biểu hiện của rối loạn tâm thần.
II. TIẾN TRÌNH QUẢN LÝ TRƯỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƯỜI
KHUYẾT TẬT
Bước 1. Đánh giá thân chủ
6
a/ Mục đích: tìm hiểu những thông tin ban đầu về thân chủ và hoàn cảnh
thân chủ. Từ đó, đưa ra được những vấn đề thân chủ đang gặp phải và định
hướng những hoạt động sẽ trợ giúp cho thân chủ là gì.
b/ Nội dung thực hiện
* Nhận diện vấn đề:
- Yếu tố bảo vệ:
+ Gia đình: có vợ con yêu thương và chăm sóc cho anh T. Có mẹ và em
gái thường xuyên quan tâm, giúp đỡ.
+ Có Luật Người khuyết tật
+ Được sự hỗ trợ của Sở Lao động-TB&XH thông qua các chính sách về
trợ giúp cho người khuyết tật trên địa bàn tỉnh.
+ Bản thân: là người có tính chịu khó làm ăn, thương vợ con.

- Hàng xóm có thái độ xa lánh, hắt hủi khi thấy anh T bị liệt hai chân.
* Xác định thực chất vấn đề:
* Cây vấn đề:

* Sơ đồ phả hệ
8
TC bị liệt hai chân, có thái độ buông xuôi muốn
tự tử
Do gia đình ít
quan tâm
Do kinh tế gia đình
khó khăn
Do ảnh hưởng môi
trường xung quanh
Các con
trai xa
lánh
Em
gái
không
quan
tâm
Khu dân
cư đời
sống kinh
tế thấp
Dân trí
lạc hậu,
tỏ ý xa
lánh

Con
gái
Bố đẻ
Mẹ
đẻ
Bước 2. Đề ra mục tiêu cần giúp đỡ và lập thứ tự ưu tiên
10
Anh T
Vợ
Con
trai
Con
trai
Co
n
gái
Gia
đình
mở
rộng
Trạm
y tế
UBN
D xã
Hàng
xóm
Phòng
Lao
động-
TBX

dành cho người
khuyết tật
Thân chủ
Vợ
NV QLTH
Hội đồng giám
định y khoa cấp
xã, tỉnh
Các cấp chính
quyền địa
phương
- Tư vấn cho TC và gia
đình TC hiểu về những
chính sách trợ giúp cho
người khuyết tật.
- Kết nối với UBND xã,
Phòng Lao động-TB&XH
huyện, trạm y tế
3 Cải thiện mối quan hệ
của TC với những
người xung quanh
Thân chủ
NV QLTH
Người thân
Hàng xóm
- Tham vấn cá nhân và
nhóm (cộng đồng)
4 Cải thiện điều kiện
kinh tế gia đình TC
Vợ - Kết nối sự trợ giúp từ

định lại mức độ khuyết tật theo Thông tư số 37/2012/TTLT-BLĐTBXH-BYT-
BTC-BGD&ĐT ngày 28/12/2012 của Liên Bộ quy định về việc xác định mức
độ khuyết tật do Hội đồng xác định mức độ khuyết tật thực hiện. Sở Lao động –
TB&XH tỉnh Vĩnh Phúc cũng đa ban hành Hướng dẫn số 07/HDLN, ngày
09/07/2013 về việc thực hiện một số điều của Nghị định số 28/2012/NĐ-CP
ngày 10/4/2012 của Chính Phủ và Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của
Luật Người khuyết tật. UBND xã Đạo Trù cũng đang tiến hành việc xác định
mức độ khuyết tật, NVXH cần liên hệ với cán bộ lao động xã để nắm được
12
trường hợp của anh T và hướng dẫn anh và gia đình làm hồ sơ lên Hội đồng xét
duyệt cấp xã.
Ngoài ra NVXH cần kết nối với chính quyền địa phương , các tổ chức
đoàn thể như: Hội phụ nữ, Hội Nông dân, Ngân hàng chính sách xã hội huyện
Tam Đảo để giúp vợ anh T có thể được hỗ trợ vay vốn sản xuất theo chương
trình cho vay vốn với lãi xuất thấp của hộ nghèo. Để giúp gia đình anh khắc
phục từng bước về điều kiện kinh tế.
Bước 4: Chuẩn bị kế hoạch tiếp cận dịch vụ
Lập kế hoạch
S
tt
Mục tiêu Hoạt động Thời
gian
Người liên
lạc
Kết quả mong
muốn
1 Hỗ trợ thân chủ
thay đổi hành vi,
cân bằng về tâm
lý

giúp xã hội dành
cho người khuyết
tật
- Tư vấn
- Biện hộ cho
TC với chính
quyền địa
phương
Sau khi
TC đã ổn
định về
tâm lý,
chấp
nhận việc
mình bị
khuyết
tật
Tuần 2-3
NV QLTH
Cán bộ lao
động xã
Hội đồng
- Gia đình có cái
nhìn toàn diện về
vấn đề của TC,
cùng tham gia vào
tiến trình giải quyết
vấn đề của TC.
- NV QLTH và gia
đình cùng thống

3 Cải thiện mối
quan hệ của TC
với những người
xung quanh
- Thu thập
thêm thông tin
về TC và
những mối
quan hệ trong
gia đình
- Tham vấn
nhóm/ cá nhân:
có thể nói
chuyện với
trưởng thôn để
tác động đến
cộng đồng
Trong
tuần 2
NV QLTH
Trưởng thôn
Hội trưởng
Hội Nông
dân
Hàng xóm
- Vợ con và em gái
TC quan tâm đến
TC hơn trong cuộc
sống hàng ngày.
- Hàng xóm xung

quan đến chính
sách trợ giúp cho
người khuyết tật:
Luật Người khuyết
tật, Nghị định
hướng dẫn thi hành
Luật…
- Cung cấp cho
chính quyền các
hình thức trợ giúp
người khuyết tật tại
cộng đồng.
- Gia đình thân chủ
có thể được vay
vốn để hỗ trợ sản
xuất như: chăn
nuôi, trồng trọt…
Bước 5: Theo dõi hỗ trợ người khuyết tật
Đây là tiến trình thực hiện dựa trên các hoạt động kế hoạch trị liệu đã
được đưa ra nhằm giúp đỡ thân chủ.
Cần đảm bảo sự tham gia tích cực của TC, NV QLTH chỉ đóng vai trò hỗ
trợ kết nối giữa TC với nguồn lực và các dịch vụ xã hội.
Việc theo dõi hỗ trợ thân chủ khi chuyển gửi cũng chính là việc đánh giá
quá trình thực hiện kế hoạch đã được vạch ra ở bước 4.
Bảng kế hoạch thực hiện
Đối tượng
thực hiện
Hoạt động Đánh giá kết quả
Thân chủ - Tham vấn cho TC: lắng nghe - Nắm được thông tin khái quát về
15

chăm sóc người khuyết tật
- Cung cấp thông tin cho gia đình
về việc hỗ trợ hộ nghèo, hộ khó
khăn vay vốn sản xuất ở địa
phương.
- Gia đình hiểu được suy nghĩ của
TC và dành sự quan tâm hơn cho TC
- Mối quan hệ giữa các thành viên
trong gia đình gắn bó hơn
- Gia đình dần dần khắc phục kinh tế
Chính
quyền địa
- Cung cấp tài liệu về Luật. - Tổ chức tuyên truyền và phổ biến
Luật Người khuyết tật và chương
16
phương - Hỗ trợ mở các lớp tập huấn
tuyên truyền, nâng cao kỹ năng
sống cho người khuyết tật tại cộng
đồng. Có thể thông qua những
buổi họp dân.
trình xác định mức độ khuyết tật của
địa phương đang thực hiện.
- TC được hưởng các chế độ trợ giúp
dành cho người khuyết tật và có thẻ
Bảo hiểm y tế (BHYT) khám chữa
bệnh thuộc đối tượng bảo trợ xã hội.
Điều này rất quan trọng đối với anh
T, bởi lẽ sức khỏe anh giảm đi rất
nhiều khi bị liệt hai chân. Việc khám
chữa bệnh sẽ vô cùng cần thiết, khi

3. Giáo trình Công tác xã hội với người khuyết tật, Đại học Quốc gia Hà
nội, 2014;
4. Hành vi con người và môi trường xã hội, TS Nguyễn Thị Hồng Nga,
NXB Lao động-xã hội;
5. Hướng dẫn số 07/HDLN, Hướng dẫn liên ngành Lao động-TBXH - Tài
chính - Y tế, ngày 09/07/2013 về thực hiện một số điều của Nghị định số điều
của Nghị định số 28/2012/NĐ-CP ngày 10/4/2012 của Chính phủ và Thông tư
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật người khuyết tật;
6. Luật số 51/2010/QH12 Luật Người khuyết tật;
7. Nghị định số 28/2012/NĐ-CP, ngày 10/4/2012 Quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật người khuyết tật;
8. Nghị định số 136/2013/NĐ-CP, ngày 21/10/2013 Quy định chính sách
xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.
9. Tài liệu tập huấn quản lý ca trong công tác xã hội, Trung tâm Đào tạo
cán bộ công chức viên chức, 2011;
10. Tài liệu bài giảng môn học Công tác xã hội đối với người khuyết tật,
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà;
11. Thông tư số 37/2012/TTLT-BLĐTBXH-BYT-BTC-BGDĐT ngày 28
tháng 12 năm 2012 Quy định về việc xác định mức độ khuyết tật do hội đồng
xác định mức độ khuyết tật thực hiện;
12. Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, 2004.
19