1
T V

c cui cùng cm
 v trí cao nht, xa nht trong cung hàm.

        

Phu thut  c tp do nhiu
nguyên nhân:m  v trí sâu trong hc ming, ng mc lch,
k.o hình thành sau cùng, 
ng có bng v hình th, v c. C
bng v ching, s u thut. R
 nm sát xoang hàm nên khi nh  d 
vào xoang
Sau phu thut bng có các bin chng
hn ch (khít hàm), phù n, t máu, bm tím, viêm xoang hàm, ch
n th hai hàm trên, nên k thut ly cn là:
K thut không sang chc by lên bng mt l t
c hiu qu, tránh bin chng cho các cu trúc lân cn.
 Viu kin kinh t c v ng
ca nhân dâng hiu bin v các tai bi
mc lch, chìm còn hn ch, vic khám sc khnh k 
c tin hành rng xuyên, nht là tâm lý s nh 
có hi ti sc khe nên hu ht bnh nhân t u tr 
có tai bin, nu không khi mn khám t 
nhiu bin chng nng n ng ti sc
khn kém v kinh t.

2

1.1. Tng quan tài liu
1.1.1 Thut ng và mt s v liên quan
Thut ng t hin trong dân gian t rt lâu, vc
c mun nht trên cung hàm, mc  tung thành (17  25
tu  ch  8 hàm trên mc  
tung thành.
c bình ng v 
hoc  trong bao my có trong khoang ming. 
ngng mu
chng nào [16]. Sau tukhôn ngm không th mn v trí
chc là dù có ngm th mc [17].
ng, v
không thy trong khoang ming.
 kt là tình trng m kt do mt rào cc, làm cho
s mc ca nó b cn tr mt phn hay toàn b bnh.
ch là thut ng  ch mt hay nhikhông mc 
v ng ci k mc bình
ng ca nó.
Theo Pedersen (1988) i ngm
có t l lch cao nht t 20  30%, 
i [28]. 4
1.1.2 m gii phu-sinh lý và s phát tri.
m cu to  hình thái gii phu [4] [9] [11].
hàm ln th c gc vào thm
khá bng, khong t 17  25 tuc sc mu
hoc không mc do không có mc (m).
V mt gii phu và phát tri hàm trên u bin th

        ng kém phát trin vi
ng vin gp khúc.
- i s dính nhau ca chân gn ngoài và chân trong. Các
ng ngng ving.
 Mt xa
-




- Múi xa trong nh , múi xa ngoài nhhc nhiu mt nhai.
 Mt nhai
-     ng vin ngoài có hình tam
c rt nh. Mt
nhai nh nh ln hàm trên. G chéo v

6
ni rõ. Các h rãnh có nhiu bii nhu rãnh ph và rãnh
bng tr nhu.
-  có 4 múi, ng có b
chéo rt khe, mt h trung tâm, mt h xa vi mt rãnh trông ging rãnh ca
i hình bình hành. Phn lng h
trong nhing hình bình hành.
 Hc ty:
- Trên thi gn xa, bung ty có sng ngoài gn ln và sng ngoài
xa rt nh. Trên thi ngoài trong thì sng ty ngoài gn và sng ty trong
cách xa nhau.Trên thi ngang thì bung ty có hình bu dc, chiu gn xa
ng.
Ging vi các rng khác   hàm trên c thêm
   c hoàn chnh, nm  phía xa nht. Nó có

khe  m
6].
m có:
a) Nhánh bên:
- Nhánh màng não chi phi cm giác màng cng, vùng h s gia.
- Nhánh thn kinh gò má hay nhánh tip: chi phi cho da phc
vùng .
-   m khu cái: là trm trung gian c ng bài tit
tuyn l và các tuyn nhày ca niêm mng, hu. T hch phân ra
các nhánh:

8
+ Nhánh thn kinh  mt: chi phi cm và
xoang hàm sau.
+ Các nhánh th  i ngoài: n bên
thành  
+ - khu cái: phân b cm giác vùng niêm mc khu
cái cng t 
+ Nhánh khu cái ln: phân b cm giác vùng niêm mc phía sau
khu cái cng t   nh   n hàm trên.
Th cm giác
màng niêm mc phn gia.
+ Các nhánh dây thn kinh khu cái nh cm giác vùng màn hu và
vùng Amidan.
+ Nhánh hu: phân b c    u và vùng sau vòi
Eustache.
b) Nhánh tn
- Nhánh tn ca thn khe  mi tên là
thi  mng và tn cùng  l i  mt. Có các


t thi  mt, c xung
ng ra xa li c 
ng: i c 
nhánh c hàm ln hàm trên.
 li : xui ra xa và nhn cm giác t li vùng 
ng.
1.1.3.4 H chân bum hàm
Là mt khe hình tháp nm gia li c c và chân
m phía sau. H này có bn thành, mt chm và mt nn.
- Các thành:
 c: là li c 
 m.
 Thành trong: là mu cái. Mnh này nm
gia h m hàm và h
 Thành ngoài: là mt khe thông vi h tip.
- nh:  i c m tip giáp
là cánh lm.
H i nhiu l:
 L tròn to có dây th
 m hàm
 L m khng my
vào h này.
1.1.3.5 H .
Là khoang ni  i. Nó thông vi h thái
i cung gò má và h m khu cái qua khe chân

11
m hàm trên. Các cu trúc chính nm trong h m
ngoài và trong, phi ca thn kinh sinh ba, nhánh thna thn
kinh mt, hng mm.

n cp tính git viêm t
vi các phn mm thâm nhic hoc git viêm ty lan
ta  mt vi tình trng nhim khun d di, phn ng xoang m thông vào
xoang, mùi hôi.
n mng có l dò  ngách li hay vòm ming kèm
theo hoi t [13].
1.1.4.2 Viêm li trùm:
Phn ng xy ra  bnh nhân tui t
n 25. Có th cp hay bán cng là mn c l
thông vào khoang ming ca bao m rt nh. Tng
 hoàn toàn trên niêm mc ming.
n xung huyt, vi khung trú trong ming s xâm
nhp vào toàn b bao mm, nc, khng vi khun
m trùng mà không th làm sch. Khi vi trùng k
khí phát trin, s hin din ca Bacteroides forsythus và Porphyromonas
gingivalis cho thy viêm li nn trin.
Khong ln t xa khôn. Viêm
i lin
ln là chit lên khi mt phng cn xy ra
ng hp. 13

Có th sâu b bên, nu l 
trin ti ty gây nên triu chc d di  v n
u v t ng, xáo trn sinh hot
ng và ng ti sc khe toàn thân. Triu ch
th  m âm , dai dng do nhi nhét tha k 
 bên.

b) Theo v trí tri vi tr bên:
- Lch gn (Mesioangular).
- Lch xa (Distoangular).
- ng (Vertical).
- Ngang (Horizontal).

15
- Lch ngoài (Buccoangular).
- Lch trong (Linguoangular).
- c (Inverted).
Hình 1.3. Phân loi theo trn th hai hàm trên.
(Ngun: Oral Surgery 2007, pp 155). [24].
(1. Lch gn, 2.Lch xa, 3.Thng, 4.Ngang, 5.Lch ngoài, 6.Lch
c).
c) Theo quan h ci vi xoang hàm
- Gc ch có mt lng  gia
.
- Không gn xoang : Lng 2mm.

16
1.1.6. Chu tr RKHT
- c mt bnh nhân có RKHT cn phu thui thy thuc
chuyên khoa RHM phi khám k mt lâm sàng, X- tiên
ng s ng ti chch lp c
-  ch vào tui m triu chng
ti v sàng và quan tri chp X-
quang  nh chính xác m lch c kt, hình th 

( Ngun Oral Radiology Principles and Interpretation 2004, pp 135) [36].

18

Hình 1.6. Hình nh phim sau  
( Ngun Oral Radiology Principles and Interpretation 2004, pp135) [36].
1.1.6.2. Phim hàm chch trên [19].
Chp ph
Ch xoang hàm, li c, b 
hàm trên, nang, d vt trong xoang, RKHT mc nga.
Ch ng dùng  các phòng khám, rt c ch
m tra kt qu u tr ng ty, kim tra
vùng cung ng sau nh n vùng cung 

Hình nh chp sau  t rt rõ các chi tit tình trng ca mt
c m chc xung quanh.
Cho hình n ch v  rng
 T t là nhim trùng quanh cung 
  
 Kiu tr ni nha.
 Kim tra c cm Implant.

19
1.1.6.3. Phim Panorama
- Là phim toàn cnh, s dng k thut chp Panoramic: phim cho bit
c toàn b c tha, mc ngm, nang
nh lý v 

Hình 1.7. Phim Paranoma RKHT bên phi mc ngm
Phim toàn cnh cho thy hình nh không gian hai chiu ca nhng cu

và không th tái t ng và rng rãi nhc
c bnh nhân và thy thuc cùng chp nhn.
- RKHT by, ty viêm cp hay mn không phc hc
tht bu tr ty do có cu ng.

21
- RKHT có tng không th cha lành b
pháp bo tn hay phu thut.
- RKHT lch gây tc má và nu không nh s không
phc hi t
- RKHT ngm, n b ngm mt phn và không th
mc do thiu ch nh, gây
bin ch
- Tt c các RKHT mc ngm gây bin chng:
 Bin chng nhi       i, viêm
niêm m bào cp, mãn. Viêm
hch cp, mãn, các bin ch
 Bin chng viêm xoang hàm do nhim trùng quanh cu 
cp hay mãn tính, túi m   ty hoi t  p 
i ln)
 Bin chn th hai, ri
lon khp cn  mt xa và làm l chân
n th hai hàm trên.
 Bin chng u: u h c, nang
bên thân ho
 Bin chng v phn x và cm giác, mt.
- Thiu ch: RKHT  chnh nha, cy ghép  d phòng các
bin chng và chun b u tr tia.

22

1.2.1.  RKHT lch, chìm:
- m sau nht, cao nht, xa nhtcung hàm liên
quan nhiu mc gii phu quan trng.
- ng b mc kt, lch hay chìm tron mt xa
 bên chn.
- ng d dng v hình th, bnh v s ng chân.
- Xoang hàm rt g
1.2.2. Nhng cn tr ti  hàm:
o RKHT có th chìm hoàn toàn hay mt ph.
o M  rt rng hp.
o  b  
1.2.3. Nhng cn tr do :
o có th to, hình khi, d dng bng.
o n chân li to.
1.2.4. Cn tr 
Hình dng và v t cn tr rt c quan
tâm trong nh Có th gp  các dng sau:
o  chm.
o ch.
o c chiu b 24
1.3. K thut phu thut:
Các long vt [24]: ng hay s dng vt tam giác và vt nm ngang.
 Vt tam giác:
- ng rch ca vt) c bu t li c XHT
chy ti mg hàm ln th hai hàm trên tip theo chc (thng
ng) và ti ngách ti


+ No huyt  m máu.
+ Khâu phc hi niêm mc bng ch t tiêu 4.0