1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Nhinh vim khun mc phi
gp  bp vi thm nhp vic
m trong thi k  bnh. Triu chng ca nhim khun bnh vi
th xut hin sau khi xut vin [], [].
Trong nhng th g gii nhim nh vin 
v u cho cc bc s  vi khun bnh vin
 do vi nm. Theo nhi
 ca vi ni vng vt
 n [41]. Ti M l t
vong do n 
 7 t trong 4 bnh nhim
  vong [7].  tr c bit tr nm HSCC t l t
n nhim vi nc kho 3trong
s nh nhim  [29].
S n cnh do vi n li
 nhim vi nm Candida  rt ph bin
  ng
u thu kin v ng. Nm Candida m
ni-hoi sinh  i [1]. Khi gu kin thun lph n
 ng, hoc s d i
   , s dng nhiu k thut can thip,  ng suy gim
min dch nhm s chuyn t trni sinh
nh  l nhim khun do n
c loi nm kneofornans 
p  b [6]i do Aspergillus  tr
em gim min dch [36], t s loi nnh him ga.


T rthi Hippocrates  bnh
do n ming tr em [31].
Nm andida .spp b
thc vt hc Marie Christine Berkhout trong lui
hc Utrecht   hi ngh sinh vt hc ln th 
 thng nhi c [1].
 i b nhim nm Aspergillus  ph
n nh dn chung chim b  [31].
      ng hp nhim nm
Blastomyosis  da mt bnh c [4]
nu ca th k i ta ch  nh ca nm Blastomyosis
 m  [31].
   Argentina, Posadas   bnh nhim nm
coccidioidomycosis [31]. p
c nm.
 bnh do nm Cryptococcus. 
1894, n p lu b
   n ra b  i n 
c g
c nm. 4
c c hai biu hin nhim
nu bt ngun t phi [31]. Bnh xut hin ch
yu  
 b ng do nm Aspergillus [1].
Trong nhng tha th k XX tr li s hin
din ci dm ph bii


ng nm Candida.spp [7]
nh vin mt tr 9 tui b 
 [ ]
T -10/2007, Phm Lc, Khc qua ra
ph qun, ph nang trong bi nng ti khoa HSCC bnh vin
Phm Ngc Thch 11% nhim nm [11].
-2007, bnh vin Ch R  n 2 b  nhim
n lao phi [8].
ghin cu ca Trn Ph M Quang Thng, cho
thy: Bnh nhim nm t l cao
m HIV/AIDS chim t l thp (25,33%).
Chng vi n ng g  Candida albicans (75%); Bnh nhim nm
ng ti    dt ng sonde ti
bng chim tng gCandida albicans
Candida tropicalis chim t l  Bnh nhim
nm phn tut nt ng thi nghin
thu  m t l cao. Chng vi n ng g  Candida albicans
(80%) [14]. 6
ng Quang Thuyu v nh
 BV do nm 
 chim 1,3% NTBV chung [].
1.1.2.2.Trên thế giới
 1998.Trong m       M  u
110.709 bi sc cp cu nhi, 3 v 
bnh vin  tr nm HSCC     m khu   
nhing tiu. Mi nhiu ct thin
vic s dng c can thip.T l nhi huyt do n

1.2. Đại cƣơng về nhiễm khuẩn do nấm
1.2.1. Đặc điểm và phân loại nấm
1.2.1.1.Đặc điểm của nấm [1], [12], [13], [15] [36], [31]
- Nm thut.
-  nch, sinh sn b  
ng nh  i:
  h
  
 c sinh ra tu thuu kin ngoi cnh.
- Th ng sinh ca n  m men) hoc dng si
(nm mc). Mt s ng hnh(tn ti c hai d
u ki
- Nm ging thc v i th h 
ng(ngoi tr mt s c b n
 a nm gi  c v    
phc: ch y c v
- N  c vt  ch    t d ng(gi ng vt)
ng vt  ch ng vt th 8
ri mi tiu hoc li ti
git hc tn ri mi hp thu
. N i dng vt.
-  t thay
th cholesterolcos   ng vt.
-  a nm rt nh n
c k  hu 
- Tu thui cn ng:
hong sinh.

Penicilium. marneffei  Histoplasma.capsulatum    t nm
men trong mt s u ki   n dng si trong mt s u kin

-  u kim, s chuyc to ra
bi nhi. Pha nm men khi   chuyn
i dng nm ch xy ra khi nn  
nh  n ti dng ny
 c li vi Candida      i dng
si(gi si)  a vt ch.
- i tt c i nu tn ti d i
qua s bi:
 Cryptococcus.neofomans n ti  dng nm men.
 Aspergillus n ti dng nm si.
 Candida xut hin dng ny chi bii: t c t
ny chi v    ng dng si.
S kt hi gi(h si gi).
-  m, hu hi nng
 y vi khun, nh 10
nm t hi t 25   C, mc
du vy, mt s  nh nn
tt   ho  A. fumigatus  
n  nhi cao t
1.2.3. Cơ chế gây bệnh: [1], [15], [31], [36]
Mc du s c  ca nt ln (khong 6
000 chi vu may m 
kh i. N sau:
1.2.3.1. Gây bệnh thông qua đáp ứng miễn dịch:

ng mc d min dch chng li nt
cao cho tt c mi. Bng chng cho thy  i b nhim nng
nh  gii hn. B mo v
i vi s m ca niu kich, s thay th ca
 u m, cp cu t
quan trng trong kh  . H vi khun c
mnh tranh vi nn kh ng
ca n  u kin thun li sau:
Tt c  i h vi khung c
 d r c bi dng cephalosporin
th h   [18] [21]g corticoid u tr c bit
trong cy ghp m [27] [26]i v mngng,
thiu vi ch n m
 nh.
To v: u thut, cy
ghp mt dng c can thip(catheter, sonde ti [21], thi 12
gian nc chch
c bich  [21], [25]
  suy gim min dch bm sinh hoc mc phc bit tr em,
 n i nhing, bnh
v bch cu: gim bch cu ht, bch cu cp [30] [34] u tr t,
gim tiu cu [22] [18] [26]
Trong tt c ng hp ly nhim nm, m i vi
 ph thua vi sinh vm, ph
s n c bo v.
1.2.5. Bệnh học do nấm: [1], [2], [23], [32], [15], [31], [36]
Tu theo v nh nhim n

- u tr: Kng u
1.2.5.4.Các bệnh nấm toàn thân: [1], [15], [31], [36], [33], [34], [23]…
m nnh nm
 do:
-    n ph   Histoplasma capsulatum hoc
Coccidioides immitisi kho mnh.
- i ni: Candida albicans  nh
 vt ch b c, suy gim h min dch, loi n
s nh.
nh n nguyn pht hu hng kho
mnh biu hi u hic l
bnh ni  u b mc
bnh nng.
1.2.6. Các bệnh nấm toàn thân cơ hội hay gặp: [1], [11], [2], [4], [31]…
1.2.6.1.Một số đặc điểm của các loại nấm gây bệnh cơ hội
- i nnh. 14
-  nh khi h thng bo v c b tm
bch cm min d
1.2.6.2.Các loài nấm gây bệnh cơ hội chủ yếu:
- Candida albicans n  vi
ng c.
- Aspergillus fumigatus n: cc tc 
ph bin  nh lan to khi b suy
gim min dch nng.
- Cryptococus neoformans, m bin
 b.
- Mt s   c chi Penicillium   Zygomycetes 

nng.
+ Bnh  n t t, xut hin hi chng
u, st, but,
s i lo, ng n m
gp: khi cng, c nh.
+ Bnh  da: dng tr, cn
ng herpes ch yu  m 
+ Bnh  
+ Bnh  m 
+ Bnh  
+ Mt s v n,  tin lit tuy
- Ch
+ Bnh phc tiu, sinh thit, c
+ Soi trc ti   nh n   3 -
y chi nhim vi m carmin,
nhum bng Giemsa th 16
+ Cy nm  m mc sau 2- n lc
rng sau chuy
t.
- ng: Ph thum hay mun. Nu ch
s u tr khi.
1.2.6.4.2. Bệnh do Candidasis: [1], [4], [5], [7], [914], [15], [32], [321],
[36]…
Trong h ca Candida, ch 12 chnh  ni: ph bin nht
  Candida.albicans    C.tropicalis, C.pseudotropicalis, C.krusei,
C.parapilosis, C.guilliermondii….
- t ci khi:

mi bnh nng nm vi nhim
nm tin ph       ng bnh nng, tn
phi, p, m
nh cnh nhim nm  tr khe mnh 
nghim sinh hc thng.
Vnh cnh g
+ Da: ban mng, sn hoc hng ban
  lc nng
+ B 
+ Ting thi  tim, SA khn
- Ch    y dch d  da, v  dch khp,
, dch ra ph qun 
- Chm nm ni ti sinh thit tng
hong c v bc.
- th nh tm.
- m: 18
+ Soi trc ti  ng, 
c 2- i nm gi      u t  
-c si nt hot,  ch ni gia
 thy mi.
+ C   ng CHROMagar Candida:   c kt qu.
Nt qu m m
c ca khun l c chng nm.
1.2.6.4.3. Bệnh do Aspergillus [31], [33], [36], [38]
-    nh   ng g  A.fumigatus, A.flavus,
A.niger, A.nidulans.
- m: dng c phu thut, tic tip

o T pht c t c n
m
- Nn su tr kp thi: t vong cao
Aspergillus nguy hic mch nn s, m
 u tr bng ni ngoi khoa.
- m:
- Soi trc tip: dch my si nm.
- nh hc: thy si n
y b ph ca nm.
- ng Czapek  Dox, nhi a
n lc, bi 
1.2.6.4.4. Bệnh do Histoplasma [8], [1], [15], [31], [36]
- Ch yHistoplasma.capsulatum kh gii.
-  t
- Kh nh: 20
 i min dch t    u chng, nu nhim nhiu  bnh
khong 5-20 u hin: gi ng,
 vi ho phi.
i min dch suy gim: rt d b n t
nhim vu chng sng, g
xut hin hng, hu. Da b n xut hit sn, ni
hnh ni tng tiu ho gan, th th 
ng xu.
- a d b mc bnh:
ng mc khi CD4< 200/ml
+ HIV(-ng mc khi b ng, nghiu
tr 

- ng nu tr s t u tr sm khi 80% Bnh
m tr nhi nhim HIV chuyn
sang AIDS
- Chm:
+ Bnh phm: Da, tim, d, tu t t chc, cy m
+ Soi trc tip thy P.marneffei
y nm thy P.marneffei
1.2.6.4.6. Bệnh do nấm Pneumocystis.carinii [1], [3], [31], [36], [33]
-  phng v khp mu
a vi khuny cm v  
ng nm nhi  i
 ng v
- Tr ng b nm P.carinii c 4 tui
- Kh i suy gim min dch, tr em, tr b bch cu
c
    m min dch: nhi    u
ch b b qua. 22
m min dch: Bng n 
mng
* phi: Nhim khung:
 5 - a t 
+ Th t ng 5 - 
P.carinii    nang loi I bng fibronectin hoc cajecs ligand ph
thuc mannose. Min dch t  khng ch c n
qua CD4, b thi th
- Hai th i k  tr nh (3-
 nang bong lan to  tr li ln.

1.2.7.1. Nhóm Polyene
 ng: thut k c k m  ch
c knh, cc ht t 

Amphotericin B:
+ c  1.2mg/kg/24h

+ Ampho 
+ Ampho B dng keo: TM, 4 -6mg/kg/24h
Nystatin: kem, dt.
1.2.7.2. Nhóm Flucytosin
- c ch tng hp prc ch ng hn chuyn
t t m.
- Ch nh: ch y phi hp vu tr
nhim n
- Thuc: 5-fluorocytosine 24
+ Lii ln 150mg/kg/24h
Tr em: 100  150mg/kg/24h

Gim liu n
1.2.7.3. Nhóm Azole: immidazole
- c ch enzyme 14   thuc lansoterol ca cytochrome
n tr tng h m
- Thuc: Clotrimazole, Miconidazole, Ketoconazole
Th h n dch, IV)
 
+ Nm thc qu -12 mg/kg/24 x 10-12