QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG QUÁ TRÌNH XÃ HỘI HOÁ
DỊCH VỤ VẬN TẢI CÔNG CỘNG ThS. PHẠM MINH PHƯỢNG
Bộ môn Những nguyên lý cơ bản của CNMLN
Khoa Lý luận chính trị
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Chuyển giao các dịch vụ công cộng cho khu vực tư nhân, đồng thời huy động sự
đóng góp của toàn xã hội vào việc cung ứng các dịch vụ công cộng (ở nước ta gọi là quá trình
xã hội hoá dịch vụ công cộng) là xu thế chung của các nhà nước trên thế giới hiện nay. Trong
quá trình đó, nhà nước vẫn là người chịu trách nhiệm trước xã hội về việc đảm bảo cung ứng
chung, vì vậy quản lý nhà nước trong quá trình xã hội hoá dịch vụ công cộng có vai trò hết
sức quan trọng. Bài viết đề cập đến những nội dung của quản lý nhà nước trong quá trình xã
hội hoá dịch vụ vận tải công cộng nhằm hoàn thiện hơn nữa quá trình này.
Summary: Tranfering public service to private section, and mobilizing the distribution of
whole soceity to supply public service. (In our country, we call public transportation service
socialization process) is general trend in the world today. In that process, State still has to be
responsible for supplying that service, so the management of state is very important. The
article mentions the content of State’s management in public transportation socialization
process.

MLN-
KTVT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chuyển giao các dịch vụ công cộng cho
khu vực tư nhân (ở nước ta gọi là quá trình xã
hội hoá các dịch vụ công cộng) là xu hướng
chung của các nhà nước trên thế giới hiện nay.

có thể phân thành: dịch vụ công cộng thuần
tuý, dịch vụ công cộng không thuần tuý và
dịch vụ công cộng có tính cá nhân (là loại
dịch vụ có thể phân chia theo khẩu phần để sử
dụng thông qua giá cả).
Các dịch vụ công cộng thuần tuý và
không thuần tuý thì sẽ không có ai khác ngoài
nhà nước phải đứng ra cung ứng. Những dịch
vụ công cộng có tính chất cá nhân, nhà nước
có thể chuyển giao nhiệm vụ cung ứng chúng
cho khu vực tư nhân hoặc có thể huy động sự
tham gia đóng góp của các tổ chức và công
dân vào lĩnh vực này. Quá trình này ở nước ta
gọi là quá trình xã hội hoá dịch vụ công cộng.
Vậy, xã hội hoá là quá trình huy động, tổ
chức sự tham gia rộng rãi, chủ động của nhân
dân và các tổ chức vào hoạt động cung ứng
dịch vụ công cộng trên cơ sở phát huy tính
sáng tạo và khả năng đóng góp của mỗi người.
Việc chuyển giao các dịch vụ công cộng
cho khu vực tư nhân là xu thế chung của các
nhà nước trên thế giới hiện nay, nó phù hợp
với đòi hỏi của nền kinh tế hàng hoá ngày
càng phát triển và bối cảnh toàn cầu hoá kinh
tế. Nó giúp cho các chính phủ có thể tập trung
vào chức năng chỉ đạo, điều hành. Nó tạo ra
sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ
do đó chất lượng dịch vụ sẽ tốt hơn, hiệu quả
kinh tế - xã hội đạt được sẽ cao hơn.
MLN-

Trong điều kiện của nền kinh tế thị
trường, với sự tham gia của nhiều thành phần
kinh tế vào việc cung cấp dịch vụ công cộng
thì việc xây dựng và hoàn chỉnh hệ thống
pháp luật để quản lý hoạt động này là một đòi
hỏi tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý của
nhà nước. Nó sẽ tạo ra căn cứ và hành lang
pháp lý cho hoạt động của các đơn vị cung
ứng dịch vụ công cộng và xác định sự hỗ trợ
cần thiết của nhà nước đối với loại hình hoạt
động này.
Thông qua việc ban hành hệ thống văn
bản pháp luật, nhà nước mới có thể hoàn thiện
hệ thống tổ chức và thực hiện quản lý việc
thành lập các tổ chức ngoài nhà nước cung
ứng dịch vụ vận tải và hoạt động của các tổ
chức này. Nhà nước đã tổ chức cấp chứng chỉ
hành nghề cho các cá nhân và nhóm kinh
doanh, ra quyết định thành lập các doanh
nghiệp và công ty vận tải, đăng ký lại và
thành lập mới các đơn vị vận tải. Thông qua các văn bản pháp quy, nhà
nước có thể tạo ra một sân chơi bình đẳng cho
các thành phần kinh tế, thiết lập sự công bằng
trong đối xử đối với các cơ sở cung ứng dịch
vụ công cộng của Nhà nước và các cơ sở
ngoài nhà nước.
Hai là, Nhà nước áp dụng các biện pháp

sự điều tiết, hỗ trợ để các tổ chức này hoạt
động theo các mục tiêu của nhà nước. Các
biện pháp hỗ trợ của nhà nước có thể là:
- Miễn, giảm thuế đối với các cơ sở ngoài
nhà nước cung ứng dịch vụ vận tải công cộng.
- Trợ cấp cho những tổ chức, cá nhân nào
thực hiện các dịch vụ vận tải công cộng, hoặc
nhà nước cũng có thể trợ cấp, trực tiếp cho
những đối tượng thụ hưởng các dịch vụ đó. Ví
dụ, bán vé tháng cho học sinh, sinh viên đi ôtô
buýt…
- Nhà nước cung cấp thông tin cần thiết
cho các tổ chức tư nhân hoạt động trong lĩnh
vực dịch vụ công cộng nhằm giúp cho các tổ
chức này tránh được các rủi ro, bất trắc, có
điều kiện áp dụng những công nghệ và biện
pháp cải tiến quản lý nhằm tăng cường hiệu
quả hoạt động của các cơ sở đó.
- Nhà nước hỗ trợ cho các cơ sở ngoài
nhà nước trong việc bồi dưỡng, đào tạo nguồn
nhân lực nhằm tạo ra một đội ngũ lao động có
chất lượng, đáp ứng được yêu cầu ngày càng
cao của xã hội về các dịch vụ công cộng.
- Nhà nước hỗ trợ cho các cơ sở ngoài
nhà nước trong việc tuyên truyền, giáo dục
pháp luật, phổ biến các chủ trương, chính sách
và quy định chung nhằm tạo ra môi trường
thuận lợi cho hoạt động của các cơ sở này.
Bốn là, Nhà nước can thiệp vào hoạt
động của các cơ sở ngoài nhà nước cung ứng

ứng dịch vụ này.
III. KẾT LUẬN
Quản lý nhà nước trong quá trình xã hội
hoá các dịch vụ công cộng nói chung và dịch
vụ vận tải công cộng nói riêng có vai trò hết
sức quan trọng. Mục tiêu của quản lý nhà
nước nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu
cầu của xã hội về các dịch vụ này, thực hiện
sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế khi
tham gia cung ứng dịch vụ công cộng.
MLN-
KTVT
2

Tài liệu tham khảo
[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội, 2006.
[2]. David Osborne - Ted Gaebler: Sáng tạo lại
chính phủ, Viện nghiên cứu và quản lý kinh tế
Trung ương, Hà Nội, 1995.
[3]. PGS.TS. Lê Chi Mai: Cải cách dịch vụ công ở
Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
2003♦