
Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …
PHẦN I : LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong chương trình phổ thông, bậc Tiểu học được coi là bậc học nền
móng nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản
để học sinh tiếp tục học lên Trung học cơ sở.
Ở Tiểu học, lớp 1 có vai trò đặc biệt quan trọng đối với mỗi học sinh. Từ
hoạt động vui chơi là chính ở mầm non, các em chuyển sang hoạt động học tập là
chính theo nội dung chương trình chung. Các em như tờ giấy trắng mà thầy cô là
người viết những nét chữ đầu tiên trên trang giấy đó. ở giai đoạn này, học với
các em quả là khó khăn vất vả.
Học sinh Kinh khi vào lớp 1 đã có vốn từ khá phong phú, vì tiếng Việt là
tiếng mẹ đẻ của các em. Nhưng với học sinh dân tộc thiểu số, tiếng Việt là ngôn
ngữ thứ hai . Khi vào lớp 1, các em chưa biết hoặc biết rất ít tiếng Việt nhưng lại
phải học một chương trình với học sinh cả nước. Các em phải đạt chuẩn kiến
thức kỹ năng theo chuẩn chung mới được lên lớp, mà điều kiện học tập còn rất
khó khăn, thiếu thốn.
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang 1

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


Vì vậy, chất lượng học sinh lớp 1 vùng dân tộc thiểu số luôn là bài toán khó


Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


* Nghiên cứu bài viết sáng kiến kinh nghiệm, đồ dùng dạy học tự
làm
của giáo viên.
* Nghiên cứu sản phẩm của học sinh : Các loại vở, bài kiểm tra; …
- Phương pháp trao đổi phỏng vấn.
- Phương pháp quan sát hoạt động thực tiễn.
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang 4

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …
PHẦN III : NỘI DUNG
BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Tình trạng của vấn đề đặt ra và sự cần thiết để tiến hành thực hiện đề
tài :
Nhiều năm qua, chất lượng dạy và học tiếng Việt của học sinh các dân tộc
thiểu số ở các tỉnh vùng núi, vùng cao, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn vẫn còn
nhiều hạn chế, bất cập, yếu kém.
Thực tế dạy học tiếng Việt lớp 1 cho học sinh dân tộc thiểu số hiện gặp rất
nhiều khó khăn: một chương trình, một bộ sách giáo khoa, một yêu cầu về kiến
thức,… cho mọi đối tượng đã tạo nên sự bất hợp lý trầm trọng. Khi nhiều học

học- Dự án PEDC). 5) Dạy học lớp 1 cho học sinh dân tộc chưa biết nói tiếng
Việt (Trung tâm Công nghệ GD).
Hy vọng những văn bản trên của Bộ giáo dục sẽ sớm được các Sở giáo
dục triển khai cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.
a. Tình hình địa phương :
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang 6

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


Cư Pơng là một xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn của huyện Krông Buk.
Nơi đây chủ yếu là đồng bào dân tộc Ê- đê sinh sống, trình độ dân trí thấp, đời
sống của nhiều gia đình còn nghèo đói. Họ ít quan tâm đến việc học hành của con
em khiến nhà trường gặp không ít khó khăn trong vấn đề giáo dục.
b. Tình hình nhà trường.
Trường Phạm Hồng Thái nằm ở trung tâm xã Cư Pơng, có một điểm
trường chính và 3 điểm lẻ. năm học 2010- 2011 trường có 50 cán bộ ,giáo viên,
nhân viên; 33 lớp, 831 học sinh . Khối 1 có 9 lớp - 219 em . Học sinh dân tộc
thiểu số chiếm 77,98 %.
Đa số học sinh vào lớp 1 chưa biết hoặc biết rất ít tiếng Việt nên rất khó
khăn trong việc tiếp thu kiến thức theo chuẩn chung của cả nước. Trình độ dân
trí thấp, nghèo đói cùng với việc ít quan tâm của không ít phụ huynh đã khiến
cho nhiều học sinh không có động cơ học tập đúng đắn. Việc học sinh nghỉ học,
bỏ học ngang chừng vẫn thường xuyên diễn ra.
Khó khăn lớn nhất của nhà trường là việc học sinh đi học không đều.
Nghèo đói khiến đa số trẻ lớp 1 bị suy dinh dưỡng, các em hay đau ốm nên phải
nghỉ học; cũng vì nghèo đói mà nhiều phụ huynh đi làm rẫy xa phải đem con đi
cùng và các em phải nghỉ học. Khi đi học lại, các em đã chậm chương trình cả

Kiểm tra cuối kỳ I, nhà trường đã đổi chéo giáo viên ở tất cả các khối lớp
đánh giá khách quan. Đề kiểm tra đảm bảo chuẩn kiến thức kỹ năng theo quy
định, có một phần kiến thức để phân loại học sinh khá giỏi.
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang 8

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


Nhìn vào kết quả trên ta thấy lớp 1A1 có số học sinh Kinh khá đông và
chất lượng rất tốt. Lớp 1A5 dù học sinh dân tộc là một phần hai nhưng GV có
nhiều kinh nghiệm và rất nhiệt tình giảng dạy nên chất lượng khá tốt.
Hai lớp còn lại cùng là GV dân tộc tại chỗ nhưng kết quả quá chênh lệch
mặc dù từ đầu năm cô H- Eo đã được dự giờ góp ý phương pháp dạy nhiều lần
nhưng chất lượng thấp do kinh nghiệm của cô còn non và học sinh lớp 1A6 nghỉ
học rất nhiều. Rõ ràng cùng một đối tượng học sinh nhưng mỗi giáo viên cho một
kết quả khác nhau. Điều đó chứng tỏ vai trò của giáo viên quyết định rất nhiều
đến chất lượng học tập của học sinh.
Trước tình hình đó, đòi hỏi người giáo viên càng phải tận tâm với nghề. Số
lớp nhiều, giáo viên đông, lại đứng trước khó khăn như trên càng thôi thúc tôi
suy nghĩ cần có biện pháp quản lý hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng dạy và
học, đặc biệt với học sinh lớp 1.
2. Tính thuyết phục của đề tài :
Ngay từ đầu năm học 2008 -2009, khi thực hiện những giải pháp để nâng
cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số, tôi đã nhận được sự hưởng ứng của cả
tập thể. Mỗi người đều thấy rõ mình phải làm gì ngay từ đầu năm học, cùng học
hỏi, trao đổi kinh nghiệm để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Những giáo viên gương mẫu rất phấn khích vì được đánh giá đúng khả
năng và công sức của mình trong cả một năm học. Còn những giáo viên thực hiện

3.1. Với cán bộ quản lý :
Hiệu trưởng với tư cách là người hành pháp phải nắm vững Pháp luật, hệ
thống văn bản Pháp quy như: Luật giáo dục; Điều lệ trường Tiểu học, mục tiêu
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
10

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


kế hoạch, chương trình giáo dục Tiểu học, Thông tư chỉ thị, quy chế chuyên
môn… để làm cơ sở pháp lý trong quản lý nhà trường.
Cán bộ quản lý mỗi trường cần làm tốt bốn chức năng của quản lý : chức
năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá.
Về đổi mới công tác quản lý, vấn đề được coi là trọng tâm, đó là quản lý
dạy học theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm; trên cơ sở chuẩn kiến thức,
mạnh dạn điều chỉnh nội dung trong sách giáo khoa để phù hợp với trình độ học
sinh, với thực tế nhà trường; giáo viên được quyền lựa chọn nội dung, phương
pháp và hình thức dạy học; Trong khi dạy tiếng Việt cho học sinh người dân tộc
thiểu số, giáo viên phải lựa chọn các đơn vị kiến thức để dạy cho học sinh, phải
dạy những kỹ năng cốt lõi như đọc, viết, giao tiếp,…
Để nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1, cần có những giải
pháp cụ thể sau :
* Lựa chọn giáo viên dạy lớp 1 giàu kinh nghiệm giảng dạy, nhiệt tình, biết
tiếng Ê-đê. Giai đoạn đầu, khi học sinh chưa biết tiếng Việt sẽ không hiểu các
câu lệnh của giáo viên. Vì vậy, cần sử dụng song ngữ giúp các em hiểu rõ những
yêu cầu của thầy cô.
* Biên chế mỗi lớp khoảng 20 học sinh để giáo viên có đủ thời gian giúp
đỡ những em chưa biết cầm bút viết.

em hứng thú học tập.
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
12

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


* Tăng cường công tác Sao nhi đồng, tổ chức các hoạt động ngoại khoá
khiến học sinh vui thích khi được đến trường.
* Tăng cường dự giờ thăm lớp, nắm tình hình cụ thể từng lớp. Sau khi dự
giờ, cán bộ quản lý nên dành thời gian trò chuyện cùng các em; ghi chép cụ thể
những học sinh yếu kém cần giúp đỡ về mặt nào và mức độ tiến bộ của các em
khi được dự giờ và kiểm tra ở lần sau. yêu cầu giáo viên chú ý đến tất cả học sinh
trong lớp ngay từ buổi học đầu tiên. em nào cần giúp đỡ gì giáo viên kịp thời
giúp đỡ ngay. Nếu những học sinh yếu không được quan tâm kịp thời thì những
kiến thức mới của ngày hôm sau cũng vô nghĩa với các em.
* Thực hiện công văn 896 của Bộ giáo dục, cho giáo viên quyền tự chủ
chương trình tùy vào đối tượng học sinh từng lớp, không cần áp đặt một khung
chương trình chung nhất là giai đoạn đầu năm. Vì giai đoạn này các em còn bỡ
ngỡ, cần có thời gian hướng dẫn tỉ mỉ từ cách cầm bút, tư thế ngồi, làm quen với
các thuật ngữ như đánh vần, đọc trơn, âm, vần, tiếng, từ ứng dụng, câu ứng
dụng… Khi học sinh đã thành thạo, giai đoạn sau giáo viên sẽ điều chỉnh chương
trình.
* Nghiệm thu kết quả giáo dục vào cuối năm học để đánh giá đúng thực
trạng chất lượng học sinh từng lớp.( Sáng kiến kinh nghiệm đạt giải A cấp huyện
và giải C cấp tỉnh năm học 2009 – 2010 ).
* Động viên khen thưởng kịp thời những giáo viên giảng dạy đạt chất lượng
cao và làm tốt công tác chủ nhiệm vì so với những khối lớp khác thì giáo viên


: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


* Quan tâm đến từng học sinh ngay từ buổi học đầu tiên. Từng yêu cầu của
giáo viên phải đảm bảo tất cả học sinh hiểu và làm theo được. ( Kết hợp song ngữ
ở giai đoạn đầu ). Nếu học sinh chưa biết đọc âm vần này mà giáo viên đã chuyển
sang dạy âm vần khác hoặc nội dung khác thì dù có học thêm bao nhiêu kiến thức
mới, trong đầu các em cũng chỉ trống rỗng mà thôi.
* Hướng dẫn chi tiết cho học sinh tư thế ngồi học đúng, cách cầm bút viết,
cách trình bày bài vở, cách học tập ở lớp, ở nhà. Tất cả cần làm mẫu và yêu cầu
học sinh làm theo. Những vấn đề tưởng như quá đơn giản với ta nhưng lại là
hoàn toàn mới mẻ với các em.
* Quy trình giảng dạy từng môn chỉ là điểm tựa để giáo viên biết hướng đi
và cái đích cần đạt trong mỗi tiết dạy. Thực tế khi dạy học sinh yếu chỗ nào thì
tăng cường luyện tập chỗ đó.
Ví dụ : chưa thể chuyển sang phần luyện nói nếu học sinh chưa đọc đúng vần, từ,
câu.
* Kiểm tra hàng ngày việc học tập của học sinh. Hệ thống kiến thức cơ bản
cho học sinh theo từng chương, từng chủ đề. Học sinh quên chỗ nào, không rõ
chỗ nào giáo viên cần bổ sung kịp thời chỗ đó. Cho học sinh thực hành nhiều lần,
nhiều bài để khắc sâu kiến thức.
Nên dùng bảng phụ hệ thống kiến thức cơ bản trong tuần.
Ví dụ : hệ thống các âm, vần, từ ứng dụng vào bảng phụ treo cạnh bảng. Yêu cầu
học sinh tự nhẩm đọc và đọc đồng thanh cả lớp trước khi vào bài mới.
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
15

Đề tài


sách vở nhưng học sinh mầm non phải mua . Vì vậy, có phụ huynh không cho
con đi học mẫu giáo hoặc tìm mọi cách làm lại khai sinh cho con đủ tuổi vào lớp
1 để được cấp phát sách vở.
- Cần chỉ đạo cụ thể cho các phòng Giáo dục và đào tạo thực hiện công văn số
8114/ BGDDT- GDTH ngày 15 tháng 9 năm 2009 :
Ví dụ : mục 1.1. của Công văn đã nêu : “ Phòng Giáo dục Tiểu học chỉ đạo các
trường Tiểu học triển khai Chương trình làm quen với tiếng Việt trong hè cho trẻ
chưa học qua lớp mẫu giáo 5 tuổi để chuẩn bị cho các em học lớp 1”
thì cần triển khai rõ : thời gian cụ thể, tài liệu bổ trợ, kinh phí chi trả cho
giáo viên …
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
17

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


- Để thực hiện việc dạy học thí điểm môn Tiếng Việt lớp 1 cho học sinh dân tộc
theo định hướng chỉ đạo tăng thời lượng dạy học từ 350 tiết thành 500 tiết, cần
triển khai cụ thể dạy theo tài liệu nào, phân phối chương trình như thế nào ? …
1.2. Với phòng Giáo dục – Uỷ ban Nhân dân huyện :
- Chỉ đạo cụ thể các trường mầm non trong việc chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ trước
tuổi vào lớp 1, đặc biệt là giúp cho trẻ mầm non làm quen với tiếng Việt thông
qua các hoạt động học tập, giao tiếp, vui chơi,…; xây dựng môi trường học tập,
giao tiếp bằng tiếng Việt cho học sinh ở nhà trường, cộng đồng và gia đình; thực
hiện tăng thời lượng ở các bài làm quen với chữ cái, chữ số; Làm sao để mỗi học
sinh dân tộc khi vào lớp 1 đều biết viết 29 chữ cái và 10 chữ số. khuyến khích
học sinh sử dụng tiếng Việt trong các hoạt động;…
- Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất, biên chế giáo viên hoặc phân cấp ngân

luyện ; biết tự giác thực hiện nghiêm túc yêu cầu giáo dục. Loại trừ cách dạy
thuyết giáo, áp đặt, đánh đập, sỉ nhục học sinh.
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
19

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


Mỗi giáo viên cần hiểu không phải giáo dục đạo đức cho học sinh là chỉ ở
môn học đạo đức mà sau mỗi bài học cụ thể của từng môn học cần làm toát ra ý
nghĩa giáo dục học sinh, giúp các em dần dần biến các chuẩn mực xã hội thành
nhân cách của mình. Hiểu và làm được những điều nêu trên là điều hết sức cần
thiết với mỗi Nhà giáo.
Những đứa trẻ đi chân trần đến lớp
Tóc vàng hoe vì nắng gió trưa hè
Mắt đen láy tròn xoe ngơ ngác
Quen dắt bò nhưng cầm bút khó ghê.
Học trò của tôi là như thế đó! Quý thầy cô hãy cảm nhận bốn câu thơ trên
để thấy rõ trách nhiệm của mình – Người chiến sĩ trên mặt trận văn hoá.
.

Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
20

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


CẤP TRƯỜNG
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Điểm : ………………………
Xếp loại : ………………………
…… ngày …. Tháng. . . năm 2011
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
23

Đề tài

: Nâng cao chất lượng học sinh dân tộc thiểu số lớp 1 . . . . . . . . . …


CẤP HUYỆN
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Điểm : ………………………
Xếp loại : ………………………
…… ngày …. Tháng. . . năm 2011
CẤP TỈNH
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Vũ Thị Vân – Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái Trang
24

Đề tài