I. Lý do chọn đề tài
Phần môn toán trong chương trình giảng dạy Toán lớp 2 chiếm một vị trí quan
trọng trong bậc Tiểu học.
Nó là nền móng cho việc học môn Toán ở các lớp tiếp theo của bậc Tiểu học và
Trung học sau này.
Đặc trưng chủ yếu và phương pháp dạy học mới là coi học sinh là nhân vật
trung tâm của quá trình dạy học. Nhờ cách dạy học như vậy mà học sinh tiếp thu kiến
thức một cách tích cực giáo viên nắm được khả năng của từng học sinh, từ đó có thể
tạo điều kiện giúp học sinh phát triển năng lực của cá nhân. Đó chính là những lý do
khiến tôi chọn đề tài này.
II. Nội dung và biện pháp tiến hành
Trong quá trình dạy học, để học sinh tiếp thu kiến thức chủ động, tôi có một số
biện pháp tiến hành có hiệu quả sau :
1. Giảng bài mới kết hợp củng cố, vận dụng kiến thức đã học :
Giảng bài mới trong tiết học Toán hết sức quan trọng. Học sinh có vận dụng
luyện tập giải Toán đúng hay sai là ở chỗ này. Do vậy, trong khi dạy, tôi luôn bảo
đảm truyền thụ đủ nội dung kiến thức của bài học bằng cách.
Chuẩn bị bài hết sức chu đáo, cẩn thận.
Soạn bài trước một tuần để có thêm thời gian nghiên cứu, hiểu kỹ yêu cầu nội
dung của bài học.
Khi soạn bài, tôi luôn tìm hướng giảng bài mới một cách dễ hiểu nhất đối với trò
mà vẫn phát huy được tư duy của trò, lấy "học sinh làm trung tâm".
Vì vậy, kết hợp với khâu chuẩn bị bài của học sinh, trong mỗi tiết dạy bài mới,
tôi cung cấp đủ nội dung bài, đồng thời khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức đã
học có liên quan thực hiện phương châm "ôn cũ, học mới".
Với cách thực hiện như thế, học sinh sẽ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng mà đầy
đủ kiến thức, được củng cố kiến thức cũ có hệ thống, vận dụng giải Toán sẽ linh
hoạt, không bị gò ép phụ thuộc, tạo cho học sinh có thói quan chủ động tích cực trong
giải Toán.
Ví dụ : Khi dạy bài : "8 cộng với số 8 + 7". Phần giảng mới, tôi đã tiến hành
cùng với học sinh như sau :
Còn lại 7 ô vuông
Tìm số ô vuông bạn đã lấy ?
(Học sịnh tìm được số ô vuông bạn đã lấy bằng cách lấy ô vuông đã có trừ đi ô
vuông còn lại) 12 - 7 = 5.
Chơi lần ba :
x 14
Có 14 ô vuông. Bạn lấy đi một số ô vuông
Còn lại 10 ô vuông
Bạn đã lấy đi bao nhiêu ô vuông ?
(Học sinh tìm được số ô vuông bị lấy đi bằng cách lấy số ô vuông đã có trừ đi số
ô vuông còn lại là : 14 - 10 = 4).
Có 14 ô vuông lấy đi một số ô vuông chưa biết ta gọi số đó là x.
Còn lại 10 ô vuông. Ai lập cho cô phép tính ?
14 - x = 10
Như vậy với cách tổ chức cho học sinh thao tác trên đồ dùng, học sinh được
chơi mà học, học sinh đã chủ động xác định kiến thức bài học. Từ đó học sinh hứng
thú, học tập, tự tin vào khả năng của bản thân và dần dần hình thành phương pháp tự
học, tự nghiên cứu độc lập và sáng tạo.
Để dạy tốt môn Toán lớp 2 không thể không đề cập việc chấm. Chữa cho học
sinh một cách chu đáo.
2. Chấm chữa kịp thời để uốn nắn, khắc sâu kiến thức, rèn kỹ năng giải toán.
Bậc tiểu học có đặc điểm riêng về tâm sinh lý lứa tuổi nên việc chấm chữa kịp
thời của giáo viên đối với trẻ là rất phù hợp, nó tác động ngay tới hành động của trẻ.
Chấm chữa kịp thời củagiáo viên trong giờ học toán là rất quan trọng. Qua chấm
chữa, giáo viên nắm được tình hình chất lượng tiếp thu bài học và bản thân học sinh
cũng tự thấy mình hiểu choõ nào, chỗ nào chưa hiểu.
Ví dụ : Mảnh vải xanh dài 55 dm. Mảnh vải đỏ dài hơn mảnh vải xanh 9 dm.
Hỏi mảnh vải đỏ dài bao nhiêu đề xi mét ?
+ Có học sinh giải như sau :
Mảnh vải đỏ dài là :
55 + 9 = 64 mảnh vải
Đáp số : 64 mảnh vải
Giáo viên hỏi : Đơn vị của bài toán là gì ?
Học sinh trả lời : đề xi mét
Giáo viên hỏi : Vậy trong bài giải con đã ghi đúng tên đơn vị của bài toán chưa ?
Lúc này học sinh sẽ nhận ra chỗ thiếu sót trong bài giải của mình và tự sửa lỗi
sai đó.
Ví dụ 2 : Thùng thứ nhất đựng 25 lít dầu. Thùng thứ hai đựng 30 lít dầu. Hỏi
thùng nào đựng nhiều dầu hơn và nhiều hơn bao nhiêu lít ?
Có học sinh giải như sau :
Số lít dầu thùng đựng nhiều hơn là :
30 - 25 = 5 lít
Đáp số : 5 lít
Giáo viên hỏi : Ta cần tìm điều gì ?
Học sinh trả lời : Thùng nào đựng nhiều hơn và nhiều hơn bao nhiêu lít ?
Giáo viên hỏi tiếp : Câu trả lời này đã nói rõ điều đó chưa ? Còn thiếu ý nào ?
Lúc này học sinh sẽ nhận ra trong câu trả lời này chưa nêu được thùng nào đựng
nhiều hơn và phải bổ sung và chữa vào bài giải là :
Thùng thứ hai đựng nhiều hơn và
nhiều hơn là :
30 - 25 = 5 lít
Đáp số : 5 lít
Bên cạnh việc cung cấp đủ trọng tâm bài học, rèn cách luyện tập thành thạo, tôi
còn luôn quan tâm tới việc mở rộng, nâng cao kiến thức từ chính những bài tập trong
SGK, vở bài tập toán.
3. Phát triển, tìm tòi nội dung kiến thức sách giáo khoa :
Học sinh : Bao thứ hai đựng số gạo là :
50 + 15 = 65 kg
Đáp số : 65 kg
Ví dụ : x + 15 = 42 + 8
x trong phép tính này là thành phần gì ?
(Số hạng chưa biết)
Muốn tìm số hạng chưa biết ta phải làm thế nào ?
(Lấy tổng trừ đi số hạng đã biết)
Tổng ở đây là 42 + 8. Vậy ta phải tìm 42 + 8 trước, sau đó áp dụng cách tìm một
số hạng trong một tổng để giải như bình thường.
x + 15 = 42 + 8
x + 15 = 50
x = 50 - 15
x = 35
Trong giảng dạy không thể thiếu được phần đánh giá, kiểm tra kịp thời sau mỗi
phần kiến thức.
4. Biện pháp đánh giá, kiểm tra kiến thức :
Để kiểm tra, đánh giá kết quả của học tập, ngoài tiết chính khoá, tôi soạn thêm
bài tập củng cố theo mức độ từ thấp đến cao, sát với nội dung tiết chính khoá.
Trong giờ ôn toán tôi chuẩn bị các nội dung song song. Một là loại bài tập cho
học sinh đại trà, hai là loại bài tập nâng cao cho học sinh khá, giỏi.
Ví dụ : Có bài tập sau :
1) Đặt tính rồi tính : 62 + 18 73 + 15
45 - 19 86 - 37
2) x + 15 = 21
3) Ngăn thứ nhất có 12 quyển sách. Ngăn thứ hai có nhiều hơn ngăn thứ nhất 9
quyển sách. Hỏi ?
a. Ngăn thứ hai có bao nhiêu quyển sách ?
Trên đây là phần đại trà cho học sinh cả lớp
Đối với học sinh khá, giỏi sẽ làm nhanh hơn, vì vậy tôi đã mở rộng bài tập này
- Luôn đổi mới trong phương pháp dạy học để cuốn hút học sinh say mê học
Toán.
- Chấm chữa bài kỹ, thường xuyên.
- Đánh giá, kiểm tra, động viên học sinh kịp thời.
IV. Kết luận
Trên đây là một vài suy nghĩ và biện pháp thực hiện khi dạy môn Toán lớp 2 mà
tôi đã làm để học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động, tích cực, bước đầu đạt
hiệu quả tốt.
Rất mong được sự đóng góp giúp đỡ của các đồng nghiệp để giúp tôi ngày càng
dạy tốt bộ môn Toán.