Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hoà chung trong xu thế đổi mới giáo dục phổ thông mà Đảng và Nhà
nước ta đang nỗ lực phấn đấu. Cho tới thời điểm này, giáo dục Việt Nam đang
và đã thu hoạch được những tiến bộ nhất định, đã có những bước bứt phá mà từ
trước tới nay vẫn chưa tạo ra được. Điều này không chỉ có sự cố gắng hết sức
của những nhà khoa học, những nhà quản lý giáo dục đầy tâm huyết mà còn
phải kể đến một nền tảng khoa học công nghệ đã được thế giới khẳng định. Như
chúng ta được biết, xu hướng phát triển của xã hội luôn luôn gắn liền với sự phát
triển của khoa học công nghệ. Đặc biệt đối với ngành Giáo dục - Đào tạo, công
nghệ chắc chắn sẽ không thể thiếu trong thời kỳ hiện nay và trong tương lai. Giờ
đây, với những bài giảng điện tử, lớp học ảo, lớp học sử dụng trên nền công
nghệ thông tin không còn là điều xa lạ đối với giáo viên chúng ta nữa.
Có thể nói, công nghệ thông tin đã thổi một luồng gió mới vào xu thế đổi
mới quá trình Dạy - Học. Từ bấy lâu nay, công nghệ thông tin đã giúp cho giáo
viên vận dụng được những phương pháp dạy học một cách linh hoạt và đơn
giản, công nghệ thông tin đã giúp giáo viên thực hiện được những bài giảng
phức tạp mà giáo dục truyền thống khó có thể làm được, nếu có được thì phải rất
vất vả và tốn kém, và còn nhiều điều mà công nghệ thông tin đã giúp cho giáo
viên từ việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, đồ dùng thí nghiệm, minh hoạ trực quan
đến việc truyền đạt kiến thức tới học sinh thực sự dễ dàng và hiệu quả.
Xét trên một phương diện nào đó thì nhờ vào công nghệ thông tin, đã góp
phần vào việc tạo hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh hình thành khái
niệm và kiến thức một cách dễ dàng, nhanh chóng và hiệu quả. Đã có nhiều bài
giảng điện tử được thực hiện và học sinh tiếp thu nó một cách hoàn toàn tự
nhiên và hứng thú. Điều này đã được khẳng định trong thời gian qua thông qua
các đợt Hội giảng mà huyện và tỉnh đã tổ chức.
Theo quan niệm của cá nhân tôi, việc đổi mới phương pháp dạy học trong
giai đoạn hiện nay và cả trong tương lai cần phải kết hợp rất nhiều yếu tố. Trong
đó không thể không có những yếu tố như: Thầy - Trò - Phương pháp - Công

vai trò của mình, vai trò của một người thầy đứng trên bục giảng. Trong mỗi tiết
dạy, tôi 1uôn cố gắng làm sao có thể truyền đạt kiến thức của mình tới các em
một cách nhanh nhất, đầy đủ nhất và dễ hiểu nhất.
Vì là một giáo viên trẻ, tôi có nhiều điều kiện để tiếp xúc, nắm bắt, tiếp
thu các phương tiện hiện đại. Với những hiểu biết của mình về máy vi tính, các
phần mềm tin học và các loại máy chiếu hiện đại, tôi thiết nghĩ nếu có thể sử
dụng những phương tiện này vào bài giảng thì sẽ có thể đạt nhiều kết quả tốt.
Bởi vì hiện nay trên thị trường, trên mạng Intemet, trên tivi có rất nhiểu các
loại băng hình, tranh ảnh rất phong phú, nhiều thể loại, hình thức thể hiện khác
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
nhau, những trào lưu nghệ thuật mới Nếu như các em học Sinh được xem,
được biết đến thì các em sẽ mở rộng được hiểu biết của mình về nghệ thuật hội
hoạ và làm phong phú thêm trí tưởng tượng, phát huy trí sáng tạo của mình
trong suy nghĩ và vẽ tranh.
Với mục tiêu làm thế nào để đổi mới thực sự về phương pháp dạy học Mỹ
thuật trong trường phổ thông nói chung và trong trường tiểu học nói riêng. Đặc
biệt là làm thế nào để giáo viên Mỹ thuật không phải quá vất vả trong việc
chuẩn bị đồ dùng dạy học, phương tiện dạy học.
Với mục đích giúp học sinh hình thành khái niệm mỹ thuật, khái niệm về
bố cục, mầu sắc, hình mảng, tình cảm thẩm mỹ cho học sinh, đặc biệt giúp học
sinh hình thành kiến thức về ngôn ngữ tạo hình, cụ thể là ngôn ngữ hội hoạ một
cách đơn giản và hiệu quả.
Tạo nên một quan niệm Dạy - Học mới dựa trên mô hình công nghệ thông
tin hoá, hiện đại hoá bài giảng. Tạo ra bước đột phá về áp dụng kỹ thuật hiện đại
trong dạy học.
Tạo một thói quen tự tìm tòi sáng tạo và tự học tập, tự nghiên cứu về công
nghệ thông tin để phục vụ cho việc Dạy - Học theo phương pháp mới.
Giáo viên biết tận dụng nền kỹ thuật tiên tiến và phương tiện hiện đại để
đổi mới cách dạy của mình và của ngành.

5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Nghiên cứu các ứng dụng phần mềm tin học hiện có trên thị trường để
có thể sử dụng tốt trong quá trình thiết kế bài giảng, thiết kế trực quan quan sát
và thiết kế hiệu ứng Video.
- Khảo sát đối tượng học sinh trong bậc Tiểu học khi đón nhận bài giảng
có sử dụng một số phương tiện, kỹ thuật trong bài giảng để từ đó có thể có
những chuẩn bị phù hợp khi xử lý tình huống sư phạm.
- Xây dựng hai nội dung chính (Quan sát nhận xét và Thực hành) của
phần giảng lý thuyết đối với phân môn vẽ tranh để tiến hành trình diễn khi
truyền thụ nội dung kiến thức của hai phần đó.
- Thực hiện bài dạy có sử dụng công nghệ thông tin vào hai nội dung
chính theo dự kiến và tiến hành một cách chủ động, có kế hoạch. Mặc dù đã
thiết kế sẵn nhưng khi triển khai các nội dung có ứng dụng công nghệ thông tin
thì giáo viên cần phải lưu ý tới khâu chuẩn bị, khâu trình diễn, hết sức lưu ý để
hạn chế tối đa những sự cố không đáng có khi tiến hành nội dung bài giảng.
6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đây là một mảng đề tài rất mới, tôi có tham vọng nghiên cứu trên phạm vi
rộng ở nhiều đối tượng khác nhau, nhưng do đây là những lần đầu viết và vận
Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
dụng đề tài nên tôi chỉ tập trung nghiên cứu trên đối tượng học sinh tại trường
tôi giảng dạy. Ngoài ra tôi thử nghiệm trên một số đối tượng ở một vài trường
khác trong huyện Yên Mỹ và Thành phố Hưng Yên. Trong thời gian tới tôi tiếp
tục hoàn thiện đề tài và tiếp tục sẽ mở rộng phạm vi nghiên cứu (mở rộng cả đối
tượng học sinh và phân môn khác của bộ môn như phân môn vẽ theo mẫu, vẽ
trang trí, thường thức mỹ thuật).
Với phạm vi nghiên cứu như hiện nay tôi cũng đã sử dụng hầu hết các
phương pháp truyền thống kết hợp trong các bước dạy học bằng giáo án điện tử
và đồ dùng điện tử.
Riêng phân môn Vẽ tranh tại trường tôi, tôi đã sử dụng nhiều bài giảng

PHẦN II - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG GIẢNG DẠY
PHẦN QUAN SÁT NHẬN XÉT VÀ THỰC HÀNH
CỦA PHÂN MÔN VẼ TRANH
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.
Môn Mỹ thuật trong trường Tiểu học là môn học nghệ thuật nhằm định
hướng cho các em vể cái đẹp trong hội hoạ, giúp các em phát triển toàn diện:
Đức - Trí - Thể - Mỹ. Giúp các em biết phân biệt cái đẹp và cảm nhận được cái
đẹp của hội hoạ. Các bước lên lớp trong một tiết dạy của bộ môn Mỹ thuật hiện
nay chủ yếu gồm hai phần:
+ Phần bài giảng của giáo viên.
+ Phần thực hành của học Sinh.
Đối Với các bài: Vẽ theo mẫu, trang trí, vẽ tranh đề tài, để học sinh hiểu
bài và vẽ tốt, làm được bài, phần bài giảng của giáo viên rẩt quan trọng. Một tiết
dạy có 35-40 phút, 20 - 25 phút là thời gian dành cho các em học sinh thực hành,
như vậy thời gian giảng bài của giáo viên chỉ còn khoảng 15 phút.
Hệ thống của một bài giảng chủ yếu gồm 3 phần chính:
+ Phần Quan Sát nhận xét (tìm hiểu bài).
+ Phần hướng dẫn cách vẽ.
+ Phần thực hành của học sinh.
Phân quan sát nhận xét mục đích nhằm cho các em quan sát tranh ảnh, tìm
hiểu nội dung bài, tạo ra xúc cảm nghệ thuật cho các em, từ đó các em hiểu bài,
biết được với nội dung này phải vẽ thế nào mới là đúng, là đẹp, thế nào là chưa
đẹp. Sau khi các em hiểu bài, yêu thích nội dung và lựa chọn được nội dung như
ý thì mới sang phẩn tìm hiểu cách thể hiện (cách vẽ).
Như vậy phần Quan sát nhận xét giữ một vai trò quan trọng trong phần
bài giảng. Các em có làm được bài hay không, có hứng thú với tiết học hay
không là phụ thuộc phẩn lớn vào phần Quan sát nhận xét. Trong phần này giáo
viên sẽ cho các em xem tranh và đặt ra các câu hỏi để các em nhận xét như:
Trang 6

- Nếu như sử dụng máy chiếu hắt để chiếu phim trong thì in màu ra phim
cũng rất tốn kém, hiệu quả khi chiếu lên không được hoàn thiện như thật, ngoài
ra, máy chiếu hắt lại to, kính chiếu nhô lên làm cản trở tầm nhìn của người xem.
* Vậy vấn đề đặt ra là cần có một phương tiện có thể đưa ra nhiều tranh
cho học sinh quan sát và nhận xét trong thời gian nhanh nhất, (thậm chí có thể
chiếu được các hình ảnh có liên quan đến bài giảng) to , rõ ràng, đảm bảo tính
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
trực quan, gợi xúc cảm nghệ thuật cho các em, giúp các liên hệ giữa thực tiễn
cuộc sống với bài giảng để các em làm bài đạt kết quả tốt nhất.
II. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
Từ khi tôi nhận công tác về trường Tiểu học Hoàn Long (năm 2000). Sau
khi ra trường tôi đã tự trang bị cho mình một vốn kiến thức về công nghệ thông
tin (2 năm tự nghiên cứu và tự học tập: năm 1998 - 2000). Khi nhận nhiệm vụ
nhà trường phân công giảng dạy bộ môn Mỹ thuật tôi đã hình dung trong đầu để
đưa những kiến thức tôi tự học về công nghệ thông tin vào giảng dạy bộ môn.
Nhưng trong lúc đó, việc trang bị máy vi tính và máy chiếu quả thực là điều
chưa thể thực hiện được.
Đến năm học 2004 - 2005, tôi đã mạnh dạn tự nghiên cứu một phần mềm
để chuyển thư viện ảnh mà tôi sưu tầm được qua các kênh thông tin khác nhau
thành các đĩa VCD để có thể chạy trên đầu đĩa và ti vi dân dụng được. Ngay từ
những sản phẩm đầu tay đã được tôi áp dụng khi lãnh đạo Phòng Giáo dục giao
nhiệm vụ thiết kế bài dạy của một giáo viên của huyện tham dự Hội giảng giáo
viên dạy giỏi cấp tỉnh. Và cũng qua đợt thi đó mà sáng kiến này của tôi thực sự
đã được khẳng định có hiệu quả khi mà giáo viên đó (Lưu Thị Nhữ - trường
Tiểu học Yên Phú II) đã đạt giải Nhì của tỉnh và được hội đồng giám khảo đánh
giá rất cao về sáng kiến vận dụng thiết bị công nghệ vào dạy học Mỹ thuật.
Năm học 2006 - 2007 tôi đã viết một sáng kiến kinh nghiệm để đẩy mạnh
ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Mỹ thuật cho học sinh tiểu học, trong
sáng kiến này tôi đã đề cập tới việc sử dụng thiết bị công nghệ thông tin vào dạy

2. Nguyên nhân của tồn tại và đề xuất giải pháp:
- Nguyên nhân:
Đối với giáo viên: Có thể một bộ phận giáo viên chưa tự chủ trong việc tự
học, tự nghiên cứu về công nghệ thông tin để có thể vận dụng vào dạy học một
cách có hiệu quả. Một số giáo viên khác thì vẫn dừng ở việc ứng dụng mang
hình thức, phô trương mà chưa tập trung cao vào việc mở rộng phạm vi ứng
dụng cho nhiều đối tượng học sinh, nhiều phân môn khác nhau. Mặt khác, có
một số ít giáo viên đồng nghiệp và cán bộ quản lý chưa ủng hộ cao để có thể áp
dụng rộng rãi cho tất cả các môn học.
Đối với nhà quản lý giáo dục: Cho tới nay, việc trang bị những thiết bị
công nghệ hiện đại cho các trường học vẫn còn ở mức tối thiểu nên triển khai
rộng sẽ gặp khó khăn, ví dụ trong một đợt hội giảng hoặc trong một buổi học
nếu như hiện nay mới chỉ có 1 bộ máy tính và máy chiếu đa năng thì chưa thể
đáp ứng 2 tiết dạy cùng một lúc. Chính vì vậy mà giáo viên vẫn còn ngại vì phải
nhường nhau và bất tiện khi phải vận chuyển qua lại giữa các lớp học.
- Đề xuất hướng giải pháp thực hiện:
Để phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của các trường, để mọi người đều
sử dụng dễ dàng và vẫn đảm bảo tính trực quan, khoa học, hiện đại, tôi đã đi đến
một hướng giải quyết trước mắt như sau:
Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
Tạo các đĩa Video CD cho các bài vẽ tranh đề tài của từng khối lớp. Mỗi
một đĩa Video CD có cấu trúc bài tương ứng như bên dưới:
Đĩa lớp 1:
+ Track 1 : Bài thứ nhất trong phân phối chương trình.
+ Track 2 : Bài thứ hai trong phân phối chương trình.
+ Track 3 : Bài thứ ba trong phân phối chương trình.
…
+ Track n : Bài thứ n trong phân phối chương trình.
Tương tự như vậy tôi tạo các Video CD cho các lớp còn lại (2,3,4,5) và

tính thông qua cáp tín hiệu đi kèm thiết bị, hoặc tháo thẻ nhớ của thiết bị chụp
hình ra và đưa vào đầu đọc thẻ nhớ trên máy vi tính để có thể đưa toàn bộ nội
dung ảnh đã chụp vào kho dữ liệu trên máy vi tính.
* Lưu ý khi tập hợp ảnh tư liệu: Việc tập hợp ảnh tư liệu tuy là công việc
nhỏ nhưng nếu giáo viên chú tâm tới vấn đề này thì việc sử dụng sau đó sẽ rất
thuận tiện và khoa học. Chúng ta cần lưu ý như sau: khi lưu ảnh trên máy vi tính
cần phân loại theo từng loại tư liệu khác nhau, mỗi loại được đặt trong một thư
mục (Folder) riêng, trong mỗi loại cần đặt tên file ảnh rõ ràng để tìm kiếm và sử
dụng nó hiệu quả nhất.
b). Thiết kế trình diễn ảnh tư liệu phục vụ bài giảng:
Để trình diễn hình ảnh một cách sinh động, có chú thích, âm thanh, ta có
thể sử dụng phần mềm PowerPoint, ProShowGold Đây là những phần mềm
thông minh, dễ sử dụng, tiện ích cho việc thuyết trình, giảng bài.
- PowerPoint là một phần mềm phổ dụng nhất hiện nay, phần mềm này
nằm trong bộ MicroSoft Office. Đây là phần mềm được rất nhiều giáo viên sử
dụng làm công cụ trình chiếu bài giảng điện tử của mình. Công cụ này rất dễ sử
dụng và thân thiện, nhiều hiệu ứng đẹp mắt và có giao diện đồ hoạ sinh động.
Khi thiết kế trên phần mềm PowerPoint giáo viên cần lưu ý tới hệ thống
hiệu ứng thiết lập sẵn của phần mềm để thiết kế thứ tự xuất hiện trên màn hình
khi trình chiếu bài giảng. Bên cạnh đó cũng cần lưu ý tới chức năng xuất thành
file VCD để có thể ghi ra đĩa để chạy trên đầu VCD dân dụng và ti vi.
- ProShowGold là phần mềm phổ thông, đơn giản, mà hầu hết các máy vi
tính thường được cài đặt. Phần mềm này cho phép ta tạo được một VCD ảnh từ
những file ảnh đã sưu tầm được. Ngoài ra phần mềm cũng cho phép lồng ghép
xen kẽ cả hình ảnh, video, chữ, âm thanh và khống chế được thời gian trình
chiếu, đảm bảo đúng quy trình bài giảng.
Khi sử dụng phần mềm này giáo viên chú ý tới các chức năng mà phần
mềm hỗ trợ như: chức năng chèn ảnh để tạo vi deo, chức năng chèn chữ vào mỗi
đoạn video, chức năng chèn âm thanh (nhạc nền, lời thoại…) vào đoạn video, và
chức năng chèn luôn cả một đoạn video khác vào video đang thiết kế… Đây là

*.mpg, *.wmv…) để tạo thành đĩa VCD có thể trình chiếu trên đầu đĩa VCD dân
dụng hoặc trên máy vi tính.
Như vậy, bất kỳ một giáo viên nào cũng có thể thực hiện được bài giảng
một cách dễ dàng khi mà hiện nay tất cả các trường Tiểu học đều có Tivi 29 in
và đầu đọc đĩa VCD.
Trang 12
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
d). Sử dụng sản phẩm đĩa VCD đã tạo để tiến hành dạy học phần
Quan sát nhận xét và phần Hướng dẫn thực hành:
Sau khi hoàn thành các đĩa VCD theo nội dung đã nêu. Giáo viên sẽ tiến
hành sử dụng các sản phẩm đó vào việc giảng bài, cụ thể ở đây là áp dụng vào 2
phần nội dung: Hướng dẫn quan sát nhận xét, Hướng dẫn thực hành. Khi tiến
hành bài dạy, giáo viên cần chuẩn bị một bộ đầu đĩa VCD và ti vi màn rộng
(khoảng 29 in là đủ).
Phần nội dung Hướng dẫn quan sát nhận xét là phần khá quan trọng trong
tiến trình dạy học phân môn Vẽ tranh. Đây cũng là nội dung mà giáo viên thao
tác nhiều, hướng dẫn nhiều nhất trong tiến trình hình thành kiến thức, hình thành
cảm xúc thẩm mỹ để các em thể hiện đề tài của tranh. Thông thường nếu giáo
viên sử dụng phương pháp truyền thống thì phải chuẩn bị rất nhiều tranh, treo rất
nhiều lần, thao tác trên bảng khá tốn thời gian nhưng hiệu quả thì lại không cao
cho lắm.
Với sự hỗ trợ của bộ đĩa VCD, giáo viên sẽ tiến hành trình chiếu trên đầu
đĩa và ti vi thông thường, toàn bộ nội dung tranh minh hoạ chúng ta đã chuẩn bị
thành Video và giáo viên chỉ việc cho phát hình theo trình tự đã thiết kế. Trong
quá trình minh hoạ, giáo viên hoàn toàn có thể cho dừng hình bằng lệnh Pause
trên đầu đĩa hoặc qua điều khiển từ xa của đầu đĩa. Sau khi phân tích và khắc
sâu nội dung giáo viên lại tiếp tục trình chiếu bằng lệnh Play.
Như vậy, nếu giáo viên đã chuẩn bị tốt nội dung minh hoạ trên VCD và tổ
chức đĩa như đã nêu ra ở phần trước thì giáo viên hoàn toàn chủ động thực hiện
bài dạy của mình thông qua các File Video trên đĩa VCD. Việc sử dụng phương

thị trường tin học rất phổ biến. Các loại camera nhỏ này được bán khá nhiều với
giá chỉ vài trăm nghìn đồng (khoảng từ 100.000 đến 500.000 đ/chiếc) ở các cửa
hàng điện tử hay cửa hàng tin học.
Khi đã trang bị được Camera rồi chúng ta tiến hành cài đặt vào máy vi
tính và thực hiện một số thao tác đặt, và sắp xếp hợp lý để có thể quay được
hình ảnh các bài thực hành của học sinh là máy tính và máy chiếu sẽ nhận được
hình ảnh đó. Ngay lập tức, trên màn hình máy chiếu sẽ xuất hiện hình ảnh của
camera đang ghi hình ảnh bài thực hành của học sinh. Như vậy, giáo viên và học
sinh sẽ cùng nhận xét và phân tích bài kết quả thực hành của học sinh trực tiếp
khi các em đang làm bài.
Cũng chiếc Camera này, nếu trường học chưa trang bị được máy chiếu đa
năng và máy vi tính, thì giáo viên cũng hoàn toàn có thể kết nối tới tivi hoặc đầu
đĩa để thực hiện thao tác chiếu vật thể tương tự như kết nối tới máy vi tính và
máy chiếu đa năng.
* Lưu ý khi trang bị thiết bị Camera để chế thành máy chiếu vật thể: Khi
mua thiết bị này chúng ta cần lưu ý một số thông số kỹ thuật sau:
- Độ phân giải của Camera (độ nét của hình ảnh khi quay hình), nếu
chúng ta lựa chọn độ phân giải càng cao thì chất lượng hình ảnh càng trung thực,
đồng thời để đổi lại chất lượng tốt thì chúng ta cũng cần phải bỏ số kinh phí
Trang 14
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
tương ứng với chất lượng. Thông thường độ phân giải được biểu thị bằng con số
Pixel (1.3 M pixel - 3,4,5 M pixel…).
- Giao tiếp của thiết bị Camera với các thiết bị trình chiếu hiện có, nếu
chọn được Camera có nhiều hỗ trợ giao tiếp thì chúng ta càng tiện dụng khi sử
dụng chúng để kết nối với thiết bị trình chiếu. Một số loại Camera có cổng kết
nối là giao tiếp USB, COM, SVIDEO, AV… khi mua chúng ta cũng rất cần lưu
tâm đến những thông số này.
- Ống kính của Camera có hỗ trợ phóng to, thu nhỏ hay không. Vì nếu có
chức năng này thì khi chiếu hình ảnh giáo viên có thể phóng to những vị trí cần

hành của học sinh. Khi cần thiết rút kinh nghiệm, phân tích ưu điểm, nhược
điểm giáo viên sẽ lựa chọn một số bài cần thiết của học sinh để tiến hành chiếu
bài lên màn hình máy chiếu hoặc ti vi dân dụng.
Phương pháp chiếu hình: Đặt bài vẽ của học sinh lên mặt phẳng dưới của
khung tự chế Camera chiếu vật thể. Khi đặt bài vẽ trước Camera cần chú ý tới
chiều của bài vẽ để hình ảnh hiển thị trên màn hình không bị ngược, không bị
nghiêng và không bị nhoè, mờ.
Với giải pháp này, chúng ta sẽ thực hiện chiếu một bài vẽ một lên màn
hình. Nhưng nếu do yêu cầu của giáo viên và của nội dung bài dạy mà chúng ta
cần chiếu nhiều hơn một tranh thì cần phải cải tiến thêm một trục đứng để định
vị khoảng cách của Camera tới bài vẽ. Trục này có thể nâng lên cao và hạ xuống
thấp một cách rõ ràng để giáo viên thao tác khi cần thiết. Như chúng ta đã biết,
nếu ống kính của Camera càng cách xa hình ảnh cần chiếu thì khung hình càng
được mở rộng, như vậy đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ chiếu được nhiều tranh
hơn trên một khung hình.
Vậy giải pháp này, nếu giáo viên chỉ cần chiếu hình để học sinh nhận xét
từng tranh riêng lẻ thì chúng ta có thể để ống kính gần với bài vẽ hơn, còn nếu
muốn để học sinh so sánh giữa nhiều bài thì giáo viên định vị lại khoảng cách
của Camera cao lên là hình ảnh sẽ chiếu được nhiều hơn. Từ đó, giáo viên cùng
với học sinh sẽ được quan sát, nhận xét và phân tích chi tiết các bài thực hành
của học sinh khi cần nhận xét.
V. TỔNG KẾT KINH NGHIỆM
Qua đề tài này, tôi nhận thấy một số kinh nghiệm tổng kết được qua việc
áp dụng công nghệ thông tin vào dạy phần Quan sát nhận xét và phần Thực hành
của phân môn Vẽ tranh như sau:
- Nhờ vào việc chuẩn bị những đoạn video, những trực quan “số hoá” trên
máy vi tính mà giáo viên có thể thao tác nhanh, chính xác và tạo được tương tác
hai chiều đối với học sinh và giáo viên.
- Đồ dùng minh hoạ phong phú, đa dạng, có thể lựa chọn theo từng bài
dạy cụ thể, từng phần nội dung bài dạy cụ thể.

thiết kế trên các phần mềm nói trên thì với một chiếc máy vi tính bình thường
cũng có thể tạo ra được những đồ dùng điện tử sinh động và hấp dẫn mà không
hề tốn kém gì. Gần như là chúng ta không phải chuẩn bị về tiền lực mà chỉ đầu
tư về trí lực là chính. Ít tốn kém còn được thể hiện ở chỗ chúng ta có thể tái sử
dụng, sao, nhân bản…
Trang 17
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
- Dễ phổ biến thì chúng ta lại càng thấy rõ, từ những bản thiết kế của một
người chúng ta có thể sao cho nhiều người sử dụng được, điều này đối với máy
vi tính thì lại càng hết sức đơn giản. Chính vì thế nếu là một đề tài khả dụng
chúng ta có thể triển khai trên diện rộng ngay được nếu như giáo viên chúng ta
đã chuẩn bị tốt về tâm thế và kiến thức tin học.
- Thao tác trên máy thì đơn giản, nhanh nhưng lại hiệu quả. Điều này qua
những phân tích và giải pháp công nghệ của phần IV Những kinh nghiệm và giải
pháp tôi đã nêu rất rõ trong từng nhiệm vụ một. Ở đây chúng ta cùng phân tích
một số khía cạnh cụ thể như: thao tác - giáo viên có thể chỉ cần nắm được một
số thao tác đơn giản trên bàn phím, con chuột là có thể điều khiển bài giảng một
cách hiệu quả; Đồ dùng sinh động ở chỗ giáo viên có thể tạo hoạt cảnh động cho
các bước hướng dẫn học sinh làm bài (từ phần quan sát nhận xét đến phần
hướng dẫn thực hành), giáo viên có thể thay đổi hình ảnh trực quan theo ý tưởng
của học sinh.
Thứ hai: Đồ dùng điện tử ta có thể chuẩn bị được nhiều, phong phú về
thể loại, có thể chọn lọc theo từng bài dạy tương ứng. Do đồ dùng dạng số hoá ta
có thể tổ chức lưu trữ trên dạng thư viện, kho dữ liệu dùng chung.
- Khi đã làm chủ được các phần mềm hỗ trợ thiết kế đồ dùng điện tử thì
giáo viên có thể cập nhật thêm những cho kho thư viện đồ dùng nhiều và phong
phú hơn qua từng năm học. Khi trong kho đồ dùng ảo đã tích luỹ được nhiều thì
giáo viên hoàn toàn có thể lựa chọn những đồ dùng tương ứng cho từng bài cụ
thể của phân môn vẽ tranh. Điều này cũng giúp cho giáo viên không phải sử
dụng lại những đồ dùng cũ cho các bài dạy khác nhau.

về sự phân phối thời gian, không quên được bước dạy, giải quyết tốt các bài có
đề tài rộng.
- Giáo viên hoàn toàn chủ động trước những tình huống hướng dẫn bài
học. Các bước được lập trình sẵn nhưng không cứng nhắc, có thể linh hoạt thay
đổi hay tự do lựa chọn trong khi dạy. Điều này là một thế mạnh mà phương tiện
dạy học thông thường khó làm được. Từ đó giáo viên luôn có tâm thế hết sức
thoả mái khi thực hiện bài giảng.
- Đối với việc phân bố thời gian dường như giáo viên không phải bận tâm
mấy, do giáo án được soạn theo trình tự cố định các bước cho nên có muốn thêm
bước cũng không thể ngẫu nhiên được hoặc có muốn bớt bước cũng không thể
ngẫu nhiên được. Nhưng ngược lại giáo viên lại hoàn toàn có thể chủ động trong
việc điều chỉnh bớt hoặc thêm nếu có tình huống nào đó sảy ra trong tiến trình
dạy học.
Nói cách khác đi là nhờ vào giáo án điện tử mà giáo viên có thể rất linh
hoạt trong việc trình bày tiến trình dạy học của mình có thể thay đổi, điều chỉnh
một số bước nhất định trong giáo án nếu thấy thực sự cần thiết.
- Riêng đối với các bài có đề tài rộng thì giáo án điện tử lại giúp giáo viên
giải quyết hiệu quả nhất. Do là một dạng bài dạy đề tài rất chung chung như “Vẽ
tự do”, “Vẽ tranh Phong cảnh:, “Vẽ về đề tài Môi trường” … thì việc gợi ý và
Trang 19
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
hướng dẫn học sinh chọn đề tài sẽ rất vất vả nếu chúng ta dạy theo những
phương pháp thông thường (do phải chuẩn bị nhiều đồ dùng). Nhưng chúng ta
có thể giải quyết tốt với những bài giảng có sử dụng giáo án điện tử.
* Tóm lại: Qua việc phân tích những bài học kinh nghiệm chúng ta thấy
rất rõ một điểm đó là nếu giáo viên sử dụng tốt bài giảng điện tử thì sẽ thu được
một kết quả đáng ghi nhận, học sinh sẽ có hứng thú hơn, hình thành kiến thức
cho học sinh nhanh hơn, có khái niệm tổng quát hơn đối với những bài có đề tài
quá rộng. Nhưng chúng ta cũng thấy rằng nếu sử dụng chúng quá lạm dụng thì
cũng chưa thực sự phát huy hiệu quả thậm chí có thể làm phản tác dụng. Ví dụ

để giảng dạy được bằng bài giảng điện tử thì giáo viên làm chủ công nghệ lại
đóng một vai trò quan trọng. Nếu giáo viên không biết tin học hay không cần
biết tin học thì giáo án điện tử sẽ dừng lại ở những người thiết kế mà thôi.
Với tình hình hiện nay, tôi tin tưởng rằng đội ngũ giáo viên chúng ta hầu
hết là còn trẻ, nhiều đam mê chắc chắn sẽ khắc phục nhược điểm này trong thời
gian ngắn mà thôi. Riêng đội ngũ giáo viên Mỹ thuật thì hoàn toàn có thể tin
tưởng vào họ do hầu hết những giáo viên này lại đang sử dụng một số phần
mềm đồ hoạ trong công việc chuyên môn của mình cho nên việc tiếp cận một số
phần mềm khác là không khó.
- Phần mềm chủ công nhất là PowerPoint, ProShowGold chuyên thiết kế
hình động, vi deo, trình diễn ảnh và lập trình xử lý lệnh theo ý tưởng giáo viên
lại là những phần mềm mới có một bộ phận giáo viên tiếp cận.
- Đề tài tuy đã được thực hiện tại các hội thi (Hội thi giáo viên dạy giỏi
Mỹ thuật cấp tỉnh bậc Tiểu học, Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện, và tại một
số trường tiểu học tại Huyện Yên Mỹ như trường Tiểu học Hoàn Long, Tiểu học
Yên Phú II…) nhưng vẫn gặp phải những khó khăn đó là chưa thử nghiệm được
trên nhiều đối tượng khối lớp khác nhau.
b. Những điều còn bỏ ngỏ:
Đề tài này mới chỉ nghiên cứu một mảng vấn đề trọng tâm của phân môn
Vẽ tranh (hai nội dung về hướng dẫn về quan sát, nhận xét, hướng dẫn thực
hành) cho nên một số nội dung chúng ta sẽ nghiên cứu tiếp trong tương lai như:
- Phát triển thêm một số kho dữ liệu khác để phục vụ cho các bài dạy của
phân môn vẽ theo mẫu, vẽ trang trí và thường thức mỹ thuật.
- Ngoài ra cần phải phát triển chương trình phổ cập, hướng dẫn giáo viên
sử dụng những phần mềm thông dụng để thiết kế, soạn bài và giảng bài bằng
giáo án điện tử.
- Hướng dẫn giáo viên tự chế được máy chiếu vật thể ở diện rộng.
- Lập trình được giao diện giáo án tương tác cho giáo viên thực hiện bài
soạn một cách dễ dàng. Nếu có giao diện này thì giáo viên chỉ cần tìm hiểu cách
sử dụng chương trình này mà có thể chưa cần thiết tìm hiểu các phần mềm khác.

thức mới, làm quen và tương tác tốt đối với thiết bị điện tử. Lĩnh hội kiến thức
mới thông qua đồ dùng điện tử cần phải tập một thói quen ghi nhớ hình ảnh, ghi
nhớ thao tác.
* Ngoài những điều kiện cơ bản trên chúng ta cần lưu ý thêm một số điều
kiện ngoại cảnh như: sự ủng hộ của đồng nghiệp, quan điểm của những nhà
quản lý giáo dục về ứng dụng tin học phải luôn luôn đổi mới, luôn luôn cập nhật
những thành tựu khoa học của thế giới đem lại.
Trang 22
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mỹ thuật Nguyễn Văn Cường
Tóm lại: Để triển khai thành công và có hiệu quả đề tài này tôi thiết nghĩ,
mỗi giáo viên chúng ta cần phải cố gắng nhiều, cần phải học hỏi nhiều hơn nữa
để có thể hoàn toàn làm chủ được công nghệ trước những bài giảng điện tử.
Những điều kiện trên là rất cần thiết nhưng trong tương lai gần, theo sự tiến bộ
của khoa học công nghệ mỗi ngày một thay đổi thì chúng ta cần tiếp tục và liên
tục nghiên cứu những phần mềm sẵn có và những phần mềm sắp có hoặc hơn
nữa là có thể tự viết chương trình riêng cho mình trong việc soạn và giảng điện
tử. Không bao lâu nữa môi trường giáo dục còn có thể diễn ra trên nền tảng
Internet lúc đó vấn đề bài giảng điện tử sẽ thực sự trở thành điều kiện không thể
thiếu trong nhà trường điện tử.
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN
I. KẾT QUẢ THÀNH CÔNG.
Việc đổi mới phương pháp dạy phân môn Vẽ tranh nói riêng, Mĩ thuật nói
chung và cũng như bao môn học khác là điều cần thiết đối với tình hình thực tế
hiện nay, song nói gì thì nói phương pháp, phương tiện có đổi mới như thế nào
đi nữa thì cái đích cuối cùng vẫn phải là kết quả mà học sinh tiếp thu được, nó
phải chứng minh được sự vượt trội về kỹ năng vẽ bài, tư duy sáng tạo,… . Dưới
đây là một số thống kê tại trường tiểu học Hoàn Long trong năm học 2009 -
2010 để chúng ta tiện so sánh kết quả khi chưa áp dụng và đã áp dụng phương
pháp sử dụng giáo án điện tử, đồ dùng điện tử và bài giảng điện tử.
* Kết quả của HKI năm học 2009 - 2010 (khi chưa áp dụng)

Bố cục tranh cân
đối
Mầu sắc trong
tranh sinh động
SL % SL % SL %
1 105 65 61 84 80 80 76
2 92 77 83 87 94 51 55
3 104 90 86 77 74 59 56
4 124 115 92 95 76 99 79
5 109 99 90 99 90 71 65
Với kết quả như trên, tôi thấy việc dạy học Mĩ thuật nói chung và dạy Vẽ
tranh nói riêng, muốn có kết quả giảng dạy cao thì người thầy phải không ngừng
tìm tòi và đổi mới phương pháp dạy học. Để tạo được cách dạy lấy học sinh làm
trung tâm cho bài dạy, giáo viên chỉ là người hướng dẫn, gợi mở, thì ngoài việc
sử dụng một số phương pháp dạy truyền thống còn cần kết hợp nhiều phương
pháp khác và sự hỗ trợ của thiết bị và công nghệ thông tin để tiết học sinh động
hơn. Với kết quả này, mỗi chúng ta cũng không lấy đó làm bằng lòng để rồi
dừng ở đó. Theo tôi đã là giáo viên thì việc học hỏi, tìm tòi và sáng tạo trong
cách dạy là một nhiệm vụ mỗi ngày của người thầy, hoạt động đó phải được
diễn ra thường xuyên có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao đối
với tri thức, và đặc biệt có thể tạo điều kiện cho học sinh vững vàng bước vào
chương trình Mĩ thuật ở bậc THCS.
II. PHƯƠNG PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN ĐỀ TÀI.
Đối với phân môn vẽ tranh việc sử dụng giáo án điện tử đã đem lại rất
nhiều thuận lợi cho sự hình thành kiến thức về “Hội hoạ” cho học sinh. Nhờ vào
phương pháp áp dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại trong giảng dạy Mỹ thuật
mà học sinh được tiếp cận với phương pháp mới, được hình thành kiến thức
nhanh hơn, trực quan hơn. Nhưng đây mới chỉ là mới bắt đầu trong việc thực
hiện mô hình trường học điện tử, lớp học điện tử, môn học và giáo án điện tử.
Trong tương lai gần chúng ta cần phải đổi mới nhiều hơn nữa, sẽ có nhiều lập

vào sự lạc hậu và bảo thủ.
Với đề tài này, mới chỉ là bước đầu đặt chân lên một khái niệm dạy học
mới, để tiếp tục hoàn thiện, tiếp tục phát triển thì chúng ta cần phải làm, phải
học nhiều điều hơn nữa. Hôm nay mới chỉ có một vài phần mềm hỗ trợ cho soạn
bài điện tử nhưng ngày mai sẽ có rất nhiều các phần mềm khác có thể làm được
việc ấy. Vì vậy, giáo viên chúng ta phải luôn luôn tự học, tự nghiên cứu để tự
cập nhật cho mình vốn kiến thức về tin học.
III. Ý KIẾN ĐỀ XUẤT.
Đề tài “Ứng dụng Công nghệ thông tin trong việc đổi mới phương pháp
dạy học phần Quan sát nhận xét và thực hành của phân môn vẽ tranh bậc
Tiểu học” là một đề tài mới được thực nghiệm trong trường tiểu học. Đây là
một đề tài rất mới và có sử dụng trên nền công nghệ thông tin đem lại. Do vậy
rất cần được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, các đồng nghiệp ủng hộ và tạo
Trang 25