115
- Thành phần của máu thay đổi (số lượng hồng cầu thay đổi hay pH của máu thay
đổi → rối loạn hô hấp)
* Rối loạn sự thở trong: tức là sự rối loạn trao đổi khí giữa máu và mô bào trong cơ
thể. Sự rối loạn này là do rối loạn trao đổi chất trong các mô bào, rối loạn về các tuyến
nội tiết, khi cơ thể trúng độc bởi một số hoá chất (HCl, HCN, ).
Bệnh ở hệ hô hấp thường xảy ra nhiều vào thời kỳ giá rét và chiếm khoảng 30 -
40% trong các bệnh nội khoa. Bệnh thường làm cho gia súc chậm lớn, giảm năng suất
làm việc, thậm chí còn làm cho gia súc chết.
5.1. BỆNH CHẢY MÁU MŨI
(Rhinorrhagia)

5.1.1. Đặc điểm
Do mũi hay các khí quan lân cận của
mũi bị tổn thương làm cho máu đi ra khỏi
mạch quản chảy ra lỗ mũi. Trong nhân y
gọi là bệnh chảy máu cam.
Tuỳ theo mức độ tổn thương của các
khí quan mà máu chảy ra lỗ mũi nhiều
hay ít và máu chảy ra một bên lỗ mũi hay
cả hai bên lỗ mũi (hình 5.2)
5.1.2. Nguyên nhân
a. Nguyên nhân cục bộ
- Niêm mạc mũi bị tổn thương (do
tác động cơ giới: thông ống không đúng kỹ thuật, cây cỏ cứng đâm vào, hoặc do các vật
nhọn, cứng đâm vào).
- Do giòi, đỉa, vắt bám vào niêm mạc mũi.
- Do viêm niêm mạc mũi xuất huyết.
b. Do các khí quan lân cận bị tổn thương
Phổi, họng, thanh quản bị tổn thương, xuất huyết.
c. Nguyên nhân toàn thân

d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e

tượng khó thở.
- Nếu say nắng, cảm nóng thì ngoài triệu chứng chảy máu mũi gia súc còn có hiện
tượng hoảng sợ, khó thở, niêm mạc mắt sung huyết, tĩnh mạch cổ phồng to.
5.1.4. Điều trị
a. Hộ lý
- Để gia súc ở tư thế đầu cao hơn đuôi.
- Dùng nước đá chườm lên vùng mũi và vùng trán.
- Dùng bông thấm vào dung dịch Adrenalin 0,1% hoặc dung dịch Formon 10% nhét
vào lỗ mũi máu chảy.
b. Biện pháp can thiệp
Tuỳ theo nguyên nhân gây chảy máu mà dùng biện pháp can thiệp cho phù hợp
- Nếu do đỉa, giòi, vắt chui vào, dùng panh kẹp kéo ra, hoặc dùng nước oxy già nhỏ
vào mũi.
- Nếu do bệnh huyết áp cao thì phải dùng thuốc hạ huyết áp.
- Nếu do bệnh truyền nhiễm thì phải dùng thuốc đặc hiệu điều trị bệnh truyền nhiễm.
- Nếu do viêm mũi xuất huyết thì phải điều trị bệnh viêm mũi.
- Nếu do cảm nóng, say nắng thì phải trích huyết.
Ngoài ra còn dùng thuốc làm tăng tốc độ đông máu và bền vững thành mạch
+ Dùng thuốc làm tăng tốc độ đông máu trong cơ thể:
Thuốc Đại gia súc Tiểu gia súc Chó
Gelatin 4% 400ml 200ml 30 - 50ml
Tiêm chậm vào tĩnh mạch ngày 1 lần
+ Dùng thuốc làm bền vững thành mạch:
Thuốc Đại gia súc Tiểu gia súc Chó
Canxi clorua 10% 50 - 70ml 10 - 20ml 5 - 10ml
Vitamin C 5% 20ml 10ml 5 - 10ml
Tiêm chậm vào tĩnh mạch ngày 1 lần
Click to buy NOW!
P
D

.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c

- Do chăm sóc, nuôi dưỡng gia súc kém.
- Do gia súc hít phải một số khí độc (H
2
S, NH
3
, khói, khí Clo).
- Do niêm mạc phế quản bị tổn thương cơ giới (khi cho gia súc uống thuốc để thuốc
chảy vào phế quản).
- Do gia súc bị thiếu vitamin A.
Tất cả các nguyên nhân trên làm giảm sức đề kháng của cơ thể và làm cho niêm
mạc phế quản dễ bị tổn thương. Từ đó vi khuẩn từ ngoài xâm nhập vào, hoặc những vi
khuẩn đã cư trú sẵn trong hầu, họng có cơ hội phát triển và gây viêm.
b. Nguyên nhân kế phát
- Do kí sinh trùng kí sinh ở phổi (giun phổi), hoặc do ấu trùng giun đũa di hành gây
tổn thương niêm mạc phế quản, dễ dẫn đến bội nhiễm và viêm.
- Do kế phát từ một số bệnh: bệnh cúm, viêm hạch truyền nhiễm, lao, tụ huyết
trùng,
- Do viêm lan từ một số khí quan bên cạnh (viêm thanh quản, viêm họng, ).
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c

quy luật.
- Tần số hô hấp không tăng.
b. Nếu viêm phế quản nhỏ
Con vật sốt (nhiệt độ cao hơn bình thường 1 - 2
0
C).
- Tần số hô hấp thay đổi: Con vật thở nhanh và khó, có trường hợp con vật phải
thóp bụng và lỗ mũi mở to để thở, hoặc phải há mồm ra để thở.
- Nếu có hiện tượng khí phế thì sự trở ngại hô hấp càng lớn → kiểm tra niêm mạc
mắt thấy niêm mạc tím bầm, mạch nhanh và yếu (hình 5.4)
Hình 5.3. Trâu chảy nước mũi
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r


V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
119
- Ho khan, tiếng ho yếu và ngắn,
sau khi ho con vật thở khó và mệt.
- Nước mũi không có hoặc ít,
nước mũi đặc.

- Không cho gia súc ăn thức ăn bột khô.

Hình 5.4. Bò khó thở
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u

w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m