TIỂU LUẬN
Thành công của năm chủ
tịch ASEAN 2010 và vị
thế của Việt Nam
1
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 5
Nội dung 6
Khái niệm 6
Trước thềm Hội nghị ASEAN 2010 6
Quan hệ Việt Nam-ASEAN trước thềm hội nghị: 6
Sau ba năm trở thành thành viên ASEAN, Việt
Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao
ASEAN lần thứ 6 vào tháng 12/1998 tại Hà Nội.
Thông qua chương trình hành động Hà Nội (HPA)
để thực hiện Tầm nhìn ASEAN 2020 đã giúp
ASEAN duy trì đoàn kết, hợp tác và củng cố vị thế
quốc tế trong lúc Hiệp Hội đang ở thời điểm khó
khăn nhất do tác động của cuộc khủng hoảng tài
chính khu vực năm 1997-1998. Tiếp đó, Việt Nam
cũng đã đảm nhận tốt vai trò Chủ tịch Ủy ban
Thường trực ASEAN nhiệm kỳ 7/2000-7/2001, với
kết quả ghi đậm dấu ấn Việt Nam là Tuyên bố Hà
2
Nội về “Thu hẹp khoảng cách phát triển” được
thông qua tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần
thứ 34 (7/2001), thể hiện nỗ lực thúc đẩy hợp tác
và tăng cường liên kết khu vực, đảm bảo sự phát
triển cân bằng và bền vững của Hiệp hội 7
Sau 15 năm tham gia ASEAN, Việt Nam đã khẳng
định vị thế và uy tín trong khu vực cũng như trên

18
Kết luận: 21
4
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày 28.7.1995, tại Brunei, Việt Nam được chính thức gia nhập vào Hiệp hội
các quốc gia Đông Nam Á (tên viết tắt là ASEAN ). Đây là sự kiện đánh dấu mốc quan
trọng đối với Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Trong hơn 15 năm
qua, Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu và điều này giúp Việt Nam ngày càng
khẳng định được vị thế của mình trong tiến trình hội nhập ASEAN.
Việt Nam có một vị trí chiến lược vô cùng quan trọng trong khu vực Đông
Nam Á cả về chính trị, kinh tế, văn hóa và quân sự. Sự đóng góp chính của Việt Nam
là gắn kết mọi vùng của khu vực Đông Nam Á trở thành một thể thống nhất, hơn nữa
tạo điều kiện cho Đông Nam Á những thuận lợi về giao thông cũng như việc hội nhập
kinh tế, văn hóa. Ngoài ra, Việt Nam luôn tích cực đóng góp vào việc thúc đẩy, tăng
cường các quan hệ về kinh tế thương mại, đầu tư, giao lưu phát triển văn hóa thể thao
giữa các nước ASEAN. Không chỉ tạo những mối quan hệ tốt đẹp trong nội khối
ASEAN mà Việt Nam còn đảm nhiệm tốt vai trò là một nước điều phối quan hệ đối
thoại của ASEAN với các cường quốc như Mỹ, Nga, Nhật Bản và hiện nay còn có cả
Úc. Tiếng nói của Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong các vấn đề về đổi mới
cơ chế của ASEAN, các nguyên tắc hoạt động của hiệp hội, giải quyết xung đột và
đóng góp tài chính.
Vậy có thể thấy rằng trong ASEAN thì vị trí quan trọng của Việt Nam là
không thể bị phủ nhận. Hiện nay, không chỉ có ASEAN mà thế giới cũng đánh giá rất
cao nhữfng đóng góp, thành tựu mà Việt Nam đã đạt được.
Năm 2010, một năm mà trong vị trí Chủ tịch ASEAN, Việt Nam lại tiếp tục
khẳng định vị thế ngày càng lớn mạnh của mình thông qua một loạt những hội nghị
được tổ chức thành công. Chúng tôi lựa chọn năm 2010 như một bằng chứng rõ ràng
nhất cho những tiến triển trong quan hệ Việt Nam – ASEAN. Hơn nữa, năm 2010 vừa
đi qua, những thành công của ASEAN 2010 còn để lại rất nhiều dư âm tốt đẹp trong
lòng cả hiệp hội ASEAN và thế giới. Việt Nam vẫn là một nước nhỏ, mà xu thế hiện

của thời đại mới.
Thứ hai cần nhắc đến là mục tiêu phát triển. Trong bối cảnh làn sóng khoa học kỹ
thuật và công nghệ mới đang phát triển nhanh chóng thì việc tranh thủ điều kiện quốc tế để
xây dựng và phát triển đất nước có tầm quan trọng hơn bao giờ hết. Lý do vì phát triển sẽ tạo
cho quốc gia mối quan hệ quốc tể ổn định, tìm được nhiều đối tác và cơ hội mở rộng thị
trường ra quốc tế.
Cuối cùng là mục tiêu ảnh hưởng hay nâng cao vị thế quốc gia. Có thể nói đây là mục
tiêu mà hầu hết các quốc gia đều hướng đến để đạt được vị trí nhất định trên trường quốc tế.
Tuy nhiên để thực hiện mục tiêu này tuỳ thuộc vào sức mạnh mọi mặt của mỗi quốc gia, và
trên thực tế, không một quốc gia nào có đầy đủ những yếu tố cần thiết, vì vậy mục tiêu trên
còn đặt ra cho các quốc gia nhiều thách thức và đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn.
Trước thềm Hội nghị ASEAN 2010
Quan hệ Việt Nam-ASEAN trước thềm hội nghị:
6
Quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN đã từng diễn ra rất phức tạp, có lúc hòa dịu, có
lúc căng thẳng tùy theo sự biến động của khu vực và quốc tế. Hai bên đã từng hầu như không
có quan hệ với nhau như những năm 1960 khi cuộc chiến tranh mà Mỹ tiến hành ở Việt Nam
đang ở cao trào; hay đã có lúc “đối đầu” vì những sự kiện liên quan đến Campuchia vào
những năm 80; rồi lại chuyển từ chính sách “đối đầu” sang “đối thoại” từ cuối 1980. Từ khi
vấn đề Campuchia được giải quyết, Việt Nam thực hiện chính sách đối ngoại “Muốn làm bạn
với tất cả các nước”, quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN được cải thiện đáng kể. Tháng 7
năm 1992, Việt Nam trở thành quan sát viên của ASEAN, và ba năm sau đó đã trở thành
thành viên chính thức của ASEAN (7/1995). Sự kiện này đã ghi dấu mốc quan trọng trong
tiến trình hội nhập khu vực và thế giới của Việt Nam cũng như trong quá trình phát triển của
ASEAN.
Với việc Việt Nam gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) từ tháng
7 năm 1995, quan hệ Việt Nam - ASEAN đã bước sang một chương mới của hợp tác và
phát triển. Việc Việt Nam tham gia ASEAN cũng đánh dấu sự phát triển quan trọng
khác của khu vực: Quá trình ASEAN mở rộng bao gồm tất cả các quốc gia Đông Nam
Á, cùng phấn đấu vì hoà bình và sự phồn vinh của khu vực, mối quan hệ giữa Việt Nam

của ASEAN hướng tới mục tiêu xây dựng Cộng đồng như “Tuyên bố Hòa hợp ASEAN II”
năm 2003, “Chương trình hành động Vientiane” (VAP) năm 2004, “Hiến chương ASEAN”
năm 2007, “Lộ trình xây dựng Cộng đồng” cùng với các “Kế hoạch tổng thể xây dựng 3 trụ
cột Cộng đồng, và Kế hoạch công tác IAI về Thu hẹp khoảng cách phát triển” năm 2009.
Trong bốn lĩnh vực hợp tác chính của ASEAN về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội
và quan hệ đối ngoại, Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng. Đó là kết quả của sự tham
gia tích cực và chủ động của các Bộ, ngành liên quan, đăng cai tổ chức nhiều sự kiện quan
trọng của ASEAN và thúc đẩy các sáng kiến giá trị.
Theo Phó Thủ tướng, Bộ Trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm, trong những năm qua,
Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời, là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm
trong ngôi nhà chung ASEAN.
3
Tuy là thành viên mới, nhưng Việt Nam đã tham gia tích cực
và đóng vai trò quan trọng trong những nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy phát triển
của Hiệp hội. Việt Nam đã ký “Hiệp ước xây dựng Đông Nam Á” thành khu vực không có vũ
khí hạt nhân (SEANWFZ) và đang tích cực vận động các cường quốc hạt nhân tham gia ký
kết Nghị định thư của Hiệp ước để làm cho Hiệp ước thực sự có ý nghĩa. Bên cạnh đó, Việt
Nam góp tiếng nói của mình trong xây dựng “Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển
Đông (DOC)” và hiện đang thúc đẩy sớm xây dựng “Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông
(COC)”.
4
Đặc biệt, Việt Nam có những đóng góp lớn trong lĩnh vực hợp tác phát triển nhằm
thu hẹp khoảng cách trong ASEAN với sáng kiến ra “Tuyên bố Hà Nội” về thu hẹp khoảng
cách 7/2010 và nhiều dự án khác. Ngoài ra, Việt Nam đã đóng góp quan trong trong việc hình
thành các khuôn khổ hợp tác giữa ASEAN và các nước đối thoại như ASEAN+3 với nước
Đông Bắc Á, ASEAN+1 giữa ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New
Zealand, Ấn Độ, Hàn Quốc.
Sau 15 năm tham gia ASEAN, Việt Nam đã khẳng định vị thế và uy tín trong khu vực
cũng như trên trường quốc tế. Các nước thành viên ASEAN và đối tác đều đánh giá cao sự
tham gia tích cực và những đóng góp hữu hiệu của Việt Nam trong việc củng cố và phát triển

các cơ chế hợp tác của ASEAN cũng tỏ ra ngày càng hiệu quả và không ngừng được mở rộng
như ASEAN+1, ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc), Hội nghị cấo cao Đông Á,
Diễn đàn khu vực – ARF,v.v… Hơn nữa, ASEAN cũng được mời tham dự các hội nghị
Nhóm các nước phát triển và mới nổi (G-20) ở London - Anh và Pitsburg - Mỹ. ASEAN
đang đóng vai trò trung tâm trong khu vực và ngày càng tham gia tích cực vào việc giải quyết
các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Việt Nam chính thức đảm nhận vai trò chủ tịch trong năm 2010. Trong năm làm chủ
tịch ASEAN này, Việt Nam sẽ chủ trì một loạt các hội nghị quan trọng gồm hai hội nghị cấp
cao ASEAN, các hội nghị cấp cao ASEAN với các bên đối thoại. Ngoài ra, còn gần mười hội
nghị Bộ trưởng của bốn hội đồng ASEAN là Hội đồng điều phối và ba hội đồng về Cộng
đồng chính trị-an ninh, Cộng đồng kinh tế, Cộng đồng văn hóa – xã hội và hàng loạt hội nghị
cấp thứ trưởng hoặc tương đương. Vậy thách thức đặt ra cho Việt Nam ở đây là phải phát huy
được vai trò của toàn khối trong quan hệ với các cường quốc; tăng cường sự đoàn kết và hợp
tác trong ASEAN, nâng cao vai trò của Hiệp hội trong việc giải quyết các vấn đề khu vực và
toàn cầu. Khẳng định và nâng cao thêm vị thế của ASEAN trong khu vực cũng như trên thế
giới trong năm làm Chủ tịch luân phiên ASEAN sẽ là một thành công vô cùng lớn của Việt
Nam trong việc khẳng định vị trí của mình trong mắt cộng đồng ASEAN và thế giới.
Theo như ông Phạm Quang Vinh thì đường lối của Đảng và Nhà nước ta là: Độc lập,
tự chủ , đa dạng hóa, đa phương hóa, sẵn sàng là bạn và là đối tác tin cậy của tất cả các nước.
Đặc biệt với ASEAN, chúng ta chủ trương coi trọng hợp tác ASEAN – một ASEAN vững
9
mạnh, đoàn kết và liên kết chặt chẽ, là nhân tố quan trọng trong việc xây dựng môi trường
hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực. Đó là lợi ích chiến lược lâu dài của Việt Nam.
5
Thủ
tướng Nguyến Tấn Dũng, tại hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 15, cũng đã nhấn mạnh rằng
hợp tác ASEAN có tầm quan trọng chiến lược đối với Việt Nam và Việt Nam luôn là thành
viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm. Việt Nam sẽ quyết tâm và dành ưu tiên cao nhất
để thực hiện thành công trọng trách Chủ tịch ASEAN 2010.
6

02/02/2011)
6
Trích bài báo “Trước thềm Việt Nam giữ chức chủ tịch ASEAN” (Báo Vietnamplus điện tử - Tác giả: Thu Hằng –
ngày đăng: 30/12/2009)
10
Tổng thư ký ASEAN đều đánh giá cao và tin tưởng Việt Nam sẽ làm tốt trọng trách, đặt nền
móng quan trọng cho sự phát triển năng động, bền vững của ASEAN.
7

Để làm được và làm tốt trọng trách Chủ tịch ASEAN năm 2010, Việt Nam phải thực
hiện một lượng công việc khổng lồ cả về mặt tổ chức, hậu cần, nội dung và tiến hành rất
nhiều các hoạt động đối nội cũng như đối ngoại nhằm chuẩn bị và triển khai nhiệm vụ của
nước Chủ tịch.
Riêng về số lượng các Hội nghị quan trọng Việt Nam phải chủ trì và tổ chức đã lên tới
hàng chục, trong đó đặc biệt nhất là hai Hội nghị cấp cao ASEAN và một loạt các Hội nghị
cấp cao trong khuôn khổ ASEAN + 1 (như ASEAN-Mỹ, ASEAN- Trung Quốc, ASEAN-
Nhật, ASEAN-Nga, ASEAN-Ấn Độ, ASEAN-Hàn Quốc, ASEAN-Úc-New Zealand, v.v.),
ASEAN + 3, các Hội nghị Ngoại trưởng và các Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế, các Hội nghị Bộ
trưởng chuyên ngành cũng như các Hội nghị Quan chức cấp cao của ASEAN và trong khuôn
khổ ASEAN + Đối tác.
Về nội dung, trong vai trò Chủ tịch, Việt Nam phải có trách nhiệm đề xuất và chủ trì
xây dựng các chương trình nghị sự và chương trình làm việc của các hội nghị nói trên cũng
như các văn kiện của ASEAN; điều phối các hoạt động của ASEAN; đồng thời, tham vấn và
điều phối lập trường các nước trong việc xử lý những vấn đề khu vực và quốc tế; đại diện cho
ASEAN tham dự các diễn đàn khu vực và quốc tế lớn có liên quan.
Để thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ mà ASEAN đã đề ra, trong vai trò Chủ tịch
ASEAN 2010, Việt Nam đã xác định một chương trình nghị sự với chủ đề là: “Hướng tới
Cộng đồng ASEAN: Từ tầm nhìn tới hành động”. Trong thông điệp của Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng đầu năm 2010 và tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN không chính thức
(AMM Retreat) tháng 1/2010 ở Đà Nẵng, Việt Nam đã nêu rõ các ưu tiên là tăng cường đoàn

chấp giữa các nước thành viên như tranh chấp Biển Đông hay vấn đề hạt nhân trong khu vực.
Về xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), ASEAN sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc
thực hiện các biện pháp theo mục tiêu và lộ trình đã đề ra và theo biểu đánh giá thực hiện
AEC, tập trung tạo sự lưu chuyển tự do hơn về hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn, lao động,….
Cùng với việc thực hiện các thỏa thuận đã đề ra, ASEAN sẽ tập trung xây dựng kế hoạch
tổng thể về Kết nối ASEAN, nhằm tạo sự liên kết chặt chẽ hơn về hạ tầng – giao thông và
công nghệ thông tin, nhất là ở khu vực Tiểu vùng Mekong, từ đó sẽ mở rộng kết nối ra toàn
khu vực Đông Á.
Về xây dựng Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN, với mục tiêu bao trùm là phục vụ
và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, ASEAN sẽ tập trung đẩy mạnh hợp tác để
giải quyết các vấn đề liên quan đến bình đẳng và công bằng xã hội, phát huy bản sắc văn hóa,
tạo dựng ý thức cộng đồng, đối phó có hiệu quả với những thách thức toàn cầu như biến đổi
khí hậu, thiên tai và dịch bệnh. ASEAN đã và sẽ tiếp tục tích cực triển khai nhiều hoạt động
hợp tác trong ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác trong những lĩnh vực này, nhất là
nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Về quan hệ với các đối tác, mục tiêu bao trùm của Cộng đồng ASEAN là xây dựng
Hiệp hội thành một tổ chức hợp tác khu vực liên kết sâu rộng hơn, nhưng không khép kín và
vẫn mở rộng hợp tác với bên ngoài. Theo đó, ASEAN sẽ tiếp tục tăng cường và mở rộng hợp
tác với các bên đối thoại thông qua các khuôn khổ ASEAN+1 (gồm Trung Quốc, Nhật Bản,
Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia, New Zealand, Nga, EU, Mỹ, Canada và LHQ), nhất là đẩy
mạnh việc thực hiện các Chương trình hành động triển khai các Tuyên bố chung về quan hệ
đối tác toàn diện và lâu dài cũng như tăng cường đối thoại ở Cấp cao và cấp Bộ trưởng với
nhiều đối tác. ASEAN cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác Đông Á thông qua các khuôn khổ do
12
Hiệp hội giữ vai trò chủ đạo như ASEAN+3, Cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn Khu vực
ASEAN (ARF); nâng cao vai trò và vị thế của ASEAN tại các diễn đàn khu vực và quốc tế
như APEC, ASEM, LHQ, WTO, G20, …
8

Sự thành công của Hội nghị ASEAN 2010

8
Trích bài báo “Việt Nam trong vai trò chủ tịch ASEAN” (Thứ hai, 29 Tháng 3 2010)
13
ASEAN trong năm 2010, cũng như sự chuyên nghiệp trong việc thực hiện thành công nhiệm
vụ lớn lao đầy thử thách này.
9
Về phía Singapore, ngài Simon Wong, đại sứ tại Việt Nam, khẳng định “Việt Nam đã
thể hiện là đại diện có uy tín của ASEAN”. Có thể nhận thấy sự thán phục cũng như ấn
tượng tốt đẹp của Singapore thông qua lời chúc của ngài đại sứ gửi tới Việt Nam : “Những
kết quả đã đạt được của ASEAN trong suốt nhiệm kỳ chủ tịch của Việt Nam bao gồm việc
thông qua Kế hoạch tổng thể Kết nối ASEAN và thỏa thuận của các nhà lãnh đạo ASEAN về
mở rộng Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS)…Các nỗ lực của Việt Nam đã củng cố và nâng
cao uy tín của Việt Nam, với tư cách là thành viên tích cực và đáng tin cậy của ASEAN, và
được đánh giá rất cao, bởi Singapore và các nước thành viên khác.”
10
Đại sứ Philippines tại Việt Nam cũng đánh giá cao Việt Nam đã thể hiện xuất sắc vai
trò Chủ tịch ASEAN năm 2010. Việc tham gia tích cực của Việt Nam và Philippines trong
khu vực đã được mở rộng và làm sâu sắc thêm trong suốt năm 2010, đặc biệt là quan hệ song
phương năng động trong việc thắt chặt tình đoàn kết và hợp tác của hai quốc gia.
11
Những lời nhận xét mang tính xây dựng và đánh giá khách quan này của các quốc gia
trong khối ASEAN chính là phần thưởng xứng đáng cũng như dẫn chứng rõ ràng nhất cho
những gì mà Việt Nam đã làm được trong suốt một năm hoạt động ngoại giao sôi nổi vừa
qua. Lần tổ chức công phu và chuẩn bị kĩ càng của Việt Nam đã cho thấy những bước tiến
mới và bộc lộ những nội lực tiềm tàng của đất nước về kinh tế, chính trị và ngoại giao để
sánh kịp với các nước phát triển trong Cộng đồng ASEAN.
Với chủ đề "Hướng tới cộng đồng ASEAN: Từ tầm nhìn đến hành động", chúng ta
không chỉ chủ trì thành công các hội nghị trong khu vực, mà quan trọng hơn nữa là dẫn dắt
khéo léo và đạt kết quả tốt các cuộc họp mở rộng ra bên ngoài khu vực. Lần đầu tiên, chỉ
trong một năm, ASEAN tổ chức Hội nghị cấp cao với hầu hết các đối tác như Trung Quốc,

thực sự trở thành cầu nối hữu nghị quan trọng của ASEAN với thế giới.
Về phía Liên Hợp Quốc, tổng Thư ký Ban Ki-moon chúc mừng Việt Nam đã tổ chức
thành công Hội nghị Cấp cao ASEAN 17 và các hội nghị thượng đỉnh liên quan, góp phần
nâng cao vai trò và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
13
Tóm lại, Việt Nam không chỉ dừng ở việc điều hành Hội nghị ASEAN 2010 kết thúc
mỹ mãn mà còn đạt được những kết quả nhất định về ngoại giao – kinh tế - văn hóa.
1. Vị thế của Việt Nam
Dựa trên những mục tiêu đối ngoại đã đề ra cho năm làm chủ tịch ASEAN 2010, Việt
Nam đã nỗ lực triển khai, thực hiện những mục tiêu đó bằng cách cố gắng hoàn thành tốt
cương vị chủ tịch, mà kết quả chính là sự thành công rực rỡ của Hội Nghị ASEAN 2010. Qua
thành công của Hội Nghị lần này, nhận định chung của công luận thế giới cũng như trong
nước đó là Việt Nam đã một bước nữa khẳng định được vị thế của mình, không chỉ trong nội
bộ khu vực Đông Nam Á mà còn trên trường quốc tế.
Trước hết, đó là thành công trong việc khẳng định vị thế Việt Nam trong khu vực
Đông Nam Á. Gia nhập ASEAN được 15 năm, năm 2010 là năm đầu tiên (sau khi ASEAN
chính thức có Hiến Chương) đến lượt Việt Nam nắm giữ cương vị chủ tịch. Đây tuy là nhiệm
vụ luân phiên mà nước nào cũng phải đảm nhận theo nhiệm kì nhưng đối với Việt Nam mà
nói, đây chính là cơ hội để chúng ta có thể nâng tầm tiếng nói của nước nhà trong nội khối.
Xác định rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ đối ngoại năm 2010 như vậy, chúng ta đã tích cực,
chủ động, sáng tạo và trách nhiệm trong từng cuộc họp, hội nghị cấp cao trong năm để ghi lại
dấu ấn Việt Nam trong từng sự kiện. Đó chính là sự khẳng định cũng như đóng dấu hình ảnh
đất nước mình trong mắt đối tác trong và ngoài khu vực cũng như trong lòng bạn bè quốc tế.
Dấu ấn đậm nhất của Việt Nam là những sáng kiến có giá trị cao trong nhiều vấn đề khu vực
quan trọng, góp phần tạo chuyển biến về chất trong tiến trình xây dựng và nâng cao vị thế
cộng đồng ASEAN. Tiếng nói của Việt Nam đã được cất lên trong ASEAN, ý kiến của chúng
ta đã được bè bạn Đông Nam Á nghe và ngẫm, nếu so với 15 trước, khi chúng ta mới chỉ
12
Trích bài báo “Vị thế Việt Nam” (14/2/2010 trên trang báo điện tử “VOVNews”)
13

Đông có liên quan trực tiếp đến Việt Nam. Bằng con đường này, chúng ta đã ghi lại nhận
định của mình trong suy nghĩ của các nước khác, để thể hiện rằng Việt Nam chúng tôi là một
thực thể mong muốn được đóng góp, và có quyền có một chỗ đứng trong đời sống quốc tế.
Ngoài việc thông qua vị thế của ASEAN trên thế giới, chúng ta cũng đã thu được
những thành công về mục tiêu ảnh hưởng của riêng mình. Trong vai trò chủ tịch ASEAN,
Việt Nam đã lần đầu tiên được mời tham dự chính thức Hội Nghị thượng đỉnh G20, Hội nghị
Cấp cao của Liên Hợp Quốc về việc thực hiện Các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, Hội nghị
thượng đỉnh an ninh hạt nhân. Rõ ràng là chúng ta đã khiến bạn bè quốc tế phải có một cái
nhìn khác về mình. Xin trích tại đây bình luận của lão làng Kavi Chongkittavorn trên báo The
Nation (Thái Lan) số ra ngày thứ Hai 1/11/2010: “Khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN,
14
Trích bài báo “Việt Nam hoàn thành tốt cương vị chủ tịch ASEAN” – Vnexpress (Thứ sáu, 31/12/2010, 16:12
GMT+7)
16
Việt Nam có quyền tự hào và nhìn lại một năm qua với sự thỏa mãn sâu sắc về những thành
quả và sự hứng thú mà họ đã tạo ra được thông qua những động thái ngoại giao hết sức khéo
léo”. Cũng trong bài bình luận “Sự lãnh đạo ASEAN của Việt Nam cung cấp bài học cho mọi
người”, ông Kavi đã nêu ra 5 bài học lớn: “1- Khẳng định Việt Nam đã thành công trong việc
nâng cao vị thế của chính mình như là một cường quốc kinh tế mới của khối; 2- Nâng cao
được uy tín trong việc ứng phó với những đòi hỏi của Trung Quốc xung quanh cuộc tranh
chấp trên Biển Đông; 3- Tổ chức thành công hội nghị đầu tiên các Bộ trưởng Quốc phòng
ASEAN mở rộng (ADMM+); 4- Lập một kỷ lục mới trong lịch sử ASEAN: tổ chức thành
công 14 hội nghị cấp cao chỉ trong 60 tiếng đồng hồ và khéo léo dẫn dắt ASEAN không sa
vào cuộc tranh luận về khủng hoảng chính trị ở Myanmar để tập trung nhiều hơn vào vấn đề
Biển Đông; 5- Kế hoạch tổng thể kết nối ASEAN - một cột mốc mới trong sự hợp tác của
toàn khối.”
15
Chính những nhận định của bạn bè quốc tế đã cho thấy được sự khẳng định tầm
ảnh hưởng của Việt Nam trong khu vực cũng như trên thế giới.
Chúng ta nắm rõ được rằng, trong bối cảnh toàn cầu đang hướng đến một Trái Đất

phía”.
17
Thông qua tăng cường và củng cố quan hệ với các nước lớn, Việt Nam sẽ càng có
điểm tựa để nâng cao tầm ảnh hưởng của mình trên chính trường quốc tế. Đây là sự sáng tạo
và khéo léo của các nhà lãnh đạo Việt Nam trong năm 2010.
Tóm lại, thành công của Hội Nghị ASEAN 2010 không chỉ là thành công của chung
Hiệp Hội các nước Đông Nam Á mà còn là thành công của riêng Việt Nam, đặc biệt là trong
mục tiêu khẳng định vị thế và ảnh hưởng của mình. Nhìn lại năm chủ tịch ASEAN của Việt
Nam, trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại Giao, ông Phạm Quang Vinh phát biểu: “Vị thế của Việt
Nam rõ ràng đã càng được nâng cao thêm qua năm Chủ tịch ASEAN. Hàng loạt sự kiện trong
suốt năm Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN 2010 đã để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè khu
vực và quốc tế về một Chủ tịch ASEAN chủ động, tích cực, trách nhiệm và rất tin cậy.”.
18
Việt Nam đã tổ chức thành công Hội Nghị ASEAN 2010, đã hoàn thành tốt vai trò của nước
chủ tịch và cũng đã thực hiện thành công nhiệm vụ đối ngoại đề ra cho năm 2010. Đây là một
thành tựu đáng tự hào của Ngoại Giao Việt Nam trên con đường phát triển.
Đánh giá chính sách đối ngoại Việt Nam năm 2010
Tổng kết lại năm chủ tịch 2010, bên cạnh việc nước ta đã thành công về mặt tổ chức
chuyên nghiệp và có trách nhiệm các Hội nghị ASEAN 2010, đối với Việt Nam mà nói,
chúng ta đã có một thành công đáng kể trong công tác hoạch định và triển khai chính sách đối
ngoại. Giữ vững tinh thần coi ASEAN là đối tác quan trọng và lâu dài, chúng ta đã đưa ra
chính sách đối ngoại trong năm chủ tịch này là nhằm thể hiện thiện chí, sự tích cực đóng góp
của Việt Nam trong khu vực, qua đó tạo niềm tin đối với các nước trong khu vực.
Chúng ta cũng đề cao việc nắm bắt cơ hội làm chủ tịch ASEAN để nâng cao vị thế,
tiếng nói của Việt nam trong khu vực cũng như trên trường quốc tế. Bám sát tinh thần này,
Đảng và Nhà nước đã lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương tập trung hoàn thành tốt nhiệm
vụ đối ngoại năm nay làm sao để đạt được kết quả cao nhất có thể. Và thực tế đã chứng minh
rằng Việt Nam đã thành công trong công tác đối ngoại 2010.
Sau thành công năm chủ tịch ASEAN 2010, Việt Nam đã thể hiện rõ được vai trò
không kém quan trọng trong khu vực Đông Nam Á. Việt Nam cũng đã gây dựng được niềm

láng giềng của ta là Trung Quốc đang không ngừng vươn lên, mở rộng sự ảnh hưởng ra bên
ngoài lãnh thổ.
Theo giáo sư Joseph Nye, nhà tư tưởng đối ngoại hàng đầu của Mỹ, ngoài “quyền lực
cứng” (quân sự), sức mạnh của một quốc gia thể hiện sâu sắc và sâu rộng nhất chính là
“quyền lực mềm” (ngoại giao). Theo ông, thì “quyền lực mềm” sẽ cho kết quả trong thời gian
lâu hơn nhưng vững chắc hơn điển hình như Trung Quốc, giờ đây đã vượt xa Nhật Bản, vươn
lên mạnh mẽ thành quốc gia đứng thứ hai thế giới.
Như giáo sư J.Nye đã nói “sức mạnh mềm” của một quốc gia dựa vào ba yếu tố cơ
bản: văn hóa đủ sức hấp dẫn thu hút nước khác; chính sách ngoại giao có được xem là nước
có ảnh hưởng lớn trong chính sách hay không; và giá trị chính trị văn hóa của nước đó ở
trong nước và bên ngoài.
19
Trong các cuộc họp cấp cao diễn ra liên tục suốt năm 2010, Việt Nam đã luôn thể
hiện được vai trò chủ trì, lãnh đạo của mình, đặc biệt là trong các vấn đề quốc tế, tạo sự đồng
thuận của tất cả các đối tác tham gia. Một trong những ví dụ điển hình chính là Việt Nam đã
nỗ lực và thành công trong việc tạo ra sự nhất trí của tất cả các thành viên ASEAN trong vấn
đề quốc tế hóa tranh chấp ở Biển Đông. Chúng ta đã thuyết phục thành công bạn bè quốc tế
ủng hộ quan điểm của ta trong vấn đề Biển Đông.
19
Trích bài báo “Đánh giá của giáo sư Joseph Nye về việc Việt Nam tổ chức Hội nghị thượng định ASEAN 16”
(trang web biendong.net)
19
Những quyết định của ASEAN trong các vấn đề hợp tác hay phát triển đều quyết định
“số mệnh của Việt Nam” và ảnh hưởng đến Việt nam sau này. Vì vậy, chúng ta nên tranh thủ
sự thành công của Hội nghị ASEAN năm 2010 để tiến tới mở rộng “sức mạnh mềm” trong
khu vực. Đây chính là khởi đầu thuận lợi cho việc hoạch định chính sách đối ngoại của Đảng
và Nhà nước ta trong tương lai.
20
Kết luận:
Nhìn lại chặng đường Việt Nam gia nhập và hoạt động với tư cách là một thành viên

21