PHÁT HUY TÍNH CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO, TƯ DUY VÀ SỰ
CÔNG TÁC CHO HỌC SINH TRONG GIẢNG DẠY
I.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Đổi mới phương pháp dạy học “ Lấy học sinh làm trung tâm trong việc phát huy
tính chủ động, sáng tạo, tư duy và sự cộng tác trong giảng dạy ”. Đó là việc làm rất cần
thiết, bởi vì việc học tập không phải là việc làm hộ cho học sinh mà là việc chính học
sinh phải tự làm.Tuy nhiên dường như có nhiều học sinh nghĩ rằng để học tập họ chỉ
cần làm mỗi một việc là đến lớp và thực hiện các hoạt động.Sau đó họ chông chờ việc
học tập sẽ tự diễn ra.Vì vậy làm thế nào ta có thể biến học sinh của chúng ta thành
những học trò tích cực? Chính điều đó tôi có sáng kiến đề ra phương pháp“ Phát huy
tính chủ động, sáng tạo, tư duy và sự cộng tác cho học sinh trong việc giảng dạy ”
Ở phương pháp này:
+ Giáo viên:Là người hướng dẫn bên cạnh cung cấp cơ hội cho học sinh áp dụng các kỹ
năng và xây dựng kiến thức của riêng mình.
+ Học sinh chủ động học tập:Biểu hiện học sinh sẽ chú ý nghe thầy hướng dẫn nội dung
bài học và đặc biệt là phải phát huy tính độc lập và sáng tạo trong việc tiếp thu kiến
thức mới trong mối liên hệ với kiến thức cũ ( kiến thức cũ ở đây có thể là của bài trước,
chương trước, thậm chí của cả những năm trước ) và làm cơ sở cho việc nhận thức kiến
thức của cả những bài sau trong mối quan hệ giữa việc hướng dẫn của thầy, chủ động
của trò không thể thiếu phương pháp phát vấn.
Vì phương pháp phát vấn là hướng dẫn, kích thích tư duy cho học sinh theo hướng
đúng trong mối quan hệ nhân quả trong lôgích của những vấn đề mà thầy gợi ý.
II.CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Từ cơ sở lý luận đó tôi thấy rằng trong thực tế giảng dạy tại trường, việc học tập
của học sinh còn rất nhiều hạn chế và nhìn chung học sinh học tập còn rất bị
động.Bởi vì do đặc điểm ĐạTẻh là một huyện vùng sâu thuộc một trong 3 huyện phía
nam của Lâm Đồng, cho nên tình hình kinh tế - xã hội nhìn chung còn gặp nhiều khó
khăn.Trong học tập, học sinh chủ yếu chỉ có sách giáo khoa, còn tài liệu, sách tham
khảo, báo chí, phương tiện học tập nhìn chung còn thiếu. Cho nên việc cập nhật thông
tin mới còn hạn chế, kiến thức về mặt kinh tế - xã hội học sinh hiểu biết rất ít, ngoài ra
các tin tức, thông tin trên truyền thanh, truyền hình học sinh cũng rất ít khi theo
Trong hệ thống các câu hỏi mà giáo viên đưa ra nên đi xa hơn những hoạt động tư
duy bậc thấp gồm biết và hiểu để rèn luyện những cấp tư duy cao hơn như phân tích,
tổng hợp, đánh giá, có như vậy học sinh học tập sẽ sơi nổi hơn, kích thích việc học tập
hơn.
2. Thúc đẩy sự cơng tác ( làm việc theo nhóm ):
Học sinh sẽ phải ln ln có tinh thần hợp tác.Sự hợp tác bao gồm làm việc tập
thể, làm việc với một hoặc nhiều người có thể đặt ra các mục tiêu và hồn thành
các nhiệm vụ.Sự cộng tác tạo cơ hội học tập tốt hơn.Vì người học phải đặt câu hỏi,
thảo luận các ý tưởng, tìm kiếm các giải pháp, giải thích ý tưởng của mình và qua đó
hiểu nội dung của bài sâu hơn.Ngồi ra, những kỹ năng xã hội như đổi vai, chia sẽ,
giúp đỡ người khác và nhận sự giúp đỡ từ người khác cũng có thể đạt được nhờ q
trình cộng tác.
Lưu ý : Sự cộng tác khơng thể đến với học sinh 1 cách tự nhiên mà cần có sự kích
thích, làm mẫu, hướng dẫn trực tiếp và q trình thực hành.Khi học sinh cộng tác và
cùng nhau làm việc, giáo viên cần làm rõ:
+ Tất cả các thành viên trong nhóm đều tham gia và thấy được vai trò của mình.
+ Tất cả thành viên trong nhóm đều đồng ý với mục tiêu và kế hoạch làm ra sản phẩm
của mình.
+ Tất cả các thành viên trong nhóm đều thực hiện các nhiệm vụ được phân cơng, để
hồn thành sản phẩm cơng việc.
2
+ Tất cả thành viên trong nhóm cùng nhau xem lại công việc để tìm cách làm tốt hơn
+ Tất cả thành viên trong nhóm thảo luận về công việc của mình và giúp đỡ nhau khi
triển khai thực hiện.
3.Hướng dẫn việc học tập:
Bao gồm nhiều kỹ năng: nghe, nói, đưa ra các hướng dẫn, đặt câu hỏi, quan sát,
theo dõi, động viên và can thiệp.Giáo viên phải học những kỹ năng này.Học sinh
cũng cần có những kỹ năng này, vì các em đang làm việc với bạn học.
+ Kỹ năng nghe và nói:
Giáo viên cần xem lại những hành động và lời nói.
hiểu những nội dung mà chúng ta có thể cho các cá nhân cộng tác với nhau để
chia sẽ những hiểu biết, giải quyết vấn đề kỹ càng hơn.Do đó việc lưu giữ kiến thức
sẽ đạt hiệu quả cao hơn.
IV. Ý NGHĨA:
Trong phương pháp học tập mới này:
+ Về nội dung bài học: Học sinh được quyền sử dụng không hạn chế các nguồn
thông tin ở các cấp độ chất lượng và đa dạng.
3
+ Cách dạy học: Dạy học là một quá trình tự kiến tạo.Giáo viên chỉ là người hướng
dẫn, bên cạnh cung cấp cơ hội cho học sinh áp dụng các kỹ năng và xây dựng kiến
thức của riêng mình.
+ Môi trường lớp học: Giống một nơi làm việc năng động với nhiều loại hoạt động
và mức độ ồn ào khác nhau tuỳ thuộc vào loại công việc được thực hiện.Học sinh
thường phải cộng tác với bạn học.
+ Cách đánh giá: Học sinh sẽ được đánh giá, nhận ý kiến phản hồi từ giáo viên và
bạn học của họ trong suốt bài học và có nhiều cơ hội để đánh giá cách học của riêng
mìnhSự quan tâm và đam mê của học sinh thúc đẩy sự kích thích và nổ lực của học
sinh.
V.KẾT QUẢ:
Có thể nói thông qua các ý kiến đề xuất về biện pháp dạy học mới ở trên.Tôi hy
vọng rằng mỗi giáo viên chúng ta có thể áp dụng.bởi vì kết quả mà chúng ta thấy rõ
nhất là:
+ Học sinh chủ động học tập, phát huy sáng tạo, tư duy.
+ Lớp học sẽ sôi nổi hơn.
+ Kích thích việc học tập của học sinh hơn.
+ Tăng cường khả năng cộng tác với nhau.
+ Học sinh sẽ chủ động khám phá để tìm ra kiến thức.
+ Học sinh tự đánh giá công việc của mình trong mối liên quan với kiến thức đề
ra.
+ Thông tin phản hồi của giáo viên và bạn học giúp học sinh cải tiến công việc và