-
80
-
3
,
2
Chương 18:
Phương pháp chế tạo mẫu thử
và con
l
ăn
II.1.5.1 Cấu tạo của mẫu thử và con
l
ăn
Lỗ lắp vào
trục
của máy
ma
sát
Bề mặt đo hệ
số
ma sát và cường
độ
Hình 3-5: Hình dạng kích thước
mẫu
3.2
3.
2
10
2,5
11

hường là bề mặt lắp
ghép.
Trong máy móc, trục có nhiệm vụ truyền chuyển động
quay, mômen xo
ắn
nên
chịu biến dạng phức tạp uốn, xoắn,
kéo,
nén.
-
82
-
Kết cấu của trục rất đa dạng, người ta chia các chi tiết trục ra
các lo
ại sau:
(
H
ì
nh
vẽ
).

d

L
Hình 3-7: Các
d
ạng
t
rục

 Trục lệch tâm: là loại có những cổ trục không trùng trên
m
ột đường
t
âm.
-
84
-
Ví dụ: trục cam liền, trục
khuỷu.
Điều kiện kỹ
thuật:
Khi gia công chi tiết trục cần đảm bảo những yêu cầu
sau
:
 Kích thước đường kính các cổ lắp ghép có yêu cầu cấp
chính xác
5÷10,
trong một số trường hợp cần đạt cấp
5.
 Độ chính xác về hình dạng hình học như độ côn, độ
ôvan của các
t
rục
trong giới hạn 0,25÷0,5 dung sai đường kính cổ
t
rục.
 Bảo đảm dung sai chiều dài của mỗi bậc trục trong
kho
ảng 0,05÷0,02

t
huậ
t
.
Ngoài ra đối với một số trục làm việc với tốc độ cao còn
yêu c
ầu cân bằng
tĩ
nh
và động để khử rung động trong quá
trình làm
v
i
ệc.
Vật liệu và phương pháp tạo
phô
i
:
-
85
-
Vật liệu để chế tạo trục có thể là thép cácbon, thép hợp
kim (thép 35, 40,
45)
và thép Crôm, thép Crôm-Niken 40K,
50K, 20X, 40X v.v…dùng cho các
t
rục
chịu tải trọng
l

ệ số sử dụng kim loại là 0,7 hoặc lớn
hơn.
Đối với các trục bậc có đường kính chênh nhau không lớn
l
ắm thường
dùng
phôi cán
nóng.
Trong sản xuất đơn chiếc và hàng loạt nhỏ, phôi được chế
tạo bằng
phương
pháp nén tự do hoặc rèn tự do có khuôn đơn giản trên máy
búa.
Phôi của trụclớn được chế tạo bằng cách rèn tự do hoặc hàn
ghép từng phần
bậc.
Đối với phôi trục bằng gang có độ bền
cao thì chế tạo bằng phương pháp
đúc.
Bằng phương pháp
tạo phôi này cũng giảm nhiều lượng dư và khối lượng
g
i
a
công.
Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật của chi tiết
mẫu.
Tất cả những điều kiện kỹ thuật và đặc điểm, vật liệu của
m
ẫu đều dựa

t
hể
lựa chọn được vật liệu chế tạo mẫu, phương pháp gia
công…
Yêu cầu kỹ thuật đối với chi tiết
mẫu:
 Gia công mẫu ở chế độ gia công tiện bình thường (tiện
thô, ti
ện tinh)
t
rên
máy
ti
ện.
 Dung sai bề mặt lắp ghép +0.2
mm.
 Dung sai bề mặt làm việc ±0.2
mm
 Độ nhám bề mặt Ra (bảng
1)
-
88
-
Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuât
c
ủa con
l
ăn
Đặc
đ

 Độ nhám bề mặt
Ra
Kích thước của con lăn nhỏ hơn
c
ủa mẫu
t
hử.
II.1.5.3 Phương pháp chế
tạo
phô
i
.
 Phương pháp tạo phôi
mẫu
Mẫu được chế tạo từ thép C45 dạng thanh và được chế tạo
b
ằng phương
pháp
cán. Phôi được cắt một đoạn có kích
th
ước như (hình 3-8 ), phôi được chế
t
ạo
như một trục bình
thường và được cắt ra thành từng mẫu
nhỏ.
Đường kính:
D=

55mm.

m.
16
Ø30
-
91
-
Hình 3-9: Bản vẽ
phôi con
l
ăn.
II.1.5.4 Phương pháp gia
công.
Chi tiết mẫu và con lăn được công nhân trong xưởng cơ
khí của trường Đại
Học
Nha Trang đã được gia công theo đúng yêu cầu kỹ
t
huậ
t
.
Chi tiết mẫu được cắt ra từng đoạn sau khi phôi được gia
công
đạt kích
t
hước
như một trục rỗng thường
.
Con lăn cũng được gia công ở chế độ tương
t
ự.