Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
Tên đề tài:
GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG THPT TRƯNG VƯƠNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thực hiện chỉ thị số 06-CT/TW ngày 7 tháng 11 năm 2006 của Bộ chính
trị về tổ chức cuộc vận động '' Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh "gần 7 năm qua với sự chỉ đạo thường xuyên và chặt chẽ của các cấp ủy
Đảng cuộc vận động đã đạt kết quả bước đầu, và kết quả cuộc vận động đã
khẳng định việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là rất
quan trọng và cần thiết đặc biệt đối với thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay.
Đặc biệt để tiếp tục đẩy mạnh hơn, cuộc vận động học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Bộ chính trị ban hành chỉ thị số 03- CT/TW
ngày 14 tháng 5 năm 2011 trong đó đã nêu rõ nhiệm vụ cần thực hiện “Coi
trọng việc giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ, Cấp ủy chính quyền mặt
trận tổ quốc và đoàn thể các cấp có biện pháp cụ thể để tổ chức chỉ đạo thực
hiện tốt việc giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ theo tấm gương đạo đức
Bác Hồ”(trích chỉ thị 03)
Chỉ thị số 40/CT – BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của bộ trưởng Bộ
giáo dục và Đào tạo về việc triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học
thân thiện học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 – 2013
Qua 5 năm thực hiện kế hoạch của Sở giáo dục và Đào tạo về chỉ đạo
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” Với 5 nội
dung trong đó nội dung thứ 3 đã chỉ rõ việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh,
đến nay đã trải qua gần 5 năm thực hiện phong trào đã thật sự đi vào cuộc sống
của cán bộ giáo viên và các em học sinh, huy động được sức mạnh tổng hợp của
toàn xã hội, trong việc xây dựng một môi trường giáo dục an toàn lành mạnh,
thân thiện và hiệu quả, đặc biệt đã tạo nên sự chuyển biến mạnh mẽ về môi
trường giáo dục, chất lượng học tập và giảng dạy, sự chuyển biến về ý thức đạo
đức, sự chủ động sáng tạo trong học tập của các em học sinh.
GV: Bùi Thị Ngọc 1

GV: Bùi Thị Ngọc 2
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
Trong nhà trường không ít các em học sinh cuả chúng ta vẫn vi phạm
pháp luật, vẫn sống thiếu trách nhiệm và thiếu trách nhiệm với chính cả bản thân
mình, vẫn khẳng định mình bằng những trò nghiện ngập, những thói hư tật xấu,
và lối sống buông thả, dối thầy cô, lừa bạn bè, gia đình. Thậm trí có những em
học sinh được coi là học giỏi, thông minh nhưng vẫn vi phạm pháp luật, vẫn có
những hành vi côn đồ với chính bạn của mình vv Như vậy có thể thấy rằng
không hẳn các em đã thiếu kiến thức, đã không có kỹ năng vậy mà các em vẫn
làm sai, làm liều hoặc không làm gì cả, thơ ơ với cuộc sống và cuộc sống của
chính mình. Vậy các em thiếu cái gì? Thì theo tôi đó chính là giá trị sống là cái “
Đức tâm” là những giá trị sống cốt lõi mà mỗi con người cần có, đó là tình yêu
thương, lòng nhân ái, sự bình yên, lòng tự trọng, tinh thần đoàn kết, lòng vị
tha… Chính vì vậy việc giáo dục giá trị sống cho các em để các em học tập và
lao động hết mình, để các em sống đẹp, sống có ích là một nhu cầu.
Lứa tuổi của các em là lứa tuổi đang có những biến đổi lớn về tâm sinh lý
đang dần trở thành người lớn và đang hình thành nhân cách cho nên việc giáo
dục cho các em những giá trị sống là vấn đề cốt lõi trong sự hình thành nhân
cách của các em. Bác Hồ kính yêu của chúng đã nói “Hiền dữ phải đâu là tính
sẵn phần nhiều do giáo dục mà nên” với tinh thần đó, xuất phát từ lý luận và
thực tiễn trên, gắn với nhu cầu và đặc điểm của nhà trường với vai trò là Phó
hiệu trưởng nhà trường tôi luôn tâm niệm làm thế nào để giáo dục học sinh của
mình trở thành những con người: Vừa có đức lại có tài, để trở thành những con
người có ích cho xã hội, xây dựng và duy trì nề nếp của nhà trường. Ấp ủ nhiều
năm, đến năm học 2012 -2013 tôi đã mạnh dạn tham mưu với Chi bộ, BGH nhà
trường đưa việc giáo dục giá trị sống đến với các em học sinh với đề tài “Giáo
dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương”
Với sáng kiến kinh nghiệm này nó đã giúp tôi bước đầu cung cấp cho các
em học sinh toàn trường những vấn đề cơ bản nhất trong việc rèn luyện đạo đức
của một con người để các em học tập và lao động, hợp tác bằng chính tình yêu

1. Thực trạng khi chưa áp dụng đề tài
Tình trạng học sinh vi phạm về đạo đức đối với thầy cô vẫn còn (gọi
chung là học sinh cá biệt) với các biểu hiện : Học sinh nói dối thầy cô, hiện
GV: Bùi Thị Ngọc 4
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
tượng học sinh tham gia vào các tổ chức không lành mạnh, đánh nhau, ăn cắp tài
sản của bạn, đánh bạc
Không ít trong các em đã không nhận thức được ý nghĩa của cuộc sống,
ngộ nhận bản thân, chỉ nghĩ đến thụ hưởng và lười lao động, lười học tập. Các
em không biết thế nào là cuộc sống có ý nghĩa? Làm thế nào để sống đẹp? Sống
có ích ?
Nhiều học sinh không biết cách tôn trọng bản thân, tôn trọng Thầy,cô, bạn
bè, không biết cách hợp tác, xây dựng và duy trì tình đoàn kết, không biết cách
suy nghĩ để vững vàng trước những đổi thay của cuộc sống.
Trong nhà trường hiện tượng học sinh cá biệt vẫn còn, tỷ lệ học sinh hạnh
kiểm yếu cao
Về kết quả học lực và hạnh kiểm 2 năm trước khi áp dụng đề tài:
Trường Học lực Hạnh kiểm
Giỏi Khá TB Yếu Kém Tốt Khá TB Yếu Kém
2010 -2011 82 580 637 55 0 983 242 103 26 0
% 6 43 47 4 0 72.6 17.9 7.6 1.9 0
2011 -2012 81 627 557 41 1 990 246 70 1 0
% 6.2 48 42.6 3.1 0.1 75.7 18.8 5.4 0.1 0
Bảng thống kê hiện tượng học sinh cá biệt ở các khối năm 2011 - 2012
Khối
Sĩ số
học sinh
Số học sinh
cá biệt
Tỷ lệ

của cuộc sống là một vấn đề hết sức quan trọng trong các nhà trường hiện nay.
Ở Việt Nam chuẩn giá trị sống thường mang ý nghĩa sâu sắc.Theo Hồ Chí
Minh: Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, trung với nước, hiếu với dân, nhân
nghĩa, cần cù, thông minh, năng động, sáng tạo.
Hiện nay ở nước ta cũng như thế giới người ta đã tổng kết những giá trị sống
đích thực, trở thành những giá trị chung cho nhiều người và toàn xã hội thành 12
giá trị sống đó là : Giản dị, hòa bình, hạnh phúc, hợp tác, khiêm tốn, khoan
dung, tự do, yêu thương, trách nhiệm, trung thực, đoàn kết, tôn trọng.Các giá trị
sống này hoàn toàn phù hợp với chuẩn giá trị sống như lời dạy của Bác.
Như vậy giá trị sống là những phẩm chất tốt đẹp của con người, làm cho
con người trở nên có giá trị và có cuộc sống tốt đẹp hơn. Giá trị sống định
hướng cho hành vi ứng xử cuả chúng ta, khi ta luôn trải nghiệm và cư xử với
mọi người bằng những giá trị thì những giá trị sẽ trở thành phẩm chất của mỗi
GV: Bùi Thị Ngọc 6
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
chúng ta và sẽ đi cùng chúng ta suốt cuộc đời. Nó chính là thước trình độ văn
hoá của mỗi con người, bản sắc văn hoá của mỗi dân tộc.
2.2. Vai trò cuả việc học tập giá trị sống
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương là một
trong những nhu cầu tất yếu của nhà trường trong thời kỳ hiện nay, thời kỳ hội
nhập và phát triển, thời kỳ mà toàn thể cán bộ giáo viên và các em học sinh đang
nỗ lực phấn đấu để xây dựng thương hiệu của nhà trường trong toàn ngành và
trong xã hội, tiếp tục xây dựng niền tin của phụ huynh, lãnh đạo các cấp với nhà
trường. Đáp ứng được mục tiêu giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh
toàn trường nói riêng và thế hệ trẻ Việt Nam nói chung: Với 5 tiêu chí hành
động của thanh niên “Bản lĩnh - vững vàng; thanh lịch - văn minh; tri thức -
phong phú; sức khỏe- rồi dào và kỹ năng- thành thạo”
Ngày nay, với quan điểm phải giáo dục cho các thế hệ học sinh cả kỹ
năng sống (tài) và giá trị sống (đức), chúng ta mới nhận thức rõ ràng hơn mối
quan hệ giữa tài và đức, trong đó cái đức được đề cao.

thúc đẩy kết quả học tập của nhà trường, đẩy mạnh hơn nữa sợi dây liên kết
giữa gia đình nhà trường và xã hội, từng bước thực hiện có chiều sâu phong trào
“Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” “ Nhà trường - văn hóa, nhà
giáo - mẫu mực, học sinh - thanh lịch” thực hiện có hiệu quả cuộc vận động
“học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
2.3. Giáo dục giá trị sống cho học sinh
“Giá trị sống” tưởng chừng là một khái niệm trừu tượng nhưng thực ra
nó là những điều rất gần gũi với các em và rất cụ thể. “Giá trị sống” được
biểu hiện hàng ngày trong quan hệ ứng xử trong học tập và lao động cuả các em.
Chính vì vậy, bằng tình thương yêu các em học sinh và trách nhiệm trong
công việc tôi luôn quan niệm rằng giáo dục giá trị sống cho các em chính là
sống với từng giá trị chứ không phải chỉ là nói về các giá trị đó. Cũng như khi
chúng ta dạy học, chúng ta phải quan tâm đến những việc chúng ta làm chứ
không chỉ là những điều chúng ta nói, phải quan tâm đến tâm trạng của các em
chứ không chỉ kết quả của hoạt động. Giá trị là gốc còn kỹ năng chỉ là phần
ngọn, Vì vậy dạy về giá trị sống là dạy cái gốc rễ của cuộc sống, là dạy cho các
em cách sống với nhau bằng tình yêu thương và sự tôn trọng. Dạy cho các em
cảm nhận được các giá trị ấy, để cho các em đoàn kết yêu thương và gần gũi
nhau hơn, để các em chung tay xây dựng một môi trường giáo dục thân thiện.
GV: Bùi Thị Ngọc 8
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
Là một giáo viên đã làm chủ nhiệm nhiều năm trong tôi luôn ấp ủ một điều là
làm thế nào để giáo dục được giá trị sống cho các em? Giáo dục giá trị sống cho
những đối tượng nào? Sau nhiều đắn đo suy nghĩ và kiểm nghiệm thực tế tôi lên
kế hoạch và đề xuất tham mưu với Chi ủy, BGH nhà trường về việc triển khai
chuyên đề của mình. Được sự nhất trí cuả Chi ủy, BGH tôi đã tổ chức những
buổi tập huấn, cho 2 đối tượng một là ban cán sự lớp, BCH đoàn của 30 lớp, hai
là đối tượng học sinh chưa ngoan trong nhà trường. Với ban cán sự lớp tôi tập
huấn và hướng dẫn các em để các em lại tiếp tục tổ chức các buổi sinh hoạt
chuyên đề tại lớp trong các buổi sinh hoạt đoàn. Và đặc biệt tiến hành khảo sát,

bình yên chút nào.
Nhưng sau khi ngắm nhìn, ông thấy đằng sau dòng thác là một bụi cây
nhỏ mọc lên từ khe của một tảng đá. Nơi đó, giữa dòng thác trút nước xuống
một cách giận dữ, có con chim mẹ đang thản nhiên đậu trên tổ của mình, bên
cạnh đàn chim con ríu rít Bình yên thật sự
Đến đây giáo viên hỏi vậy theo các em nhà vua sẽ chọn bức tranh nào?
Lắng nghe câu trả lời của các em, giáo viên lập luận rồi kể tiếp đoạn cuối
của câu chuyện:
"Ta chấm bức tranh này!" - Nhà vua công bố: "Sự bình yên không có
nghĩa là một nơi không có tiếng ồn ào, không có khó khăn, không có cực nhọc.
Bình yên có nghĩa là ngay chính khi đang ở trong phong ba bão táp ta vẫn cảm
thấy sự yên tĩnh trong trái tim. Đó mới là ý nghĩa thật sự của sự bình yên".
Tại sao nhà vua lại chọn bức tranh thứ 2 và câu chuyện đã nói lên điều gì?
Từ những câu hởi như vậy ta thảo luận với các em học sinh để các em
thấy được:
Khái niệm về hòa bình:
- Tình trạng yên ổn, không có chiến tranh.
- Không dùng đến vũ lực, không để xảy ra chiến tranh.
Xong điều quan trọng chúng ta muốn nói với các em ở đây là?
Hòa bình không đơn giản chỉ là không có chiến tranh. Hòa bình là khi
chúng ta đang sống hòa thuận và không có sự đấu đá lẫn nhau. Nếu mỗi người
trong thế giới được yên ổn, đó sẽ là một thế giới hòa bình.
GV: Bùi Thị Ngọc 10
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
Hòa bình không có nghĩa là vắng bóng sóng gió mà chính là ta vẫn giữ
được lòng bình an giữa những biến động, hỗn loạn .
Hòa bình còn có nghĩa là đang sống sự tĩnh lặng nội tâm. Hòa bình là tình
trạng bình tĩnh và thư thái của trí óc.
Vậy đối với các em hoa bình bắt đầu từ đâu?
Hòa bình bắt đầu từ nơi mỗi người chúng ta. Thông qua thinh lặng và suy

- Con là một con quái vật !
Người mẹ hiểu rằng cuộc đời con trai mình bắt đầu phải trải qua nhiều lần
cay đắng như thế.
Cậu bé lớn lên càng lúc càng tuấn tú và khỏe mạnh, như thể tạo hóa muốn
bù lại nỗi bất hạnh của cậu. Bao bạn bè quý mến cậu. Đáng lẽ cậu được chọn
làm lớp trưởng nếu như cậu không bị khiếm khuyết hình thể duy nhất ấy. Cậu lại
rất giỏi văn chương và âm nhạc, đáng lẽ cậu có thể tiến xa, nếu như
- Nhưng con vẫn có thể hòa nhập với người khác được mà - Người mẹ
trách nhẹ khi thấy cậu buồi tủi, nhưng tim bà cũng đau xót chẳng khác gì cậu.
Bà thương con biết bao !
- Chẳng lẽ không có cách nào khác để giúp con tôi sao ? Người cha hỏi vị
bác sĩ của gia đình.
- Tôi tin rằng tôi có thể phẫu thuật ghép vành tai nếu như có người hiến
tặng - ông ta đáp.
Thế rồi gia đình cậu bắt đầu tìm kiếm người có thể hy sinh cho cậu đôi tai.
Riêng chàng trai trong lòng khấp khởi hy vọng.
Đã hai năm trôi qua mà không có kể quả gì. Cho đến một hôm, cha cậu bảo:
- Con chuẩn bị đến bệnh viện làm phẫu thuật. Bố mẹ tìm được người hiến
tai cho con rồi. Nhưng người ta bắt phải giữ bí mật.
Cuộc phẫu thuật thành công rất tốt đẹp, và cuộc đời cậu thay đổi từ đó. Cậu
như có thêm sức mạnh và lòng và tự tin. Tài năng của cậu đạt đến đỉnh cao, vinh
GV: Bùi Thị Ngọc 12
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
quang của cậu nối tiếp từ trường phổ thông đến khi cậu học đại học. Sau đó, cậu
lập gia đình và bước vào lĩnh vực ngoại giao.
- Con cần phải biết chứ! Cậu thúc ép cha, con cần biết ai đã cho con quá
nhiều như thế ? Nếu không, con sẽ không thể đền đáp đủ công ơn cho người ta.
- Cha không nghĩ rằng con có thể đến đáp được cho người đó đâu nhưng
con vẫn chưa được biết, con ạ.
Nhiều năm nữa lại trôi qua, bí mật sâu kín đó vẫn chưa hề hé mở.

Giáng sinh sắp đến. Đó là ngày của mơ ước đoàn tụ, ngày xum họp gia đình.
Nhưng chiến tranh khốc liệt ở chỗ nó tàn sát tất cả những tâm hồn tươi đẹp và
mơ ước hạnh phúc bình dị của con người. Anh thanh niên ấy đã hy sinh trong
khi đưa một đồng đội đến nơi cứu thương.
Hoang mang và cô độc, người đàn ông phải đón ngày lễ Giáng sinh sắp
đến trong niềm đau đớn, buồn khổ. Niềm vui của ngày lễ, một ngày mà trước
đây ông và con trai rất mong đợi không tỏa ánh sáng ấm áp trên mái nhà của
người cha nữa. Thế rồi, vào buổi sáng hôm ấy, một tiếng gõ cửa bất thần đánh
thức niềm mong ngóng chờ đợi bấy lâu của ông. Ông mở cửa và một anh lính
hiện lên trước ngưỡng cửa, tay cầm một bọc lớn. Mắt ông có bị hoa không
nhỉ Không phải là cậu con trai đã hứa hẹn với bố về trong ngày lễ Nô-en mà
là một người xa lạ. Anh lính tự giới thiệu: “Cháu là bạn của con trai bác. Anh ấy
đã hy sinh bản thân mình dể cứu cháu”.
Anh lính bước vào nhà và mở gói hàng được bọc cẩn thận với một niềm
kính cẩn. Ông già vẫn chưa hết ngạc nhiên: “Con trai bác đã kể chuyện rất nhiều
về niềm đam mê nghệ thuật của bác và anh ấy. Cháu rất xúc động Chúng con
rất tự hào khi có cha. Món quà của người con anh hùng này là để dành tặng
những người cha anh hùng”. Thì ra anh cũng là họa sĩ. Giấy gói quà bên trong lộ
ra ảnh chân dung của con trai ông. Mặc dù, có thể thế giới sẽ không biết đến
hoặc không công nhận tác phẩm này là một kiệt tác nhưng bức tranh là hình ảnh
sống của người con trai, từng nét, từng chi tiết hiện lên sống động, nụ cười tươi
tắn trẻ trung đến ánh mắt long lanh trong sáng, dường như không một thế lực
nào có khả năng dập tắt niềm tin mãnh liệt ở nơi ấy. Anh đang nhìn ông trìu
mến, chan chứa niếm yêu thương và cảm phục. Say sưa ngắm nhìn bức chân
dung, hình ảnh yêu thương của người con trai đã mất, ông quên cả tiễn biệt
chàng trai nọ. Bức tranh được treo phía trên lò sưởi, những bức tranh đáng giá
hàng nghìn đô la khác được rời qua một bên. Ông ngồi vào ghế đón Giáng sinh,
GV: Bùi Thị Ngọc 14
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
mải mê đón nhìn món quà được tặng: “Thế là lời cầu nguyện hàng ngày và tình

ngàn đô la”. Người bán đấu giá mỉm cười, từ tốn trả lời: “Chúng tôi tôn trọng di
GV: Bùi Thị Ngọc 15
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
chúc của người quá cố. Theo ý nguyện của người cha, ai mua bức tranh người
con trai thì sẽ được hưởng tài sản quý giá này”. Chỉ khi đó các nhà sưu tập tranh
mới vỡ lẽ và hiểu thấu lời nhắn nhủ sâu sắc từ trái tim của một người cha. Đó là
tình yêu của người cha, người cha đau khổ trong nỗi đau mát mát nhưng vinh
quang khi có người con trai đã hiến dâng cuộc sống của mình vì những người
khác. Điều trái tim của cha muốn nói rằng “Ai gìn giữ được hình ảnh người con
trai của ông, người đó đáng được hưởng tất cả !”.
Từ câu chuyện trên giáo viên đặt câu hỏi để trao đổi các vấn đề trong câu
chuyện từ đó dẫn dắt cho các em thấy được:
Yêu thương là gì và giá trị của sự yêu thương?
Yêu thương có nghĩa là tôi có thể trở thành người tử tế, biết quan tâm và
hiểu người khác
Tình yêu là nhìn nhận mọi người theo cách tốt đẹp hơn khi em nói là em
yêu thương bạn bè thầy cô và người thân của mình thì có nghĩa là:
Yêu thương người khác nghĩa là mong muốn điều tốt cho họ.
Yêu thương là biết lắng nghe; biết cảm thông, chia sẻ.
Khi các em biết yêu thương người khác trọn vẹn thì giận dữ sẽ tránh xa.
Tình yêu thương là giá trị làm cho mối quan hệ giữa mọi người trở nên tốt hơn
Các cụ xưa vẫn nói “yêu thì yêu cả đường đi ” hoặc “Yêu thì củ ấu cũng
tròn…” vv… Nói như vậy thì không có nghĩa là chúng ta “yêu” thì mọi việc xấu
đi, yêu thi yêu cả cái xấu mà là nếu tâm hồn chúng ta luôn tràn ngập tình yêu với
cuộc sống với mọi người thì chúng ta nhìn nhận mọi việc sẽ nhẹ nhàng hơn.
Chúng ta sẽ sống và làm việc, quan hệ với bạn bè, thầy cô và những người thân
bằng chính tình yêu đó và như vậy mọi viêc sẽ thật ý nghĩa và kết quả sẽ thật
thân thiện, buồn đau sẽ qua đi và vui vẻ luôn ở bên các em.
Vậy đối với các em yêu thương được bắt đầu từ những việc làm như
thế nào?

giáo, ngôn ngữ, ….), đồng thời nhận thức được vẻ đẹp của những sự khác biệt đó.
Kể cho các em nghe câu chuyện về sự khoan dung:
Chuyện kể rằng, có hai người bạn thân cùng bị lạc đường trong sa mạc. Họ
cứ đi, đi mãi và tới một lúc trong cuộc hành trình, họ bắt đầu tranh cãi với nhau
GV: Bùi Thị Ngọc 17
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
nên đi về hướng nào để thoát ra. Không kìm chế được sự bực tức và tuyệt vọng,
một người đã tát vào mặt người kia. Người bị đánh rất đau, nhưng không nói gì,
chỉ viết một dòng lên cát: "Hôm nay người bạn thân nhất đã tát tôi".… Họ lại
tiếp tục đi, và gặp một ốc đảo với một hồ nước lớn. Người bạn bị đánh vì vội
vàng uống nước và tắm rửa nên đã bị trượt chân và bắt đầu chìm dần. Người bạn
kia vội nhảy xuống cứu anh ta lên. Khi mọi sự đã qua, người bạn bị đánh khắc
một dòng lên một phiến đá: "Hôm nay người bạn thân nhất đã cứu tôi".
Người bạn đã đánh cũng đã cứu anh ta thực sự ngạc nhiên nên hỏi: "Tại sao khi
tớ đánh cậu, cậu viết lên cát, còn bây giờ cậu lại khắc lên phiến đá?"
Người kia mỉm cười và đáp: "Khi một người bạn làm ta đau, hãy viết lên cát để
ngọn gió của sự tha thứ thổi qua mang nó đi cùng. Còn khi điều tốt lành đến,
chúng ta nên khắc nó lên đá, như khắc thành kỷ niệm trong tim vậy, không cơn
gió nào có thể xóa đi được!"
Liệu chúng ta có thể học được cách “viết lên cát và viết lên đã” như vậy chăng!
Giáo viên phân tích câu chuyện và đặt ra các câu hỏi để làm rõ cho các em
thấy những biểu hiện của sự khoan dung.
Vậy biểu hiện của khoan dung là gì ?
Ý kiến của mỗi người phụ thuộc vào góc nhìn của họ mỗi người ở từng vị
trí khác nhau, có quan điểm và suy nghĩ, cách nhìn nhận vấn đề khác nhau. Hãy
tôn trọng ý kiến của mọi người.
Rộng lòng yêu thương mọi người, cho qua lỗi lầm của người khác
Chấp nhận sự khác biệt, không thành kiến
Lấy hòa bình, hòa thuận làm mục đích để giải quyết mọi việc
Chấp nhận khó khăn cuả hoàn cảnh và nhẹ đi trong cách nhìn nhận vấn đề

biết và gắn bó với nhau hơn.”
Giáo viên lấy những dẫn chứng trong thực tế để minh họa cho các em
hiểu rõ hơn và thấy rõ hơn về giá trị của sự khoan dung.
Sáng tạo ý tưởng: Học sinh hãy viết một thông điệp về lòng khoan dung
và gửi đi cho thế giới.
GV: Bùi Thị Ngọc 19
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
2.2.4. Trung thực
Khái niệm về trung thực
Kế cho các em nghe câu chuyện ngụ ngôn "Hoàng đế và các hạt giống
hoa". Ở một vương quốc xa xôi nọ có một vị vua đã già muốn tìm người kế vị.
Thay vì chỉ định một trong số cận thần và các con của mình, nhà vua quyết định
sẽ chọn cách khác. Ngài cho gọi các hoàng tử vào cung và nói:
Các con của ta, đã đến lúc ta phải nhường ngôi cho một vị hoàng đế xứng
đáng nhất. Ngày hôm nay, ta sẽ đưa cho các con mỗi người một hạt giống đặc
biệt. Ta muốn các con ươm mầm và tưới nước cho nó hàng ngày. Một năm sau
các con hãy quay trở lại đây và cho ta xem thành quả của mình.
Nghe lời vua cha nói, các hoàng tử vô cùng bất ngờ. Ling - một trong số
các hoàng tử vui vẻ cầm hạt giống trở về nhà. Chàng thích thú kể cho mẹ nghe
về lời yêu cầu của vua cha, mẹ Ling giúp chàng kiếm một chiếc chậu, xới đất, và
ươm mầm hạt giống. Hàng ngày, chàng hoàng tử bé nhỏ chăm chỉ tưới nước,
chờ đợi hạt giống nảy mầm. 3 tuần trôi qua, các hoàng tử đã bắt đầu bàn tán sôi
nổi về những cái cây đang lớn, nhưng hạt giống của Ling không hề thay đổi.
Thời gian cứ thế trôi qua, 3 tuần, 4 tuần rồi 5 tuần vẫn là chiếc chậu đất
trống không. Sáu tháng trôi qua không hề có 1 cái cây nào trong chậu đất của Ling
trong khi các hoàng tử khác đều đã trồng được những cái cây khoẻ mạnh, to lớn.
Ngày qua ngày Ling lặng lẽ chờ đợi phép màu sẽ đến với hạt giống của chàng.
Cuối cùng thời hạn 1 năm đã đến, các hoàng tử đều háo hức mang chậu cây
của mình đến khoe với vua cha. Hoàng tử Ling rất lưỡng lự, chàng không hề
muốn đến gặp nhà vua với một chiếc chậu trống không như vậy. Thấy Ling ủ

Như vậy qua câu chuyện cho ta thấy giá trị cuả sự trung thực, nếu chúng ta
trung thực thì chúng ta sẽ gặt hái được những điều tốt đẹp trong cuộc sống,
nhưng trong thực tế không hẳn chúng ta có thể dễ dàng thực hiện sự trung thực
bỏi trung thực nó tạo cho chúng ta rất nhiều áp lực: Đó là sự ham chơi, đua đòi
bạn bè, cần phải có tiền? Rồi thì nói dối thầy cô để bao che cho những khuyết
điểm của mình, Rồi đôi khi là sự giúp đỡ bạn bè một cách mù quáng bằng việc
nói rối để bao che cho bạn, nếu nói ra sự thật thì sợ bị mất đi tình cảm cá nhân
GV: Bùi Thị Ngọc 21
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
với bạn bè, rồi đưa chuyện về đời tư của người khác, dùng tư liệu về sự riêng tư
của người khác làm vũ khí công kích họ hoặc gây áp lực đối với họ. Với vỏ bọc
của trung thực để nói với ai đó về một sự thật làm họ đau khổ một cách phũ
phàng.vv….
Ở ngoài xã hội thì nhiều người đã thiếu trung thực để khỏi mất đi những
quyền lợi cá nhân, thậm trí là tham ô, thậm trí là nói dối thì họ sẽ được tiền tài,
địa vị xã hội vv .Chính vì vậy để bảo vệ những quyền lợi cá nhân đó thì người
ta tạo nên một “vỏ bọc” để tự bảo vệ mình bằng sự im lặng. Im lặng không nói
sự thật. Im lặng không nêu quan điểm của mình, như vậy nhờ lừa dối, họ tạo
được lớp vỏ hào nhoáng (được người khác thán phục, tôn trọng, có học vị
cao.v.v…). Với lớp vỏ đó thì họ có thể đạt được những nhu cầu của mình: Vị trí
trong xã hội và thậm trí là tiền tài và quyền lực.
Liệu họ có hài lòng không khi họ thừa biết lớp vỏ hào nhoáng đó đều do lừa
dối mà có? Cuộc sống của những con người dối trá đó liệu có thanh thản được
không? Và nếu đến một lúc nào đó sự thật bị phơi bầy thì mọi chuyện sẽ ra sao ?
Vậy các em phải làm gì?
Phải bước ra khỏi vỏ bọc của sự dối trá, dám chỉ ra sự thật, dám nói lên
chính kiến của mình, dám bảo vệ cái đúng, trung thực với lẽ phải, trung thực với
bản thân và với mọi người trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng có nghĩa là ta đang
gieo niềm tin trong lòng người khác và xứng đáng nhận được sự tin yêu.
Điều gì có thể giúp các em chống lại áp lực do thiếu trung thực :

2.3.6. Khiêm tốn
Khiêm tốn là gì?
Có ý thức và thái độ đúng mức trong việc đánh giá bản thân, không tự đề
cao, không kiêu căng, tự phụ.
Khiêm tốn là ăn ở, nói năng, làm việc một cách nhẹ nhàng và đơn giản và
có hiệu quả.
Khiêm tốn là khi bạn nhận biết khả năng của mình, nhưng không khoác lác
khoe khoang.
"Khiêm thụ ích, mãn chiêu tổn" (khiêm tốn thì được thêm cho, tự mãn thi
bị mất đi) ; câu danh ngôn này ít nhất cũng lưu truyền cho đến nay được hai
ngàn năm rồi. Đó là một chân lý, thích hợp cho mọi thời đại. Chân lý này đã nêu
GV: Bùi Thị Ngọc 23
Giáo dục giá trị sống cho học sinh trường THPT Trưng Vương
ra cái lẽ thành công và thất bại của con người. Nhưng không phải mọi người ai
cũng đều nhận ra được bài học bổ ích từ sự khiêm tốn.
Kể cho các em nghe câu chuyện như sau:
Có một đại địa chủ, nhà rất giàu nhưng bao nhiêu đời đều không có văn
hóa. Một năm nọ, tên địa chủ rước một ông thầy đến dạy con học viết chữ. Viết
một nét ngang, ông thầy bảo chữ này đọc là "Nhất", viết hai nét ngang, ông thầy
bảo đây là "Nhị", viết ba nét ngang, lại bảo đây là "Tam". Thằng bé học xong ba
chữ ấy liền lập tức tỏ vẽ dương dương tự đắc, vứt bút chạy đến chỗ cha nó nói :
" Con biết rồi, con biết rồi, không cần làm phiền thầy nữa, uổng phí tiền học
lắm, cho thầy nghỉ dạy đi " Cha nó nghe nói rất mừng, liền theo lời con mà cho
ông thầy thôi dạy.
Một thời gian sau, tên địa chủ định mời một người bà con tên họ Vạn đến
uống rượu, từ sáng sớm đã gọi thằng con dậy, bảo viết một tấm thiệp mời.
Nhưng hơn nửa ngày trời nó vẫn chưa viết xong, tên địa chủ đến giục nó, thằng
con phàn nàn : "Họ của người ta nhiều như thế, tại sao không lấy họ gì lại lấy
họ Vạn nhỉ ! Từ sáng sớm tới giờ, con mới viết xong được năm trăm vạch !"
Qua câu chuyện chúng ta thấy hiện nay có một số người giống như con của

thực hành “Đức khiêm tốn” ở trong các em nó sẽ mang đến rất nhiều lợi ích:
đối xử với người khác với lòng khiêm tốn, cung kính thì càng được người ta
kính trọng hơn. Người khiêm tốn, nhún nhường, không tự cao tự đại thì càng
được người ta tôn kính hơn. Người khiêm tốn, không kiêu ngạo, cuồng vọng
thường đạt được thắng lợi. Người khiêm tốn, không khoe khoang sẽ nêu cao tấm
gương tốt lành. Người khiêm tốn sẽ càng mở rộng kiến thức. Người thời nay
cũng sẽ nhận nhiều ích lợi nếu thực hành đức hạnh khiêm nhường trong lúc làm
việc và đối đãi với người khác hoặc khi học hỏi những điều mới lạ. Một người
khiêm tốn tìm được niềm vui khi lắng nghe người khác. Khiêm tốn làm cho một
người trở nên vĩ đại trong trái tim của nhiều người. Khiêm tốn tạo nên một trí óc
cởi mở. Bằng khiêm tốn bạn có thể nhận ra sức mạnh của bản thân và khả năng
của người khác. Khiêm tốn làm cho một con người trở nên tuyệt vời trong trái
tim người khác.
2.3.7. Hợp tác
Hợp tác là gì?
Cùng chung sức giúp đỡ lẫn nhau trong một công việc, một lĩnh vực nào
đó, nhằm một mục đích chung.
Hợp tác là yêu cầu cần thiết trong cuộc sống hàng ngày. Hợp tác sẽ mang
lại lợi ích cho cả hai bên dựa trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng.
GV: Bùi Thị Ngọc 25