MỤC LỤCMục lục: .......................................................................................................... 1
Lời cam đoam...................................................................................................4
Lời cảm ơn ...................................................................................................... 5
Danh mục viết tắt..............................................................................................6
Danh mục các bảng...........................................................................................7
Tóm tắt luận văn..............................................................................................9

MỞ ĐẦU
U
1. Lý do chọn đề tài........................................................................................11
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài.................................................................13
4. Giới hạn nghiên cứu của đề tài ..................................................................13
5. Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu............................................14
5.1 Đối tượng nghiên cứu.......................................................................14
5.2. Khách thể nghiên cứu ......................................................................14
6. Câu hỏi nghiên cứu, giả thiết nghiên cứu và khung lý thuyết ...................14
6.1. Câu hỏi nghiên cứu..........................................................................14
6.2. Giả thuyết nghiên cứu......................................................................15
6.3. Khung lý thuyết...............................................................................16
7. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................17
7.1. Phương pháp thu thập thông tin......................................................17
7.2. Xử lý và phân tích thông tin.............................................................19
7.3. Định nghĩa về phương pháp sư phạm của giảng viên, kiến thức
giảng viên, mức độ dân chủ trong giao tiếp ..............................................19Chương 1
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN QUA SINH

3.1.1. Yếu tố ngành học của sinh viên ....................................................54
3.1.2. Yếu tố loại hình trường mà sinh viên đang học............................56
3.1.3. Yếu tố năm học của sinh viên .......................................................59
3.1.4. Yếu tố sĩ số lớp của sinh viên .......................................................60
3.1.5. Yếu tố kết quả điểm trung bình chung của sinh viên....................62
3.1.6. Tác động của yếu tố mức độ tham gia trên lớp của sinh viên......63
3.2. Tác động mức sống của sinh viên...........................................................65
3.3. Tiểu kết ...................................................................................................67

Chương 4
KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ GỢI Ý VỀ CHÍNH SÁCH..................................68
4.1.Kết luận:...................................................................................................68
4. 2. Một số gợi ý về chính sách ....................................................................69

Bảng hỏi.........................................................................................................74
Tài liệu tham khảo..........................................................................................79 LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo đã dạy em
trong thời gian học cao học khóa 1 chuyên ngành đo lường và đánh giá chất
lượng giáo dục và các cán bộ, nhân viên ở Trung tâm đảm bảo chất lượng đào
tạo và nghiên cứu phát triển giáo dục đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em
trong suốt thời gian học tập và làm luận văn tốt nghiệp.
Em xin chân thành cảm ơn PGS. TS Nguyễn Quý Thanh đã nhiệt tình
hướng dẫn trong thời gian em làm luận văn.
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài của em còn nhiều thiếu sót, kính
mong nhận được sự góp ý, bổ sung ý kiến của các thầy, cô giáo và các bạn để
đề tài của em được hoàn thiện tốt hơn.
Em xin chân thành cảm ơn.

Học viên
Vũ Thị Quỳnh Nga


ĐHQG Đại học Quốc gia DANH MỤC BẢNG1 Bảng 1 Bảng tổng hợp giới tính của từng mã ngành, mã trường 18
1 Bảng 2.1.1 So sánh chỉ số đánh giá của sinh viên theo yếu tố giới 36
2 Bảng 2.2 So sánh chỉ số đánh giá của sinh viên theo yếu tố tuổi 38
3 Bảng 2.3 So sánh chỉ số đánh giá của sinh viên theo
yếu tố nơi cư trú trước khi vào đại học
40
4 Bảng 2.4.1
So sánh chỉ số đánh giá của sinh viên theo yếu tố vi
trí con trong gia đình với điểm trung bình chung của

17 Bảng 3.1.4 So sánh chỉ số đánh giá của sinh viên theo yếu tố
sĩ số lớp học
61
18 Bảng 3.1.5 So sánh chỉ số đánh giá theo yếu tố là điểm trung bình
chung của sinh viên
59
19 Bảng 3.1.6.1. Thống kê theo yếu tố là mức độ tham gia trên lớp 61
20 Bảng 3.1.6.2 So sánh chỉ số đánh giá theo yếu tố là mức độ tham gia
trên lớp
62
21 Bảng 3.2.1 Thống kê theo yếu tố mức sống của sinh viên 63
22 Bảng 3.2.2 So sánh chỉ số đánh giá theo mức sống của sinh viên 63 TÓM TẮT LUẬN VĂN

Nghiên cứu được thực hiện với mục đích tìm hiểu về các tác động của
đặc điểm nhân khẩu học, đặc điểm xã hội và mức sống của sinh viên đến việc
đánh giá của họ về hoạt động giảng dạy của giảng viên. Để từ đó giúp cho cải
cách giáo dục - đào tạo có những chuyển biến đáng kể qua hình thức sinh
viên đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên, giúp cho giảng viên đổi

đến mức độ dân chủ giữa giảng viên và sinh viên
+ Yếu tố sĩ số lớp của sinh viên có ảnh hưởng đến phương pháp sư
phạm và kiến thức của giảng viên trong môn học, nhưng không ảnh hưởng
đến mức độ dân chủ của giảng viên và sinh viên.
+ Yếu tố kết quả điểm trung bình chung của sinh viên có ảnh hưởng
đến các chỉ số đánh giá về hoạt động giảng dạy của giảng viên
+ Yếu tố mức độ tham gia trên lớp của sinh viên có ảnh hưởng đến chỉ
số đánh giá phương pháp sư phạm của giảng viên, đến kiến thức của giảng
viên, nhưng không ảnh hưởng mức độ dân chủ giữa giảng viên và sinh viên
+ Yếu tố về mức sống của sinh viên hoàn toàn không ảnh hưởng đến
chỉ số đánh giá của sinh viên đối với hoạt động giảng dạy của giảng viên

Các từ khoá:
- Đánh giá của sinh viên
- Đánh giá hoạt động giảng dạy
- Các yếu tố tác động chỉ số đánh giá

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đối với mỗi quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng,
giáo dục - đào tạo luôn là quốc sách hàng đầu, trong đó giáo dục đại học đóng
vai trò quan trọng, bởi đó chính là nơi tạo ra nguồn nhân lực có tri thức để
xây dựng và phát triển đất nước. Vì thế, việc đánh giá chất lượng đào tạo
trong các trường đại học là một trong các mối quan tâm của ngành giáo dục -

Nguyễn Phương Nga (2005); Vũ Thị Phương Anh (2005); TS Hoàng Bá
Thịnh (2005); PGS-TS Võ Xuân Đàn (2005); Th.S Nguyễn Quang Giao
(2005); TS Lê Văn Hảo (2005); Th.S Mai Thị Quỳnh Lan (2005); Th.S
Nguyễn Thế Mạnh (2005); Th.S Phan Thanh Hoàn (2005), Lã Văn Mến
(2005), v .v .
Nhưng đến thời điểm này, ở Việt Nam chưa có một tài liệu nào nghiên
cứu về yếu tố ảnh hưởng đến việc sinh viên đánh giá hoạt động giảng dạy của
giảng viên, chính vì lý do như vậy, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu về “Một số
yếu tố ảnh hưởng đến việc đánh giá của sinh viên đối với hoạt động giảng
dạy” của giảng viên.

2. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
2.1. Ý nghĩa lý luận
Những kết quả của luận văn này có thể là sự minh hoạ thêm cho các lý
thuyết về sinh viên đánh giá giảng viên đối với phương pháp giảng dạy, kiến
thức giảng viên và mức độ dân chủ trong giao tiếp của giảng viên với sinh
viên trong quá trình đào tạo. 2.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Cung cấp những thông tin về những yếu tố ảnh hưởng đến việc sinh
viên đánh giá giảng viên để góp phần đưa ra những gợi ý về chính sách
nhằm:
Giúp nhà trường đánh giá được chất lượng của các hoạt động giảng
dạy, từ đó có những điều chỉnh phù hợp;
Giúp giảng viên nâng cao chất lượng về nội dung và lựa chọn phương
pháp giảng dạy một cách hợp lý, hiệu quả.

3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Luận văn nghiên cứu về tác động của đặc điểm nhân khẩu học và đặc


6. Câu hỏi nghiên cứu, giả thiết nghiên cứu và khung lý thuyết
6.1. Câu hỏi nghiên cứu
Trong nghiên cứu này, tôi đặt ra hai câu hỏi chính để tìm hiểu
Câu hỏi thứ 1 là
: Những đặc điểm dân số học của sinh viên như:
Yếu tố giới tính,
Yếu tố tuổi tác,
Yếu tố nơi cư trú trước khi vào đại học,
Yếu tố vị trí con trong gia đình; nghề nghiệp,
Yếu tố trình độ của bố mẹ
có ảnh hưởng như thế nào đến các chỉ số đánh giá về phương pháp sư phạm
của giảng viên, kiến thức của giảng viên và mức độ dân chủ của giảng viên
và sinh viên.
Câu hỏi thứ 2 là
: Những tác động về đặc điểm xã hội và tác động chi
tiêu của sinh viên như:
Yếu tố mã ngành,
Yếu tố năm sinh viên đang học,
Yếu tố loại trường,
Yếu tố sĩ số sinh viên,
Yếu tố kết quả điểm trung bình chung của học kỳ gần nhất,
Yếu tố mức độ tham gia trên lớp,
Yếu tố mức sống của sinh viên,
ảnh hưởng như thế nào đến các chỉ số đánh giá về phương pháp sư phạm của
giảng viên, kiến thức của giảng viên và mức độ dân chủ của giảng viên và
sinh viên. 6.2. Giả thuyết nghiên cứu

6.3. Khung lý thuyết

Các yếu tố về nhân khẩu của sinh viên

Đánh giá của
sinh viên đối với
các hoạt động
giảng dạy của
giảng viên

Các yếu tố về xã hội và mức sống của sinh viên
Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về việc sinh viên đánh giá hoạt động
giảng dạy của giảng viên, nhưng chưa có tài liệu nào nghiên cứu về một số
yếu tố ảnh hưởng đến việc sinh viên đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng
viên như yếu tố về nam hay nữ có đánh giá khác nhau về hoạt động giảng dạy
của giảng viên không, tuổi càng cao thì sinh viên càng đưa ra chỉ số đánh giá
chặt chẽ hơn không, v. v. hay những yếu tố về xã hội và mức sống của sinh
viên ảnh hưởng như thế nào đến việc sinh viên đánh giá hoạt động giảng dạy
của giảng viên như: Sinh viên ở trường công lập và trường dân lập ai đưa ra
chỉ số đánh giá cao hơn, yếu tố sĩ số lớp học cũng như yếu tố mức sống của
sinh viên có ảnh hưởng đến chỉ số đánh giá của sinh viên đối với hoạt động

lịch v . v .
Mục đích của việc lựa chọn như vậy là để đảm bảo không có sự phân
biệt trong cách đánh giá của cả hai giới và các nhóm ngành được chọn (đại
diện cho các khối tự nhiên và xã hội trong việc đánh giá). Việc thu thập
dữ liệu ở các ngành tương ứng giữa trường công lập và dân lập là nhằm mục
đích so sánh quan điểm của sinh viên thuộc hai loại hình trường. Đề tài đã
điều tra bằng bảng hỏi với 600 sinh viên (483 phiếu đạt tiêu chuẩn) của bốn
ngành tại bốn trường đại học để phát hiện mức độ ảnh hưởng đến đánh giá
này
Kết quả của việc chọn mẫu như sau: Bảng1. Bảng tổng hợp giới tính của từng mã ngành, mã trường
Mã ngành
Tên trường
Giới
tính
Kiến trúc
Công nghệ
thông tin
Tài chính
kế toán
Ngành
du lịch
Tổng
ĐH Kiến trúc - HN
Nam
Nữ
40
40

35
35
35
140
140
Tổng cộng 600

Trong quá trình nghiên cứu, đề tài cũng sử dụng các phương pháp
định tính như phỏng vấn sâu, quan sát. Cụ thể đề tài đã phỏng vấn một số cán
bộ, giảng viên và sinh viên, thảo luận bốn nhóm sinh viên: Hai nhóm cho
sinh viên năm thứ nhất và hai nhóm cho sinh viên năm thứ tư ngành kiến trúc
của Trường đại học Kiến trúc Hà Nội. Bên cạnh đó nghiên cứu của luận văn
còn sử dụng phương pháp phân tích các tài liệu có sẵn.
7.2. Xử lý và phân tích thông tin
Đối với dữ liệu định lượng, đề tài sử dụng các phương pháp thu thập
thông tin với các bảng hỏi đã được chuẩn bị từ trước. Các kết quả thu được sẽ
được sử lý bằng phần mềm SPSS với các thủ tục như: Phân tích phương sai
một yếu tố (One-Way Anova), kiểm định giả thuyết về giá trị trung bình của
hai tổng thể v. v.
Thông tin được thu thập từ phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm và một số
các phương pháp khác. Các phỏng vấn được phân loại, so sánh và tổng hợp
những ý kiến điển hình được trích dẫn làm minh chứng cho các dữ liệu định
lượng. Đề tài chỉ mới bước đầu nghiên cứu nên còn nhiều hạn chế, cần có
nghiên cứu sâu hơn về bảng hỏi để có thể đưa ra độ tin cậy cao về việc sinh
viên đánh giá về hoạt động giảng dạy của giảng viên.
Để tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả sinh viên đánh giá giảng
viên chúng ta phải dựa vào các yếu tố chính quyết định chất lượng và hiệu
quả công tác giảng dạy. Đó là phương pháp giảng dạy, trình độ chuyên môn
và mức độ dân chủ của giảng viên. Những yếu tố này được khảo sát ở các
sinh viên vừa học xong kỳ gần nhất theo thang điểm chủ quan của sinh viên

vào tháng 4 năm 2009. [12]
Đại học quốc gia Hà Nội đã triển khai đổi mới phương pháp dạy học từ
năm 2002 đến nay [9, 35]
Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn nhiều giảng viên giảng dạy theo phương
pháp: “Thầy đọc, trò ghi”. Cũng có giảng viên soạn bài trên power point,
nhưng khi giảng bài vẫn chỉ đọc những nội dung ghi trên màn chiếu chứ vẫn
chưa tạo được tính tích cực trong giờ học.
Năng lực ứng xử sư phạm được đánh giá qua các kỹ năng: Phân tích,
nhận định tình huống giáo dục một cách chính xác, sử dụng hợp lý đúng mức
các tác động sư phạm, biết cách giải quyết vấn đề và nắm cơ hội.
Vậy một phương pháp sư phạm tốt là gì? Phương pháp sư phạm tốt
là phương pháp tổ chức dạy và học sao cho phát huy cao nhất năng lực
của người học. Là làm phát triển tối đa năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng
lực tư duy, sáng tạo, trí thông minh của người học [22, 163]
Các phương pháp này vẫn tiếp cận theo phương pháp giảng dạy truyền
thống đó là: “Lấy người dạy làm trung tâm” (teacher-centered). Trong khi
giảng dạy, giảng viên
độc thoại, chủ động truyền đạt kỹ năng, còn người học
tiếp thu một cách
thụ động. Giảng viên làm mẫu còn học viên làm theo. Đối
lập với phương pháp dạy truyền thống là phương pháp giảng dạy hiện đại
“Lấy người học làm trung tâm” (learner-centered): Đây là phương pháp giảng
dạy tích cực, từ lâu đã được áp dụng rộng rãi ở các quốc gia có nền giáo dục
tiên tiến trên thế giới. Giảng viên là người thiết kế tổ chức, còn bản thân học
viên tự tìm kiếm
tri thức, tự hoạt động theo cách riêng độc lập và sáng
tạo
. Với phương pháp giáo dục tích cực, sinh viên tự tìm ra kiến thức bằng
hành động, thao tác... giảng viên đối thoại với học viên,
hợp tác và trao đổi

kỹ năng chính như biết đặt mình vào vị trí của sinh viên, biết tìm ra chủ đề
giao tiếp và duy trì giao tiếp, biết sử dụng các phương tiện ngôn ngữ và phi
ngôn ngữ; Biết xác định thời gian, không gian giao tiếp. [8,4] Chương 1

ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN QUA SINH
VIÊN: BỐI CẢNH LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1. Đặt vấn đề
1.1.1. Khái niệm
Những năm qua, vấn đề giáo dục luôn là đề tài được quan tâm của công
luận trên báo trí, thậm chí trên nhiều diễn đàn, các kỳ họp Quốc hội. Chất
lượng giáo dục luôn được coi là vấn đề quan trọng. Tuy nhiên, chất lượng dạy
và học ở đại học hiện nay chưa đáp ứng được các đòi hỏi của xã hội. Thực tế ở
một số trường đại học trong nước cho thấy, chúng ta chưa quan tâm đến việc
phát triển giảng viên, chúng ta thiếu chiến lược khuyến khích giảng viên nâng
cao trình chuyên môn, nghiệp vụ, hợp tác cùng đồng nghiệp trong và ngoài
nước để chia sẻ những vấn đề cần quan tâm trong giảng dạy và nghiên cứu. Vì
thế, để nâng cao chất lượng giáo dục thì phải quan tâm đến việc đánh giá hoạt
động giảng dạy của giảng viên nói chung và thông qua sinh viên nói riêng.
Đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên là một công việc khá mới mẻ đối
với giáo dục nước ta cả về lý luận và thực tiễn.

Hình thức đánh giá nào có độ tin cậy cao nhất? và mục đích của việc đánh giá
đó. Mục đích của việc đánh giá này là để giảng viên căn cứ vào kết quả đánh
giá mà giảng viên có thể biết việc giảng dạy của mình có hiệu quả hay không,
từ đó giúp họ tự đánh giá và hoàn thiện trong hoạt động giảng dạy nâng cao
chất lượng giáo dục. Đồng thời, nó cung cấp thông tin chính xác cho người
quản lý giảng dạy để từ đó có những điều chỉnh phù hợp.

1.1.2. Bối cảnh và sơ lược lịch sử hoạt động đánh giá giảng dạy của
giảng viên Việt Nam và trên thế giới
Đối với thế giới, hình thức đánh giá sinh viên đánh giá giảng viên đã
được sử dụng từ lâu, trải qua các thời kỳ khác nhau. Vào thời kỳ Trung cổ thì
các trường đại học ở châu Âu dựa vào sinh viên để kiểm tra việc giảng dạy
của giảng viên. Vào thời kỳ Thực dân thì Hội đồng quản trị và Hiệu trưởng
dự giờ quan sát việc giảng dạy của giảng viên thông qua đặt câu hỏi kiểm tra
kiến thức cả năm học của sinh viên. Từ năm 1925 đến năm 1960: dùng bảng
đánh giá chuẩn để sinh viên đánh giá giảng viên. Từ những năm 70 của thế
kỷ 20: dùng các phương pháp đánh giá như “Đồng nghiệp đánh giá”, “Chủ
nhiệm khoa đánh giá”, “sinh viên đánh giá” và “tự đánh giá của giảng viên”.
Thông tin thu thập từ bảng đánh giá của sinh viên được công nhận là không
thể thiếu trong việc đánh giá giảng dạy của giảng viên góp phần đáng kể
trong việc phát triển giáo dục - đào tạo hiện nay. Vì vậy, từ những năm 80
của thế kỷ trước đến nay, hầu hết các chuyên gia đều cho rằng đánh giá của
sinh viên có giá trị và nên được đánh giá rộng rãi [19, 180]
Ở Việt Nam, đây là vấn đề chưa được áp dụng rộng rãi và chưa triệt để
vì việc đánh giá hoạt động giảng dạy qua ý kiến của sinh viên vẫn chưa được
sử dụng chính thức trong giáo dục đại học vì những lý do khác nhau. Có hai
lý do phổ biến nhất:
Thứ nhất: Theo truyền thống văn hoá của người Việt Nam, vai trò của
người thầy được đề cao. Bởi vậy, đối với nhiều người, việc để cho “trò đánh
giá thầy” như các nước phương Tây hiện nay là điều hoàn toàn không thể