PHÂN TÍCH MỘT SỐ YẾU TỐ
CẤU THÀNH NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP
ThS. NGÔ THANH HOA
Bộ môn Quản trị Kinh doanh
Khoa Vận tải - Kinh tế
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Ngày nay, hầu hết các nước trên thế giới đều thừa nhận cạnh tranh và coi cạnh
tranh không những là môi trường và động lực của sự phát triển mà còn là yếu tố quan trọng
làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội. Cạnh tranh buộc các doanh nghiệp phải sản xuất và
cung cấp những sản phẩm mà thị trường cần để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và phong
phú của người tiêu dùng. Trong quá trình cạnh tranh doanh nghiệp cần khẳng định được vị trí
và uy tín của mình trên thương trường. Bài báo xem xét một số yếu tố cơ bản cấu thành nên
năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, cụ thể là: trình độ tổ chức quản lý của doanh nghiệp,
nguồn lực của doanh nghiệp bao gồm nguồn nhân lực, nguồn vốn và trình độ khoa học công
nghệ, năng lực cạnh tranh của sản phẩm, thị phần của doanh nghiệp, năng suất sản xuất kinh
doanh, thương hiệu của doanh nghiệp…
Summary: Nowadays, almost all countries all over the world admit the competitiveness
and consider it as not only an environment and motivation of the development but also an
important factor making healthy for social relationships. The competitiveness forces
enterprises to produce and supply the products required by the market in order to meet the
demands of consumers more and more diversified. In competing, the enterprises shall affirm
their position and prestige on the market. The article mentions about the number of
fundamental factors which constitute the competitiveness of the enterprises, particularly the
level of organization, management of the enterprises, resources of the enterprises including
human resources, capital
resources and level of technological sciences, competitive
capacity of the products, market shares of the enterprises, productivity of production,

Thứ nhất đó là trình độ tổ chức quản lý
của doanh nghiệp. Tổ chức quản lý tốt trước
hết là áp dụng phương pháp quản lý hiện đại
đã được doanh nghiệp của nhiều nước áp
dụng thành công như phương pháp quản lý
theo tình huống, quản lý theo tiếp cận quá
trình và tiếp cận hệ thống, quản lý theo chất
lượng như ISO 9000, ISO 1400.
Bản thân
doanh nghiệp phải tự tìm kiếm và đào tạo cán
bộ quản lý cho chính mình. Muốn có được đội
ngũ cán bộ quản lý tài giỏi và trung thành,
ngoài yếu tố chính sách đãi ngộ, doanh nghiệp
phải định hình rõ triết lý dùng người, phải trao
quyền chủ động cho cán bộ và phải thiết lập
được cơ cấu tổ chức đủ độ linh hoạt, thích
nghi cao với sự thay đổi.
Thứ hai là yếu tố nguồn lực của doanh
nghiệp bao gồm nguồn nhân lực, nguồn vốn
và trình độ khoa học công nghệ. Nhân lực là
một nguồn lực rất quan trọng vì nó đảm bảo
nguồn sáng tạo trong mọi tổ chức. Trình độ
nguồn nhân lực thể hiện ở trình độ quản lý của
các cấp lãnh đạo, trình độ chuyên môn của
cán bộ công nhân viên, trình độ tư tưởng văn
hoá của mọi thành viên trong doanh nghiệp.
Trình độ nguồn nhân lực cao sẽ tạo ra các sản
phẩm có hàm lượng chất xám cao, thể hiện
trong kết cấu kĩ thuật của sản phảm, mẫu mã,
chất lượng và từ đó uy tín, danh tiếng của

công thức tạo ra sản phẩm. Để có năng lực
cạnh tranh doanh nghiệp phải được trang bị
bằng công nghệ hiện đại. Công nghệ hiện đại
là công nghệ sử dụng ít nhân lực, thời gian tạo
ra sản phẩm ngắn, tiêu hao năng lượng và
nguyên liệu thấp, năng suất cao, tính linh hoạt
cao, chất lượng sản phẩm tốt, ít gây ô nhiễm
môi trường. Sử dụng công nghệ hiện đại giúp
doanh nghiệp tăng năng suất lao động, giảm
giá thành, chất lượng sản phẩm, do đó làm
cho năng lực cạnh tranh của sản phẩm tăng.
Doanh nghiệp cần lựa chọn công nghệ thích hợp, nắm bắt được chu kì sống của công nghệ,
thời gian hoàn vốn của công nghệ phải ngắn,
đào tạo đội ngũ nhân viên có đủ trình độ để
điều khiển và kiểm soát công nghệ nhằm phát
huy tối đa năng suất thiết kế của công nghệ.
Về công nghệ, nếu doanh nghiệp giữ bản
quyền sáng chế hoặc có bí quyết riêng thì thị
trường sản phẩm của doanh nghiệp sẽ có tính
độc quyền hợp pháp. Do đó, năng lực nghiên
cứu phát minh và các phương thức giữ gìn bí
quyết là yếu tố quan trọng tăng khả năng cạnh
tranh của doanh nghiệp. Ngày nay, các doanh
nghiệp đều có xu hướng thành lập các phòng
thí nghiệm, nghiên cứu ngay tại doanh nghiệp;
đề ra các chính sách hấp dẫn để thu hút người
tài làm việc cho doanh nghiệp. Ngoài ra,

quan trong môi trường kinh doanh. Trong
kinh doanh thường xuất hiện nhu cầu liên kết
và hợp tác giữa nhiều đối tác với nhau làm
tăng khả năng cạnh tranh. Khả năng liên kết
và hợp tác của doanh nghiệp thể hiện ở việc
nhận biết các cơ hội kinh doanh mới, lựa chọn
đúng đối tác liên minh và khả năng vận hành
liên minh một cách có kết quả và đạt hiệu quả
cao, đạt được các mục tiêu đặt ra. Khả năng
liên kết và hợp tác cũng thể hiện sự linh hoạt
của doanh nghiệp trong việc chủ động nắm
bắt các cơ hội kinh doanh trên thương trường.
Nếu doanh nghiệp không thể hoặc ít có khả
năng liên minh hợp tác với các đối tác khác
thì sẽ bỏ qua nhiều cơ hội kinh doanh và nếu
cơ hội đó được đối thủ cạnh tranh nắm được
thì nó sẽ trở thành nguy cơ với doanh nghiệp.
Yếu tố thứ năm là năng suất sản xuất
kinh doanh. Năng suất có liên quan đến việc
sử dụng toàn bộ tài nguyên không chỉ bao
gồm vấn đề chất lượng, chi phí giao hàng mà
còn bao gồm cả những vấn đề rộng hơn như là
vấn đề môi trường, xã hội…
Yếu tố thứ sáu là uy tín, thương hiệu của
doanh nghiệp được hình thành trong cả một
quá trình phấn đấu lâu dài, kiên trì theo đuổi
mục tiêu và chiến lược đúng đắn. Thương
hiệu trước hết được xây dựng bằng con đường
chất lượng: chất lượng của hệ thống quản lý,
của từng con người trong doanh nghiệp, chất

mình đang đi theo đúng phương hướng mà
khách hàng mong muốn. Nắm bắt và phát huy
hiệu quả các yếu tố cấu thành nên năng lực
cạnh tranh sẽ giúp doanh nghiệp có được vị trí
vững chắc trên thương trường.

Tài liệu tham khảo

[1]. Philip Kotler. Quản trị Marketing.
[2]. Nghệ thuật quản lý kinh doanh: Tinh hoa Harvard
[3]. George Milkovich và John Boudreau. Quản trị
nguồn nhân lực
♦